Khóa luận Đánh giá hiệu quả kinh tế sản xuất rau theo tiêu chuẩn VietGAP của hộ nông dân tại xã Tráng Việt, huyện Mê Linh, thành phố Hà Nội
HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM
KHOA KINH TẾ & PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN
__________________ __________________
ĐỖ THỊ PHƯƠNG
ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ KINH TẾ SẢN XUẤT RAU THEO
TIÊU CHUẨN VIETGAP CỦA HỘ NÔNG DÂN TẠI XÃ
TRÁNG VIỆT, HUYỆN MÊ LINH, TP. HÀ NỘI
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
HÀ NỘI – 2015
HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM
KHOA KINH TẾ VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN
__________________ __________________
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ KINH TẾ SẢN XUẤT RAU THEO
TIÊU CHUẨN VIETGAP CỦA HỘ NÔNG DÂN TẠI XÃ
TRÁNG VIỆT, HUYỆN MÊ LINH, TP. HÀ NỘI
Tên sinh viên: Đỗ Thị Phương
Chuyên ngành đào tạo: Kinh tế nông nghiệp
Lớp: K56 KTNNB
Niên khóa: 2011 - 2015
Giảng viên hướng dẫn: PGS. TS. Nguyễn Mậu Dũng
HÀ NỘI – 2015
LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình thực tập tốt nghiệp vừa qua, để hoàn thành luận văn tốt
nghiệp ngoài sự nỗ lực của bản thân tôi đã nhận được rất nhiều sự quan tâm, giúp
đỡ của nhiều tập thể, cá nhân trong và ngoài trường.
Trước hết tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới các thầy cô khoa Kinh tế và
phát triển nông thôn, trường Học viện nông nghiệp Việt Nam. Những người đã
trang bị cho tôi hành trang kiến thức trên giảng đường đại học và giúp tôi trong
quá trình học tập.
Đặc biệt tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc nhất tới PGS. TS
Nguyễn Mậu Dũng đã tận tình chỉ bảo, hướng dẫn tận tình,chu đáo và động viên tôi
trong suốt thời gian thực tập và hoàn thành khóa luận này.
Tôi xin chân thành cảm ơn các cán bộ thuộc UBND xã Tráng Việt, huyện Mê
linh, TP. Hà Nội cùng nhân dân xã Tráng Việt đã tạo mọi điều kiện và nhiệt tình
giúp đỡ tôi trong quá trình thực tập và hoàn thành luận văn này.
Tôi xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè đã động viên, giúp đỡ tôi trong
suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài luận văn tốt nghiệp của mình.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội,ngày tháng năm 2015
Sinh viên
Đỗ Thị Phương
i
TÓM TẮT KHÓA LUẬN
gần đây có sự phát triển và sản xuất nông nghiệp một cách rõ rệt. Trước năm
2000, người dân cũng chỉ trồng cây dâu nuôi tằm nhưng hiệu quả kinh tế
không cao nên lại bỏ hoang hóa. Từ năm 2008 trở lại đây nhờ được tiếp cận
công nghệ kĩ thuật người dân địa phương sản xuất rau theo tiêu chuẩn
VietGAP. Hiệu quả kinh tế và đời sống hộ nông dân được cải thiện đáng kể.
Thực tế hiệu quả kinh tế sản xuất rau theo tiêu chuẩn VietGAP này ở xã
Tráng Việt như thế nào? Còn những yếu tố nào hạn chế đến hiệu quả kinh tế
cũng như nhân rộng quy trình này thì trong thời gian tới cần phải được nghiên
cứu cụ thể. Đòi hỏi cần có các giải pháp giúp nâng cao hiệu quả kinh tế của
quy trình tại địa phương. Chính vì thế tôi tiến hành lựa chọn nghiên cứu đề
tài: “Đánh giá hiệu quả kinh tế sản xuất rau theo tiêu chuẩn VietGAP của
hộ nông dân tại xã Tráng Việt, huyện Mê Linh,TP. Hà Nội”.
