Cơ hội và thách thức phát triển mô hình đô thị nén bền vững tại Việt Nam
1 Khaùi nieäm:
n
Khu vöcï phatù trienå nenù : laø 1 boä phanä cuaû ñoâ thò, coù
khonâ g gian phatù trienå nenù taiï motä khu vöcï , ñòa ñiemå , bao
goàm 1 hoaëc nhieàu toå hôïp conâ g trình.
cô hoäi vaø thaùch thöùc
phaùt trieån moâ hình ñoâ thò neùn
beàn vöõng taïi vieät nam
n
Ñoâ thò nenù : laø ñoâ thò coù moâ hình toå chöcù khonâ g gian tapä
trung döaï trenâ 03 ñacë ñiemå cô banû veà khonâ g gian: (1) matä
ñoä vaø khoanû g cacù h (2) lienâ ketá khonâ g gian banè g heä thoná g
GTCC (3) ñaëc ñieåm tieáp canä tôùi vieäc lamø vaø dòch vuï.
PGS.TS. Löu Ñöùc cöôønG - Vieän tröôûng VIUP
ncS. Leâ Kieàu Thanh -Tröôûng phoøng quaûn lyù KHKT - VIUP
n
Ñoâ thò nenù ña trung tamâ : laø ñoâ thò coù moâ hình toå chöcù
khonâ g gian vôiù nhieuà trung tamâ khacù nhau, coù tính chatá
ñocä lapä hoacë phuï thuocä lanã nhau. Moiã trung tamâ ñeuà coù
tieuâ chí cuaû ñoâ thò nenù vaø chunù g ñöôcï lienâ ketá vôiù nhau
banè g heä thoná g GTCC.
n
Phatù trienå ñoâ thò nenù benà vönõ g: phatù trienå ñoâ thò maø ñapù
önù g cacù mucï tieuâ ñoâ thò benà vönõ g, bao gomà kinh te,á thònh
vöônï g, chatá löônï g moiâ tröônø g, conâ g banè g xaõ hoiä ... ñeå phatù
huy taiø nguyenâ ñatá ñai nhöng khonâ g anû h höônû g tôiù khaû
naêng cuûa theá heä töông lai khi ñaùp öùng nhu caàu cuûa hoï.
n
Phatù trienå ñoâ thò theo vetá dauà loang: môû ronä g ñoâ thò thieuá
kiemå soatù vôiù ñacë ñiemå matä ñoä thapá , chöcù nanê g rienâ g bietä ,
cung capá haï tanà g danø traiû . Cacù hình thaiù phatù trienå nayø
phoå biená döôiù danï g “phatù trienå nhayû cocù ”, khi cacù döï anù
phatù trienå boá trí taiï khu vöcï ñatá ñai chöa phatù trienå . Ñacë
ñiemå phoå biená ñoâ thò höônù g tôiù döï anù phatù trienå ngoaiø quy
hoaïch.
n
Ñôn vò sinh thaiù , laø ñôn vò ôû coù moâ hình toå chöcù khonâ g
gian ít tacù ñonä g nhatá tôiù moiâ tröônø g thonâ g qua giaiû phapù
quanû lyù nanê g löônï g, nöôcù vaø chatá thaiû , matä ñoä vaø phatù
trienå honã hôpï , ít phuï thuocä giao thonâ g cô giôiù , tanê g cöônø g
heä thoáng giao thoâng coâng coäng, ñi boä vaø ñi xe ñaïp.
n
Phatù trienå ñoâ thò döaï trenâ ñauà moiá GTCC (TOD): laø moâ
hình phatù trienå ñoâ thò theo ñònh höônù g giao thonâ g conâ g
conä g, trong ñoù heä thoná g trung tamâ ñoâ thò vaø trung tamâ
khu vöcï ñöôcï boá trí tích hôpï chöcù nanê g trong vonø g banù
kính 500-800m (hoacë 10 phutù ñi bo)ä töø cacù ñiemå nutù giao
thonâ g conâ g conä g vaø ñoâ thò phatù trienå layá trucï GTCC, phatù
trieån thaønh caáu truùc cuûa ñoâ thò.
2 Tieâu chí veà hình thaùi ñoâ thò neùn
Hienä nay moâ hình ñoâ thò nenù laø trietá lyù phatù trienå ñoâ thò
benà vönõ g ñöôcï ñöa ra tröôcù thöcï tranï g “phatù trienå ñoâ thò
lan toaû thieuá tratä tö”ï trenâ quy moâ toanø cauà , Chauâ My,õ
Chauâ Au , Chauâ A.Ù .. Trenâ theá giôiù ñaõ coù ratá nhieuà lyù luanä
veà moâ hình ñoâ thò nenù vaø thöcï tienã trienå khai. Ñoâ thò nenù
ñöôcï phatù trienå vaø môû ronä g ra trong suotá quaù trình phatù
trienå ñoâ thò, töø xuatá phatù ñiemå laø moâ hình phatù trienå tapä
trung nenù chuyenå sang moâ hình baoû veä moiâ tröônø g, quyõ
ñatá nonâ g nghiepä , do môû ronä g ñoâ thò vaø höônù g tôiù tietá
kiemä nanê g löônï g, chatá löônï g cuocä soná g vaø thònh vöônï g
cuûa ñoâ thò.
