Đổi mới phương pháp luận quy hoạch và quản lý phát triển đô thị từ thực tiễn đến yêu cầu đổi mới (Phần 2)
Ñoiå môiù phöông phapù luanä
quy hoaïch vaø quaûn lyù phaùt trieån Ñoâ thò
Töø THöÏC TIeãn Ñeán YeâU CAàU ÑOåI môÙI
(phanà ii)
& TAÙC GIAÛ
PGS.TS.KTS. LöU ÑöÙC CöôønG* - TS.KTS. nGUYeãn TrUnG dUõnG**
vaø caùc ñoàng nghieäp
6. Kieåm soatù phaân vuøng phaùt trienå cuûa ñoâ thò
ꢀꢁToàn taïi
Mucï ñích kiemå soatù phanâ vunø g laø cô sôû ñeå ñònh höônù g vaø chia nhoû
cacù khu vöcï kiemå soatù phuø hôpï vôiù quy moâ quanû lyù vaø ñieuà kienä
phatù trienå tönø g khu vöcï , nhönõ g vanã ñamû baoû tính thoná g nhatá trong
caáu truùc toaøn ñoâ thò.
ñieuà tietá quanû lyù phatù trienå ñoâ thò. Phatù sinh nhönõ g vaná ñeà haï tanà g
kyõ thuatä ñoâ thò trong giai ñoanï vöaø qua nhö acù h tacé giao thonâ g,
ngapä lutï , oâ nhiemã moiâ tröônø g do khonâ g coù höônù g xöû lyù töø heä thoná g
haï taàng khung.
Ñoiá vôiù cacù ñoâ thò tænh ly, thuocä tænh, quy hoacï h phanâ khu ñaõ xacù
ñònh chöcù nanê g, theo phanâ vunø g cauá trucù ñoâ thò, theo moâ hình ñôn
vò ô…û vôiù quy moâ lapä quy hoacï h khacù nhau, ñöa ra cacù quy ñònh khaù
cuï theå veà tanà g cao, veà matä ñoä xayâ dönï g. Do apù dunï g cunø g heä thoná g
chæ tieuâ vaø phöông phapù phanâ vunø g (thöcï chatá laø quy ñònh chæ tieuâ
söû dunï g ñatá cho tönø g loâ ñatá quy hoacï h). Thöcï teá sau quy hoacï h
phanâ khu ñöôcï pheâ duyetä , cacù döï anù trienå khai do cacù nhaø ñauà tö
thöcï hienä coù nhönõ g cacù h thöcù vaø nhu cauà ñauà tö khacù nhau cunõ g ñaõ
laøm thay ñoiå caùc ñònh höônù g cuûa quy hoacï h phaân khu.
(1) Quy hoacï h phanâ khu ñöôcï quy ñònh trong Luatä Quy hoacï h ñoâ
thò namê 2009 vaø Luatä Xayâ dönï g namê 2014 theo höônù g chuyenå ñoiå
ñoà anù quy hoacï h chi tietá tyû leä 1/2000 tröôcù ñayâ thanø h sanû phamå ñoà
anù quy hoacï h phanâ khu vôiù tyû leä banû ñoà 1/2000-1/5000. Tuy nhienâ
trong thöcï teá trienå khai töø namê 2012 cacù ñoà anù quy hoacï h phanâ khu
môùi baét ñaàu ñöôïc nghieân cöùu laäp vaø pheâ duyetä taïi caùc ñoâ thò.
Ñoiá vôiù cacù ñoâ thò lônù nhö thanø h phoá Haø Noiä vaø Hoà Chí Minh, cacù
ñoà anù quy hoacï h phanâ khu ñöôcï quy ñònh cuï theå veà chöcù nanê g söû
dunï g ñatá tönø g loâ ñatá quy hoacï h (Luatä QHÑT 2009) trenâ nenà tanû g
hienä tranï g vaø döï anù ñaõ co,ù thietá keá töông ñoiá cuï theå heä thoná g haï
tanà g capá khu vöcï . Ketá quaû ñatï ñöôcï cho thayá quy ñònh veà söû dunï g
ñatá khonâ g ñamû baoû tính heä thoná g, ñöôcï ñieuà chænh cucï boä khi coù
nhu cauà ñauà tö môiù phatù sinh, do ñoù heä thoná g haï tanà g xaõ hoiä , khonâ g
gian canû h quan, conâ g vienâ vöônø hoa ratá thieuá do khoná g cheá quy moâ
danâ soá thapá trong quy hoacï h chung so vôiù thöcï teá phatù trienå , conâ g
trình cao tanà g phatù trienå khaù tuyø tienä trong ñoâ thò. Ñoiá vôiù TP.HCM,
viecä thöcï hienä chuyenå ñoiå cacù quy hoacï h chung quanä huyenä tröôcù
ñayâ thanø h cacù quy hoacï h phanâ khu tyû leä 1/5000 (chæ bao gomà quy
hoacï h söû dunï g ñatá vaø giao thonâ g theo oâ quy hoacï h löôiù ñöônø g trung
bình 400-600 m) ñeå giamû thuû tucï trienå khai lapä quy hoacï h, ketá quaû
khi quy hoacï h thöcï hienä theo quy hoacï h chi tietá cuaû cacù döï anù cuï
the,å seõ hanï cheá cacù QHPK ñöôcï duyetä , hanï cheá ratá nhieuà tacù dunï g
(2) Quy ñònh veà an toanø , VSMT vaø phonø g choná g thienâ tai ñaõ ñöôcï
quy ñònh. Do ñoù viecä xacù ñònh khu vöcï naoø apù dunï g heä thoná g quy
chuanå , tieuâ chuanå chung, khu vöcï naoø khonâ g apù dunï g laø hetá söcù
canà thietá vaø canà boå sung cacù conâ g cuï kiemå soatù khacù ngoaiø quy
chuanå , tieuâ chuanå . Cacù khu vöcï canà boå sung heä thoná g quy chuanå ,
tieâu chuaån laø:
ꢀꢁCaùc khu vöïc khoâng phuø hôïp cho ñoâ thò hoùa
ꢀꢁCaùc khu vöïc gaëp nhieàu ruûi ro thieân tai
ꢀꢁCaùc khu vöïc phaûi baûo toàn noâng nghieäp
(3) Quy ñònh veà phanâ vunø g trong heä thoná g quy hoacï h ñoâ thò hienä
nay ñöôcï trienå khai qua 03 capá ñoà anù QHC, QHPK vaø QHCT vaø
moiã motä loaiï ñoà anù coù heä thoná g cacù quy ñònh quanû lyù theo ñoà anù quy
hoacï h ñöôcï pheâ duyetä . Cacù noiä dung veà phanâ vunø g kiemå soatù cunõ g
ñöôcï trienå khai theo heä thoná g ñoù töø tonå g theå cho tôiù chi tietá , töø toanø
64
SË 100 .2019
Quy hoπch & t∏c gi∂
ñoâ thò tôiù tönø g loâ ñatá phatù trienå trong ñoâ thò. Theo quy ñònh cuaû heä
ꢀꢁCaùc khu vöïc khoâng phuø hôïp cho ñoâ thò hoùa.
ꢀꢁCaùc khu vöïc gaëp nhieàu ruûi ro thieân tai.
ꢀꢁCaùc khu vöïc phaûi baûo toàn noâng nghieäp.
ꢀꢁCacù khu vöcï giauø moiâ tröônø g töï nhienâ , nguonà nöôcù , kiemå soatù
xoùi lôû.
thoná g phapù luatä Quy hoacï h ñoâ thò, quy chuanå , tieuâ chuanå cacù quy
ñònh veà phanâ vunø g ñöôcï cuï theå hoaù trong cacù loâ quy hoacï h, phuï
thuocä cauá trucù quy hoacï h giao thonâ g ñoâ thò, bình quanâ dienä tích cacù
oâ quy hoacï h töø 50-100ha ñoiá vôiù ñoà anù QHC, 5-15ha ñoiá vôiù QHPK
vaø 1-5ha ñoái vôùi QHCT 1/500.
ꢂꢁÑònh höôùng ñoåi môùi
(4) Cô cheá kiemå soatù phanâ vunø g thöcï chatá laø döaï trenâ cacù quy ñònh
veà söû dunï g ñatá theo cacù loâ quy hoacï h, chæ coù quy ñònh trong ñoà anù
QHCT 1/500 laø satù vôiù thöcï teá trienå khai döï anù ñauà tö phatù trienå
hoacë cacù hoatï ñonä g xayâ dönï g tö nhanâ khacù (loaiï ñatá söû dunï g, chæ
tieuâ dienä tích...). Do ñoù mucï tieuâ ñamû baoû cacù döï anù phatù trienå tuanâ
thuû cacù döï baoù phatù trienå cuaû ñoâ thò trong ñoà anù QHC laø ratá khoù
khanê , do quy trình quy hoacï h qua 03 böôcù neuâ trenâ , taoï ra nhönõ g
khoù khanê trong conâ g tacù giamù satù thöcï hienä , keoù daiø thôiø gian, heä
thoná g chæ tieuâ tanà g bacä , qua nhieuà böôcù trung gian, phöông phapù
trieån khai laäp quy hoacï h vaø quaûn lyù khaùc nhau.
Ñoiå môiù kiemå soatù phatù trienå ñoâ thò theo phanâ vunø g ñoâ thò cuõ vaø
môiù . Ñònh höônù g phatù trienå heä thoná g ketá cauá haï tanà g thuocä moiï ñoiá
töôïng, ngöôøi danâ ñoâ thò coù theå bieát ñeå thöïc hieän trong töøng ñoâ thò.
ꢂꢁMuïc tieâu
ꢀꢁÑoiå môiù phöông phapù , quy trình tích hôpï phanâ vunø g vaø quanû lyù
phaùt trieån ñoâ thò gaén vôùi söû duïng ñaát vaø giao thoâng ñoâ thò.
ꢀꢁXayâ dönï g conâ g cuï kiemå soatù vaø giamù satù thöcï hienä quy hoacï h veà
cacù chæ tieuâ söû dunï g ñatá (heä soá söû dunï g ñatá , chöcù nanê g söû dunï g
ñaát) vaø haï taàng xaõ hoäi.
ꢀꢁXayâ dönï g conâ g cuï döï baoù nhu cauà söû dunï g ñatá vaø quanû lyù khaû
naêng dung naïp haï taàng kyõ thuatä vaø HTXH cho caùc döï aùn ñoâ thò.
ꢀꢁXayâ dönï g cô cheá chuyenå nhöônï g veà chæ tieuâ söû dunï g ñatá trong
tönø g phanâ vunø g vaø giöaõ vunø g khuyená khích ñoâ thò hoaù vaø vunø g hanï
cheá ñoâ thò hoùa.
Ñoiá vôiù motä soá cacù ñoà anù hienä nay coù apù dunï g phanà naoø conâ g cuï
phanâ vunø g trong ñoà anù quy hoacï h chung, nhöng khi trienå khai cuï
theå hoaù thanø h quy hoacï h phanâ khu, hoacë quy hoacï h chi tietá khonâ g
tuanâ thuû ranh giôiù phanâ vunø g trong quy hoacï h chung vaø cacù noiä
dung quaûn lyù söû duïng ñaát theo phaân vuøng ñaõ ñöôïc xaùc ñònh.