Để thực hiện được điều đó, mục tiêu nghiên cứu của đề tài này là đánh
giá hiệu quả sản xuất rau theo tiêu chuẩn VietGAP của 25 hộ nông dân dựa
trên cơ sở so sánh hiệu quả kinh tế của 25 hộ sản xuất rau thông thường. Phân
tích yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả kinh tế sản xuất rau theo tiêu chuẩn
VietGAPcủa hộ nông dân trên địa bàn xã Tráng Việt, huyện Mê Linh, TP. Hà
Nội. Trên cơ sở đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả kinh tế sản xuất rau theo
tiêu chuẩn VietGAP ở địa phương trong thời gian tới.
Đối tượng nghiên cứu của đề tài gồm: Đối tượng nghiên cứu là tình
hình sản xuất và tiêu thụ rau theo tiêu chuẩn VietGAP của hộ nông dân trên
địa bàn xã Tráng Việt; Đối tượng điều tra là những hộ nông dân tham gia sản
xuất rau theo tiêu chuẩn VietGAP và các hộ sản xuất rau thông thường, các
ban ngành liên quan, đối tượng tham gia tiêu thụ rau thông thường và rau theo
tiêu chuẩn VietGAP trên địa bàn xã.
ii
Để thực hiện được mục tiêu nghiên cứu này, chúng tôi sử dụng các
phương pháp chủ yếu: (1) Phương pháp thu nhập thông tin sơ cấp và thứ cấp;
(2) Phương pháp phỏng vấn hộ nông dân dựa trên câu hỏi cấu trúc và bán cấu
trúc; (3) Phương pháp xử lí số liệu; (4) Phương pháp phân tích; (5) Sử dụng
các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh tế. Ngoài ra chúng tôi tiến hành phối hợp
giữa các phương pháp với nhau để phân tích các yếu tố ảnh hưởng tới hiệu
quả kinh tế sản xuất rau theo tiêu chuẩn VietGAP làm cơ sở cho những kiến
nghị và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế sản xuất rau theo tiêu chuẩn
VietGAP.
Khi nghiên cứu thực tiễn sản xuất rau theo tiêu chuẩn VietGAP được
xây dựng trên cơ sở thừa kế các tiêu chuẩn GAP đã được ra đời từ các nước
trên thế giới. Nghiên cứu đã rút ra một số bài học kinh nghiệm cho việc sản
xuất rau theo tiêu chuẩn VietGAP tại xã Tráng Việt. Ngoài ra nghiên cứu
cũng khái quát được đặc điểm địa bàn nghiên cứu và đưa ra phương pháp
nghiên cứu để nâng cao hiệu quả kinh tế sản xuất rau theo tiêu chuẩn
VietGAP tại địa phương.
Kết quả nghiên cứu đề tài đã cho thấy về một số vấn đề nổi bật về hiệu
quả sản xuất rau theo tiêu chuẩn VietGAP. Đến nay xã đã trồng được hơn
30ha rau sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP đã được cấp giấy chứng nhận tiêu
chuẩn VietGAP. Phần lớn đất diện tích đất canh tác rau theo tiêu chuẩn
VietGAP thuộc vùng đất bãi sông Hồng rất thuận lợi cho việc sản xuất rau
theo tiêu chuẩn VietGAP.
Khi so sánh hiệu quả kinh tế của hộ sản xuất rau theo tiêu chuẩn
VietGAP với các hộ sản xuất rau theo tiêu chuẩn thông thường chúng tôi có
một số kết luận như sau:
Về chi phí: Sản xuất rau theo tiêu chuẩn VietGAP lớn hơn so với sản
xuất rau thông thường, phải đầu tư vật tư, trang thiết bị nhiều hơn. Tuy nhiên,
thay vì bón phân tươi như rau bình thường, các hộ sản xuất rau theo tiêu
iii
chuẩn VietGAP tiến hành ủ phân chuồng hoai mục trước khi pha với chế
phẩm xử lý môi trường hòa tan với nước bón cho rau làm giảm chi phí đồng
thời tăng năng suất cho cây rau đáng kể. Nói tóm lại, chi phí sản xuất rau
VietGAP cao hơn chi phí sản xuất rau thông thường nhưng không đáng kể.
Về năng suất: Khi áp dụng những quy trình kỹ thuật tiến bộ khoa học
mới có nguồn gốc quốc tế, năng suất rau sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP
cao hơn so với rau thông thường. Sự chênh lệch này được tăng đáng kể nếu
các hộ có sự liên kết tập thể mang lại hiệu quả cao hơn cho hộ.