SË 94 .2018 21
2.1 Maät ñoä xaây döïng neùn
n
Thanø h phoá trung bình, moiá quan heä giöaõ khu danâ cö quy moâ
Söû dunï g matä ñoä cao, khonâ g gian lienâ tucï vaø khoanû g cacù h ganà nhau,
ranh giôiù roõ ranø g giöaõ ñatá ñoâ thò vaø ñatá nonâ g thonâ , khonâ g gian conâ g
coäng ñaûm baûo.
200.000 ngöôiø vaø khu vöcï xung quanh phucï vuï trong banù kính 1 giôø
xe chaïy.
n
Vunø g ketá noiá vôiù khu danâ cö coù danâ soá 50.000 ngöôiø , khonâ g coù ñoâ
thò.
2.1.1 Maät ñoä xaây döïng caáp coâng trình
Matä ñoä cö truù 1250 ngöôiø /ha ñatá xayâ dönï g conâ g trình. Conâ g trình heä
soá söû dunï g ñatá trenâ 13 lanà .
Tanà g bacä heä thoná g trung tamâ : CBD, trung tamâ môiù vôiù khoanû g cacù h
5-10km, thôiø gian 15-30 phutù . Gomà trung tamâ thöù capá nhö trung tamâ
ñoâ thò môùi, trung taâm chuyeân ngaønh, trung taâm caûng, logistic.
2.1.2 Matä ñoä xayâ dönï g capá khu vöcï
Motä ñôn vò 140 nhaø trong loâ ñatá 200x200m vôiù 3 vò trí vaø loai hình xayâ
dönï g khacù nhau. Caû 3 vò trí ñeuà coù tonå g soá nhaø banè g nhau nhöng matä
ñoä xaây döïng laø khaùc nhau.
Khoaûng caùch ñi laøm - veà nhaø chiemá 1/4tonå g hoatï ñonä g ñi laiï trong ñoâ
thò (khaoû satù viecä lamø trong CBD cuaû My)õ , vaø khoanû g cacù h nayø ngayø
canø g tanê g. Khoanû g cacù h nayø ñöôcï rutù laiï neuá cacù loaiï hình nhaø ôû ña
daïng, taêng viecä laøm phuø hôïp taïi trung taâm vaø taêng lao ñoäng taïi choã.
n
Tröônø g hôpï thöù nhatá : Vò trí thöù nhatá laø loaiï hình nhaø ôû chia loâ (matä
ñoä thaáp). 40 nhaø/4000m2
Tröônø g hôpï thöù hai: Vò trí xayâ dönï g conâ g trình cao tanà g chiemá ñatá
ít hôn (maät ñoä cao).
Tröônø g hôpï thöù ba: Vanã soá löônï g cacù conâ g trình cao tanà g nhöng
n
Kinh nghiemä taïi Ñöùc
Hai thanø h phoá phatù trienå ña cöcï laø Stuttgard vaø Franfurt coù khoanû g
cacù h ñi laiï laø 13,5km vaø 16,4km. Trong khi ñoù 2 thanø h phoá ñôn cöcï laø
Munich vaø Hamburg laø 19km vaø 20,8km.
n
ñöôcï boá trí khoanû g cacù h vôiù nhau ganà hôn, khoanû g cacù h töø conâ g
trình nayø tôiù conâ g trình kia ganà hôn. Vò trí soá 3 coù matä ñoä cao hôn vaø
khoaûng caùch ñi laïi gaàn hôn so vôùi vò trí thöù nhaát vaø thöù hai.
Kinh nghiemä taiï My:õ
Khoanû g cacù h trung bình cho tatá caû cacù ñoâ thò laø 10,3 km +- 1km,
khoanû g cacù h trung bình cho cauá trucù honã loanï laø 24,5+-4,5km,
khoanû g cacù h trung bình cho cauá trucù ñôn cöcï laø 20km+-4km. Khoanû g
caùch trung bình trong caáu truùc coäng ñoàng ôû-vieäc laøm laø 1,8km.
