Giải pháp quản lý xây dựng theo quy hoạch trên địa bàn thành phố Hội An
Tạp chí Khoa học & Công nghệ Số 8
89
Giải ph p quản l xây n th o qui hoạch tr n ị n th nh phố
H i An
L Hữu Vy
Khoa Ki n trúc - Xây d ng v Mĩ thuật ứng dụn , Đại học Nguyễn Tất Thành
[email protected], lehuuvy@gmail.com
Tóm tắt
Nhận
19.08.2019
Trong nghiên cứu này, tác giả nghiên cứu các giải pháp nhằm nân c o năn l c quản lí xây
d ng theo qui hoạch tại m t thành phố ven bi n mi n Trun , nơi chứ ng di sản văn h c a
nhân loại và các y u tố thiên nhiên còn nguyên vẹn cần ợc bảo t n. D tr n cơ sở lí luận, bài
học kinh nghiệm ở các thành phố tại Việt Nam và trên th gi i cũn nh c c c i m c tr n
H i An, tác giả ã r những giải pháp hiệu quả, phù hợp v i hoàn cảnh c a nó. Bởi lẽ, n u
áp dụng theo cách thức th n th ờng sẽ v t nh nh mất những giá trị t ch lũy v i trăm năm
m i c ợc.
Đ ợc duyệt 10.12.2019
Công bố
25.12.2019
T khóa
quản lí d án,
quản lí xây d ng, luật,
qui hoạch
® 2019 Journal of Science and Technology - NTTU
thị, ch ợc o tạo bài bản; kèm th o s ch ng
chéo tron cơ ch quản lí. Bên cạnh , ù m n nhữn c
i m khá riêng so v i nhi u thị trên cả n c, H i An vẫn
ch c ợc m t cơ ch riêng và phù hợp.
Đ tài mong muốn ợc nghiên cứu sâu hơn v những vấn
n y, qu nh giá, phân tích th c trạng, nguyên nhân
ch quan, khách quan nhằm r c c iải pháp cần thi t,
các ki n nghị v i mục ch nâng cao hiệu quả công tác
quản lí xây d ng theo qui hoạch tại H i An.
1 Đ t vấn
Thành phố H i An nằm bên bờ sông Thu B n, l thị loại
3 c a tỉnh Quảng Nam. Ngày nay, H i An ợc bi t n
nh m t thành phố du lịch v i c c c n tr nh i t ch ợc
l u iữ gần nh n uy n vẹn. Do s thuận lợi v ịa lí (gần
Đ Nẵng, khu công nghiệp Điện Nam - Điện Ngọc), cùng
v i lợi th là m t thị cổ và cảnh quan thiên nhiên ẹp,
nhữn năm ần ây việc ầu t xây ng diễn ra khá
nhanh, b m t thị th y ổi rõ rệt.
2 Tình hình th c hiện công tác quản lí xây d ng
theo qui hoạch ở thành phố H i An
Tuy nhiên, v i i u kiện là thành phố m i thi t lập, quá
tr nh thị hóa nhanh diễn ra trong mấy năm ần ây, cơ
sở hạ tầng vốn cũ n y ã ắt ầu xuống cấp, ch ợc cải
tạo ho c xây d ng m i, không gian xanh bị phá vỡ. N p
sốn thị c n ời ân ch h nh th nh nh nhữn
thị khác và mang khá nhi u c i m c n n th n, o
ý thức chấp hành pháp luật v xây d ng nói riêng và pháp
luật nói chung còn thấp; y u tố “lệ l n ” còn ảnh h ởng
kh rõ nét Th m v o , s phát tri n quá nhanh c a ngành
du lịch ã c nhữn t c ng làm ảnh h ởn n y u tố bảo
t n c a di tích. Các di tích ki n tr c c biệt những di tích
gắn v i nh ân ợc khai thác quá mức v i các hoạt ng
dịch vụ, không gian cảnh quan bị lấn chi m nhằm mục ch
l m nơi u n n… Ở ngoài khu v c phố cổ, nhi u công
trình xây d ng m i v i lối ki n trúc chắp vá, giả cổ nhằm
thu hút khách du lịch tạo nên b m t ki n trúc hỗn tạp, làm
mất i t nh c tr n cho khu phố cổ.