ꢂꢁNhieäm vuï
(5) Motä vaná ñeà khacù nöaõ laø ranh giôiù lapä ñoà anù quy hoacï h phanâ khu
thöônø g khacù bietä so vôiù quy ñònh ‘phanâ vunø g’ trong ñoà anù quy hoacï h
chung (motä phanà do nhu cauà thöcï teá quanû ly)ù . Ñieuà nayø canø g lamø
cho conâ g tacù quanû lyù giamù satù tuanâ thuû quy hoacï h chung laiï themâ
motä böôcù trung gian nöaõ , vaø deã danã tôiù nhönõ g sai lecä h so vôiù ñònh
höôùng cuûa phaân vunø g quy hoaïch chung.
ꢀꢁÑoiå môiù quy trình tích hôpï noiä dung phanâ vunø g trong QHÑT ñoiå
môùi.
ꢀꢁXaây döïng höôùng daãn veà phöông phaùp vaø noäi dung phaân vuøng.
ꢀꢁXayâ dönï g khung cô sôû döõ lieuä veà veà söû dunï g ñatá , giao thonâ g ñoâ
thò phuïc vuï muïc tieâu döï baoù vaø ñònh höônù g phaân vuøng.
ꢀꢁXayâ dönï g khung quanû lyù phatù trienå ñoâ thò veà söû dunï g ñatá , capá
pheùp phaùt trienå döï aùn ñaàu tö phatù trieån ñoâ thò, döï aùn ñaàu tö coâng...
ꢀꢁXayâ dönï g ñeà anù veà cacù quy ñònh ñòa phöông veà baoû tonà , canû h
quan vaø kieán truùc, baûo veä moâi tröôøng, giaûm nheï ruûi ro thieân tai.
Thöcï tienã quanû lyù theo cacù chæ tieuâ quy hoacï h danã tôiù thöcï teá chöa
ñapù önù g yeuâ cauà quanû lyù phatù trienå taiï cacù khu vöcï coù giaù trò canû h
quan, yeuá toá baoû tonà vanê hoaù ... Do cacù ñoà anù quy hoacï h, quy ñònh
quanû ly,ù quy cheá quanû lyù ñoâ thò môiù chæ döaï trenâ heä thoná g quy chuanå , 7. Kieåm soaùt phaùt trieån khoâng gian cao taàng
tieuâ chuanå ñeå xacù ñònh yeuâ cauà kiemå soatù phatù trienå . Ñayâ môiù chæ laø
ñieuà kienä canà vaø chæ apù dunï g ñoiá vôiù nhönõ g khu vöcï phatù trienå môiù
hoanø toanø vaø khonâ g coù yeuâ cauà quanû lyù rienâ g nhö ñaõ ñeà capä ôû trenâ .
Vì cacù quy ñònh quy chuanå , tieuâ chuanå chæ apù dunï g phuø hôpï ñoiá vôiù
nhönõ g khu vöcï coù ñieuà kienä chung ñonà g nhatá , nhö khu ñoâ thò môiù ,
phatù trienå taiï vunø g ñatá troná g, ñatá nonâ g nghiepä , ñonà g banè g... khonâ g coù
yeuá toá thienâ tai, vunø g khonâ g coù danâ cö truyenà thoná g, trung tamâ ñoâ thò
lòch sö.û .. Ñieuà nayø danã tôiù thöcï teá mauâ thuanã , motä laø cacù khu vöcï canà
baoû tonà seõ ñöôcï xayâ dönï g nhö motä khu vöcï môiù vaø khonâ g coù söï khacù
bietä , hai laø khu vöcï ñoù seõ khonâ g theå thöcï hienä conâ g tacù kiemå soatù phatù
trienå (neuá hoatï ñonä g ñoâ thò ôû ñoù dienã ra soiâ ñonä g).
ꢂꢁToàn taïi
Conâ g tacù quanû lyù chieuà cao vaø khoiá tích xayâ dönï g taiï cacù ñoâ thò Vietä
Nam hienä nay ñang tonà taiï nhieuà batá capä . ÔÛ cacù ñoâ thò tre,û ngöônõ g
giôiù hanï tanà g cao toiá ña trong quy hoacï h chung thanø h phoá coù phanà
khoù hieuå ñoiá vôiù ngöôiø danâ , giôiù ñauà tö vaø caû giôiù chuyenâ monâ .
Thamä chí coù nhieuà yù kiená cho ranè g nhönõ g giôiù hanï conø thieuá lyù luanä
nayø ñang phanà naoø canû trôû nhönõ g phatù trienå canà thietá cuaû ñoâ thò. ÔÛ
cacù thanø h phoá lônù nhö Haø Noiä , Hoà Chí Minh, nhieuà döï anù phatù trienå
matä ñoä cao vaø cao tanà g vöôtï quaù ngöônõ g cung önù g haï tanà g ñang
ñe doaï nghiemâ tronï g canâ banè g ñoâ thò, gayâ nhieuà batá ñonà g trong dö
luanä . Trong khi ño,ù taiï hauà hetá cacù thanø h pho,á nhönõ g khu phoá lòch
söû hay khu vöcï coù di tích danh thané g canà baoû tonà ñang thieuá vané g
nhönõ g conâ g cuï khoná g cheá canà thietá ñoiá vôiù cacù conâ g trình xayâ môiù
- caiû taoï nhamè baoû tonà cauá trucù thienâ nhienâ - ñoâ thò. Chính bôiû thieuá
conâ g cuï phuø hôpï , cacù nhaø quanû lyù ñaõ voâ tình ñeå cho nhönõ g conâ g
trình môiù töï do chen vai thích canù h mocï lenâ motä cacù h khonâ g phuø
hôpï , khiená chunù g phaù vôõ cauá trucù canû h quan, lamø lu môø tính nhanâ
vanê cuaû ñoâ thò.
Do ñoù vieäc xaùc ñònh khu vöïc naøo aùp duïng heä thoáng quy chuaån,
tieâu chuaån chung, khu vöïc naøo khoâng aùp duïng laø heát söùc caàn
thieát vaø caàn boå sung caùc coâng cuï kieåm soaùt khaùc ngoaøi quy
chuaån, tieâu chuaån.
(6) Cacù yeuá toá thienâ tai chöa ñöôcï lonà g ghepù trong quy trình quy
hoacï h vaø phanâ vunø g, hanï cheá nhönõ g giaiû phapù quy hoacï h söû dunï g
ñatá thích önù g thienâ tai, biená ñoiå khí hauä . Cacù khu vöcï canà boå sung
quy ñònh trong phaân vuøng laø:
Hienä nay phöông phapù quy hoacï h vaø quanû lyù xayâ dönï g ôû nöôcù ta
conø döaï nhieuà vaoø camû tính, thieuá cô sôû lyù luanä . Ñieuà nayø ñang
65
SË 100 .2019
phanà naoø khiená lung lay niemà tin cuaû ngöôiø
danâ veà söï conâ g banè g, hôpï lyù trong phanâ boå
quyenà phatù trienå trong ñoâ thò, nhatá laø trong
thôiø kyø ñoâ thò hoaù manï h meõ hienä nay. Ñayâ
chính laø lucù canà coù nhönõ g höônù g danã cuï theå
ñoiá vôiù nguyenâ tacé quanû lyù cuaû caû Trung
öông vaø ñòa phöông, khonâ g chæ veà kiemå
soatù chieuà cao maø toanø dienä khoiá tích xayâ
dönï g conâ g trình, thonâ g qua söû dunï g hieuä
quaû conâ g cuï quy hoacï h vaø thietá keá ñoâ thò,
nhamè ñatï ñöôcï söï canâ banè g, myõ quan, baoû
tonà , vaø benà vönõ g trong phatù trienå ñoâ thò.
theå ñöôcï quy hoacï h xacù ñònh chæ cho phepù
xayâ dönï g conâ g trình khonâ g quaù 5 tanà g, matä
ñoä khonâ g quaù 60%.
Quanû lyù thonâ g qua chæ danã Thietá keá ñoâ thò -
caûnh quan
Keå töø thapä nienâ 60, Myõ vaø Chauâ Au ñaõ boå
sung thietá keá ñoâ thò nhö motä conâ g cuï manï h
meõ nhamè ketá noiá giöaõ quy hoacï h vaø kiená
trucù conâ g trình. Nghienâ cöuù khonâ g gian ba
chieuà cuaû thietá keá ñoâ thò giupù giamû ñanù g keå
cacù quyetá ñònh quan lieuâ cuaû quy hoacï h,
vaø lamø roõ ñöôcï nhönõ g yeuâ cauà maø conâ g
trình canà ñonù g gopù vaoø khonâ g gian ñoâ thò.
Keå töø namê 2013, boä monâ nayø cunõ g ñaõ ñöôcï
chính thöcù ñöa vaoø Vietä Nam, qua thonâ g tö
06/2013/TT-BXD.
Hauà hetá cacù thanø h phoá hienä ñaiï ñeuà khonâ g
söû dunï g thonâ g soá ngöônõ g tanà g cao toiá ña
trong toanø thanø h pho,á bôiû khonâ g coù lyù do
ñuû manï h ñeå ñöa ra söï camá canû nhö vayä
trenâ phamï vi ñòa lyù ronä g. Thay vaoø ño,ù ngöôiø
ta döaï trenâ lyù luanä ranè g khoiá tích phatù trienå
khonâ g ñöôcï vöôtï quaù söcù dung napï haï tanà g
ñoâ thò. Bôiû veà lyù thuyetá , ñoâ thò ñöôcï thietá keá
vôiù haï tanà g ñuû söcù taiû vôiù motä löônï g danâ soá
nhatá ñònh, phanû anù h bôiû khoiá tích xayâ dönï g,
nenâ neuá viecä xayâ dönï g vöôtï quaù ngöônõ g
nayø , seõ ñe doaï canâ banè g vôiù haï tanà g ñoâ thò.
Cho nenâ Heä soá söû dunï g ñatá toiá ña (Floor
Area Ratio) môiù laø conâ g cuï quan tronï g vaø
höõu lyù nhaát ñeå khoáng cheá xaây döïng.
Thieuá lyù luanä veà giôiù hanï tanà g cao toiá ña trong
quy hoacï h chung thanø h pho,á giôiù hanï tanà g
cao coù phanà khoù hieuå cho cacù chuû theå lienâ
quan (ngöôiø danâ , giôiù ñauà tö vaø caû giôiù chuyenâ
monâ ); nhieuà döï anù phatù trienå matä ñoä cao vaø
cao tanà g vöôtï quaù ngöônõ g cung önù g haï tanà g
ñang ñe doaï nghiemâ tronï g canâ banè g ñoâ thò,
gayâ nhieuà batá ñonà g trong dö luanä . Hienä nay,
thöcï teá cho thayá hienä töônï g “bunø g no”å xayâ
dönï g cacù toå hôpï cao tanà g honã hôpï taiï khu vöcï
trung tamâ noiä ñoâ lòch söû cacù ñoâ thò. Tuy vayä ,
ñayâ laø loaiï hình conâ g trình quy moâ lônù coù möcù
ñoä tapä trung ngöôiø söû dunï g cao (ñacë bietä laø taiï
cacù giôø cao ñiemå ), laø motä trong nhönõ g nguyenâ
nhanâ gia tanê g apù löcï lenâ heä thoná g haï tanà g giao
thonâ g ñoâ thò. Heä thoná g vanê banû phapù luatä , quy
chuanå – tieuâ chuanå conø chöa ñeà capä roõ cacù
vaná ñeà trenâ . Do vayä canà coù themâ cacù nghienâ
cöuù tính toanù quy ñònh roõ cacù chæ tieuâ – tieuâ chí
vôùi loaïi hình coâng trình cao taàng naøy.