2.1.3 Maät ñoä xayâ döïng caáp ñoâ thò
Yeuá toá nenù do tanê g matä ño:ä Moiã 1 ñôn vò khu vöcï ñoâ thò bao gomà caû
ôû vaø nôi lamø viecä . Moiã motä ñôn vò coù soá danâ vaø viecä lamø gioná g nhau
nhöng ñöôcï phanâ boá coù khoanû g cacù h ganà nhau, sau ñoù moiã motä ñôn
vò laiï giöõ nguyenâ vò trí ñoù nhöng vôiù dienä tích chiemá ñatá nhoû hôn do
tanê g matä ño.ä Ketá quaû laø seõ taoï ra trung tamâ ñoâ thò nenù coù matä ñoä cao
gapá 2 lanà vöaø do khoanû g cacù h giöaõ khu vöcï vaø vöaø do matä ñoä xayâ
dönï g. Tiepá ñená yeuá toá nenù do thu hepï khoanû g cacù h (khoanû g cacù h
nayø ñöôcï rutù laiï neuá cacù loaiï hình nhaø ôû ña danï g, tanê g viecä lamø phuø
hôpï taiï trung tamâ vaø tanê g lao ñonä g taiï cho)ã : cacù khoanû g cacù h ñöôcï
2.3 Caùc hoaït ñoäng lieân keát ñöôcï vôùi GTCC
Laø moâ hình khonâ g gian ñoâ thò gané vôiù heä thoná g GTCC trong banù kính
400m (10 phutù ñi bo)ä töø nhaø ga heä thoná g GTCC. Khai thacù lôiï theá veà
giao thonâ g vaø söû dunï g ñatá , höônù g tôiù matä ñoä xayâ dönï g cao vôiù chöcù
nanê g ña danï g taiï cacù ñiemå TOD nayø .
thu heïp laïi coøn 1/2 quanû g ñöônø g, nhaø ôû vaø nôi lamø viecä ít phanâ tanù vaø 3 Cô hoiä vaø thacù h thöcù trong phatù trienå ñoâ thò nenù
khoanû g cacù h trung bình giöaõ 1 ngöôiø vôiù nhönõ g ngöôiø khacù chæ banè g beàn vöõng taïi Vieät Nam
1/2 tröônø g hôpï thöù nhatá . Macë dauà matä ñoä khonâ g thay ñoiå , nhöng motä
soá giaù ñình coù xu theá tapä trung hôn taiï 1 soá trung tamâ lamø cho nhönõ g
trung tamâ nayø coù ñoä bao phuû ronä g hôn ra.
Theo Baoù caoù cuaû GGGI (2016-2020), ñoâ thò hoaù nhanh chonù g laø
motä thacù h thöcù lônù tôiù chiená löôcï tanê g tröônû g xanh cuaû cacù ñoâ thò. Cacù
trung tamâ ñoâ thò lônù tiepá nhanä cacù donø g ngöôiø di cö ñang trôû nenâ ñonâ g
ñucù vaø gapë nhönõ g vaná ñeà xaõ hoiä vaø moiâ tröônø g nghiemâ tronï g. Cacù
thanø h phoá nhö Haø Noiä , HCM, Bình Döông, Ñaø Nanü g coù tyû leä ñanê g kyù
tamï truù chiemá töø 15-30%, taoï ra nhönõ g thacù h thöcù lônù veà nhaø ôû vaø
nhu cauà söû dunï g dòch vuï ñoâ thò nhö ñi laiï , capá ñienä , capá nöôcù , vsmt
vaø chaát thaûi ...
Tiepá ñená , cuoiá cunø g laø ketá hôpï 2 phöông anù trenâ , moiã motä ñôn vò giöõ
nguyenâ vò trí nhöng quy moâ ñatá giamû xuoná g ½ do matä ñoä tanê g lenâ gapá
ñoâi. Ñaây cuõng laø hình aûnh phaûn chieáu cuûa ñoâ thò neùn ña trung taâm.
2.2 Heä thoáng trung taâm ña chöùc naêng
Khoanû g cacù h tiepá canä töø nhaø tôiù nôi lamø viecä (vanê phonø g, dòch vu,ï sanû
xuatá …). Söû dunï g ñatá honã hôpï . Ña soá danâ cö tiepá canä tôiù dòch vuï banè g
ñi boä hoacë GTCC. Coù 4 capá ñoä heä thoná g trung tamâ theo tieuâ chí quy
moâ vaø khoaûng caùch bao goàm:
Theo Baoù caoù ñoâ thò hoaù Vietä Nam (WB, 2011) ñaõ tonå g ketá Vietä Nam
coù tocá ñoä ñoâ thò hoaù ñatá ñai nhanh hôn so vôiù ñoâ thò hoaù danâ so,á ñieuà
nayø danã tôiù nhönõ g anû h höônû g tieuâ cöcï tôiù chatá löônï g ñoâ thò. Ñoù laø thöcï
tranï g matä ñoä danâ soá thapá taiï cacù döï anù phatù trienå khu ñoâ thò môiù , vunø g
ven ño.â Ñoâ thò thieuá hình thanø h nhönõ g trung tamâ ñoâ thò ñamû nhanä vai
troø phanâ boá danâ cö, viecä lamø vaø dòch vuï trenâ toanø ñoâ thò. Chæ tieuâ ñatá
ñai ñoâ thò bình quanâ ñauà ngöôiø cao hôn so vôiù quy chuanå (2-3 lanà ),
xuatá ñauà tö haï tanà g cao vaø matá canâ ñoiá giöaõ khu vöcï ñoâ thò môiù vaø ñoâ
thò hienä höuõ , phatù trienå ñoâ thò ngayø canø g khai thacù cacù khu vöcï nhayï
camû veà moiâ tröônø g taiï cacù khu vöcï ngoaiï thanø h. Trong ñoâ thò cacù hienä
töônï g ngapä unù g, acé h tacé giao thonâ g xayû ra thöônø g xuyenâ vaø vôiù quy
moâ ngayø canø g môû ronä g vaø tính chatá nghiemâ tronï g hôn. Giao thonâ g
conâ g conä g chæ chiemá tyû tronï g khiemâ toná trong cô cauá tonå g nhu cauà
n
Thanø h phoá cöcï lônù , ña cöcï ít nhatá coù 2 thanø h phoá trong thanø h pho,á
moiá quan heä giöaõ khu danâ cö quy moâ 500.000 ngöôiø vaø khu vöcï xung
quanh phuïc vuï trong baùn kính 1 giôø xe chaïy.