Về doanh thu: Hiện tại, thị trường chưa phân biệt rõ ràng được rau sản
xuất theo tiêu chuẩn VietGAP và rau thông thường. Các hộ sản xuất rau theo
tiêu chuẩn VietGAP đều phải bán với giá tương đương so với rau thông
thường. Doanh thu cũng không quá sai lệch nhiều khi năng suất cao hơn
không đáng kể.
Tóm lại, hiệu quả kinh tế sản xuất rau theo tiêu chuẩn VietGAP cao
hơn so với rau bình thường nhưng chưa đáng kể do áp dụng quy mô nhỏ và
nông dân còn có thói quen sản xuất manh mún nhỏ lẻ.
Khả năng kinh tế, điều kiện sản xuất sản xuất của các hộ nông dân khác
nhau và sự kết hợp giữa các yếu tố đầu vào khác nhau đã dẫn đến kết quả sản
xuất và hiệu quả kinh tế khác nhau. Các nhóm yếu tố điều kiện tự nhiên,
nguồn lực đất đai và nguồn lực con người là nhóm yếu tố ảnh hưởng rõ rệt
đến hiệu quả sản xuất rau theo tiêu chuẩn VietGAP.
Các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả kinh sản xuất rau theo tiêu
chuẩn VietGAP: (1) Hoàn thiện công tác quy hoạch vùng sản xuất rau theo
tiêu chuẩn VietGAP; (2) Giải pháp về khoa học kỹ thuật, bảo quản và đóng
gói trong sản xuất rau theo tiêu chuẩn VietGAP; (3) Liên kết các hộ sản xuất
rau theo tiêu chuẩn VietGAP thành một tổ chức xin đăng ký tư cách pháp
nhân; (4) Giải pháp tiêu thụ sản phẩm; (5) Giải pháp về chính sách.
iv
MỤC LỤC
Phần 1: MỞ ĐẦU..............................................................................................1
1.1 Tính cấp thiết cuả đề tài ..............................................................................1
1.2 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài ...................................................................2
1.2.1 Mục tiêu chung.........................................................................................2
1.2.2 Mục tiêu cụ thể.........................................................................................2
1.3.1 Đối tượng nghiên cứu...............................................................................3
1.3.2 Phạm vi nghiên cứu..................................................................................3
1.3.2.1 Phạm vi nội dung...................................................................................3
1.3.2.2 Phạm vi không gian...............................................................................3
1.3.2.3 Phạm vi thời gian ..................................................................................3
của hộ nông dân.................................................................................................4
VietGAP..........................................................................................................11
chuẩn VietGAP ...............................................................................................14
của các nước trên thế giới................................................................................19
của Việt Nam...................................................................................................22
v
chuẩn VietGAP của Việt Nam ........................................................................29
2.2.4 Bài học kinh nghiệm .............................................................................29
NGHIÊN CỨU................................................................................................31
3.1 Đặc điểm địa bàn nghiên cứu....................................................................31
3.1.1. Điều kiện tự nhiên.................................................................................31
3.1.2. Điều kiện kinh tế xã hội ........................................................................33
3.2 Phương pháp nghiên cứu...........................................................................41
3.2.2.Phương pháp thu thập số liệu.................................................................44
3.2.3. Phương pháp xử lí số liệu......................................................................45
3.2.4 Phương pháp phân tích...........................................................................46
3.2.5 Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu .................................................................47
trên địa bàn xã Tráng Việt...............................................................................48
nông dân xã Tráng Việt...................................................................................50
nông dân xã Tráng Việt...................................................................................53