Ñacë ñiemå chuû ñaoï cuaû boä monâ thietá keá ñoâ
thò laø dunø g cacù phöông tienä 3 chieuà ñeå xacù
ñònh lyù do vaø phöông phapù khoná g cheá ñoiá
vôiù khoiá tích xayâ dönï g nhamè truyenà ñatï cuï
theå hôn, hieuä quaû hôn nhönõ g chính sacù h
quanû trò xayâ dönï g cuaû thanø h pho.á
Ñayâ laø motä khaiù niemä cunõ g khonâ g heà môiù vôiù
nenà quy hoacï h Vietä Nam. Tuy nhienâ motä lanà
nöaõ , heä thoná g quy hoacï h ñoâ thò laiï khaù mô hoà
trong cacù h quanû lyù nayø . Heä soá söû dunï g ñatá
thöônø gkhonâ gñöôcï quyñònhtrongquyhoacï h
chung. Heä soá söû dunï g ñatá trong quy hoacï h
chung vaø phanâ khu laø heä soá gopä (brutto).
Cho ñená quy hoacï h döï anù (tæ leä 1/500) heä soá
nayø môiù laø heä soá thuanà (netto). Vì vayä ñeå coù
theå kiemå chönù g ñöôcï ranè g xem quy hoacï h
chi tietá vaø cacù döï anù coù ñamû baoû ñunù g phatù
trienå trong ngöônõ g dung napï cuaû haï tanà g ñoâ
thò hay khonâ g laø ñieuà khoù khanê , neuá khonâ g
muoán noiù raèng khonâ g theå kiemå chöùng.
Chanú g hanï , ñeå baoû veä canû h quan vanê hoaù
trong ñoâ thò co,å thietá keá ñoâ thò ñöa ra nhönõ g
nguyenâ tacé trong baoû tonà cauá trucù ñoâ thò vaø
cacù ñöônø g giôiù hanï ñeå khoná g cheá xayâ dönï g
conâ g trình môiù , conâ g trình caiû taoï , nhamè
ñamû baoû söï hienä dienä cuaû chunù g khonâ g lamø
thay ñoiå cauá trucù canà baoû tonà . Töông töï nhö
vayä ñoiá vôiù cacù khu vöcï canû h quan thienâ
nhienâ ñanù g ke.å
Vietä Nam vanã canà tiepá tucï hoanø thienä heä
thoná g phapù lyù ñoiá vôiù thietá keá ñoâ thò ñeå boä
monâ nayø ñem ñená hieuä quaû tích cöcï hôn
Benâ canï h ño,ù do boä monâ thietá keá ñoâ thò ôû
nhieuà nôi conø chöa ñöôcï apù dunï g ñunù g
ñané , nenâ chöa phatù huy ñöôcï tacù dunï g ñích
thöcï cuaû no.ù Thieuá vané g nhönõ g conâ g cuï
khoná g cheá canà thietá ñoiá vôiù cacù conâ g trình
xayâ môiù - caiû taoï nhamè baoû tonà cauá trucù
thieân nhieân - ñoâ thò.
Tomù laiï , conâ g tacù quanû lyù chieuà cao vaø khoiá
tích xayâ dönï g taiï cacù ñoâ thò Vietä Nam hienä
nay chöa thöcï söï taoï ra söï conâ g banè g, hôpï lyù
trong phaân boå quyeàn phaùt trieån trong ñoâ thò.
ꢀꢁÑònh höôùng ñoåi môùi
Quaûn lyù theo heä soá söû duïng ñaát
Quy ñònh quyenà vaø nghóa vuï phatù trienå
theo chöcù nanê g söû dunï g ñatá voná ñaõ laø motä
khaiù niemä quen thuocä vaø cô banû trong quy
hoacï h. Vôiù nhieuà loaiï hình söû dunï g ñatá ,
cacù khoná g cheá kemø theo ñaõ bao gomà ñayà
ñuû thonâ g tin ñoiá vôiù giôiù hanï khoiá tích conâ g
trình. Chanú g hanï ñatá nhaø ôû matä ñoä thapá coù
Hình 4: Kieåm soaùt khoái tích xaây döïng thoâng qua caùc thuoäc tính hình hoïc cuûa khoái bao
66
SË 100 .2019
Quy hoπch & t∏c gi∂
nöaõ . Hienä nay, khaiù niemä “ñoà anù thietá keá ñoâ thò rienâ g” ñang khiená
nhieuà ñòa phöông nhamà lanã veà vai troø cuaû noù nhö motä quy trình
phapù lyù töông ñöông quy hoacï h chi tietá tæ leä 1/500. Banû chatá cuaû
Thietá keá ñoâ thò laø motä boä monâ chuyenâ nganø h, khonâ g hôn kemù so vôiù
motä chuyenâ nganø h haï tanà g kyõ thuatä ñoâ thò. Khonâ g theå xem Thietá keá
ñoâ thò nhö motä quy trình phapù ly.ù Canà hieuå ñunù g noù nhö laø motä boä
monâ chuyenâ nganø h canà coù ñeå hoã trôï khi ra quyetá ñònh. Thietá keá ñoâ
thò coù theå ñi cunø g quy hoacï h cacù capá , ñi cunø g döï anù chænh trang ñoâ
thò, ñi cunø g döï anù conâ g trình coù quy moâ hoacë vai troø ñanù g keå trong
ñoâ thò, ñi cunø g cacù nghienâ cöuù khoa hocï veà ñoâ thò, hoacë ñi cunø g xayâ
dönï g chính sacù h quanû lyù ñoâ thò. Trong moiï tröônø g hôpï , noù laø motä
“tapä con” döaï vaoø tính chatá phapù lyù cuaû quy trình “me”ï maø vanä hanø h
ñeå hoã trôï quyeát ñònh.
Quaûn lyù quyeàn vaø nghóa vuï trong phaùt trieån coâng trình ñoâ thò
Khi motä döï anù ñöôcï capá phepù xayâ dönï g trong ñoâ thò, luonâ phaiû gané
vôiù cacù quyenà vaø nghóa vuï cuï the.å Ñieuà nayø khonâ g xa laï ñoiá vôiù Vietä
Nam. Song cacù nghóa vuï maø conâ g trình canà ñapù önù g thì conø thieuá
nhieuà , neuá so sanù h vôiù phöông Tayâ .
Hình 5: Chuyeån nhöôïng quyeàn phaùt trieån coù theå thöïc hieän döïa treân luaät
Thöôûng khoiá tích xaây dönï g neáu coù ñonù g goùp ñoâ thò
Chanú g hanï , conâ g trình phaiû ñapù önù g ñuû choã ñoã xe cho ngöôiø söû
dunï g no,ù noiä trong khuonâ vienâ loâ ñatá , thay vì chatá taiû lenâ haï tanà g ñoâ
thò. Moiã thanø h phoá coù heä thoná g quy chuanå rienâ g ñeå ño ñemá , ñoiá vôiù
loaiï sanø söû dunï g ñatá naoø thì canà bao nhieuâ choã ñoã xe. Cacù chuû döï
anù khonâ g theå tranù h neù giaiû trình veà cung capá khonâ g gian nayø . Nhieuà
khi, do phaiû xayâ nhaø chöaù , hamà chöaù xe nhieuà tanà g, khiená ñoiä giaù
döï anù , chuû ñauà tö ñaõ phaiû chonï ñiemå rôi phuø hôpï hôn ñoiá vôiù khoiá
tích xayâ dönï g toiá ña. Nhö vayä , banè g conâ g cuï kiemå soatù minh bacï h
veà cung önù g choã ñoã xe ñamû baoû quy chuanå ñòa phöông, ratá nhieuà
coâng trình khoâng theå xaây döïng quaù cao lôùn.
Nhôø coù thietá keá ñoâ thò, thanø h phoá chæ ra ñöôcï cacù vò trí quan tronï g,
vaø noiù lenâ moiá quan tamâ cuaû mình ñoiá vôiù cacù vò trí ño.ù Cacù nhaø ñauà
tö bò baté buocä , hoacë ñöôcï khuyená khích ñapù önù g cacù tieuâ chí cuaû
thanø h pho.á Conâ g cuï thöônû g laø motä chính sacù h thöônø g ñöôcï söû dunï g
trong caùc tröôøng hôïp naøy.
Chanú g hanï khi chuû ñauà tö ñonù g gopù cho thanø h phoá motä con phoá
xuyenâ qua loâ ñatá cuaû ho,ï motä baiõ ñoã xe conâ g conä g phucï vuï ga TOD,
boû xayâ dönï g töônø g raoø ñeå môû ronä g khonâ g gian ñi bo.ä .. chuû ñauà tö
ñoù seõ ñöôcï thöônû g themâ motä löônï g nhatá ñònh vaoø heä soá söû dunï g
ñatá toiá ña.. Nghóa laø hoï coù theå xayâ dönï g conâ g trình vôiù khoiá tích lônù
hôn, töông öùng vôùi nhöõng ñoùng goùp maø hoï cam keát vôùi thaønh phoá.
Ñòa phöông hoùa quy chuaån ñoâ thò
Töông töï nhö vayä , cacù conâ g trình coù matä ñoä ngöôiø söû dunï g lônù
nhö benä h vienä , tröônø g hocï , trung tamâ thöông maiï , phaiû coù thietá keá
ñöônø g gom rienâ g, hoacë sanâ tröôcù ronä g, ñeå ñamû baoû löônï g ngöôiø
dönø g ñoã tamï thôiø khonâ g anû h höônû g ñená giao thonâ g chung cuaû ñoâ
thò. Ñieuà nayø , chính quyenà hoanø toanø coù theå kiemå soatù ñöôcï thonâ g
qua quy chuaån, quy ñònh ñòa phöông.
Khi quanû trò khoiá tích xayâ dönï g, canà hieuå roõ veà xayâ dönï g ñeå ñöa ra
khaiù niemä quanû lyù phuø hôpï thöcï te.á Hienä nay, QCXDVN: 01/2008
conø chöa roõ ranø g veà cacù khaiù niemä nhö: Conâ g trình, Hanï g mucï conâ g
trình, Khoiá xayâ dönï g cao tanà g, Ñoä thanh manû h khoiá xayâ dönï g cao
tanà g. Chanú g hanï , motä conâ g trình xayâ dönï g coù khoiá ñe,á trenâ ñoù coù
nhieuà khoiá cao tanà g coù cauà lienâ ketá ngang vôiù nhau. Song döï anù
ñoù laiï quan niemä ñayâ laø motä hanï g mucï conâ g trình ñeå tranù h neù quy
chuanå baté buocä cacù khoiá cao tanà g phaiû cacù h nhau toiá thieuå 15-25m.
Nhö vayä Quy chuanå canà chatë cheõ hôn ñeå cacù tröônø g hôpï “lacù h luatä ”
xayû ra. Maø cacù h totá nhatá laø ñòa phöông hoaù no,ù bôiû khonâ g deã danø g gì
khi thay ñoiå quy chuanå toanø quocá . Töcù laø cho phepù cacù ñòa phöông
vi chænh motä soá thonâ g soá cho phuø hôpï tình hình ñòa phöông, hoacë
dieãn roäng motä soá khaùi niemä ñeå khoâng theå bò hieåu nhaàm.
Benâ canï h ño,ù ngöôiø ta conø xacù ñònh ngöônõ g giôiù hanï cho haï tanà g
conâ g trình. Chanú g hanï , apù löcï nöôcù möa, nöôcù thaiû töø conâ g trình
chayû vaoø heä thoná g chung, khonâ g ñöôcï vöôtï quaù cacù ngöônõ g nhatá
ñònh. Ñieuà nayø khiená cacù kiená trucù sö thietá keá conâ g trình phaiû vaté ocù
tìm ra cacù giaiû phapù xanh hôn, nhamè giamû tocá ñoä vaø tanà suatá chayû
thaûi vaøo heä thoáng chung.