n
Thanø h phoá cöcï lônù , 1 cöcï , moiá quan heä giöaõ khu danâ cö quy moâ
500.000 ngöôiø vaø khu vöcï xung quanh phucï vuï trong banù kính 1 giôø
xe chaïy.
n
Thanø h phoá trung bình, moiá quan heä giöaõ khu danâ cö quy moâ
200.000 ngöôiø tôiù 500.000 ngöôiø vaø khu vöcï xung quanh phucï vuï
trong baùn kính 1 giôø xe chaïy.
22
SË94 .2018
K h ∏ i
n i ÷ m
ñi laiï , Taiï Haø Noiä vaø TP.HCM, 90% laø söû dunï g phöông tienä caù nhanâ .
Tocá ñoä tanê g danâ soá laø 2-4%/namê , nhöng tanê g tröônû g phöông tienä caù
nhanâ laø 10-15% taiï cacù vunø g ñoâ thò lônù . Soá löônï g ñanê g kyù xe hôi taiï
Haø Noiä vaø TP.HCM tanê g 10%/namê . Nhönõ g ñònh höônù g phatù trienå ñatá
ñai ñoâ thò chöa gané vôiù phatù trienå giao thonâ g conâ g conä g conø nhieuà hanï
che,á danã tôiù xu theá phatù trienå nhayû cocù , phanâ tanù , phatù trienå khonâ g
gané ketá vôiù giao thonâ g.
xe mayù , hoacë 14m2 cho oâ toâ khi ñoã dönø g, hoacë 40m2 cho oâ toâ (vanä
tocá 15km/h) vaø 65m2 cho oâ toâ (vanä tocá 30km/h), thì vôiù tieuâ chuanå
dienä tích ñöônø g laø 25% thì chæ ñamû baoû matä ñoä danâ cö 30 ngöôiø /ha.
Neuá so sanù h matä ñoä ñöônø g matë caté trenâ 15m cuaû 4 thanø h pho;á Haø
Noiä , New York, Bangkok vaø Seoul, thì tyû leä lanà löôtï laø 9%, 32%, 7,8%
vaø 13,6%. Benâ canï h ñoù Seoul vaø New York ñeuà coù heä thoná g giao
thonâ g conâ g conä g ngamà ñaõ chia seû nhu cauà ñi laiï trenâ ñöônø g pho.á
Theo quan ñiemå Betaurd cauá trucù ñöônø g phoá hienä tranï g khonâ g deã
danø g thay ñoiå , do vayä hình thöcù giao thonâ g phaiû thích önù g vôiù cauá trucù
ñoâ thò cunø g vôiù hanø h vi giao thonâ g söû dunï g GTCC. Ñoiá vôiù khu vöcï loiõ
trung tamâ , matä ñoä trenâ 400 ngöôiø /ha vaø tyû leä xe oâ toâ laø 250 xe/1000
danâ seõ chacé chané heä thoná g seõ bò tacé nghenõ hoanø toanø khi toanø boä xe
oâ toâ tham gia giao thoâng.
Chính sacù h taoï nguonà löcï töø ñatá ñai ñaõ tacù ñonä g tôiù xu theá môû ronä g
khonâ g gian vaø phatù trienå ñoâ thò, danã tôiù hienä töônï g ñoâ thò phatù trienå
ngayø canø g môû ronä g, danø traiû , matä ñoä giamû danà , xu theá döï anù ñoâ thò taiï
khu vöcï ngoaiï thanø h, ven ñoâ ngayø canø g phoå biená .
