Cơ hội và thách thức phát triển mô hình đô thị nén bền vững tại Việt Nam

1 Khaùi nieäm:  
n
Khu vöcï phatù trienå nenù : laø 1 boä phanä cuaû ñoâ thò, coù  
khonâ g gian phatù trienå nenù taiï motä khu vöcï , ñòa ñiemå , bao  
goàm 1 hoaëc nhieàu toå hôïp conâ g trình.  
cô hoäi vaø thaùch thöùc  
phaùt trieån moâ hình ñoâ thò neùn  
beàn vöõng taïi vieät nam  
n
Ñoâ thò nenù : laø ñoâ thò coù moâ hình toå chöcù khonâ g gian tapä  
trung döaï trenâ 03 ñacë ñiemå cô banû veà khonâ g gian: (1) matä  
ñoä vaø khoanû g cacù h (2) lienâ ketá khonâ g gian banè g heä thoná g  
GTCC (3) ñaëc ñieåm tieáp canä tôùi vieäc lamø vaø dòch vuï.  
PGS.TS. Löu Ñöùc cöôønG - Vieän tröôûng VIUP  
ncS. Leâ Kieàu Thanh -Tröôûng phoøng quaûn lyù KHKT - VIUP  
n
Ñoâ thò nenù ña trung tamâ : laø ñoâ thò coù moâ hình toå chöcù  
khonâ g gian vôiù nhieuà trung tamâ khacù nhau, coù tính chatá  
ñocä lapä hoacë phuï thuocä lanã nhau. Moiã trung tamâ ñeuà coù  
tieuâ chí cuaû ñoâ thò nenù vaø chunù g ñöôcï lienâ ketá vôiù nhau  
banè g heä thoná g GTCC.  
n
Phatù trienå ñoâ thò nenù benà vönõ g: phatù trienå ñoâ thò maø ñapù  
önù g cacù mucï tieuâ ñoâ thò benà vönõ g, bao gomà kinh te,á thònh  
vöônï g, chatá löônï g moiâ tröônø g, conâ g banè g xaõ hoiä ... ñeå phatù  
huy taiø nguyenâ ñatá ñai nhöng khonâ g anû h höônû g tôiù khaû  
naêng cuûa theá heä töông lai khi ñaùp öùng nhu caàu cuûa hoï.  
n
Phatù trienå ñoâ thò theo vetá dauà loang: môû ronä g ñoâ thò thieuá  
kiemå soatù vôiù ñacë ñiemå matä ñoä thapá , chöcù nanê g rienâ g bietä ,  
cung capá haï tanà g danø traiû . Cacù hình thaiù phatù trienå nayø  
phoå biená döôiù danï g “phatù trienå nhayû cocù ”, khi cacù döï anù  
phatù trienå boá trí taiï khu vöcï ñatá ñai chöa phatù trienå . Ñacë  
ñiemå phoå biená ñoâ thò höônù g tôiù döï anù phatù trienå ngoaiø quy  
hoaïch.  
n
Ñôn vò sinh thaiù , laø ñôn vò ôû coù moâ hình toå chöcù khonâ g  
gian ít tacù ñonä g nhatá tôiù moiâ tröônø g thonâ g qua giaiû phapù  
quanû lyù nanê g löônï g, nöôcù vaø chatá thaiû , matä ñoä vaø phatù  
trienå honã hôpï , ít phuï thuocä giao thonâ g cô giôiù , tanê g cöônø g  
heä thoáng giao thoâng coâng coäng, ñi boä vaø ñi xe ñaïp.  
n
Phatù trienå ñoâ thò döaï trenâ ñauà moiá GTCC (TOD): laø moâ  
hình phatù trienå ñoâ thò theo ñònh höônù g giao thonâ g conâ g  
conä g, trong ñoù heä thoná g trung tamâ ñoâ thò vaø trung tamâ  
khu vöcï ñöôcï boá trí tích hôpï chöcù nanê g trong vonø g banù  
kính 500-800m (hoacë 10 phutù ñi bo)ä töø cacù ñiemå nutù giao  
thonâ g conâ g conä g vaø ñoâ thò phatù trienå layá trucï GTCC, phatù  
trieån thaønh caáu truùc cuûa ñoâ thò.  
2 Tieâu chí veà hình thaùi ñoâ thò neùn  
Hienä nay moâ hình ñoâ thò nenù laø trietá lyù phatù trienå ñoâ thò  
benà vönõ g ñöôcï ñöa ra tröôcù thöcï tranï g “phatù trienå ñoâ thò  
lan toaû thieuá tratä tö”ï trenâ quy moâ toanø cauà , Chauâ My,õ  
Chauâ Au , Chauâ A.Ù .. Trenâ theá giôiù ñaõ coù ratá nhieuà lyù luanä  
veà moâ hình ñoâ thò nenù vaø thöcï tienã trienå khai. Ñoâ thò nenù  
ñöôcï phatù trienå vaø môû ronä g ra trong suotá quaù trình phatù  
trienå ñoâ thò, töø xuatá phatù ñiemå laø moâ hình phatù trienå tapä  
trung nenù chuyenå sang moâ hình baoû veä moiâ tröônø g, quyõ  
ñatá nonâ g nghiepä , do môû ronä g ñoâ thò vaø höônù g tôiù tietá  
kiemä nanê g löônï g, chatá löônï g cuocä soná g vaø thònh vöônï g  
cuûa ñoâ thò.  