nông dân xã Tráng Việt...................................................................................55
4.2.1 Thông tin chung về hộ điều tra...............................................................55
4.2.3 Kết quả sản xuất rau theo tiêu chuẩn VietGAP của hộ nông dân ..........59
4.2.4 Kết quả sản xuất rau theo tiêu chuẩn VietGAP của các hộ điều tra.......60
vi
các hộ điều tra .................................................................................................65
4.2.6 Tình hình tiêu thụ rau của theo tiêu chuẩn VietGAP của hộ nông dân..73
chuẩn VietGAP của hộ nông dân ....................................................................76
4.3.1 Ảnh hưởng của điều kiện tự nhiên .........................................................77
4.3.2 Ảnh hưởng của yếu tố kinh tế - xã hội...................................................77
4.3.3 Yếu tố kỹ thuật .......................................................................................79
4.4 Đánh giá điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức (SWOT) trong sản
xuất rau theo tiêu chuẩn VietGAP...................................................................81
4.5 Giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế trong sản xuất rau theo tiêu
chuẩn VietGAP của hộ nông dân xã Tráng Việt.............................................83
VietGAP..........................................................................................................83
theo tiêu chuẩn VietGAP.................................................................................83
xin đăng ký tư cách pháp nhân........................................................................85
4.5.4 Giải pháp tiêu thụ sản phẩm...................................................................85
4.5.5 Giải pháp về chính sách .........................................................................86
5.1 Kết luận .....................................................................................................87
5.2 Kiến nghị...................................................................................................88
5.2.1 Đối với nhà nước....................................................................................88
5.2.2 Đối với hộ nông dân...............................................................................89
vii
DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1 Các quy định sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP.............................11
Bảng 2.2 Quy định mức giới hạn tối đa cho phép của một số vi sinh vật và
hoá chất gây hại trong sản phẩm rau, quả, chè:...............................................12
Bảng 3.1 Tình hình phân bổ đất đai của xã Tráng Việt (2012 – 2014).........34
Bảng 3.2 Tình hình hộ khẩu và lao động của xã Tráng Việt (2012- 2014)...36
Bảng 3.3 Kết quả sản xuất kinh doanh xã Tráng Việt qua 3 năm (2012 –
2014)................................................................................................................39
Bảng 3.4 Quy mô sản xuất nông nghiệp của các đội sản xuất rau theo tiêu
chuẩn VietGAP xã Tráng Việt, năm 2015 ......................................................41
Bảng 3.5 Số lượng hộ điều tra của rau theo tiêu chuẩn VietGAP và rau thông
thường..............................................................................................................42
Bảng 4.1 Diện tích, năng suất, sản lượng rau trên toàn xã qua các năm 2012 –
2014.................................................................................................................48
Bảng 4.2 Tình hình nhân khẩu, lao động, đất đai và trình độ văn hóa của chủ
hộ.....................................................................................................................54
Bảng 4.3 Tài sản, trang thiết bị phục vụ sản xuất rau của các hộ điều tra .....56
Bảng 4.4 Chi phí sản xuất rau thông thường và rau VietGAP tính trung bình 1
sào/năm............................................................................................................58
Bảng 4.5 Khối lượng đầu vào trong sản xuất rau thông thường và rau
VietGAP tính trung bình 1 sào/năm................................................................59
Bảng 4.6 Tình hình diện tích, năng suất, sản lượng ba loại rau chính ............60
Bảng 4.7 Tình hình tiêu thụ rau sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP của các hộ
nông dân phân theo đối tượng mua.................................................................62
Bảng 4.8 Tình hình tiêu thụ rau sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP của các hộ