2.1 Th c trạng công tác quản lí xây d ng theo qui hoạch
Thành phố H i An nằm bên bờ sông Thu B n Địa hình
thấp dần t Tây Bắc xuốn Đ n N m C 2 ạn ịa hình:
ị h nh ng bằng và hải ảo Năm 2 17, GDP toàn thành
phố ạt 2.785 tỉ n , tăn 15,3%; thu nhập nh quân ầu
n ời ạt 24,132 triệu ng. Năm 2 8, H i An trở thành
thành phố tr n cơ sở toàn b diện tích t nhiên, dân số và
c c ơn vị hành chính tr c thu c thị xã H i An, v i
121.716 nhân khẩu. Tổng diện tích thành phố g m 6.171,26
tích hải ảo 1.654 ha chi m 26,50%.
Công tác qui hoạch chi ti t: Trong nhữn năm qu , th nh
phố ã ỏ nhi u kinh ph cũn nh huy n c c nh ầu t
tham gia lập qui hoạch chi ti t. Tuy nhiên vẫn còn nhi u
v ng mắt cần giải quy t nh : C n t c qui hoạch chi ti t
tri n khai quá chậm không theo kịp s phát tri n c thị;
Ngoài ra, vốn t m t thị xã v i phần l n diện tích là nông
nghiệp, i n ũ quản lí ch ắt kịp ợc s phát tri n c a
Đại học Nguyễn Tất Thành
90
Tạp chí Khoa học & Công nghệSố 8
qui hoạch chi ti t ch ợc th c hiện ng b , ch th c
s nghiêm túc th c hiện; tình trạng mất cân ối trong việc
khai thác quĩ ất tron c c án qui hoạch chi ti t; công tác
t vấn trong qui hoạch và quản lí ch th c hiện m t cách
nghiêm túc, khoa học.
Công tác cấp phép xây d ng: Thời gian cấp phép ã ợc
rút ngắn so v i tr c ây Tuy nhi n vẫn còn nhi u vấn
t n tại nh thời gian cấp phép còn chậm so v i nhi u ịa
ph ơn kh c, tỉ lệ xin phép trên ịa bàn thành phố tính
chung còn thấp, việc cấp phép xây d ng còn tùy tiện.
l n bởi các qui hoạch ịnh h n Th o , c n t c qui hoạch
và quản lí xây d ng theo qui hoạch u phải h ng t i mục
Thứ ba, ngu n vốn và ngu n l c: so v i nhi u ị ph ơn
khác, các ngu n thu cho ngân sách ở H i An còn thấp, do
việc ầu t cho c c n c biệt là hạ tầng rất khó
khăn Nhi u năm qu , H i An ã cố gắn thu h t ầu t v
ạt ợc nhi u k t quả khả qu n nh n hầu h t các d án
v du lịch dịch vụ.
V ngu n l c, y u tố quy t ịnh trong ngu n l c là con
n ời. H i An vẫn ch r c c u ãi thu hút những
n ời c năn l c v công tác tại ị ph ơn
Thứ t , m t bằng xây d n v t i ịnh c : việc chuẩn m t
bằng ở H i An ch y u th c hiện bằng biện pháp thu h i
ất, n bù giải tỏa.Việc n bù giải tỏ c li n qu n n tái
ịnh c Đây l m t vấn xã h i; c biệt ở H i An, nơi
mà quan hệ cố k t c ng n ân c ợc hình thành t
o ời n y Do cần x m xét c c ph ơn n tốt nhất khi
ti n hành di dời v t i ịnh c
Thứ năm, c i m ị h nh v t c ng thiên tai: H i An
v a có bi n, có hải ảo, có kênh rạch, có những c n cát ven
s n Đây l nhữn c i m n u bi t khai thác tốt sẽ
mang lại kh n i n thị ẹp, bên cạnh n lại là thách
thức cho công tác quản lí xây d ng.
Thứ sáu, th c tiễn phát tri n du lịch ở H i An: ngành du
lịch ã m n lại ngu n thu l n cho n ân s ch v n ời dân
ị ph ơn B n cạnh cũn m lại m t trái c a nó: tình
trạn cơi n i, xây d ng lấn chi m không gian nhằm mục
ch kinh o nh phục vụ du lịch cũn nh việc mất cân ối
trong việc phân bố các ngu n quĩ ất o c c nh ầu t ch
y u ầu t v o lĩnh v c dịch vụ, du lịch.