SË 94 .2018 21  
2.1 Maät ñoä xaây döïng neùn  
n
Thanø h phoá trung bình, moiá quan heä giöaõ khu danâ cö quy moâ  
Söû dunï g matä ñoä cao, khonâ g gian lienâ tucï vaø khoanû g cacù h ganà nhau,  
ranh giôiù roõ ranø g giöaõ ñatá ñoâ thò vaø ñatá nonâ g thonâ , khonâ g gian conâ g  
coäng ñaûm baûo.  
200.000 ngöôiø vaø khu vöcï xung quanh phucï vuï trong banù kính 1 giôø  
xe chaïy.  
n
Vunø g ketá noiá vôiù khu danâ cö coù danâ soá 50.000 ngöôiø , khonâ g coù ñoâ  
thò.  
2.1.1 Maät ñoä xaây döïng caáp coâng trình  
Matä ñoä cö truù 1250 ngöôiø /ha ñatá xayâ dönï g conâ g trình. Conâ g trình heä  
soá söû dunï g ñatá trenâ 13 lanà .  
Tanà g bacä heä thoná g trung tamâ : CBD, trung tamâ môiù vôiù khoanû g cacù h  
5-10km, thôiø gian 15-30 phutù . Gomà trung tamâ thöù capá nhö trung tamâ  
ñoâ thò môùi, trung taâm chuyeân ngaønh, trung taâm caûng, logistic.  
2.1.2 Matä ñoä xayâ dönï g capá khu vöcï  
Motä ñôn vò 140 nhaø trong loâ ñatá 200x200m vôiù 3 vò trí vaø loai hình xayâ  
dönï g khacù nhau. Caû 3 vò trí ñeuà coù tonå g soá nhaø banè g nhau nhöng matä  
ñoä xaây döïng laø khaùc nhau.  
Khoaûng caùch ñi laøm - veà nhaø chiemá 1/4tonå g hoatï ñonä g ñi laiï trong ñoâ  
thò (khaoû satù viecä lamø trong CBD cuaû My)õ , vaø khoanû g cacù h nayø ngayø  
canø g tanê g. Khoanû g cacù h nayø ñöôcï rutù laiï neuá cacù loaiï hình nhaø ôû ña  
daïng, taêng viecä laøm phuø hôïp taïi trung taâm vaø taêng lao ñoäng taïi choã.  
n
Tröônø g hôpï thöù nhatá : Vò trí thöù nhatá laø loaiï hình nhaø ôû chia loâ (matä  
ñoä thaáp). 40 nhaø/4000m2  
Tröônø g hôpï thöù hai: Vò trí xayâ dönï g conâ g trình cao tanà g chiemá ñatá  
ít hôn (maät ñoä cao).  
Tröônø g hôpï thöù ba: Vanã soá löônï g cacù conâ g trình cao tanà g nhöng  
n
Kinh nghiemä taïi Ñöùc  
Hai thanø h phoá phatù trienå ña cöcï laø Stuttgard vaø Franfurt coù khoanû g  
cacù h ñi laiï laø 13,5km vaø 16,4km. Trong khi ñoù 2 thanø h phoá ñôn cöcï laø  
Munich vaø Hamburg laø 19km vaø 20,8km.  
n
ñöôcï boá trí khoanû g cacù h vôiù nhau ganà hôn, khoanû g cacù h töø conâ g  
trình nayø tôiù conâ g trình kia ganà hôn. Vò trí soá 3 coù matä ñoä cao hôn vaø  
khoaûng caùch ñi laïi gaàn hôn so vôùi vò trí thöù nhaát vaø thöù hai.  
Kinh nghiemä taiï My:õ  
Khoanû g cacù h trung bình cho tatá caû cacù ñoâ thò laø 10,3 km +- 1km,  
khoanû g cacù h trung bình cho cauá trucù honã loanï laø 24,5+-4,5km,  
khoanû g cacù h trung bình cho cauá trucù ñôn cöcï laø 20km+-4km. Khoanû g  
caùch trung bình trong caáu truùc coäng ñoàng ôû-vieäc laøm laø 1,8km.  