nông dân phân theo địa điểm bán....................................................................63
viii
Bảng 4.9 Đánh giá hiệu quả kinh tế của nhóm sản xuất rau VietGAP và nhóm
sản xuất rau thông thường...............................................................................64
(Tính bình quân/ 1 sào/ 1 năm) .......................................................................64
Bảng 4.10 Đánh giá hiệu quả kinh tế sản xuất rau theo tiêu chuẩn VietGAP
theo điều kiện kinh tế hộ .................................................................................71
Bảng 4.11 Đánh giá hiệu quả kinh tế sản xuất rau theo tiêu chuẩn VietGAP
theo quy mô sản xuất.......................................................................................74
Bảng 4.12 Hiệu quả kinh tế của sản xuất rau phân theo trình độ của chủ hộ .76
Bảng 4.13 Đánh giá hiệu quả kinh tế sản xuất rau theo tuổi của chủ hộ ........77
Bảng 4.14 Đánh giá hiệu quả kinh tế sản xuất rau phân theo mức độ tham gia
tập huấn kỹ thuật từ cán bộ khuyến nông........................................................79
Bảng 4.15 Phân tích SWOT trong sản xuất rau theo tiêu chuẩn VietGAP của
hộ nông dân xã Tráng Việt..............................................................................81
ix
DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ
Biểu đồ 4.1 Hiệu quả kinh tế sản xuất cà chua của các hộ điều tra ................65
Biểu đồ 4.2 Hiệu quả kinh tế sản xuất củ cải của các hộ điều tra. ..................67
Biểu đồ 4.3 Hiệu quả kinh tế sản xuất rau cải ngọt của các hộ điều tra..........68
x
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
KHCN
BNN
BVTV
IPM
: Khoa học công nghệ
: Bộ nông nghiệp
Bảo vệ thực vật
: Quản lý dịch hại tổng hợp
: Đơn vị tính
ĐVT
GT
: Giá trị
GTSX
HQKT
KT – XH
LĐ
: Giá trị sản xuất
: Hiệu quả kinh tế
: Kinh tế - Xã hội
: Lao động
SL
: Số lượng
TSCĐ
UBND
DN
: Tài sản cố định
: Ủy ban nhân dân
: Doanh nghiệp
: Hợp tác xã
HTX
NS
: Năng suất
CL
: Chi phí lao động
:An toàn vệ sinh thực phẩm
Khoa học và Công nghệ
ATVSTP
KH & CN
xi
Phần 1: MỞ ĐẦU
1.1 Tính cấp thiết cuả đề tài
Rau là thực phẩm không thể thiếu được của con người, rau cung cấp rất
nhiều vitamin mà các thực phẩm khác không thể thay thế được (Trần Khắc
Thi,1995). Rau không chỉ cung cấp các chất dinh dưỡng cho con người mà
còn cung cấp các chất sơ (Cellulose) giúp cơ thể tiêu hoá thức ăn dễ dàng và
phòng ngừa các bệnh tim mạch, huyết áp cao... Ngoài ra, rau có giá trị kinh tế
như để xuất khẩu, làm nguyên liệu cho công nghiệp chế biến. Phát triển sản
xuất rau có tác dụng tạo việc làm giúp tăng thu nhập cho hộ gia đình.
Quá trình công nghiệp hóa - hiện đại hóa diễn ra nhanh, ô nhiễm môi
trường ngày càng trầm trọng, chất lượng các sản phẩm, thực phẩm ngày càng
bị ảnh hưởng nặng nề, từ đó làm chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm cũng
bị ảnh hưởng xấu. Bài toán “an toàn thực phẩm” là thách thức lớn nhất đối
với hàng nông sản Việt Nam khi hội nhập tổ chức Thương mại thế giới WTO.
Nông sản phải có chứng chỉ “Thực hành nông nghiệp tốt – GAP” để chứng
minh với nhà nhập khẩu và nhà tiêu dùng trên toàn thế giới về sự an toàn, vệ
sinh của sản phẩm nông sản của Việt Nam.
Quy trình sản xuất nông nghiệp tốt cho rau quả tươi an toàn tại Việt
Nam (VietGAP) được Bộ nông nghiệp và phát triển nông thôn ban hành theo
quyết định số 379/QĐ-BNN-KHCN ngày 28/01/2008 nhằm đẩy mạnh sản
xuất nông sản thực phẩm an toàn nói chung và rau quả nói riêng phục tiêu
dùng trong nước và đẩy mạnh xuất khẩu. Đây là một quy trình có mục đích
hướng dẫn các nhà sản xuất nâng cao chất lượng, bảo đảm vệ sinh an toàn
thực phẩm, nâng cao hiệu quả, ngăn ngừa hoặc giảm tối đa những nguy cơ
tiềm ẩn về hóa học, sinh học và vật lý có thể gây ra trong suốt quá trình sản
xuất, thu hoạch, chế biến nông sản. Cho đến thời điểm hiện tại, VietGAP
được đánh giá là một quy trình sản xuất rau an toàn đã được ban hành và áp
dụng như quy trình kiểm tra chất lượng, vệ sinh an toàn thực phẩm dễ áp
1
dụng, ít tốn kém nhưng lại mang lại hiệu quả cao và thích hợp với nhiều loại
rau vì thế nó được khuyến khích ứng dụng vào thực tiễn sản xuất.
năm gần đây có sự phát triển và sản xuất nông nghiệp một cách rõ rệt. Trước
năm 2000, người dân cũng chỉ trồng cây dâu nuôi tằm nhưng hiệu quả kinh tế
không cao nên lại bỏ hoang hóa. Từ năm 2008 trở lại đây nhờ được tiếp cận
công nghệ kĩ thuật người dân địa phương sản xuất rau theo tiêu chuẩn
VietGAP. Hiệu quả kinh tế và đời sống hộ nông dân được cải thiện đáng kể.