Thứ bảy, y u tố c n ng: quan hệ cố k t c n ng dân
c ợc hình thành t o ời nay, d a trên những gi ng
mối truy n thống v bà con thân t c, láng gi ng, ngh
nghiệp, t n n ỡng, phong tục, tập quán, l thói, lệ tục…
tạo nên mối dây gắn bó ch t chẽ giữa các thành viên bị phá
vỡ kèm theo những hệ lụy.
Bảng 1 Số giấy phép ã cấp (ngu n: Phòng QL Đô thị H i An)
Năm
2014
2015
2016
Số GPXD đã cấp Diện tích sàn XD (m2)
215
733
32.175
106.285
159.500
1.100
Công tác quản lí d n ầu t th o qui hoạch:
Bên cạnh m t ạt ợc, công tác quản lí d án theo QH còn
nhi u t n tại Đối v i các d án hạ tần , ầu t xây ng
ch y u vẫn tập trung ở ngu n vốn ngân sách, công tác huy
ng vốn ầu t còn hạn ch , s mất cân ối trong ngu n
vốn ầu t v quĩ ất. Bên cạnh , th nh phố ch c m t
ch nh s ch t phá trong việc kêu gọi t nhân ầu t v o cơ
sở hạ tầng, thành phố chỉ có qui hoạch chung còn qui hoạch
chi ti t thì lập rất t, tron phần l n là c c c nh ầu t
lập và ti n h nh ầu t
Công tác quản lí trật t xây d ng: Việc lấn chi m các khu
v c ất i nh cho xây ng các công trình giao thông
ch ợc xử lí nghiêm túc. Các biện pháp xử lí vi phạm
còn cứng nhắc, ch y u là phạt cảnh cáo, phạt ti n, nh chỉ
nh n s u c n tr nh vẫn ti p tục hoàn thiện. Mô hình tổ
chức cơ quan ki m tra trật t xây d ng, cụ th l i ki m
tra qui tắc thành phố, ch linh hoạt, n ng v hình thức.
Bảng 2 Công tác ki m tra trật t xây d ng (ngu n: phòng Quản lí
Đô thị H i An)
Thứ tám, vấn bảo t n: áp l c v phát tri n du lịch cùng
v i các công trình xây d ng phục vụ du lịch mọc l n cũn
ã t c ng tr c ti p n công tác bảo t n di tích, việc cơi
n i di tích vẫn âm thầm diễn ra m c ù c c cơ qu n quản lí
th ờng xuyên ki m tra, xử phạt nh n o lợi nhuận n ời
dân vẫn ti p tục vi phạm.
2.2 Các y u tố cần xem xét trong quá trình quản lí xây d ng
theo qui hoạch
3 M t số giải pháp cụ th nhằm nâng cao hiệu
quả quản lí xây d ng theo qui hoạch tr n ịa bàn
thành phố H i An
Thứ nhất, cơ sở pháp lí: Cơ sở ph p l t c n n quá trình
quản lí xây d ng theo qui hoạch ở H i An, bao g m: hệ thống
luật, c c văn ản qui phạm pháp luật, i luật nh n hị ịnh,
th n t , quy t ịnh, qui ch quản lí. Tuy nhiên, vẫn còn m t
số văn ản pháp luật ch ợc h ng dẫn chi ti t, m t số văn
bản có n i dung ch ng chéo giữa các b ngành.