2.1.3 Maät ñoä xayâ döïng caáp ñoâ thò  
Yeuá toá nenù do tanê g matä ño:ä Moiã 1 ñôn vò khu vöcï ñoâ thò bao gomà caû  
ôû vaø nôi lamø viecä . Moiã motä ñôn vò coù soá danâ vaø viecä lamø gioná g nhau  
nhöng ñöôcï phanâ boá coù khoanû g cacù h ganà nhau, sau ñoù moiã motä ñôn  
vò laiï giöõ nguyenâ vò trí ñoù nhöng vôiù dienä tích chiemá ñatá nhoû hôn do  
tanê g matä ño.ä Ketá quaû laø seõ taoï ra trung tamâ ñoâ thò nenù coù matä ñoä cao  
gapá 2 lanà vöaø do khoanû g cacù h giöaõ khu vöcï vaø vöaø do matä ñoä xayâ  
dönï g. Tiepá ñená yeuá toá nenù do thu hepï khoanû g cacù h (khoanû g cacù h  
nayø ñöôcï rutù laiï neuá cacù loaiï hình nhaø ôû ña danï g, tanê g viecä lamø phuø  
hôpï taiï trung tamâ vaø tanê g lao ñonä g taiï cho)ã : cacù khoanû g cacù h ñöôcï  
2.3 Caùc hoaït ñoäng lieân keát ñöôcï vôùi GTCC  
Laø moâ hình khonâ g gian ñoâ thò gané vôiù heä thoná g GTCC trong banù kính  
400m (10 phutù ñi bo)ä töø nhaø ga heä thoná g GTCC. Khai thacù lôiï theá veà  
giao thonâ g vaø söû dunï g ñatá , höônù g tôiù matä ñoä xayâ dönï g cao vôiù chöcù  
nanê g ña danï g taiï cacù ñiemå TOD nayø .  
thu heïp laïi coøn 1/2 quanû g ñöônø g, nhaø ôû vaø nôi lamø viecä ít phanâ tanù vaø 3 Cô hoiä vaø thacù h thöcù trong phatù trienå ñoâ thò nenù  
khoanû g cacù h trung bình giöaõ 1 ngöôiø vôiù nhönõ g ngöôiø khacù chæ banè g beàn vöõng taïi Vieät Nam  
1/2 tröônø g hôpï thöù nhatá . Macë dauà matä ñoä khonâ g thay ñoiå , nhöng motä  
soá giaù ñình coù xu theá tapä trung hôn taiï 1 soá trung tamâ lamø cho nhönõ g  
trung tamâ nayø coù ñoä bao phuû ronä g hôn ra.  
Theo Baoù caoù cuaû GGGI (2016-2020), ñoâ thò hoaù nhanh chonù g laø  
motä thacù h thöcù lônù tôiù chiená löôcï tanê g tröônû g xanh cuaû cacù ñoâ thò. Cacù  
trung tamâ ñoâ thò lônù tiepá nhanä cacù donø g ngöôiø di cö ñang trôû nenâ ñonâ g  
ñucù vaø gapë nhönõ g vaná ñeà xaõ hoiä vaø moiâ tröônø g nghiemâ tronï g. Cacù  
thanø h phoá nhö Haø Noiä , HCM, Bình Döông, Ñaø Nanü g coù tyû leä ñanê g kyù  
tamï truù chiemá töø 15-30%, taoï ra nhönõ g thacù h thöcù lônù veà nhaø ôû vaø  
nhu cauà söû dunï g dòch vuï ñoâ thò nhö ñi laiï , capá ñienä , capá nöôcù , vsmt  
vaø chaát thaûi ...  
Tiepá ñená , cuoiá cunø g laø ketá hôpï 2 phöông anù trenâ , moiã motä ñôn vò giöõ  
nguyenâ vò trí nhöng quy moâ ñatá giamû xuoná g ½ do matä ñoä tanê g lenâ gapá  
ñoâi. Ñaây cuõng laø hình aûnh phaûn chieáu cuûa ñoâ thò neùn ña trung taâm.  
2.2 Heä thoáng trung taâm ña chöùc naêng  
Khoanû g cacù h tiepá canä töø nhaø tôiù nôi lamø viecä (vanê phonø g, dòch vu,ï sanû  
xuatá …). Söû dunï g ñatá honã hôpï . Ña soá danâ cö tiepá canä tôiù dòch vuï banè g  
ñi boä hoacë GTCC. Coù 4 capá ñoä heä thoná g trung tamâ theo tieuâ chí quy  
moâ vaø khoaûng caùch bao goàm:  
Theo Baoù caoù ñoâ thò hoaù Vietä Nam (WB, 2011) ñaõ tonå g ketá Vietä Nam  
coù tocá ñoä ñoâ thò hoaù ñatá ñai nhanh hôn so vôiù ñoâ thò hoaù danâ so,á ñieuà  
nayø danã tôiù nhönõ g anû h höônû g tieuâ cöcï tôiù chatá löônï g ñoâ thò. Ñoù laø thöcï  
tranï g matä ñoä danâ soá thapá taiï cacù döï anù phatù trienå khu ñoâ thò môiù , vunø g  
ven ño.â Ñoâ thò thieuá hình thanø h nhönõ g trung tamâ ñoâ thò ñamû nhanä vai  
troø phanâ boá danâ cö, viecä lamø vaø dòch vuï trenâ toanø ñoâ thò. Chæ tieuâ ñatá  
ñai ñoâ thò bình quanâ ñauà ngöôiø cao hôn so vôiù quy chuanå (2-3 lanà ),  
xuatá ñauà tö haï tanà g cao vaø matá canâ ñoiá giöaõ khu vöcï ñoâ thò môiù vaø ñoâ  
thò hienä höuõ , phatù trienå ñoâ thò ngayø canø g khai thacù cacù khu vöcï nhayï  
camû veà moiâ tröônø g taiï cacù khu vöcï ngoaiï thanø h. Trong ñoâ thò cacù hienä  
töônï g ngapä unù g, acé h tacé giao thonâ g xayû ra thöônø g xuyenâ vaø vôiù quy  
moâ ngayø canø g môû ronä g vaø tính chatá nghiemâ tronï g hôn. Giao thonâ g  
conâ g conä g chæ chiemá tyû tronï g khiemâ toná trong cô cauá tonå g nhu cauà  
n
Thanø h phoá cöcï lônù , ña cöcï ít nhatá coù 2 thanø h phoá trong thanø h pho,á  
moiá quan heä giöaõ khu danâ cö quy moâ 500.000 ngöôiø vaø khu vöcï xung  
quanh phuïc vuï trong baùn kính 1 giôø xe chaïy.  