Cacù ñoâ thò lônù nhö Haø Noiä vaø TP.HCM coù cauá trucù ñoâ thò truyenà thoná g
nhieuà ñöônø g hemû vaø nhaø phoá danï g oná g. Tyû leä nhaø pho,á danâ töï xayâ
chiemá 70-80%. Nhaø cöaû trong cacù khu danâ cö ñöôcï xayâ dönï g danø
traiû , matä ñoä xayâ dönï g dayø ñacë nhöng heä soá söû dunï g ñatá thapá (do
phanà nhieuà laø nhaø 1 - 2 tanà g). Khonâ g nhönõ g thieuá cacù trucï ñöônø g
chính ñoâ thò maø thieuá caû heä thoná g cayâ xanh, thoatù nöôcù vaø conâ g trình
conâ g conä g ñapù önù g nhu cauà danâ cö. Ñoiá vôiù cacù khu ñoâ thò cuõ haï
tanà g khonâ g theo kòp phatù trienå danâ cö, nhieuà nôi thieuá khonâ g gian
conâ g vienâ , vöônø hoa, heä thoná g conâ g trình haï tanà g xaõ hoiä . Danã tôiù khi
môû ronä g tuyená ñöônø g theo quy hoacï h, kinh phí giaiû phonù g ñenà buø
giaiû phonù g matë banè g laø ratá lônù . Trong baiø baoù “Ñoâ thò hoaù ôû Vietä Nam
ñönù g tröôcù ngaõ ba ñöônø g” vietá nhanâ dòp nayø , Giamù ñocá Nganâ hanø g
Theá giôiù taiï Vietä Nam Victoria Kwakwa ñöa ra khuyená nghò: “Vôiù nguy
cô biená ñoiå khí hauä thì Vietä Nam nenâ chuyenå höônù g tapä trung phatù
trienå thanø h phoá gonï , matä ñoä cao, tietá kiemä nanê g löônï g maø vanã ñamû
baûo nhu caàu nhaø ôû vaø vieäc laøm cho moïi ngöôøi”.
3.2 Hanï cheá trong phatù trienå Heä thoná g GTCC laø 1 thacù h thöcù ñoiá vôiù
phaùt trieån ñoâ thò neùn taïi 2 thaønh phoá lôùn Haø Noäi vaø TP.HCM
Heä thoná g GTCC ngamà phuï thuocä ratá nhieuà vaoø tyû leä danâ soá vaø viecä
lamø trong phamï vi phucï vuï cuaû heä thoná g. Vôiù tyû leä döôiù 50% laø khaù
khiemâ toná . Chæ khi naoø heä thoná g GTCC cung capá trenâ 50% danâ soá
vaø viecä lamø , lucù ñoù heä thoná g phatù huy tacù dunï g. Döï baoù thôiø gian heä
thoná g metro Haø Noiä phatù huy tacù dunï g töø namê 2025 do thôiø gian keoù
daiø ñeå xayâ dönï g. Theo kinh nghiemä thöcï teá GTCC chæ coù theå canï h
tranï h vôiù loaiï hình giao thonâ g khacù trong thanø h phoá khi (1) matä ñoä
trenâ 40ng/ha, (2) ñiemå ñená phaiû tapä trung taiï cacù trung tamâ (ví duï
nhö trung tamâ cung capá viecä lamø taiï trung tamâ Midtown Manhattan,
Jongno Sam Ga in Seoul, Golden Triangle ôû Jakarta, CBD ôû
Singapore, Tverskaya ôû Matxcova...).
3.3 Phatù trienå khonâ g gian ñoâ thò nenù docï tuyená ñöônø g höônù g tamâ
,
tuyeán metro soá 1 taïi TP.HCM
Xu theá phatù trienå döï anù ñoâ thò laø tatá yeuá , taoï ñieuà kienä cung capá quyõ
nhaø ô,û thöông maiï , sanû xuatá cho ñoâ thò. Benâ canï h nhönõ g yeuá toá tích
cöcï cacù döï anù ñoâ thò hienä nay coù xu theá xayâ dönï g “nenù ” taiï khu trung
tamâ ñoâ thò, nôi maø ñieuà kienä haï tanà g kyõ thuatä ñacë bietä laø giao thonâ g
chöa ñapù önù g yeuâ cauà phatù trienå , anû h höônû g tôiù chatá löônï g moiâ
tröônø g ñoâ thò. Matë khacù cacù döï anù ñoâ thò laiï taoï ra nhönõ g cauá trucù ñoâ
thò chöa hapá danã , môiù tapä trung phatù trienå nhaø ôû thöông maiï , chöa
phuø hôpï vôiù yeuâ cauà phatù trienå ñoâ thò: thieuá loaiï hình thöông maiï , nhaø
pho,á khonâ g gian trung tamâ , sanù g taoï , taoï ra nhönõ g ñonä g löcï phatù trienå
ñoâ thò. Nhönõ g döï anù taiï khu vöcï trung tamâ chöa ñapù önù g yeuâ cauà taoï
laäp “ñieåm ñeán” cho caùc hoaït ñonä g ñoâ thò.