Giao dòch quyeàn phaùt trieån ñoâ thò
Cacù nöôcù phatù trienå cunõ g khaù quen thuocä vôiù conâ g cuï trao ñoiå
quyenà phatù trienå trong ñoâ thò. Ví duï trong cunø g motä loâ pho,á cacù conâ g
trình khonâ g theå hoacë khonâ g muoná xayâ dönï g quaù cao thì coù theå banù
quyenà phatù trienå nayø cho motä conâ g trình khacù . Conâ g trình cao tanà g
ñoù xayâ ñöôcï cao lenâ maø vanã khonâ g vöôtï ngöônõ g K1 ñaõ quy ñònh
cho loâ pho.á Khaiù niemä nayø ñoiâ khi ñöôcï nôiù ronä g. Ví duï trong cunø g
motä khu vöcï ñoâ thò nhoû (banù kính 400m) neuá chuû ñauà tö coù theå boá
trí ñöôcï nhaø xe ôû ñauâ ñoù vôiù ñuû conâ g suatá phucï vu,ï thì coù theå phatù
trienå nhaø cao tanà g maø khonâ g canà nhatá thietá cung capá hamà ñoã xe
ngay trong loâ ñaát.
Linh hoatï vôùi cacù tröôøng hôpï ñaëc bieät
Thanø h phoá luonâ canà cacù conâ g trình bieuå töônï g, mang tính ñotä pha.ù
Vôiù nhönõ g tröônø g hôpï ñacë bietä quan tronï g nhö vayä , canà thanø h lapä
motä hoiä ñonà g toiá cao cuaû thanø h phoá ñeå xem xetù vaná ñe.à Khi ño,ù motä
soá khoná g cheá cuaû quy hoacï h coù theå ñöôcï voâ hieuä hoaù nhamè hy
sinh cho motä mucï ñích lônù hôn. Quy ñònh cuaû quy hoacï h luonâ canà
môû cho cacù tröônø g hôpï nayø , neuá khonâ g muoná xayû ra cacù quy trình
ñieàu chænh cuïc bo,ä toán keùm khoâng caàn thieát veà thôøi gian vaø tieàn baïc.
67
SË 100 .2019
8. Quy hoacï h vaø quanû lyù phatù trienå ñoâ thò taiï khu Ñoiá vôiù cacù huyenä döï kiená lenâ quanä nhöng ñöôcï quanû lyù kieuå nonâ g
vöïc ven ñoâ
thonâ . Vaná ñeà cuaû khu vöcï nayø la:ø haï tanà g kyõ thuatä chính khonâ g ñauá
noiá ; thieuá nhönõ g tienä ích ñoâ thò mang tính lienâ vunø g; quyõ ñatá sanû
xuatá bò xeù nho;û khonâ g xacù ñònh quyõ ñatá döï tröõ cho phatù trienå ; phatù
trienå nganø h nghe,à nhanâ löcï khonâ g coù chiená löôcï , khiená danã tôiù tình
tranï g di danâ , ñacë bietä laø giôiù tre;û nhönõ g vaná ñeà moiâ tröônø g thieuá
kiemå soatù ; khonâ g gian xayâ dönï g ñoâ thò thieuá söï chuanå bò; khonâ g
coù khaû nanê g keuâ goiï ñauà tö vaoø caû lónh vöcï phatù trienå ñoâ thò vaø sanû
xuatá ; conâ g trình xayâ dönï g thieuá kiemå soatù ; nhönõ g taiø sanû nhö thienâ
nhienâ , sinh thaiù , vanê hoaù xaõ hoiä coù quy moâ lônù hôn quy moâ nonâ g
thoân cuïc bo,ä nhöng khoâng ñöôïc phaùt huy ñuùng möùc.
ꢀ
Toàn taïi
Vunø g ven ñoâ laø khonâ g gian giao dienä namè giöaõ ñoâ thò vaø nonâ g thonâ ,
nenâ vöaø mang tính chatá ñoâ thò vöaø mang tính chatá nonâ g thonâ . Vunø g
ven ñoâ theo quan niemä truyenà thoná g laø khu vöcï hepï namè xung
quanh ñoâ thò loiõ trung tamâ , nhöng theo quan niemä môiù laø vunø g ronä g
lônù bao trumø nhieuà ñòa banø namè xung quanh ñoâ thò loiõ trung tamâ ñoâ
thò lônù . Ñoâ thò hoaù vunø g ven ñoâ laø quaù trình tatá yeuá môû ronä g ñoâ thò loiõ
trung taâm ñeán khu vöïc noâng thoân.
Ñacë tính: Vunø g ven cacù thanø h phoá lônù coù ba ñacë tính lônù laø tính biená
ñonä g, tính ña danï g, tính lan toa.û Vunø g ven ñoâ luonâ biená ñonä g, do
(1) coù nhieuà ranh giôiù quanû lyù chonà g laná nhö: ranh giôiù noiä thanø h –
ngoaiï thanø h, ranh giôiù tanê g tröônû g ñoâ thò, ranh giôiù phatù trienå döï anù ;
(2) khonâ g ngönø g phatù trienå vaø thay ñoiå cunø g vôiù söï tanê g tröônû g cuaû
thanø h pho,á nenâ coù söï biená ñonä g veà ñatá ñai, nhanâ khauå , cô cauá kinh
teá nganø h, haï tanà g vaø canû h quan; (3) thu hutù manï h meõ lanø sonù g ñauà
tö veà voná , tri thöcù , thonâ g tin vaø lao ñonä g dòch cö nenâ coù moiá quan heä
phöcù tapï veà chuû theå lôiï ích vaø bò chi phoiá bôiû toanø cauà hoa.ù Tính ña
danï g cuaû vunø g ven ñoâ bieuå hienä bôiû chöcù nanê g söû dunï g ñatá ñai vaø
moâ hình hoatï ñonä g kinh teá ña danï g phucï vuï caû ñoâ thò vaø nonâ g thonâ ,
bao gomà nhieuà chöcù nanê g cuaû ñoâ thò, khu ñoâ thò môiù , khu lanø g xaõ
ñoâ thò hoa,ù khu vöcï xayâ dönï g töï phatù cuaû danâ nhapä cö. Vunø g ven ñoâ
thanø h phoá lônù coù tính lan toaû manï h meõ do vai troø vaø vò theá cuaû cacù
trung tamâ ñonä g löcï môiù vaø heä thoná g haï tanà g quy moâ lônù luonâ ñöôcï
löaï chonï xayâ dönï g ôû vunø g ven nôi khonâ g bò acù h tacé giao thonâ g vaø
quyõ ñaát roäng lôùn.
Ñoiá vôiù cacù quanä môiù nôi conø nhieuà lanø g xaõ nonâ g thonâ ñöôcï quanû
lyù kieuå ñoâ thò. Vaná ñeà cuaû khu vöcï nayø la:ø Xu höônù g ñayå giaù ñatá lenâ
cao vaø môû ronä g xayâ dönï g ñoâ thò, macë duø nhu cauà chöa chacé co,ù danã
tôiù cacù quy hoacï h treo, ñauà tö haï tanà g lanõ g phí; Nhönõ g döï anù phatù
trienå lamø phaù vôõ cauá trucù haï tanà g nonâ g nghiepä , ñacë bietä laø heä thoná g
töôiù tieuâ , trong khi viecä phatù trienå ñoâ thò laiï khonâ g nhö döï kiená ; Vaná
ñeà san lapá , nanâ g nenà gayâ anû h höônû g ronä g trong vunø g vaø lienâ vunø g;
Chuyenå ñoiå sinh keá khonâ g benà vönõ g; Phaù huyû canû h quan, sinh thaiù ;
Phaù huyû baûn saéc khoâng gian noâng thoân.
ꢀꢂÑònh höôùng ñoåi môùi
Xacù ñònh heä thoná g tieuâ chí nhanä danï g ven ño:â
Vunø g ven ñoâ thanø h phoá lônù laø khu vöcï ñoâ thò ñacë thu,ø namè caû benâ
trong vaø benâ ngoaiø ranh giôiù hanø h chính cuaû noiä thanø h vaø ranh giôiù
hanø h chính ñoâ thò, tacù ñonä g caû tích cöcï vaø tieuâ cöcï ñená loiõ ñoâ thò
trung tamâ . Ñoâ thò lônù coù vunø g ven ñoâ khaù ronä g lan toaû ra benâ ngoaiø
ranh giôiù hanø h chính ñoâ thò. Xacù ñònh ranh giôiù vunø g ven ñoâ döaï vaoø
tieâu chí sau:
Ba ñacë tính nayø ñaõ taoï cho vunø g ven ñoâ laø vunø g ñoâ thò-nonâ g thonâ
ñacë thu.ø Tatá caû cacù ñoâ thò lônù trenâ theá giôiù trong thôiø kì tanê g tröônû g
ñoâ thò hoa,ù quy hoacï h vunø g ven ñoâ nhieuà tröônø g hôpï bò loiã thôiø töø
yù töônû g ñená thöcï teá trienå khai. Conâ g tacù quanû lyù vunø g ven ñoâ thöcï
hienä theo quy hoacï h luonâ nayû sinh vaná ñeà batá capä khonâ g theå giaiû
quyetá ôû capá ñòa phöông, buocä phaiû giaiû quyetá ôû capá quocá gia.
ꢁꢂVò trí moái quan heä vôùi ñoâ thò loõi;
ꢁꢂDanâ soá & Matä ñoä danâ so;á
ꢁꢂKinh teá & vieäc laøm/tyû leä lao ñoäng phi noâng nghieäp;
ꢁꢂCô sôû haï tanà g ñoâ thò;
ꢁꢂTính chaát vaø chöùc naêng;
ꢁꢂCaûnh quan.
ꢀ
Nhaän daïng vaø nhöõng vaán ñeà quaûn lyù ôû khu vöïc ven ñoâ:
ꢁꢂNhanä danï g: Vunø g ven ñoâ khonâ g phuï thuocä vaoø ranh giôiù noiä ngoaiï
thanø h. Matä ñoä danâ soá ñoâ thò laø tieuâ chí quan tronï g nhanä danï g vunø g
ven ño.â Ñoiá vôiù khu vöcï coù matä ñoä <10.000 ngöôiø /km2 vaø >1000
ngöôiø /km2 ñöôcï coi laø vunø g ven ño.â Vunø g ven thanø h phoá lônù Vietä
Nam coù hình thaùi khaùc nhau:
Xaùc ñònh ñoäng löïc vaø chieán löôïc phaùt trienå vuøng ven ñoâ:
Ñonä g löcï phatù trienå vunø g ven ñoâ phuï thuocä vaoø ñoâ thò loiõ trung tamâ
.
Vanø h ñai ven ñoâ namè canø g ganà ñoâ thò loiõ trung tamâ canø g coù söï
chuyenå hoaù töø nonâ g thonâ sang ñoâ thò nhanh hôn vaø mang tính ñoâ
thò nhieuà hôn. Trenâ thöcï te,á vunø g ven ñoâ coù ñacë tính luonâ biená ñonä g,
coù tính ña danï g vaø tính lan toaû cao. Do vayä ñeå quy hoacï h vaø quanû
lyù hieuä quaû canà xacù ñònh ñonä g löcï vaø chiená löôcï phatù trienå vunø g ven
ñoâ, döïa treân caùc yeáu toá sau:
Khu vöcï noiä thanø h laø quanä vaø phöônø g môiù thanø h lapä , nôi conø nhieuà
laøng xaõ vaø khoâng gian noâng nghieäp xen keïp.