3 1 Giải ph p nhằm ổi m i c n t c cấp phép v th nh tr
xử l vi phạm v xây n
C n t c cấp phép xây n : H i An l thị cổ m tron
y u tố ảo t n ợc x m l ch chốt Do vậy, c c c n
Thứ h i, c c ịnh h ng chi n l ợc phát tri n H i An: công
tác qui hoạch xây d ng và quản lí xây d ng chịu t c ng rất
Đại học Nguyễn Tất Thành
Tạp chí Khoa học & Công nghệ Số 8
91
tr nh cần phải ợc phân iệt l nằm tron khu v c phố cổ,
khu v c ảnh h ởn c phố cổ v nhữn khu v c kh c Cần
phải tổ chức lại m t qui tr nh phù hợp v i c i m c ị
ph ơn Tron , trun tâm ảo t n i sản sẽ xét uyệt c c
h sơ thu c c c ph ờn Minh An, Cẩm Ph , Sơn Phon
(phố cổ v khu v c ảnh h ởn ), phòn QLĐT xét uyệt c c
h sơ thu c thẩm quy n tr n ị n còn lại c th nh phố
Qui tr nh cấp phép c c c n tr nh xây n (thu c ối
t ợn phải xin iấy phép) tr n ị n th nh phố H i An
ợc t m tắt th o Sơ 1
thẩm quy n tr n ị n còn lại c th nh phố M h nh
tổ chức th nh tr xây n H i An, ợc t m tắt th o Sơ
2
Sơ đồ 2 Mô hình tổ chức thanh tra xây d ng H i An
Th nh phố cần xây n m t i n ũ l m c n t c th nh
tr xây n v c năn l c v phẩm chất, n ăn ch n kịp
thời, th o ỡ n y t ầu nhữn c n tr nh tr i phép; th o
ỡ t n phần n to n tùy th o mức vi phạm ối v i
công trình sai phép. Th nh phố cũn cần th y ổi h nh thức
phạt cố ịnh nh hiện n y ằn c ch xử phạt th o tỉ lệ phần
trăm c n tr nh C c ối t ợn li n qu n n c n tr nh
kh n phép, s i phép u ị xử phạt: ch ầu t , ơn vị
thi t k , nh thầu thi công.
B n cạnh , th nh phố cần thu h i ất n n phân l ho c
ắt u c phải chuy n nh ợn n u qu thời i n cho phép
xây cất nhằm tr nh hiện t ợn ầu cơ ất, tăn c ờn hiệu
quả quản lí v sử ụn ất i tr nh t nh trạn ỏ ho n tạo
i u kiện cho việc lấn chi m, xây n tr i phép
Sơ đồ 1 Qui trình cấp phép công trình xây d ng
Khi ợc cấp phép xây n , ch ầu t phải kí quĩ tr c
khi ti n h nh xây n c n tr nh Kh n ti n h nh cấp
phép v i c c nh c iện t ch nhỏ, c c c n tr nh khi ch
c mốc i i, tuy n i o th n v h nh l n kĩ thuật th o
qui hoạch ã uyệt C c c n tr nh miễn phép phải ợc
ki m so t th n qu qui ịnh ầu t , thi t k kĩ thuật, tổn
to n ợc uyệt, n p h sơ l u trữ
Cần c s hỗ trợ c c c c n ị ch nh, c iệt l c c
c n ị ch nh ph ờn , xã tron khi c c c n cấp phép
xây n i ki m tr th c ị x c minh n u n ất, ổi m i
websit c th nh phố, c c th n tin v th tục xin
phép, c c qui ịnh v c c i u mẫu lên w sit Đối khu
v c c qui hoạch chi ti t 1 2 (cũ) n th c hiện tr n
ị n, phòn quản l thị cần r c c ản vẽ xin phép
mẫu v i c c qui ịnh v chi u c o tần , số tần ốc m i
cho t n l phố
B n cạnh , th nh phố cũn cần cải ti n hơn nữ c n t c
cấp iấy chứn nhận quy n sở hữu ất ở v quy n sở hữu
nh ở, ây l i u kiện ầu ti n n ời ân ợc cấp
phép xây n
Công tác thanh tra, xử l vi phạm v xây n : D v o
c i m ph t tri n c H i An m ợc chi r làm 3
khu v c, t ơn ứn v i mỗi khu v c l m t i th nh tr
ri n ắn v i tr ch nhiệm cụ th Th o , trun tâm ảo
t n i sản sẽ xét uyệt c c h sơ thu c c c ph ờn Minh