3.1 Hanï cheá trong tích hôpï söû dunï g ñatá ñoâ thò vaø quy hoacï h giao
thoâng aûnh höôûng tôùi nanê g löïc giao thoâng ñoâ thò
Haø Noiä coù tyû leä xe mayù chiemá 81% tonå g chuyená ñi cuaû danâ so,á oâ toâ
chiemá 4% vaø giao thonâ g conâ g conä g chiemá 11%. Ñieuà nayø cho phepù
ratá nhieuà conâ g nhanâ vaø ngöôiø danâ coù theå ñi laiï deã danø g vaø danâ cö
vunø g ven ñoâ coù theå ñi vaoø thanø h phoá thuanä tienä , maø khonâ g canà quaù
nhieuà ñauà tö vaoø heä thoná g giao thonâ g chính ñoâ thò trong giai ñoanï
2000-2010. Nhöng xu theá söû dunï g phöông tienä seõ thay ñoiå nhanh
chonù g do giaù caû xe oâ toâ ngayø canø g reû vaø thu nhapä cuaû danâ cö ngayø
canø g ñöôcï caiû thienä . Do vayä tocá ñoä caiû thienä heä thoná g giao thonâ g noiä
ñoâ noiù chung seõ canø g lamø tramà tronï g themâ quaù taiû vaø acé h tacé giao
thonâ g khi xu theá chuyenå ñoiå söû dunï g xe oâ toâ canø g gia tanê g, tyû leä tham
gia phöông tienä GTCC ratá khiemâ toná . Chi phí cho giaiû phonù g matë
banè g, môû ronä g cacù tuyená laø ratá toná kemù . Neuá tieuâ chuanå 1.8m2 cho
Ñöônø g Nguyenã Höuõ Thoï noiá töø quanä 4 qua quanä 7 vaø huyenä Nhaø Beø
ganù h hanø g loatï döï anù trung, cao capá , ñöôcï menä h danh laø tuyená ñöônø g
coù nhieuà nhaø cao tanà g nhatá khu Nam Saiø Gonø . Matä ñoä danâ cö khu
vöcï phía Nam TP.HCM (quanä 7, 8 vaø huyenä Nhaø Be)ø hienä tanê g gapá
hanø g chucï lanà so vôiù 10 namê tröôcù . Giao thonâ g quaù taiû , tình tranï g ketï
xe ngayø canø g nghiemâ tronï g buocä TP.HCM donà söcù keoù haï tanà g khu
nayø lenâ banè g cacù h môû themâ ñöônø g, cauà ketá noiá vôiù trung tamâ . Trong
baoù caoù göiû Chính phu,û chính quyenà TP.HCM cho ranè g, cacù khu danâ
cö ñoâ thò ôû Nhaø Be,ø quanä 7 phatù trienå ratá nhanh - ñacë bietä laø khu ñoâ thò
canû g Hiepä Phöôcù . Viecä nayø khiená nhu cauà giao thonâ g vaoø trung tamâ
SË 94 .2018 23
thanø h phoá vaø ngöôcï laiï ratá lônù , thöônø g xuyenâ
xayû ra unø tacé ... Ratá nhieuà döï anù lônù nhoû
ñaõ ñoå boä veà nhö Park Vista, Sunrise City
View, The Park Residence, Dragon Hill 2,
Kiená A,Ù Höng Phatù Silver Star,... khiená khu
vöcï nayø trôû nenâ chatä choiä . Ngay ñauà tuyená
ñöônø g höônù g töø quanä 4 qua laø döï anù Sunrise
City View cuaû tapä ñoanø NovalandNVL+0.6%
ñang thi conâ g tanà g hamà satù benâ canï h laø cacù
block ñaõ hoanø thienä . Rienâ g toå hôpï canê hoä
cao capá Sunrise City ñaõ ñonù g gopù hôn 10
toøa cao oác treân ñoanï ñöôøng khoaûng 500m.
Trucï ñöônø g Nguyenã Höuõ Thoï töø chanâ cauà
Kenâ h Teû phía quanä 7 ñená khu vöcï huyenä
Nhaø Beø ñöôcï xem tuyená ñöônø g coù matä ñoä
xayâ dönï g soiâ ñonä g nhatá ôû khu Nam Saiø Gonø
töø nhieuà namê nay.
3.4 Xu theá phatù trienå ña cöcï cuaû thanø h phoá
Haø Noiä vaø TP.HCM, laø tienà ñeà phatù trienå
moâ hình ñoâ thò nenù trenâ nenà tanû g cauá trucù
trung taâm ña cöïc.