ꢁꢂCô sôû haï taàng kinh teá & nguoàn nhaân löïc:
Khu vöcï ngoaiï thanø h laø huyenä , xaõ theo quy hoacï h seõ trôû thanø h
quanä , phöônø g. Hoacë huyenä , xaõ theo quy hoacï h khonâ g trôû thanø h
quanä , phöônø g nhöng laø vunø g hauä phöông cung capá nhönõ g dòch vuï
haäu caàn nhaát ñònh cho cuoäc soná g ñoâ thò.
ꢁꢂGia taêng daân soá & ñaëc ñieåm di cö
ꢁꢂKhoâng gian ñònh cö (Nhaø ôû & coäng ñoàng)
ꢁꢂCô sôû haï taàng giao thoâng & nhu caàu ñi laïi
ꢁꢂChuyeån ñoåi moâ hình noâng nghieäp & phöông thöùc canh taùc môùi
ꢁꢂGiaù trò caûnh quan sinh thaùi & phaùt trieån du lòch
ꢁꢂVaná ñeà quanû ly:ù Hienä khonâ g coù conâ g cuï quanû lyù rienâ g cho vunø g
ven ño.â Conâ g tacù quy hoacï h vaø quanû lyù hienä nay theo khonâ g gian
hanø h chính. Quanä /phöônø g theo quy hoacï h ñoâ thò vaø Huyenä /xaõ theo
quy hoacï h nonâ g thonâ . Nenâ vunø g ven ñoâ nhieuà tröônø g hôpï bò xung
ñoät bôûi 02 coâng cuï quaûn lyù naøy.
Ñònh höônù g quy hoacï h vaø quanû lyù vunø g ven ñoâ
Ñoâ thò lônù luonâ laø ñauà tauà nenà kinh teá quocá gia, trong ñoù khu vöcï
noiä ñoâ laø hatï nhanâ hapá danã nguonà nanê g löônï g môiù töø benâ ngoaiø ,
conø vunø g ven ñoâ laø nôi thöcï hienä hoaù nguonà nanê g löônï g môiù . Ñònh
68
SË 100 .2019
Quy hoπch & t∏c gi∂
höônù g vunø g ven ñoâ höônù g ñená mucï tieuâ : “Tanê g tröônû g thonâ g minh
– benà vönõ g – toanø dienä ” vaø ñatë ra cacù nguyenâ tacé trong quy hoacï h
chieán löôïc theo höônù g tích hôpï sau ñayâ :
thò qua cacù capá quanû lyù lienâ quan, kiemå soatù , cuoiá cunø g laø qua hoiä
ñonà g thamå ñònh ñoà anù quy hoacï h ñoâ thò. Chòu tracù h nhiemä thamå ñònh
noiä dung ÑMC laø motä chuyenâ gia thamå ñònh haï tanà g kyõ thuatä , nhöng
trong nghienâ cöuù thöcï hienä ÑMC ñoiá vôiù lapä QHÑT, chuyenâ gia thöcï
hienä khonâ g chæ canà coù kiená thöcù kyõ thuatä phanâ tích ñanù h giaù döï baoù tacù
ñonä g, maø conø canà kiená thöcù veà heä thoná g quanû ly,ù ra quyetá ñònh veà cacù
vaná ñeà moiâ tröônø g töï nhienâ - xaõ hoiä phöcù tapï , ña danï g ôû nhönõ g quy moâ
ñòa lyù khacù nhau (ñoâ thò, tænh, vunø g tænh, quocá gia, khu vöcï , quocá te)á vaø
heä thoná g ra quyetá ñònh quanû lyù pheâ duyetä vaø thöcï hienä quy hoacï h ñoâ
thò. Do ño,ù viecä quanû lyù giamù satù nhö hienä nay laø chöa theå ñamû baoû ,
chatá löônï g ÑMC khaù khacù nhau giöaõ cacù QHÑT vaø nhìn chung conø
raát haïn cheá.
ꢀꢁVeà lienâ ketá vunø g: Döï anù tronï g ñiemå öu tienâ ñauà tö ñamû baoû 3 tieuâ
chí: tính hoäi tuï, tính caïnh tranh khu vöïc, tính hôïp taùc.
ꢀꢁCanû h quan moiâ tröônø g: Khoanh vunø g quanû lyù khung cauá trucù thienâ
nhienâ ; baoû veä söï ña danï g sinh hocï vaø canâ banè g sinh thaiù toanø khu
vöcï ñoâ thò - nonâ g thonâ ; taoï canû h quan moiâ tröônø g môiù ôû khu vöcï nonâ g
thoân ven ñoâ ñeå taêng themâ söùc haáp danã toaøn ñoâ thò.
ꢀꢁKhonâ g gian khu vöcï nonâ g thonâ ven ño:â Khoanh vunø g kiemå soatù
söï gia tanê g beà matë nhanâ taoï khonâ g thamá nöôcù töø khu vöcï ñoâ thò
lan ñená vunø g ven ño.â Hôpï tacù ñoâ thò - nonâ g thonâ trong hoatï ñonä g
KT-XH-MT.
ꢀꢁGiao thonâ g: Thay ñoiå phöông thöcù di chuyenå thanâ thienä vôiù moiâ
tröôøng,
Thöù hai, trong boiá canû h Luatä Quy hoacï h coù hieuä löcï vaø ñoiå môiù conâ g
tacù quy hoacï h ñoâ thò theo höônù g tích hôpï , quy hoacï h chiená löôcï thì quy
trình vaø noiä dung ÑMC trong QHÑT seõ phaiû thay ñoiå theo ñamû baoû
bao trumø noiä dung ñanù h giaù hienä tranï g xu höônù g dienã biená cacù vaná ñeà
moiâ tröônø g khu vöcï quy hoacï h cunõ g nhö tacù ñonä g ñená moiâ tröônø g vaø
nanê g löcï thích önù g/giamû nheï ruiû ro, tacù ñonä g lienâ quan BÑKH cuaû cacù
ñònh höônù g quy hoacï h phatù trienå kinh teá - xaõ hoiä , cacù quy hoacï h khonâ g
gian/söû duïng ñatá vaø caùc hôïp phaàn quy hoaïch haï taàng kyõ thuaät ñoâ thò...
ꢀꢁQuanû trò tích hôpï : Chính sacù h phatù trienå giaiû quyetá ñöôcï tính Toanø
cauà hoa/ù BÑKH & nanê g löônï g/moiá quan heä Nhaø nöôcù - Tö nhanâ
-
Conä g ñonà g. Coi khu vöcï ven ñoâ laø 01 ñôn vò lanõ h tho,å theå cheá mang
tính khu vöcï - tính lienâ ketá , tamà nhìn & chiená löôcï . Nhieuà quocá gia ñaõ
coù khaiù niemä quanû trò môiù : Töø chính quyenà ñieuà hanø h töø trenâ xuoná g
(1 chieàu) sang quaûn trò töï toå chöcù (2 chieàu).
9. Baûo veä moâi tröôøng vaø öùng phoù vôùi bieán ñoåi khí haäu Töø nhönõ g lyù do trenâ canà thietá phaiû ñoiå môiù conâ g tacù quanû lyù giamù satù
ꢀꢁToàn taïi
chatá löônï g ñanù h giaù moiâ tröônø g chiená löôcï trong QHÑT. Tröôcù maté ,
hoiä ñonà g thamå ñònh ñoà anù quy hoacï h ñoâ thò canà coù motä canù boä chuyenâ
tracù h phanû bienä noiä dung ÑMC trong ñoà anù quy hoacï h ñoâ thò. Ñonà g
thôiø , canà nghienâ cöuù ñeà xuatá moâ hình, quy trình, boä tieuâ chí/chæ so,á vaø
phöông phapù kiemå soatù chatá löônï g, hieuä quaû cuaû ÑMC trong QHÑT
phuø hôpï vôiù heä thoná g ra quyetá ñònh pheâ duyetä quy hoacï h vaø quanû
lyù thöcï hienä quy hoacï h ñoâ thò taiï Vietä Nam thôiø gian tôiù . Ketá quaû cuaû
nghienâ cöuù seõ laø cô sôû cho ñeà xuatá ñoiå môiù conâ g tacù quanû lyù giamù satù
chatá löônï g ñanù h giaù moiâ tröônø g chiená löôcï veà lauâ daiø , ñamû baoû tính
khacù h quan minh bacï h cuaû nghienâ cöuù ÑMC, nanâ g cao chatá löônï g,
hieäu quaû ÑMC.
Quaù trình thöcï hienä Ñanù h giaù moiâ tröônø g chiená löôcï (ÑMC) cho ñoà
anù QHÑT conø nhieuà tonà taiï : Chatá löônï g, hieuä quaû cuaû conâ g cuï ñanù h
giaù moiâ tröônø g chiená löôcï (ÑMC) trong quy hoacï h ñoâ thò conø hanï che.á
Thieuá khaû nanê g thöcï hienä theo yeuâ cauà cuaû Höônù g danã ÑMC. Höônù g
danã veà ÑMC chöa bao quatù hetá cacù vaná ñeà moiâ tröônø g ñoâ thò hienä nay,
ñacë bietä laø vaná ñeà önù g phoù vôiù BÑKH, phonø g choná g thienâ tai. Nguyenâ
nhaân do:
ꢀꢁNguonà nhanâ löcï cho thöcï hienä ÑMC conø hanï cheá veà nanê g löcï ;
ꢀꢁChuû ñauà tö chöa nhanä thöcù ñunù g vai troø ÑMC vôiù mucï tieuâ phatù trienå
ñoâ thò benà vönõ g;
ꢀꢁNguonà löcï (caû thôiø gian vaø taiø chính) danø h cho thöcï hienä ÑMC conø
haïn cheá;
ꢀꢁÑaûm baûo ñieàu kieän thuaän lôïi cho thöïc hieän ÑMC
ꢀꢁNaêng löïc ñaùnh giaù thaåm ñònh ÑMC coøn haïn cheá
ꢀꢁThieuá nanê g löcï apù dunï g cacù conâ g cu,ï phöông phapù ÑMC nhö söû
duïng caùc coâng cuï ñònh löôïng, GIS, moâ hình hoùa...
Thöcï hienä ÑMC trong QHÑT ôû Vietä Nam hienä nay gapë phaiû nhieuà raoø
canû , ñanù g keå laø thieuá nguonà nhanâ löcï coù trình ñoä vaø kinh nghiemä cao
trong nghienâ cöuù döï baoù tacù ñonä g; thieuá döõ lieuä vaø döõ lieuä coù ñoä tin
cayä thapá ; nguonà löcï taiø chính hanï che;á apù löcï veà thôiø gian ñeå ñamû baoû
ñapù önù g quaù trình ra quyetá ñònh; nhanä thöcù hanï cheá cuaû cacù benâ lienâ
quan (ñacë bietä chuû ñauà tö, chuû nhiemä ñoà anù quy hoacï h) veà vai troø cuaû
ÑMC ñoiá vôiù quy hoacï h ñoâ thò benà vönõ g. Vì vayä , canà thietá phaiû loaiï bo,û
hoacë giamû thieuå toiá ña cacù raoø canû nayø môiù coù theå thöcï hienä totá ÑMC.