Thực tế hiệu quả kinh tế quy trình này ở xã Tráng Việt như thế nào? Còn
những yếu tố nào hạn chế đến hiệu quả kinh tế cũng như nhân rộng quy trình
này thì trong thời gian tới cần phải được nghiên cứu cụ thể. Đòi hỏi cần có
các giải pháp giúp nâng cao hiệu quả kinh tế của tiêu chuẩn VietGAP tại địa
phương. Chính vì thế tôi tiến hành lựa chọn nghiên cứu đề tài: “Đánh giá
hiệu quả kinh tế sản xuất rau theo tiêu chuẩn VietGAP của hộ nông dân tại
xã Tráng Việt, huyện Mê Linh,TP. Hà Nội”
1.2 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
1.2.1 Mục tiêu chung
Trên cơ sở đánh giá hiệu quả kinh tế sản xuất rau theo tiêu chuẩn
VietGAP của hộ nông dân tại xã Tráng Việt để đề xuất một số giải pháp
nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế sản xuất rau thông thường cũng như hiệu quả
kinh tế sản xuất rau theo tiêu chuẩn VietGAP của địa phương trong thời gian
tới.
1.2.2 Mục tiêu cụ thể
- Góp phần hệ thống hóa các vấn đề lý luận và thực tiễn về hiệu quả kinh
tế sản xuất rau theo tiêu chuẩn VietGAP.
- Đánh giá hiệu quả kinh tế sản xuất rau theo tiêu chuẩn VietGAP trên
địa bàn xã Tráng Việt trong thời gian gần đây.
2
- Phân tích các yếu tố ảnh hưởng tới hiệu quả kinh tế sản xuất rau theo
tiêu chuẩnVietGAP trên địa bàn xã.
- Đề xuất những giải pháp nhằm phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế sản
xuất rau của hộ nông dân theo tiêu chuẩn VietGAP tại xã Tráng Việt.
1.3 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu
1.3.1 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu đề tài là đánh giá hiệu quả kinh tế sản xuất rau
theo tiêu chuẩn VietGAP. Các cơ quan, cán bộ chỉ đạo và thực hiện sản xuất
và những người sản xuất rau tại xã Tráng Việt được lựa chọn nghiên cứu.
1.3.2 Phạm vi nghiên cứu
1.3.2.1 Phạm vi nội dung
Đề tài tập trung đánh giá hiệu quả kinh tế sản xuất rau theo tiêu chuẩn
VietGAP trên địa bàn xã. Trong đó tập trung chủ yếu vào hiệu quả kinh tế sản
xuất rau của hộ nông dân.
1.3.2.2 Phạm vi không gian
Đề tài thực hiện tại xã Tráng Việt, huyện Mê Linh, TP Hà Nội.
1.3.2.3 Phạm vi thời gian
Đề tài thu thập thông tin, số liệu thống kê từ năm 2012 đến năm 2014,
số liệu điều tra khỏa sát năm 2015.
3
PHẦN II – CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ HIỆU QUẢ KINH TẾ
SẢN XUẤT RAU THEO TIÊU CHUẨN VIETGAP CỦA HỘ NÔNG DÂN
2.1 Cơ sở lý luận về hiệu quả kinh tế sản xuất rau theo tiêu chuẩn
VietGAP của hộ nông dân
2.1.1 Khái niệm và vai trò của sản xuất rau theo tiêu chuẩn VietGAP
2.2.1.1 Một số khái niệm
a) Khái niệm sản xuất
Theo quan điểm sản phẩm vật chất sản xuất, có thể định nghĩa sản xuất
là hoạt động có mục đích của con người nhằm tạo ra các sản phẩm vật chất
đáp ứng nhu cầu cá nhân và xã hội. (Ngô Thị Thuận và đồng sự, 2005)
Sản xuất hay sản xuất của cải vật chất là hoạt động chủ yếu trong các
hoạt động kinh tế của con người. Sản xuất là quá trình làm ra sản phẩm để sử
dụng, hay để trao đổi thương mại. Quyết định sản xuất dựa vào những vấn đề
sau: Sản xuất cái gì? Sản xuất cho ai? Sản xuất như thế nào? Giá thành sản
xuất và làm thế nào để tối ưu hóa việc sử dụng và khai thác các nguồn lực cần
thiết để làm ra sản phẩm? (Đỗ Hà Văn, 2013)
Như vậy, sản xuất là quá trình phối hợp và điều hòa các yếu tố đầu vào
(tài nguyên hoặc các yếu tố sản xuất) để tạo ra sản phẩm hàng hóa hoặc dịch
vụ (đầu ra). Nếu giả thiết sản xuất sẽ diễn biến một cách có hệ thống với trình
độ sử dụng đầu vào hợp lý, người ta mô tả mối quan hệ giữa đầu vào và đầu
ra bằng một hàm sản xuất:
Q = f (X1, X2,..., Xn)
Trong đó: Q biểu thị số lượng một loại sản phẩm nhất định
X1, X2,..., Xn là lượng của một yếu tố đầu vào nào đó được sử dụng
trong quá trình sản xuất.