An, Cẩm Ph , Sơn Phon (phố cổ v khu v c ảnh
h ởn ), Phòng Quản l Đ thị xét uyệt c c h sơ thu c
3 2 Giải ph p v tăn c ờn hiệu quả quản l xây n c c
n ầu t
Đối v i c c n ầu t xây n th o qui hoạch tr n ị
n th nh phố H i An ch n t c th chi l m 2 loại: thứ
nhất l c c n ầu t tập trun t ơn ơn v i m t
án qui hoạch chi ti t tỉ lệ 1 5 ho c qui hoạch phân khu
( m nhi u n qui hoạch chi ti t), thứ h i l c c n
ầu t qui m nhỏ hơn
Đối v i các d n c qui m t ơn ứn v i m t án
qui hoạch chi ti t 1/500 thì ch ầu t n n u ợc
UBND th nh phố H i An n h nh văn ản chấp thuận
ị i m phải c tr ch nhiệm: lập v tr nh uyệt qui
hoạch chi ti t (TL 1 5 ), th c hiện n ù iải ph n
m t ằn
Th nh phố cũn cần l chọn ch ầu t thông qua hình
thức xét uyệt ý t ởn thi t k th n qu H i n thẩm
ịnh qui hoạch – thi t k S u khi ho n tất c c th tục v
nhận m t ằn ti n h nh thi c n , ch ầu t c tr ch
nhiệm th n o ti n th c hiện c c hạn mục c
n th nh tr xây n i m s t, ki m tr (Sơ 3)
Đại học Nguyễn Tất Thành
92
Tạp chí Khoa học & Công nghệSố 8
tỏ , thu h i ất. Nh vậy sẽ ẩy nh nh ợc ti n iải
ph n m t ằn th c hiện n, n ời ân c ất ị thu
h i nh nh ch n ổn ịnh ợc cu c sốn
Bốn l , l chọn c c ch n c năn l c th c hiện.
Nên qui việc ầu t xây n cơ sở hạ tần to n khu cho
ch ầu t c năn l c chịu tr ch nhiệm v ch n phân
chi t ầu t ở c c hạn mục, ảm ảo i o th n k t nối
to n khu cũn nh cơ sở hạ tần ầu t ho n chỉnh, tránh
t nh trạn xé nhỏ iện t ch n v m nh m n, v kh
ảm ảo th c hiện th o n qui hoạch, hạ tần cơ sở
kh n ng b . Kiên quy t thu h i ất ối v i các d án
ầu t s i mục ch, c c án chậm ti n so v i thời gian
cam k t.
Cuối cùng, kêu gọi n ời dân cùng tham gia vốn và công
sức trong việc ầu t hệ thống hạ tầng trên ị n m nh
Đ c iệt, tại c c khu v c ân c cần chỉnh tr n cần th c
hiện ph ơn thức “nh n c v nhân ân cùn l m”, tron
ân sẽ t n uyện hi n ất, n p n y c n , i m s t
chất l ợn v sử ụn c n tr nh V i iện ph p n y kh n
nhữn tr nh th ợc “sức ân” m còn l m th y ổi th i
ứn xử (th o h n t ch c c) c n ời ân ối v i c c
c n tr nh hạ tần kĩ thuật
Sơ đồ 3 Qui trình quản lí d n ầu t t ơn ơn QHCT 1 5
Đối v i các d án còn lại n u ch ầu t n ợc UBND
th nh phố H i An n h nh văn ản chấp thuận ị i m
phải c tr ch nhiệm: lập v tr nh uyệt thi t k cơ sở, th c
hiện n ù iải ph n m t ằn
V i nhữn iải ph p tr n, việc xây n c c qui trình cho
t n loại n cùn v i c c iện ph p cụ th tron quản lí
xây n th o qui hoạch, c c n ợc ki m so t t l c
l chọn ị i m n l c c n tr nh ợc h nh th nh v
v o sử ụn tron th c t
4 K t luận
Quản lí xây d ng theo qui hoạch là m t phần nhiệm vụ trong
công tác quản l thị ở thành phố H i An d a trên mục tiêu
là tạo lập m i tr ờn thị phát tri n b n vữn tr n cơ sở k t
hợp giữa y u tố truy n thống và hiện ại. Qua nghiên cứu
th c tiễn công tác quản lí xây d ng theo qui hoạch tr n ịa
bàn thành phố H i An, tác giả thấy rằng: công tác qui hoạch
và quản lí xây d ng còn t n tại nhi u bất cập, hạn ch .