Do ñoù, yeâu caàu ñaët ra laø:
Noäi dung quy hoaïch ñoâ thò hieän nay chöa xem xeùt thaáu ñaùo vaø loàng
gheùp öùng phoù BÑKH trong quy hoaïch vaø quaûn lyù ñoâ thò. Nguyeân
nhaân do:
ꢀꢁÖnÙ g phoù BÑKH laø vaná ñeà môiù , thieuá kinh nghiemä thöcï tienã , lyù luanä
chöa ñöôïc kieåm chöùng ñaày ñuû;
ꢀꢁThieuá quy ñònh phapù lyù yeuâ cauà lonà g ghepù önù g phoù vôiù BÑKH trong
QHÑT;
ꢀꢁPhöông phapù lonà g ghepù önù g phoù vôiù BÑKH cunõ g nhö ruiû ro thienâ tai
trong quy hoaïch vaø quaûn lyù ñoâ thò thieáu hôïp lyù vaø chöa ñaày ñuû.
ꢀꢁÑamû baoû nguonà nhanâ löcï cho thöcï hienä ÑMC ñeå noù thöcï hienä ñöôcï
chöcù nanê g phanû bienä , nanâ g cao chatá löônï g ñoà anù quy hoacï h vì mucï
tieuâ baoû veä moiâ tröônø g, phatù trienå benà vönõ g ñoâ thò. Nghóa laø yeuâ cauà
nhomù chuyenâ gia canà thietá cho thöcï hienä ÑMC phaiû am hieuå sauâ ronä g
veà cacù khía canï h moiâ tröônø g phöcù tapï bao gomà moiâ tröônø g töï nhienâ - lyù
hoaù , moiâ tröônø g sinh thaiù , moiâ tröônø g xaõ hoiä , kinh teá moiâ tröônø g vaø önù g
phoù bieán ñoåi khí haäu;
ꢀꢁÑònh höôùng ñoåi môùi
Caiû thienä chatá löônï g, hieuä quaû ñanù h giaù moiâ tröônø g chiená löôcï trong
quy hoaïch vaø quaûn lyù phaùt trieån ñoâ thò
ꢀꢁÑoåi môùi coâng taùc quaûn lyù giaùm saùt chaát löôïng ÑMC
Thöù nhatá , chatá löônï g ÑMC trong QHÑT trong nhieuà namê ganà ñayâ
ñöôcï quanû lyù giamù satù theo tiená trình baoù caoù ñoà anù quy hoacï h ñoâ
ꢀꢁÑamû baoû coù ñuû döõ lieuä vaø döõ lieuä coù ñoä tin cayä cao cho conâ g
tacù ñanù h giaù tonå g hôpï , toanø dienä hienä tranï g, xu theá dienã biená moiâ
69
SË 100 .2019
tröônø g trong tröônø g hôpï khonâ g coù quy hoacï h vaø quy hoacï h theo
caùc phöông aùn khaùc nhau;
ꢀꢁÑamû baoû ñuû nguonà löcï taiø chính chi traû cho mua phanà memà döï
baoù tacù ñonä g khi canà thietá vaø chi traû thuø lao xönù g ñanù g cho chuyenâ
gia coù trình ñoä cao vaø giaøu kinh nghieäm;
Giamû apù löcï thôiø gian cho thöcï hienä ÑMC banè g cacù h quy ñònh cuï the,å
chatë cheõ veà thôiø gian toiá thieuå - toiá ña cho tönø g böôcù lonà g ghepù ÑMC
vôùi QHÑT qua cacù böôùc trieån khai ÑMC vaø trieån khai laäp QHÑT.
Quy ñònh möcù chi phí ÑMC toiá thieuå , toiá ña vaø döaï theo nhu cauà
thöcï teá cuaû tönø g ñoà anù quy hoacï h ñoâ thò (phuï thuocä döõ lieuä canà co,ù
phanà memà döï baoù tacù ñonä g canà mua, chuyenâ gia canà huy ñonä g).
Ñònh möcù chi phí cho viecä thu thapä cacù loaiï döõ lieuä sô capá canà khaoû
satù , ñieuà tra xaõ hoiä hocï boå sung (vaná ñeà moiâ tröônø g xaõ hoiä , dòch vuï
heä sinh thaùi ñoâ thò).
ꢀꢁÑamû baoû thôiø gian cho phepù tích hôpï , lonà g ghepù ÑMC trong suotá
quaù trình quy hoacï h ñoâ thò theo phöông phapù luanä quy hoacï h ñoiå
môùi - quy hoaïch tích hôïp, quy hoaïch caáu trucù chieán löôïc.
ꢀꢁÑamû baoû thoná g nhatá veà nhanä thöcù vai troø cuaû ÑMC ñoiá vôiù quy
hoacï h ñoâ thò benà vönõ g giöaõ cacù benâ lienâ quan ñená quy hoacï h vaø
quaûn lyù phaùt trieån ñoâ thò.
Thöcï hienä nghienâ cöuù ñeà xuatá heä phöông phapù apù dunï g thuanä lôiï ,
khaû thi trong nghienâ cöuù ÑMC ñoiá vôiù QHÑT trong boiá canû h Vietä
Nam hienä taiï vaø töông lai. Trenâ cô sôû ño,ù xayâ dönï g soå tay höônù g
daãn thöïc hienä ÑMC trong QHÑT.
ꢀꢁSöûa ñoåi vaên baûn quy phaïm phaùp luaät lieân quan ñeán ÑMC
Trong boiá canû h Luatä quy hoacï h coù hieuä löcï , Luatä quanû lyù phatù trienå
ñoâ thò seõ ñöôcï ban hanø h vaø ñònh höônù g ñoiå môiù conâ g tacù lapä QHÑT
trong thôiø gian tôiù , viecä söaû ñoiå vanê banû quy phamï phapù luatä lienâ
quan ñanù h giaù moiâ tröônø g chiená löôcï trong QHÑT laø yeuâ cauà capá
thietá . Viecä söaû ñoiå vanê banû quy phamï phapù luatä lienâ quan ÑMC
trong QHÑT phaiû höônù g ñená ñapù önù g cacù yeuâ cauà ñoiå môiù conâ g
tacù quanû lyù giamù satù chatá löônï g ñanù h giaù moiâ tröônø g chiená löôcï nhö
mucï a vaø ñapù önù g yeuâ cauà ñamû baoû ñieuà kienä thuanä lôiï cho thöcï
hieän ñaùnh giaù moâi tröôøng chieán löôïc nhö muïc b ñaõ ñeà caäp treân ñaây.
Quy ñònh veà tham vaná conä g ñonà g ñoiá vôiù noiä dung ÑMC ñöôcï thöcï
hienä song hanø h cunø g vôiù tham vaná conä g ñonà g ñoiá vôiù ñoà anù quy
hoacï h ñoâ thò. Ñacë bietä chuù tronï g tham vaná ñoiá töônï g laø cacù toå chöcù
khoa hoïc coù chuyeân moân saâu veà ñaùnh giaù moâi tröôøng vaø veà QHÑT.
Tanê g cöônø g nanê g löcï cho cacù benâ lienâ quan ñená chatá löônï g ÑMC,
ñacë bietä laø ñoiä nguõ lamø ÑMC trong QHÑT vaø canù boä phanû bienä ,
thaåm ñònh noäi dung ÑMC.
Quy ñònh tracù h nhiemä giaiû trình cuaû chuû nhiemä ñoà anù quy hoacï h,
chuû ñauà tö vaø ngöôiø pheâ duyetä veà cacù vaná ñeà moiâ tröônø g coù nguyenâ
nhaân töø QHÑT.
ꢀꢁCaiû thienä chatá löônï g, hieuä quaû ÑMC trong quy hoacï h vaø quanû lyù
phaùt trieån ñoâ thò
Taoï ñieuà kienä cho viecä thu thapä ñayà ñuû döõ lieuä vaø döõ lieuä coù ñoä
tin cayä cao. Giamû chi phí ñoiá vôiù viecä thu thapä döõ lieuä moiâ tröônø g
thöù capá banè g quy ñònh veà conâ g khai, chia seû thonâ g tin moiâ tröônø g
coù ñöôcï töø Nganâ sacù h nhaø nöôcù (soá lieuä quan tracé moiâ tröônø g
quocá gia, ñòa phöông; baoù caoù hienä tranï g moiâ tröônø g quocá gia, ñòa
phöông, nganø h; baoù caoù nghienâ cöuù , ñanù h giaù veà moiâ tröônø g, dòch
vuï heä sinh thaiù , önù g phoù BÑKH...) trenâ manï g internet giöaõ cacù capá ,
caùc ngaønh.
Quy ñònh baté buocä coù thanø h vienâ chuyenâ tracù h phanû bienä noiä dung
ÑMC trong hoiä ñonà g thamå ñònh QHÑT. Thanø h vienâ phanû bienä ÑMC
phaiû coù kiená thöcù sauâ ronä g veà cacù vaná ñeà moiâ tröônø g phöcù tapï , ña
danï g (moiâ tröônø g töï nhienâ - hoaù ly,ù moiâ tröônø g sinh thaiù , moiâ tröônø g
xaõ hoiä , kinh teá moiâ tröônø g, biená ñoiå khí hauä ), vaø coù ít nhatá 10 namê
kinh nghiemä lamø viecä trong lónh vöcï quy hoacï h vaø phatù trienå ñoâ thò.
Theå cheá minh bacï h hôn veà quy trình thöcï hienä ÑMC gané vôiù tracù h
70
SË 100 .2019
Quy hoπch & t∏c gi∂
nhiemä cho moiã chuû theå lienâ quan ñená thöcï hienä ÑMC trong QHÑT
4) Quy hoacï h haï tanà g kó thuatä ñoâ thò xanh thích önù g vôiù biená ñoiå
(Tö vaná lapä quy hoacï h ñoâ thò, Chuû ñauà tö, Hoiä ñonà g thamå ñònh,
Ngöôiø pheâ duyetä ) cunõ g nhö cho viecä theo doiõ , giamù satù , ñanù h giaù
hieäu quaû ÑMC trong QHÑT vaø quaûn lyù phaùt trieån ñoâ thò.
khí haäu
10. Huy ñoäng nguoàn löïc taiø chính cho phaùt trieån ñoâ thò
ꢀꢁToàn taïi
Naâng cao khaû naêng thích öùng BÑKH cuûa ñoâ thò
ꢀꢁÑoåi môùi quan ñieåm öùng phoù vôùi BÑKH
Thöcï teá ôû Vietä Nam hienä nay cho thayá quaù trình phatù trienå ñoâ thò
ñang chöa ñapù önù g ñöôcï cacù nhu cauà ñeå ñamû baoû chatá löônï g cuocä
soná g cuaû danâ cö ñoâ thò. Motä matë , quaù trình ñoâ thò hoaù dienã ra ratá
nhanh chonù g ôû Vietä Nam ñaõ ñatë ra nhu cauà veà nguonà löcï nhamè phatù
trienå cacù haï tanà g cô sôû ‘khung’. Matë khacù , phatù trienå ñoâ thò laiï bò hanï
cheá bôiû khuonâ khoå phapù lyù lienâ quan tôiù conâ g cuï vaø cacù h thöcù thu
hutù nguonà löcï , thamå quyenà vaø khaû nanê g vay ñeå taiø trôï phatù trienå ñoâ
thò cunõ g nhö cô che,á cheá taiø ñamû baoû viecä vay nôï ñeå taiø trôï vöaø hieuä
quaû vöaø namè trong giôiù hanï an toanø . Ketá quaû la,ø viecä phatù trienå ñoâ
thò hienä nay mang tính chatá manh munù , ‘manï h ai nayá lamø ’, chöa coù
tính heä thoná g vaø lienâ ketá vunø g cao, nguonà löcï taiø trôï cho phatù trienå
ñoâ thò conø chöa ñapù önù g ñöôcï nhu cauà vaø tính hieuä quaû cuaû viecä söû
duïng cacù nguoàn taiø trôï naøy coøn thapá .