b) Khái niệm rau an toàn
4
Rau an toàn (RAT) là những sản phẩm rau tươi (bao gồm tất cả các loại rau
ăn: lá, thân, củ, hoa, quả, hạt, các loại nấm thực phẩm…) được sản xuất, thu
hoạch, sơ chế, bao gói, bảo quản theo quy trình kỹ thuật bảo đảm tồn dư về vi
sinh vật, hóa chất độc hại dưới mức giới hạn tối đa cho phép theo quy định, bảo
đảm an toàn cho người tiêu dùng và môi trường, thì được gọi là rau đảm bảo an
toàn vệ sinh thực phẩm. (Bộ nông nghiệp và phát triển nông thôn, 2007).
c) Tiêu chuẩn VietGAP
Ngày 28/1/2008 tiêu chuẩn VietGAP đã chính thức được Bộ Nông
nghiệp và Phát triển nông thôn ban hành và đã phát huy tác dụng theo quyết
định số 379/QĐ - BNN - KHCN, nhưng để biết được cụ thể VietGAP là gì
chúng tôi xin được giới thiệu ngắn gọn như sau:
VietGAP (Vietnamese Good Agricultural Practices) có nghĩa là Thực
hành sản xuất nông nghiệp tốt ở Việt Nam dựa trên 4 tiêu chí như: tiêu chuẩn
về kỹ thuật sản xuất, an toàn thực phẩm gồm các biện pháp đảm bảo không có
hóa chất nhiễm khuẩn hoặc ô nhiễm vật lý khi thu hoạch, môi trường làm việc
mục đích nhằm ngăn chặn việc lạm dụng sức lao động của nông dân, truy tìm
nguồn gốc sản phẩm.
Tiêu chuẩn này cho phép xác định được những vấn đề từ khâu sản xuất
đến tiêu thụ sản phẩm. Cụ thể là việc quy định rõ ràng những yếu tố chính
trong sản xuất nông nghiệp như:
Bảng 2.1 Các quy định sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP
1. Đánh giá và lựa chọn vùng sản xuất
2. Giống và gốc ghép
7. Thu hoạch và xử lý sau thu hoạch
8. Quản lý và xử lý chất thải
9. An toàn lao động
3. Quản lý đất và giá thể
4. Phân bón và chất phụ gia
5. Nước tưới
10. Lưu trữ hồ sơ, truy nguồn gốc
11. Kiểm tra nội bộ
6. Hóa chất (bao gồm cả thuốc BVTV)
12. Khiếu nại và giải quyết khiếu nại
Nguồn: Bộ NN & PTNT
5
Bảng 2.2 Quy định mức giới hạn tối đa cho phép của một số vi sinh vật và
hoá chất gây hại trong sản phẩm rau, quả, chè:
Mức giới hạn tối đa cho
STT
Chỉ tiêu
Phương pháp thử*
phép
Hàm lượng nitrat NO3
I
mg/kg
TCVN 5247:1990
(quy định cho rau)
Xà lách
Rau gia vị
Bắp cải, Su hào, Súp lơ, Củ cải, tỏi 500
Hành lá, Bầu bí, Ớt cây, Cà tím
Ngô rau
1
2
3
4
5
6
7
1.5
600
400
300
250
200
Khoai tây, Cà rốt
Đậu ăn quả, Măng tây, Ớt ngọt
8
9
Cà chua, Dưa chuột
Dưa bở
150
90
10
11
Hành tây
80
Dưa hấu
60
Vi sinh vật gây hại
(quy định cho rau, quả)
Salmonella
II
CFU/g **
0
1
TCVN 4829:2005
TCVN 4883:1993;
TCVN 6848:2007
TCVN 6846:2007
2
Coliforms
200
3
Escherichia coli
10
Hàm lượng kim loại nặng
(quy định cho rau, quả, chè)
III
mg/kg
TCVN 7601:2007;
TCVN 5367:1991
TCVN 7602:2007
1
2
Arsen (As)
1,0
Chì (Pb)
- Cải bắp, rau ăn lá
- Quả, rau khác
- Chè