n
Thanø h phoá cöcï lônù , 1 cöcï , moiá quan heä giöaõ khu danâ cö quy moâ  
500.000 ngöôiø vaø khu vöcï xung quanh phucï vuï trong banù kính 1 giôø  
xe chaïy.  
n
Thanø h phoá trung bình, moiá quan heä giöaõ khu danâ cö quy moâ  
200.000 ngöôiø tôiù 500.000 ngöôiø vaø khu vöcï xung quanh phucï vuï  
trong baùn kính 1 giôø xe chaïy.  
22  
SË94 .2018  
K h ∏ i  
n i ÷ m  
ñi laiï , Taiï Haø Noiä vaø TP.HCM, 90% laø söû dunï g phöông tienä caù nhanâ .  
Tocá ñoä tanê g danâ soá laø 2-4%/namê , nhöng tanê g tröônû g phöông tienä caù  
nhanâ laø 10-15% taiï cacù vunø g ñoâ thò lônù . Soá löônï g ñanê g kyù xe hôi taiï  
Haø Noiä vaø TP.HCM tanê g 10%/namê . Nhönõ g ñònh höônù g phatù trienå ñatá  
ñai ñoâ thò chöa gané vôiù phatù trienå giao thonâ g conâ g conä g conø nhieuà hanï  
che,á danã tôiù xu theá phatù trienå nhayû cocù , phanâ tanù , phatù trienå khonâ g  
gané ketá vôiù giao thonâ g.  
xe mayù , hoacë 14m2 cho oâ toâ khi ñoã dönø g, hoacë 40m2 cho oâ toâ (vanä  
tocá 15km/h) vaø 65m2 cho oâ toâ (vanä tocá 30km/h), thì vôiù tieuâ chuanå  
dienä tích ñöônø g laø 25% thì chæ ñamû baoû matä ñoä danâ cö 30 ngöôiø /ha.  
Neuá so sanù h matä ñoä ñöônø g matë caté trenâ 15m cuaû 4 thanø h pho;á Haø  
Noiä , New York, Bangkok vaø Seoul, thì tyû leä lanà löôtï laø 9%, 32%, 7,8%  
vaø 13,6%. Benâ canï h ñoù Seoul vaø New York ñeuà coù heä thoná g giao  
thonâ g conâ g conä g ngamà ñaõ chia seû nhu cauà ñi laiï trenâ ñöônø g pho.á  
Theo quan ñiemå Betaurd cauá trucù ñöônø g phoá hienä tranï g khonâ g deã  
danø g thay ñoiå , do vayä hình thöcù giao thonâ g phaiû thích önù g vôiù cauá trucù  
ñoâ thò cunø g vôiù hanø h vi giao thonâ g söû dunï g GTCC. Ñoiá vôiù khu vöcï loiõ  
trung tamâ , matä ñoä trenâ 400 ngöôiø /ha vaø tyû leä xe oâ toâ laø 250 xe/1000  
danâ seõ chacé chané heä thoná g seõ bò tacé nghenõ hoanø toanø khi toanø boä xe  
oâ toâ tham gia giao thoâng.  
Chính sacù h taoï nguonà löcï töø ñatá ñai ñaõ tacù ñonä g tôiù xu theá môû ronä g  
khonâ g gian vaø phatù trienå ñoâ thò, danã tôiù hienä töônï g ñoâ thò phatù trienå  
ngayø canø g môû ronä g, danø traiû , matä ñoä giamû danà , xu theá döï anù ñoâ thò taiï  
khu vöcï ngoaiï thanø h, ven ñoâ ngayø canø g phoå biená .  