ÖnÙ g phoù BÑKH vôiù BÑKH ôû Vietä Nam ñöôcï tiepá canä theo cacù quan
ñiemå theå hienä roõ trong Chiená löôcï quocá gia veà biená ñoiå khí hauä . Cuï
the,å önù g phoù BÑKH tiená hanø h ñonà g thôiø cacù hoatï ñonä g thích önù g
vaø giamû nheï phatù thaiû khí nhaø kính ñeå önù g phoù hieuä quaû vôiù biená
ñoiå khí hauä . Cacù giaiû phapù önù g phoù vôiù biená ñoiå khí hauä phaiû coù tính
heä thoná g, ñonà g bo,ä lienâ nganø h, lienâ vunø g, tronï g tamâ , tronï g ñiemå
,
phuø hôpï vôiù tönø g giai ñoanï ; döaï trenâ cô sôû khoa hocï ketá hôpï kinh
nghiemä quocá teá vôiù kinh nghiemä truyenà thoná g vaø kiená thöcù banû ñòa;
tính ñená hieuä quaû kinh teá - xaõ hoiä vaø cacù yeuá toá ruiû ro, batá ñònh cuaû
bieán ñoåi khí haäu.
ꢀꢁÑoåi môùi caùch tieáp caän trong öùng phoù vôùi BÑKH
Viecä tiepá canä thích önù g vôiù BÑKH trong QHÑT canà thöcï hienä ketá
hôïp theo caùc höôùng sau ñayâ theo caùc capá ñoä khaùc nhau:
ꢀꢁÑònh höôùng ñoåi môùi
Xayâ dönï g cacù conâ g cuï taiø chính ñoâ thò
1) Quyõ Phaùt trienå Ñòa phöông (MDF)
ꢀꢁ ÖnÙ g pho:ù Nöôcù bienå danâ g cao, möcï nöôcù ôû cacù cöaû sonâ g vaø
cacù donø g sonâ g ôû vunø g ñonà g banè g cunõ g tanê g lenâ , ketá hôpï vôiù trieuà
cöônø g, sonù g bienå cao hôn, baoõ lutï manï h hôn, cho nenâ canà phaiû
cunû g coá vaø phatù trienå heä thoná g ñeâ ñieuà ñeå thích önù g vôiù BÑKH.
Quyõ phatù trienå ñòa phöông laø motä conâ g cuï taiø chính ñoâ thò ñöôcï apù
dunï g taiï nhieuà quocá gia trenâ theá giôiù (Tuy-Ni-Di, Colombia, CH Secù ,
AnÁ Ño…ä ). Trong moâ hình nayø , motä chính quyenà ñòa phöông nopä hoà
sô xin vay töø motä nganâ hanø g thöông maiï , vaø nganâ hanø g seõ tiená
hanø h thamå ñònh khoanû vay döaï trenâ höônù g danã cuaû MDF vaø chuanå
möïc cuûa nganø h ngaân haøng.
ꢀꢁThích nghi: Ñayâ laø giaiû phapù quan tronï g nhatá , kinh teá nhatá vaø coù
tính phoå biená nhatá . Muoná thích nghi vôiù BÑKH thì tröôcù tienâ phaiû
nghienâ cöuù xayâ dönï g cacù kòch banû vaø tacù ñonä g cuaû BÑKH ñoiá vôiù
tönø g vunø g khí hauä . Töø ñoù môiù coù theå xacù ñònh ñunù g cacù giaiû phapù coá
thuû vaø thích nghi vôùi BÑKH.
Moâ hình MDF phuø hôpï vôiù boiá canû h thöcï tienã veà khung phapù lyù
vaø thöcï tienã taiï Vietä Nam, mang laiï lôiï theá nhieuà matë . Moâ hình nayø
ñeà capä ñená nhönõ g nhu cauà vaø thieuá hutï trong cô sôû haï tanà g ñòa
phöông, vaø hoã trôï xayâ dönï g theå cheá vaø cunû g coá cacù capá chính
quyenà ñòa phöông, ñacë bietä trong lapä keá hoacï h vaø tiená hanø h ñauà tö.
ꢀꢁGiaûi phaùp naâng cao khaû naêng thích öùng BÑKH cuûa ñoâ thò
BÑKH laø motä noiä dung môiù trong QHÑT vaø cacù cô cheá ñeå lonà g ghepù
BÑKH trong QHÑT conø khaù môiù me.û Lonà g ghepù BÑKH canà ñöôcï
xem xetù trong conâ g tacù lapä quy hoacï h ñoâ thò tröôcù khi ra quyetá ñònh
ñauà tö phatù trienå ñoâ thò. Quy hoacï h ñoâ thò thích önù g seõ giupù cacù
thanø h phoá duy trì khaû nanê g canï h tranh. Nanâ g cao khaû nanê g thích
önù g vôiù BÑKH khonâ g chæ ñauà tö cho thích önù g vaø giamû thieuå maø conø
mang ñeán nhieàu cô hoäi phaùt trieån hôn cho ñoâ thò.
2) Traùi phieáu ñòa phöông
Böôcù ñauà tienâ trong phatù trienå thò tröônø g traiù phieuá ñòa phöông ôû
Vietä Nam bao gomà viecä caiû thienä khung quy ñònh chung. Quy ñònh
cuaû nhaø nöôcù veà traiù phieuá ñòa phöông canà ñöôcï söaû ñoiå , nhamè
ñôn gianû hoaù quy trình thamå ñònh, hienä ñoiø hoiû Boä Taiø chính pheâ
duyetä ñoiá vôiù toanø boä keá hoacï h huy ñonä g voná cuaû chính quyenà ñòa
phöông. Ñieuà nayø seõ lamø tanê g tính ñocä lapä vaø tracù h nhiemä giaiû trình
cuaû chính quyenà ñòa phöông laø cô quan seõ phatù hanø h traiù phieuá ñòa
phöông cuaû chính mình, vaø neuá ñöôcï thietá keá phuø hôpï , ñieuà nayø seõ
khonâ g lamø giamû möcù ñoä giamù satù cuaû chính quyenà trung öông ñoiá
vôiù khía canï h nayø cuaû taiø chính chính quyenà ñòa phöông.
Tuy nhienâ , thích önù g vôiù BÑKH khonâ g theå chæ ñöôcï giaiû quyetá thonâ g
qua quy hoacï h vaø kiemå soatù phatù trienå ñoâ thò. Nhieuà giaiû phapù trong
cacù lónh vöcï khacù lienâ quan ñená thietá ke,á vanä hanø h, baoû trì CSHT
ñoâ thò, hoatï ñonä g vaø baoû döônõ g heä thoná g giao thonâ g, chamê socù
söcù khoeû conä g ñonà g vaø quanû lyù thienâ tai, tatá caû seõ ñonù g motä vai troø
quan tronï g cho söï thanø h conâ g cuaû thích önù g vôiù BÑKH. Ngoaiø ra,
khu vöcï tö nhanâ coù vai troø quan tronï g trong viecä thay ñoiå thietá keá
vaø tiená hanø h xayâ dönï g, cunõ g nhö quanû lyù ruiû ro coù theå thích önù g vôiù
BÑKH nhamè tranù h chi phí cao veà kinh teá cuaû nhönõ g ruiû ro BÑKH.
Vì vayä ñeå nanâ g cao khaû nanê g thích önù g BÑKH cuaû ñoâ thò canà thöcï
hieän caùc giaûi phaùp sau:
3). Ñoåi ñaát laáy haï taàng
Ñoiå ñatá layá haï tanà g ñaõ ñöôcï apù dunï g taiï Vietä Nam. Coù nhieuà ví duï
thanø h conâ g taiï Ñaø Nanü g. “Ñoiå ñatá layá haï tanà g” ñöôcï söû dunï g ronä g
raiõ nhö motä phöông thöcù ñauà tö cho cô sôû haï tanà g ôû tatá caû cacù tænh
thanø h, ñacë bietä laø nhönõ g thanø h phoá lônù cuaû Vietä Nam. Phöông thöcù
nayø thöônø g ñöôcï thöcï hienä trenâ cô sôû thoaû thuanä giöaõ Chính phuû
vaø tö nhanâ . Noiù motä cacù h ngané gonï , Chính phuû ñoiå motä phanà ñatá
nhatá ñònh ñeå nhanä ñöôcï cô sôû haï tanà g maø tö nhanâ ñauà tö, xayâ dönï g
döôiù danï g hôpï ñonà g. ÔÛ möcù cao nhatá , phöông thöcù nayø ñonù g gopù
1) Naâng cao tính beàn vöõng vaø quanû lyù ruûi ro trong quy hoaïch ñoâ thò
2) Tích hôïp noäi dung thích öùng vôiù BÑKH trong laäp quy hoaïch ñoâ thò
3) AÙp duïng giaûi phaùp conâ g trình vaø phi coâng trình
71
SË 100 .2019
tôiù 30% kinh phí ñauà tö xayâ dönï g cô banû
cuaû ñòa phöông cho ñauà tö conâ g trình haï
tanà g cuï the.å Macë duø chöa coù thonâ g tin chính
xacù veà soá voná Vietä Nam ñaõ huy ñonä g ñöôcï
trenâ thöcï teá theo phöông thöcù nayø , nhöng
coù leõ moâ hình cunõ g ñaõ thanø h conâ g vì motä
soá conâ g trình cô sôû haï tanà g ñaõ ñöôcï ñauà tö
theo cacù h nayø .
ñeå phaùt trieån cô sôû haï taàng ôû Vieät Nam
maëc duø söï xuaát hieän cuûa taøi chính tö nhaân
vaø PPP ôû Vieät Nam töông ñoái chaäm so vôùi
döï kieán.
Töø namê 2000 ñená namê 2016, Vietä Nam ñaõ
thu hutù khoanû g 12,85 tyû ñoâ la töø ñauà tö tö
nhanâ vaoø 76 döï anù cô sôû haï tanà g, chuû yeuá
banè g ñienä (61% trong tonå g soá 7,83 tyû ñoâ
la) vaø CNTT (16% trong tonå g soá 2,02 tyû ñoâ
la). Ñauà tö tö nhanâ vaoø cô sôû haï tanà g taiï
Vietä Nam ñaõ tanê g töø 3,3 tyû ñoâ la trong giai
ñoanï 2000 - 2005 lenâ 4,4 tyû ñoâ la vaø 5,2 tyû
ñoâ la trong giai ñoanï 2006 - 2010 vaø 2011
- 2016.
kinh nghiemä quocá teá cho thayá cacù conâ g cuï
phoå biená trong huy ñonä g taiø chính ñoâ thò
ñöôcï thöcï hienä thanø h conâ g gomà co:ù Quyõ
phatù trienå ñòa phöông (MDF), traiù phieuá ñòa
phöông, quyõ baoû ñamû tín dunï g, ‘ñoiå ñatá layá
haï tanà g’, hôpï tacù conâ g - tö. Tuy vayä , thöcï
teá taiï Vietä Nam cho thayá ñeå cacù conâ g cuï
taiø chính ñoâ thò nayø coù theå thanø h conâ g, canà
nanâ g cao nanê g löcï cuaû chính quyenà ñoâ thò
trong viecä kiemå soatù nôï vay, viecä söû dunï g
nguonà löcï taiø chính canà ôû capá ñoä lônù hôn vaø
viecä ñieuà chænh khung phapù lyù phaiû phuø hôpï
hôn… khi cacù conâ g cuï taiø chính nayø ñöôcï apù
dunï g phoå biená taiï cacù ñòa phöông.