Sô ñoà phanâ boá danâ cö theo khoanû g cacù h tôiù
trung tamâ cuaû ñoâ thò lônù . Nhö sô ñoà trenâ ta
coù theå quan satù thayá trong 5 thanø h phoá tröcï
thuocä trung öông coù quy moâ trenâ 1 trieuä danâ ,
matä ñoä xayâ dönï g tapä trung trong banù kính töø
1-15km, ñoâ thò canø g lônù thì ñoä phanâ boá tapä
trung canø g ñöôcï môû ronä g. Trong banù kính
1-10 km, thanø h phoá Haø Noiä thayá söï chenâ h
leäch roõ raøng veà maät ñoä daân soá töø 150 ngöôøi/
ha xuoná g conø 65 ngöôiø /ha, ñoiá vôiù TP.HCM
thì ñoä phanâ boá matä ñoä cao ronä g hôn so vôiù
thanø h phoá Haø Noiä , trong banù kính 1-15km,
TP.HCM coù matä ñoä danâ soá giamû töø 108
ngöôøi/ha xuoáng cong 42 ngöôøi/ha.
Trucï ñöônø g Nguyenã Höuõ Thoï töø chanâ cauà Kenâ h Teû phía quanä 7 ñená khu vöcï huyenä Nhaø Beø ñöôcï
xem tuyená ñöônø g coù matä ñoä xayâ dönï g soiâ ñonä g nhatá ôû khu Nam Saiø Gonø töø nhieuà namê nay.
Thanø h phoá Haiû phonø g coù danâ cö tapä trung
chuû yeuá trong banù kính 1-5km töø trung tamâ
thanø h pho,á matä ñoä bình quanâ 240 ngöôiø /ha
vaø trong banù kính töø 5-10km matä ñoä giamû
hanú xuoná g conø 55 ngöôiø /ha. Hienä töônï g
töông töï nhö vayä taiï Ñaø nanü g, Canà Thô vaø
Vunõ g Tauø . Rienâ g ñoiá vôiù thanø h phoá Nha
Trang, trong banù kính 1-5km matä ñoä danâ soá
cao 230 ngöôiø /ha giamû ñotä ngotä xuoná g 20
ngöôøi/ha.
Töø phanâ tích ôû trenâ coù theå danã tôiù ketá luanä veà
ñacë ñiemå nenù taiï cacù ñoâ thò lônù cuaû Vietä nam
döïa treân khoaûng caùch nhö sau:
n
Coù söï phanâ hoaù roõ ranø g veà hình thaiù xayâ
dönï g matä ñoä cao giöaõ cacù ñoâ thò lônù trenâ
5
trieuä danâ nhö Haø Noiä vaø TP.HCM, vôiù ñoä
phuû khonâ g gian tapä trung ronä g lônù hôn, macë
duø Haø Noiä coù bò anû h höônû g bôiû yeuá toá hanø h
24
SË94 .2018
K h ∏ i
n i ÷ m
chính veà môû ronä g ñoâ thò, nhöng nhönõ g ñacë ñiemå veà hình thaiù xayâ
dönï g tapä trung vanã theå hienä tính chatá xayâ dönï g quy moâ vaø matä ñoä
cao cuûa Haø Noäi.
n
Trong nhomù cacù ñoâ thò nhoû hôn, tröcï thuocä trung öông nhö Haiû
Phonø g, Canà Thô, Ñaø Nanü g thì Haiû Phonø g noiå troiä hôn veà möcù ñoä tapä
trung danâ cö so vôiù Ñaø Nanü g vaø Canà Thô. Ngoaiø ra Canà Thô laø thanø h
phoá coù ñacë ñiemå vunø g sonâ g nöôcù , nenâ coù ñacë ñiemå khacù h quan lamø
cho maät ñoä daân soá thaáp hôn so Ñaø Naüng.
n
Cacù ñoâ thò loaiï 1 khacù ñöôcï löaï chonï ñeå phanâ tích, ñoâ thò tænh lî nhö
Nha Trang, Vunõ g Tauø vaø Bienâ Hoaø coù nhönõ g ñacë ñiemå khaù khacù
bietä laø cauá trucù danâ cö tapä trung, cuï theå Bienâ Hoaø coù phanâ boá danâ
cö töông ñoiá cao vaø ñonà g ñeuà phanâ boá trong banù kính 1-10km, conø
thanø h phoá Vunõ g Tauø vaø Nha trang coù cauá trucù nenù khacù nhau roõ
ranø g, nhö ñaõ neuâ ôû trenâ thanø h phoá Nha trang coù cauá trucù nenù tapä
trung taiï daiû ven bienå , conø thanø h phoá Vunõ g Tauø laiï danø traiû ñonà g ñeuà
hôn trenâ dienä ronä g.