Cacù ñoâ thò lônù nhö Haø Noiä vaø TP.HCM coù cauá trucù ñoâ thò truyenà thoná g  
nhieuà ñöônø g hemû vaø nhaø phoá danï g oná g. Tyû leä nhaø pho,á danâ töï xayâ  
chiemá 70-80%. Nhaø cöaû trong cacù khu danâ cö ñöôcï xayâ dönï g danø  
traiû , matä ñoä xayâ dönï g dayø ñacë nhöng heä soá söû dunï g ñatá thapá (do  
phanà nhieuà laø nhaø 1 - 2 tanà g). Khonâ g nhönõ g thieuá cacù trucï ñöônø g  
chính ñoâ thò maø thieuá caû heä thoná g cayâ xanh, thoatù nöôcù vaø conâ g trình  
conâ g conä g ñapù önù g nhu cauà danâ cö. Ñoiá vôiù cacù khu ñoâ thò cuõ haï  
tanà g khonâ g theo kòp phatù trienå danâ cö, nhieuà nôi thieuá khonâ g gian  
conâ g vienâ , vöônø hoa, heä thoná g conâ g trình haï tanà g xaõ hoiä . Danã tôiù khi  
môû ronä g tuyená ñöônø g theo quy hoacï h, kinh phí giaiû phonù g ñenà buø  
giaiû phonù g matë banè g laø ratá lônù . Trong baiø baoù “Ñoâ thò hoaù ôû Vietä Nam  
ñönù g tröôcù ngaõ ba ñöônø g” vietá nhanâ dòp nayø , Giamù ñocá Nganâ hanø g  
Theá giôiù taiï Vietä Nam Victoria Kwakwa ñöa ra khuyená nghò: “Vôiù nguy  
cô biená ñoiå khí hauä thì Vietä Nam nenâ chuyenå höônù g tapä trung phatù  
trienå thanø h phoá gonï , matä ñoä cao, tietá kiemä nanê g löônï g maø vanã ñamû  
baûo nhu caàu nhaø ôû vaø vieäc laøm cho moïi ngöôøi”.  
3.2 Hanï cheá trong phatù trienå Heä thoná g GTCC laø 1 thacù h thöcù ñoiá vôiù  
phaùt trieån ñoâ thò neùn taïi 2 thaønh phoá lôùn Haø Noäi vaø TP.HCM  
Heä thoná g GTCC ngamà phuï thuocä ratá nhieuà vaoø tyû leä danâ soá vaø viecä  
lamø trong phamï vi phucï vuï cuaû heä thoná g. Vôiù tyû leä döôiù 50% laø khaù  
khiemâ toná . Chæ khi naoø heä thoná g GTCC cung capá trenâ 50% danâ soá  
vaø viecä lamø , lucù ñoù heä thoná g phatù huy tacù dunï g. Döï baoù thôiø gian heä  
thoná g metro Haø Noiä phatù huy tacù dunï g töø namê 2025 do thôiø gian keoù  
daiø ñeå xayâ dönï g. Theo kinh nghiemä thöcï teá GTCC chæ coù theå canï h  
tranï h vôiù loaiï hình giao thonâ g khacù trong thanø h phoá khi (1) matä ñoä  
trenâ 40ng/ha, (2) ñiemå ñená phaiû tapä trung taiï cacù trung tamâ (ví duï  
nhö trung tamâ cung capá viecä lamø taiï trung tamâ Midtown Manhattan,  
Jongno Sam Ga in Seoul, Golden Triangle ôû Jakarta, CBD ôû  
Singapore, Tverskaya ôû Matxcova...).  
3.3 Phatù trienå khonâ g gian ñoâ thò nenù docï tuyená ñöônø g höônù g tamâ  
,
tuyeán metro soá 1 taïi TP.HCM  
Xu theá phatù trienå döï anù ñoâ thò laø tatá yeuá , taoï ñieuà kienä cung capá quyõ  
nhaø ô,û thöông maiï , sanû xuatá cho ñoâ thò. Benâ canï h nhönõ g yeuá toá tích  
cöcï cacù döï anù ñoâ thò hienä nay coù xu theá xayâ dönï g “nenù ” taiï khu trung  
tamâ ñoâ thò, nôi maø ñieuà kienä haï tanà g kyõ thuatä ñacë bietä laø giao thonâ g  
chöa ñapù önù g yeuâ cauà phatù trienå , anû h höônû g tôiù chatá löônï g moiâ  
tröônø g ñoâ thò. Matë khacù cacù döï anù ñoâ thò laiï taoï ra nhönõ g cauá trucù ñoâ  
thò chöa hapá danã , môiù tapä trung phatù trienå nhaø ôû thöông maiï , chöa  
phuø hôpï vôiù yeuâ cauà phatù trienå ñoâ thò: thieuá loaiï hình thöông maiï , nhaø  
pho,á khonâ g gian trung tamâ , sanù g taoï , taoï ra nhönõ g ñonä g löcï phatù trienå  
ñoâ thò. Nhönõ g döï anù taiï khu vöcï trung tamâ chöa ñapù önù g yeuâ cauà taoï  
laäp “ñieåm ñeán” cho caùc hoaït ñonä g ñoâ thò.  