4). Caùc Ñôn vò Baûo ñaûm Tín duïng
Motä vaiø quocá gia ñaõ thanø h lapä cacù ñònh cheá
baûo laõnh tín duïng ñòa phöông (Cô quan/
Quyõ Baoû lanõ h) ñeå huy ñonä g cacù khoanû vay
thöông maiï cho taiø chính cô sôû haï tanà g ñòa
phöông. Mucï ñích baoû ñamû tín dunï g cuaû
cacù ñôn vò nayø laø giamû thieuå ruiû ro tín dunï g
vaø thanh khoanû , laø loaiï ruiû ro phoå biená ñoiá
vôiù benâ vay chính quyenà ñòa phöông. Cô
cauá sôû höuõ coù theå laø sôû höuõ nhaø nöôcù hoacë
coå phanà nhaø nöôcù - tö nhanâ . Cacù toå chöcù
nayø ñöôcï söû dunï g ronä g raiõ taiï Hoa Kyø tröôcù
khuûng hoaûng taøi chính.
Ñeå coù theå thanø h conâ g trong viecä nhanâ ronä g 11. Conâ g tacù ñaoø taoï nganø h quy
viecä apù dunï g cacù conâ g cuï taiø chính ñoâ thò hoaïch ñoâ thò
gopù phanà vaoø phatù trienå ñoâ thò ñòa phöông ôû
Vieät Nam, caàn löu yù nhöõng khía caïnh sau:
ꢀꢁHoaøn thieän khung phaùp lyù
ꢀꢁToàn taïi
Trong cacù nguyenâ nhanâ hanï cheá chatá löônï g
conâ g tacù quy hoacï h ñoâ thò nöôcù ta, thì yeuá
toá con ngöôiø , trong ñoù conâ g tacù ñaoø taoï
nhanâ löcï phaiû keå ñená ñauà tienâ . Noiä dung
vaø phöông phapù ñaoø taoï truyenà thoná g ñaõ
khonâ g cung capá ñuû vaø kòp thôiø cacù kyõ nanê g
vaø kiená thöcù canà thietá cho cacù kiená trucù sö,
kiená trucù sö quy hoacï h ñeå baté kòp vôiù tocá
ñoä phatù trienå ñoâ thò nhanh chonù g vaø cacù
thay ñoiå canê banû cuaû conâ g tacù quy hoacï h
ꢀꢁTaêng cöôøng naêng löïc quaûn lyù taøi chính
Khuonâ khoå phapù lyù lienâ quan tôiù taiø chính
vaø khaû nanê g huy ñonä g taiø chính capá ñòa
phöông ôû Vietä Nam hienä nay ñaõ trao quyenà
nhieuà hôn so vôiù tröôcù ñayâ cho cacù chính
quyenà ñoâ thò ñöôcï huy ñonä g nguonà löcï nayø
vaoø quaù trình phatù trienå ñoâ thò. Matë khacù ,
5. Taiø chính ñoâ thò thonâ g qua hôpï tacù conâ g
- tö ôû capá ñòa phöông
Trong boái caûnh ñoù, taøi chính tö nhaân, chuû
yeáu thoâng qua quan heä ñoái taùc coâng tö
(PPP), ñaõ trôû thaønh moät keânh quan troïng
SË 101+102 .2019
72
Quy hoπch & t∏c gi∂
trong boiá canû h kinh teá thò tröônø g, trong ñoù
ñaoø taoï chuyenâ sauâ Quy hoacï h gia (urban
planner); ñaoø taoï cöû nhanâ quy hoacï h ñoâ thò;
Hoïa vieân…
ꢀꢁTanê g cöônø g hôpï tacù quocá teá trong ñaoø taoï :
lienâ danh, lienâ ketá trong ñaoø taoï vôiù cacù cô
sôû ñaøo taïo nöôùc ngoaøi.
vai troø cuaû ñauà tö tö nhanâ vaø ñauà tö nöôcù
ngoaiø ngayø canø g trôû nenâ quan tronï g trong
phatù trienå ñoâ thò vaø laø nhönõ g nhaø tuyenå dunï g
nhanâ söï chính thay theá khoiá cacù cô quan
nhaø nöôùc nhö tröôùc ñaây.
Trong boái caûnh coâng taùc quy hoaïch ñoâ thò Ketá luanä :
Quy trình vaø phöông phapù luanä QHÑT vaø
taïi nöôùc ta ñaõ coù nhieàu chuyenå bieán theo
höôùng tanê g cöôøng hoiä nhaäp, conâ g taùc ñaøo
taïo kieán truùc sö, kiená truùc sö quy hoaïch taïi
caùc tröônø g ñaïi hocï döôøng nhö vaãn ñöôïc
tieán hanø h theo caùc phöông phapù vaø giaùo
trình truyeån thoáng maø chöa tieáp caän vôùi nhu
caàu cuûa thò tröôûng tuyeån duïng nhaân söï. Heä
quaû cuûa vaná ñeà naøy laø caùc kieán truùc sö, kieán
truùc sö quy hoaïch, kyõ sö quaûn lyù ñoâ thò duø
toát nghieäp ñaïi hocï nhöng chöa ñöôïc trang
bò ñaày ñuû caùc kieán thöcù thöïc tienã , ñaëc bieät laø
caùc kyõ nanê g laøm viecä vaø quy trình, caùc böôùc
trieån khai ñoà aùn quy hoaïch treân thöïc teá. Caùc
ñôn vò tuyenå duïng phaiû maát themâ nhieàu thôøi
gian ñeå tiená haønh ñaøo taïo laïi môiù coù theå söû
duïng hieuä quaû. Matë khaùc, hieän taïi, caùc soá
lieäu thoná g keâ veà hieuä quaû ñaøo taoï kieán truùc
sö quy hoacï h cuõng khoâng ñöôïc nghieân cöùu
baøi baûn, chuû yeáu laø do caùc nhaø söû duïng
nhaân söï vieäc laøm töï ñaùnh giaù. Beân caïnh ñoù
cuõng khonâ g coù höôùng daãn naøo cho caùc nhaø
tuyeån dunï g veà caùch xaùc ñònh cacù chæ soá phuø
hôïp ñeå söû duïng trong yeâu caàu coâng vieäc.
quanû lyù PTÑT ôû nöôcù ta hienä nay ñaõ bocä loä
nhieuà hanï cheá cô banû vaø toû ra khoù thích nghi
vôiù nenà kinh teá thò tröônø g ñònh höônù g XHCN.
Yeuâ cauà phaiû ñoiå môiù ngayø canø g ñatë ra capá
thietá khonâ g nhönõ g nhamè thaoù gôõ cacù canû trôû
hienä taiï cuaû conâ g tacù quy hoacï h vaø quanû lyù
phatù trienå maø conø ñeå taoï dönï g motä cauá trucù
quy hoacï h vaø quanû lyù phatù trienå ñoâ thò môiù
phuø hôpï vôiù cauá trucù nenà kinh te-á xaõ hoiä cuaû
toanø ñatá nöôcù vôiù cacù yeuá toá linh hoatï vaø
thích önù g phaiû ñöôcï ñatë ra hanø g ñauà nhamè
tiepá canä nhanh nhayï nhatá vôiù thò tröônø g, thu
hutù toiá ña cacù nguonà löcï ñauà tö cho ñoâ thò,
trong ñoù cacù nguonà löcï ñená töø khoiá doanh
nghiepä vaø ñauà tö nöôcù ngoaiø ñang ñonù g vai
troø ñonä g löcï môiù ngayø motä quan tronï g.
Viecä ñoiå môiù canà theo quy trình vaø cacù böôcù
tiená hanø h canà baiø banû töø ñoiå môiù veà noiä
dung, phöông phapù cho ñená cô cheá chính
sacù h. Tuy nhienâ , trong khi chôø tiená hanø h cacù
böôcù ñi ñonà g bo,ä thì canà öu tienâ giaiû quyetá
motä soá vaná ñeà böcù thietá , thöcï teá nhatá hienä
nay cuaû conâ g tacù quy hoacï h vaø quanû lyù phatù
trienå ñoâ thò nhö ñaõ neuâ trenâ laø viecä lamø canà
thieát nhamè taïo ra cacù chuyeån bieán tích cöïc.
Nhönõ g thacù h thöcù cô banû ñöôcï neuâ trenâ
chính laø nhönõ g vaná ñeà canà phaiû coù cacù giaiû
phapù khacé phucï , nhamè ñapù önù g quaù trình
phatù trienå vaø hoiä nhapä quocá te,á ñamû baoû phatù
trienå benà vönõ g trong conâ g tacù xayâ dönï g ñoâ
thò vaø nonâ g thonâ . Viecä lonà g ghepù mang tính
thöcï tienã trong conâ g tacù lapä quy hoacï h ñoâ
thò seõ mang laiï tính hieuä quaû cuaû heä thoná g
töø tröônø g hocï ñená tröônø g nghe,à ñieuà chænh
boå sung kiená thöcù cho tönø g kiená trucù sö, kyõ
sö töông lai vaø tiepá canä ñaoø taoï trenâ nhieuà
phöông dieän.
Ñònh höônù g ñoiå môiù phöông phapù luanä lapä
vaø quanû lyù QHÑT canà tapä trung vaoø viecä
caiû tiená quy trình, noiä dung vaø phöông phapù
lapä quy hoacï h ñoâ thò; xayâ dönï g cacù conâ g
cuï quanû lyù phatù trienå ñoâ thò hieuä qua;û önù g
dunï g cacù conâ g cuï hoã trôï cho conâ g tacù quy
hoacï h vaø quanû lyù ñoâ thò; nanâ g cao nanê g löcï
nguonà nhanâ löcï . Benâ canï h ñoù canà tönø g böôcù
ñoiå môiù veà theå cheá quy hoacï h theo höônù g
tanê g quyenà chuû ñonä g cho chính quyenà ñòa
phöông, giamû bôtù cacù thuû tucï hanø h chính
trong conâ g tacù quy hoacï h vaø ñauà tö, xayâ
dönï g cheá taiø ñeå quanû lyù hieuä quaû conâ g tacù
trienå khai phatù trienå ñoâ thò ñunù g theo quy
hoaïch.
ꢀꢁÑònh höôùng ñoåi môùi
ꢀꢁÑoiå môiù Chöông trình ñaoø taoï KTS quy
hoacï h theo höônù g tiepá canä vôiù nhu cauà
tuyeån duïng cuûa thò tröôøng lao ñoäng.
ꢀꢁ Tönø g böôcù chuanå hoaù KTS quy hoacï h
totá nghiepä theo möcù tiemä canä vôiù möcù tieuâ
chuaån chung cuûa khu vöïc vaø trenâ theá giôiù .
ꢀꢁ Ña danï g hoaù sanû phamå ñaoø taoï nganø h
quy hoacï h theo nhieuà hình thöcù vaø capá
ñoä chuyenâ sauâ ñeå ñapù önù g nhu cauà ñaoø
taoï cuaû thò tröônø g: Xayâ dönï g Chöông trình
* Vieän tröôûng Vieän Quy hoaïch ñoâ thò vaø noâng
thoân quoác gia (VIUP)
** Giaùm ñoác TT Thoâng tin, Ñaøo taïo vaø HTQT
– VIUP
73
SË 100 .2019
10 trang
15060
Free
Bạn đang xem tài liệu "Đổi mới phương pháp luận quy hoạch và quản lý phát triển đô thị từ thực tiễn đến yêu cầu đổi mới (Phần 2)", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- doi_moi_phuong_phap_luan_quy_hoach_va_quan_ly_phat_trien_do.pdf