Những hạn ch này cần phải ợc khắc phục kịp thời bằng
các biện pháp quản lí m i linh hoạt hơn, p ứn ợc
yêu cầu th c tiễn phát tri n t ra.T th c trạng c ịa
ph ơn , tr n cơ sở lí luận, xem xét các y u tố th c tiễn
tại ị ph ơn cùn những bài học t công tác quản lí xây
d ng theo qui hoạch ở m t số thị B i o ã xuất
những giải pháp cụ th v i những qui trình, mô hình m i phù
hợp v i th c tiễn tại ị ph ơn n t ra.
Sơ đồ 4 Qui trình quản lí các d n ầu t ri n lẻ
(áp dụng cho các công trình dân dụng)
B n cạnh xây n c c qui tr nh hợp l nhằm tạo i u
kiện thuận lợi cho c c nh ầu t khi ti n h nh c c th
tục ầu t , c n t c quản l cần r c c iện ph p cụ
th o m:
M t l , căn cứ v o qui hoạch ã ợc ph uyệt, ti n h nh
lập k hoạch xây n , tổ chức cắm mốc iữ quĩ ất cho hệ
thốn hạ tần kĩ thuật
Hai là, x c ịnh c c nh mục n k u ọi ầu t th o thứ
t u ti n, r c c ch nh s ch u ãi k u ọi ầu t v
c l tr nh th c hiện, ti n h nh p ụn c c loại h nh BOT,
BT… tron việc k u ọi ầu t
Ba là, iải quy t tốt việc i th ờn , hỗ trợ, t i ịnh c khi
thu h i ất th c hiện c c c n tr nh n Đ c iệt l
ch nh s ch t i ịnh c , u ti n v ẩy nh nh ti n xây
n nh t i ịnh c , n n ố tr t i ịnh c tr c khi iải
Lời cảm ơn
Nghiên cứu n y ợc tài trợ bởi Quĩ Ph t tri n Khoa học và
Công nghệ NTTU, mã số t i 2 16 1 12 HĐKHCN
Đại học Nguyễn Tất Thành
Tạp chí Khoa học & Công nghệ Số 8
93
Tài liệu tham khảo
1 Quốc h i kh XII (2 9), Luật Qui hoạch Đô thị, Nh xuất ản L o n , H N i
2 Quốc h i kh XIII (2 13), Luật Xây dựng, Nh xuất ản Ch nh trị Quốc i , H N i
3 Quốc h i khóa XIII (2013), Luật Đầu tư, Nh xuất ản L o Đ n , H N i
4 Quốc h i khóa XIII (2014), Luật Kinh doanh Bất động sản, Nh xuất ản L o Đ n , H N i
5 Quốc h i khóa XIII (2014), Luật Nhà ở, Nh xuất ản H n Đức, H N i
5. Khoa Qui hoạch (2 6), Lí thuyết Qui hoạch đô thị, Gi o n Điện tử, Tr ờn Đại học Ki n Tr c TP HCM
6 Phạm B nh An (2 3), Một số kinh nghiệm trong quản lí thị trường bất động sản, N i s n kinh t số 12 2 3 –
Viện Kinh t tp HCM
7 N uyễn Th B (1997), Qui hoạch xây dựng phát triển đô thị, Nh xuất ản Xây D n , H N i
8 Võ Kim C ơn (2 6), Chính sách đô thị, Nh xuất ản Xây D n , H N i
Some construction management solutions on the planning of Hoi An
Le Huu Vy
Faculty of Architecture and Civil Engineering, Nguyen Tat Thanh University, Ho Chi Minh City, Vietnam
Abstract In this article, the author researched solutions to improve construction management according to planning for a
central coastal city, which has a cultural heritage of mankind and natural elements to be preserved. For this municipality, we
need to come up with specific solutions that are appropriate to its circumstances. Because if applied with the usual
management, Hoi An will inadvertently lose the accumulated values of some hundred years.
Keywords project management, construction management, law, planning
Đại học Nguyễn Tất Thành
5 trang
14960
Free
Bạn đang xem tài liệu "Giải pháp quản lý xây dựng theo quy hoạch trên địa bàn thành phố Hội An", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- giai_phap_quan_ly_xay_dung_theo_quy_hoach_tren_dia_ban_thanh.pdf