3.1 Hanï cheá trong tích hôpï söû dunï g ñatá ñoâ thò vaø quy hoacï h giao  
thoâng aûnh höôûng tôùi nanê g löïc giao thoâng ñoâ thò  
Haø Noiä coù tyû leä xe mayù chiemá 81% tonå g chuyená ñi cuaû danâ so,á oâ toâ  
chiemá 4% vaø giao thonâ g conâ g conä g chiemá 11%. Ñieuà nayø cho phepù  
ratá nhieuà conâ g nhanâ vaø ngöôiø danâ coù theå ñi laiï deã danø g vaø danâ cö  
vunø g ven ñoâ coù theå ñi vaoø thanø h phoá thuanä tienä , maø khonâ g canà quaù  
nhieuà ñauà tö vaoø heä thoná g giao thonâ g chính ñoâ thò trong giai ñoanï  
2000-2010. Nhöng xu theá söû dunï g phöông tienä seõ thay ñoiå nhanh  
chonù g do giaù caû xe oâ toâ ngayø canø g reû vaø thu nhapä cuaû danâ cö ngayø  
canø g ñöôcï caiû thienä . Do vayä tocá ñoä caiû thienä heä thoná g giao thonâ g noiä  
ñoâ noiù chung seõ canø g lamø tramà tronï g themâ quaù taiû vaø acé h tacé giao  
thonâ g khi xu theá chuyenå ñoiå söû dunï g xe oâ toâ canø g gia tanê g, tyû leä tham  
gia phöông tienä GTCC ratá khiemâ toná . Chi phí cho giaiû phonù g matë  
banè g, môû ronä g cacù tuyená laø ratá toná kemù . Neuá tieuâ chuanå 1.8m2 cho  
Ñöônø g Nguyenã Höuõ Thoï noiá töø quanä 4 qua quanä 7 vaø huyenä Nhaø Beø  
ganù h hanø g loatï döï anù trung, cao capá , ñöôcï menä h danh laø tuyená ñöônø g  
coù nhieuà nhaø cao tanà g nhatá khu Nam Saiø Gonø . Matä ñoä danâ cö khu  
vöcï phía Nam TP.HCM (quanä 7, 8 vaø huyenä Nhaø Be)ø hienä tanê g gapá  
hanø g chucï lanà so vôiù 10 namê tröôcù . Giao thonâ g quaù taiû , tình tranï g ketï  
xe ngayø canø g nghiemâ tronï g buocä TP.HCM donà söcù keoù haï tanà g khu  
nayø lenâ banè g cacù h môû themâ ñöônø g, cauà ketá noiá vôiù trung tamâ . Trong  
baoù caoù göiû Chính phu,û chính quyenà TP.HCM cho ranè g, cacù khu danâ  
cö ñoâ thò ôû Nhaø Be,ø quanä 7 phatù trienå ratá nhanh - ñacë bietä laø khu ñoâ thò  
canû g Hiepä Phöôcù . Viecä nayø khiená nhu cauà giao thonâ g vaoø trung tamâ  
SË 94 .2018 23  
thanø h phoá vaø ngöôcï laiï ratá lônù , thöônø g xuyenâ  
xayû ra unø tacé ... Ratá nhieuà döï anù lônù nhoû  
ñaõ ñoå boä veà nhö Park Vista, Sunrise City  
View, The Park Residence, Dragon Hill 2,  
Kiená A,Ù Höng Phatù Silver Star,... khiená khu  
vöcï nayø trôû nenâ chatä choiä . Ngay ñauà tuyená  
ñöônø g höônù g töø quanä 4 qua laø döï anù Sunrise  
City View cuaû tapä ñoanø NovalandNVL+0.6%  
ñang thi conâ g tanà g hamà satù benâ canï h laø cacù  
block ñaõ hoanø thienä . Rienâ g toå hôpï canê hoä  
cao capá Sunrise City ñaõ ñonù g gopù hôn 10  
toøa cao oác treân ñoanï ñöôøng khoaûng 500m.  
Trucï ñöônø g Nguyenã Höuõ Thoï töø chanâ cauà  
Kenâ h Teû phía quanä 7 ñená khu vöcï huyenä  
Nhaø Beø ñöôcï xem tuyená ñöônø g coù matä ñoä  
xayâ dönï g soiâ ñonä g nhatá ôû khu Nam Saiø Gonø  
töø nhieuà namê nay.  
3.4 Xu theá phatù trienå ña cöcï cuaû thanø h phoá  
Haø Noiä vaø TP.HCM, laø tienà ñeà phatù trienå  
moâ hình ñoâ thò nenù trenâ nenà tanû g cauá trucù  
trung taâm ña cöïc.  