3.5 Xu theá taiù cauá trucù söû dunï g ñatá höônù g tôiù ña chöcù nanê g taiï cacù
trung tamâ capá khu vöcï seõ taoï cô hoiä cho phatù trienå moâ hình ñoâ thò
neùn coù caáu truùc phaân taùn
n
Cô cauá lao ñonä g vaø viecä lamø theå hienä möcù ñoä ña chöcù nanê g taiï cacù
trung taâm caáp khu vöïc:
n
n
n
n
Taïi caáp khu vöïc tyû leä laø 8,5%
Taïi caáp trung taâm ñoâ thò tyû leä laø 11%
Taïi trung taâm khu vöïc tyû leä naøy laø 14%
Khu vöcï coù banù kính ngamê ngoaiø 3 khu vöcï dòch vuï - thöông maiï -
saûn xuaát chieám 75% lao ñoäng vaø vieäc laøm
Khoanû g cacù h ñi lamø - nhaø ôû laø motä tieuâ chí quan tronï g ñanù h giaù hình
thaiù ña chöcù nanê g cuaû cacù trung tamâ . Khoanû g cacù h nayø coù xu theá
tanê g ñoiá vôiù nhönõ g khu vöcï coù loaiï hình nhaø ôû ñôn nhatá , viecä lamø phanâ
taùn vaø löïc löôïng lao ñoäng khoâng taäp trung.
3.6 Moâ hình ñoâ thò nenù taiï cacù ñoâ thò du lòch bienå mienà Trung vaø
Ñoâng Nam boä, cô hoäi vaø thaùch thöùc
Phatù trienå khonâ g gian cao tanà g nhu cauà taiù thietá ñoâ thò quy moâ trung
bình. Hienä nay xu theá xayâ dönï g matä ñoä nenù , tanà g cao chiemá xu theá
taiï cacù ñoâ thò, ñacë bietä ñoâ thò ven bienå coù khonâ g gian canû h quan laø taiø
sanû cuaû ñoâ thò du lòch. Hienä coù 2 xu theá unû g hoä vaø phanû ñoiá phatù trienå
cao tanà g vaø nenù taiï khonâ g gian quan tronï g cacù ñoâ thò du lòch bienå . Xu
theá unû g hoä cho ranè g phatù trienå khonâ g gian ñoâ thò nenù , khonâ g gian cao
tanà g laø xu theá tích cöcï vaø mang tính tatá yeuá , theå hienä söcù hutù cuaû ñoâ
thò, theå hienä vò theá kinh teá ñoâ thò (gocù ñoä voná ñauà tö xayâ dönï g). Quan
ñiemå nayø cho ranè g nhönõ g yeuá toá canû h quan, moiâ tröônø g chæ laø thöù
hai, vì coù phatù trienå kinh teá laø seõ coù tatá ca.û Xu theá thöù hai laø phanû ñoiá
xayâ dönï g cao tanà g, vaø ketá quaû laø chunù g ta coù khonâ g ít ñoâ thò coù khonâ g
gian ñoâ thò khaù laø tramà lané g (ñoâ thò vöônø ), ñöônø g ñi danâ cö khaù laø thöa
thôtù , cacù hoatï ñonä g thöông maiï , dòch vuï cunõ g ratá khiemâ toná do matä ñoä
danâ cö vaø thò tröônø g tieuâ thuï nhoû be.ù
4) TS. Phoù Ñöùc Tuøng (2017), Toång quan lyù thuyeát veà ñoâ thò neùn treân theá giôùi
5) NCS. leâ kieàu Thanh, (2016) Toång keát kinh nghieäm Nhaät baûn trong phaùt trieån moâ
hình ñoâ thò neùn beàn vöõng.
Taøi lieäu Tham khaûo
1) Ñeà taøi NCkh troïng ñieåm BXD 2018: Nghieân cöùu moâ hình phaùt trieån ñoâ thò neùn
beàn vöõng taïi Vieät Nam
6) NCS. leâ kieàu Thanh, (2016) Toång quan kinh nghieäm quoác teá veà chính saùch phaùt
trieån ñoâ thò neùn treân theá giôùi.
2) Ñeà cöông luaän vaên Tieán syõ moâ hình ñoâ thò neùn beàn vöõng taïi Vieät Nam (2017)
3) TS. Traàn minh huøng (2018), Thích öùng moâ hình “khu ñoâ thò neùn” trong quaù trình
taùi thieát khoâng gian ñoâ thò taïi haø Noäi
7) Toång luaän quy hoaïch vaø thieát keá ñoâ thò neùn (2015, Trung taâm thoâng tin BXD)
8) PGS.TS Phaïm huøng Cöôøng, Quy hoaïch phaùt trieån ñoâ thò theo höôùng ña cöïc trung
taâm (2018).
SË 94 .2018 25
Bạn đang xem tài liệu "Cơ hội và thách thức phát triển mô hình đô thị nén bền vững tại Việt Nam", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
co_hoi_va_thach_thuc_phat_trien_mo_hinh_do_thi_nen_ben_vung.pdf