Thủy Ngân (Hg)
Cadimi (Cd)
0,3
0,1
2,0
0,05
3
4
TCVN 7604:2007
TCVN 7603:2007
- Rau ăn lá, rau thơm, nấm
0,1
- Rau ăn thân, rau ăn củ, khoai tây 0,2
- Rau khác và quả
0,05
1,0
- Chè
Dư lượng thuốc bảo vệ thực vật
(quy định cho rau, quả, chè)
IV
Những hóa chất có trong Quyết
định 46/2007/QĐ - BYT ngày
19/12/2007 của Bộ Y tế
Theo Quyết định
46/2007/QĐ -BYT ngày
19/12/2007 của Bộ Y tế
Theo TCVN hoặc ISO,
CODEX tương ứng
1
Những hóa chất không có trong
Quyết định 46/2007/QĐ - BYT
ngày 19/12/2007 của Bộ Y tế
Theo CODEX hoặc
ASEAN
2
(Ban hành kèm theo Quyết định số 99/2008/QĐ - BNN ngày 15 tháng
10 năm 2008 của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn)
6
d) Khái niệm quy trình sản xuất rau theo tiêu chuẩn VietGAP
Theo quyết định số 106/2007 QĐ - BNN của Bộ nông nghiệp và Phát
triển nông thôn ban hành về quy định quản lý sản xuất và kinh doanh RAT:
Quy trình sản xuất rau an toàn theo hướng GAP do Bộ Nông nghiệp và Phát
triển nông thôn hoặc cơ quan có thẩm quyền thuộc tỉnh, thành phố trực thuộc
Trung ương (gọi tắt là tỉnh, thành phố) ban hành, được xây dựng theo hướng
dẫn thực hành Nông nghiệp tốt (Good Agricultural Practices - GAP).
Quy trình sản xuất rau theo tiêu chuẩn VietGAP: Bao gồm 10 bước
cụ thể như sau:
(1) Chọn đất trồng
Đất cao, thoát nước thích hợp với sự sinh trưởng của rau. Cách ly với
khu vực có chất thải công nghiệp và bệnh viện ít nhất 2 km, với chất thải sinh
hoạt thành phố ít nhất 200 m. Đất không được có tồn dư hóa chất độc hại.
(2) Nguồn nước tưới
Sử dụng nguồn nước tưới từ sông không bị ô nhiễm hoặc phải qua xử lý.
Sử dụng nước giếng khoan (đối với rau xà lách và các loại rau gia vị). Dùng
nước sạch để pha phân bón lá và thuốc BVTV.
(3) Giống
Phải biết rõ lý lịch nơi sản xuất giống. Giống nhập nội phải qua kiểm
dịch. Chỉ gieo trồng các loại giống tốt và trồng cây con khỏe mạnh, không
mang nguồn sâu bệnh. Hạt giống trước khi gieo cần được xử lý hóa chất hoặc
nhiệt để diệt nguồn sâu bệnh.
(4) Phân bón
Tăng cường sử dụng phân hữu cơ hoai mục bón cho rau. Tuyệt đối
không bón các loại phân chuồng chưa ủ hoai, không dùng phân tươi pha loãng
nước để tưới. Sử dụng phân hoá học bón thúc vừa đủ theo yêu cầu của từng
loại rau. Cần kết thúc bón trước khi thu hoạch ít nhất 15 ngày.
(5) Phòng trừ sâu bệnh
7
Tải về để xem bản đầy đủ
127 trang
18860
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Khóa luận Đánh giá hiệu quả kinh tế sản xuất rau theo tiêu chuẩn VietGAP của hộ nông dân tại xã Tráng Việt, huyện Mê Linh, thành phố Hà Nội", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- khoa_luan_danh_gia_hieu_qua_kinh_te_san_xuat_rau_theo_tieu_c.doc