Sô ñoà phanâ boá danâ cö theo khoanû g cacù h tôiù  
trung tamâ cuaû ñoâ thò lônù . Nhö sô ñoà trenâ ta  
coù theå quan satù thayá trong 5 thanø h phoá tröcï  
thuocä trung öông coù quy moâ trenâ 1 trieuä danâ ,  
matä ñoä xayâ dönï g tapä trung trong banù kính töø  
1-15km, ñoâ thò canø g lônù thì ñoä phanâ boá tapä  
trung canø g ñöôcï môû ronä g. Trong banù kính  
1-10 km, thanø h phoá Haø Noiä thayá söï chenâ h  
leäch roõ raøng veà maät ñoä daân soá töø 150 ngöôøi/  
ha xuoná g conø 65 ngöôiø /ha, ñoiá vôiù TP.HCM  
thì ñoä phanâ boá matä ñoä cao ronä g hôn so vôiù  
thanø h phoá Haø Noiä , trong banù kính 1-15km,  
TP.HCM coù matä ñoä danâ soá giamû töø 108  
ngöôøi/ha xuoáng cong 42 ngöôøi/ha.  
Trucï ñöônø g Nguyenã Höuõ Thoï töø chanâ cauà Kenâ h Teû phía quanä 7 ñená khu vöcï huyenä Nhaø Beø ñöôcï  
xem tuyená ñöônø g coù matä ñoä xayâ dönï g soiâ ñonä g nhatá ôû khu Nam Saiø Gonø töø nhieuà namê nay.  
Thanø h phoá Haiû phonø g coù danâ cö tapä trung  
chuû yeuá trong banù kính 1-5km töø trung tamâ  
thanø h pho,á matä ñoä bình quanâ 240 ngöôiø /ha  
vaø trong banù kính töø 5-10km matä ñoä giamû  
hanú xuoná g conø 55 ngöôiø /ha. Hienä töônï g  
töông töï nhö vayä taiï Ñaø nanü g, Canà Thô vaø  
Vunõ g Tauø . Rienâ g ñoiá vôiù thanø h phoá Nha  
Trang, trong banù kính 1-5km matä ñoä danâ soá  
cao 230 ngöôiø /ha giamû ñotä ngotä xuoná g 20  
ngöôøi/ha.  
Töø phanâ tích ôû trenâ coù theå danã tôiù ketá luanä veà  
ñacë ñiemå nenù taiï cacù ñoâ thò lônù cuaû Vietä nam  
döïa treân khoaûng caùch nhö sau:  
n
Coù söï phanâ hoaù roõ ranø g veà hình thaiù xayâ  
dönï g matä ñoä cao giöaõ cacù ñoâ thò lônù trenâ  
5
trieuä danâ nhö Haø Noiä vaø TP.HCM, vôiù ñoä  
phuû khonâ g gian tapä trung ronä g lônù hôn, macë  
duø Haø Noiä coù bò anû h höônû g bôiû yeuá toá hanø h  
24  
SË94 .2018  
K h ∏ i  
n i ÷ m  
chính veà môû ronä g ñoâ thò, nhöng nhönõ g ñacë ñiemå veà hình thaiù xayâ  
dönï g tapä trung vanã theå hienä tính chatá xayâ dönï g quy moâ vaø matä ñoä  
cao cuûa Haø Noäi.  
n
Trong nhomù cacù ñoâ thò nhoû hôn, tröcï thuocä trung öông nhö Haiû  
Phonø g, Canà Thô, Ñaø Nanü g thì Haiû Phonø g noiå troiä hôn veà möcù ñoä tapä  
trung danâ cö so vôiù Ñaø Nanü g vaø Canà Thô. Ngoaiø ra Canà Thô laø thanø h  
phoá coù ñacë ñiemå vunø g sonâ g nöôcù , nenâ coù ñacë ñiemå khacù h quan lamø  
cho maät ñoä daân soá thaáp hôn so Ñaø Naüng.  
n
Cacù ñoâ thò loaiï 1 khacù ñöôcï löaï chonï ñeå phanâ tích, ñoâ thò tænh lî nhö  
Nha Trang, Vunõ g Tauø vaø Bienâ Hoaø coù nhönõ g ñacë ñiemå khaù khacù  
bietä laø cauá trucù danâ cö tapä trung, cuï theå Bienâ Hoaø coù phanâ boá danâ  
cö töông ñoiá cao vaø ñonà g ñeuà phanâ boá trong banù kính 1-10km, conø  
thanø h phoá Vunõ g Tauø vaø Nha trang coù cauá trucù nenù khacù nhau roõ  
ranø g, nhö ñaõ neuâ ôû trenâ thanø h phoá Nha trang coù cauá trucù nenù tapä  
trung taiï daiû ven bienå , conø thanø h phoá Vunõ g Tauø laiï danø traiû ñonà g ñeuà  
hôn trenâ dienä ronä g.  
3.5 Xu theá taiù cauá trucù söû dunï g ñatá höônù g tôiù ña chöcù nanê g taiï cacù  
trung tamâ capá khu vöcï seõ taoï cô hoiä cho phatù trienå moâ hình ñoâ thò  
neùn coù caáu truùc phaân taùn  
n
Cô cauá lao ñonä g vaø viecä lamø theå hienä möcù ñoä ña chöcù nanê g taiï cacù  
trung taâm caáp khu vöïc:  
n
n
n
n
Taïi caáp khu vöïc tyû leä laø 8,5%  
Taïi caáp trung taâm ñoâ thò tyû leä laø 11%  
Taïi trung taâm khu vöïc tyû leä naøy laø 14%  
Khu vöcï coù banù kính ngamê ngoaiø 3 khu vöcï dòch vuï - thöông maiï -  
saûn xuaát chieám 75% lao ñoäng vaø vieäc laøm  
Khoanû g cacù h ñi lamø - nhaø ôû laø motä tieuâ chí quan tronï g ñanù h giaù hình  
thaiù ña chöcù nanê g cuaû cacù trung tamâ . Khoanû g cacù h nayø coù xu theá  
tanê g ñoiá vôiù nhönõ g khu vöcï coù loaiï hình nhaø ôû ñôn nhatá , viecä lamø phanâ  
taùn vaø löïc löôïng lao ñoäng khoâng taäp trung.  
3.6 Moâ hình ñoâ thò nenù taiï cacù ñoâ thò du lòch bienå mienà Trung vaø  
Ñoâng Nam boä, cô hoäi vaø thaùch thöùc  
Phatù trienå khonâ g gian cao tanà g nhu cauà taiù thietá ñoâ thò quy moâ trung  
bình. Hienä nay xu theá xayâ dönï g matä ñoä nenù , tanà g cao chiemá xu theá  
taiï cacù ñoâ thò, ñacë bietä ñoâ thò ven bienå coù khonâ g gian canû h quan laø taiø  
sanû cuaû ñoâ thò du lòch. Hienä coù 2 xu theá unû g hoä vaø phanû ñoiá phatù trienå  
cao tanà g vaø nenù taiï khonâ g gian quan tronï g cacù ñoâ thò du lòch bienå . Xu  
theá unû g hoä cho ranè g phatù trienå khonâ g gian ñoâ thò nenù , khonâ g gian cao  
tanà g laø xu theá tích cöcï vaø mang tính tatá yeuá , theå hienä söcù hutù cuaû ñoâ  
thò, theå hienä vò theá kinh teá ñoâ thò (gocù ñoä voná ñauà tö xayâ dönï g). Quan  
ñiemå nayø cho ranè g nhönõ g yeuá toá canû h quan, moiâ tröônø g chæ laø thöù  
hai, vì coù phatù trienå kinh teá laø seõ coù tatá ca.û Xu theá thöù hai laø phanû ñoiá  
xayâ dönï g cao tanà g, vaø ketá quaû laø chunù g ta coù khonâ g ít ñoâ thò coù khonâ g  
gian ñoâ thò khaù laø tramà lané g (ñoâ thò vöônø ), ñöônø g ñi danâ cö khaù laø thöa  
thôtù , cacù hoatï ñonä g thöông maiï , dòch vuï cunõ g ratá khiemâ toná do matä ñoä  
danâ cö vaø thò tröônø g tieuâ thuï nhoû be.ù  
4) TS. Phoù Ñöùc Tuøng (2017), Toång quan lyù thuyeát veà ñoâ thò neùn treân theá giôùi  
5) NCS. leâ kieàu Thanh, (2016) Toång keát kinh nghieäm Nhaät baûn trong phaùt trieån moâ  
hình ñoâ thò neùn beàn vöõng.  
Taøi lieäu Tham khaûo  
1) Ñeà taøi NCkh troïng ñieåm BXD 2018: Nghieân cöùu moâ hình phaùt trieån ñoâ thò neùn  
beàn vöõng taïi Vieät Nam  
6) NCS. leâ kieàu Thanh, (2016) Toång quan kinh nghieäm quoác teá veà chính saùch phaùt  
trieån ñoâ thò neùn treân theá giôùi.  
2) Ñeà cöông luaän vaên Tieán syõ moâ hình ñoâ thò neùn beàn vöõng taïi Vieät Nam (2017)  
3) TS. Traàn minh huøng (2018), Thích öùng moâ hình “khu ñoâ thò neùn” trong quaù trình  
taùi thieát khoâng gian ñoâ thò taïi haø Noäi  
7) Toång luaän quy hoaïch vaø thieát keá ñoâ thò neùn (2015, Trung taâm thoâng tin BXD)  
8) PGS.TS Phaïm huøng Cöôøng, Quy hoaïch phaùt trieån ñoâ thò theo höôùng ña cöïc trung  
taâm (2018).  
SË 94 .2018 25  
pdf 5 trang yennguyen 14140 Free
Bạn đang xem tài liệu "Cơ hội và thách thức phát triển mô hình đô thị nén bền vững tại Việt Nam", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên

File đính kèm:

  • pdfco_hoi_va_thach_thuc_phat_trien_mo_hinh_do_thi_nen_ben_vung.pdf