Báo cáo tóm tắt Đề tài Quản lý công tác giáo dục pháp luật cho sinh viên trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Đà Nẵng
ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ
BÁO CÁO TÓM TẮT
ĐỀ TÀI KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ CẤP
ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
QUẢN LÝ CÔNG TÁC GIÁO DỤC PHÁP LUẬT
CHO SINH VIÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ, ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
Mã số: B2017 – ĐN05-07
Chủ nhiệm đề tài: TS. NGUYỄN THỊ HOÀNG ANH
Đà Nẵng, tháng 5 năm 2019
DANH SÁCH NHỮNG THÀNH VIÊN THAM GIA
NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI VÀ ĐƠN VỊ PHỐI HỢP CHÍNH
I. Danh sách những thành viên tham gia nghiên cứu
1. Nguyễn Xuân Vĩnh
2. Đặng Ngọc Kim Nguyên
3. Nguyễn Hoài Nam
II. Đơn vị phối hợp chính
1. Phòng Công tác sinh viên, Trƣờng Đại học Ngoại ngữ, Đại học Đà Nẵng
2. Phòng Thanh tra Pháp chế, Trƣờng Đại học Ngoại ngữ, Đại học Đà Nẵng
MỤC LỤC
DANH SÁCH NHỮNG THÀNH VIÊN THAM GIANGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI
VÀ ĐƠN VỊ PHỐI HỢP CHÍNH ......................................................................... i
MỤC LỤC............................................................................................................ii
DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU ...................................................................... vi
DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ............................................................................vii
DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ............................................................................vii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT ...............................................................viii
THÔNG TIN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU........................................................... ix
INFORMATION ON RESEARCH RESULTS.................................................. xi
MỞ ĐẦU.............................................................................................................. 1
1. Lý do chọn đề tài ...................................................................................... 1
2. Mục đích nghiên cứu ................................................................................ 2
3. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu.......................................................... 2
4. Nhiệm vụ nghiên cứu................................................................................ 2
5. Phạm vi nghiên cứu .................................................................................. 3
6. Phƣơng pháp nghiên cứu .......................................................................... 3
7. Cấu trúc đề tài nghiên cứu: gồm 3 phần................................................... 4
CHƢƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CÔNG TÁC GIÁO DỤC
i
PHÁP LUẬT ....................................................................................................... 5
1.1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu ....................................................................... 5
1.1.1. Trên thế giới....................................................................................... 5
1.1.2. Trong nƣớc.......................................................................................... 7
1.2. Các khái niệm cơ bản của đề tài.................................................................. 10
1.2.1. Quản ý và quản ý công tác giáo dục............................................... 10
1.2.2. Pháp u t, giáo dục pháp u t, quản ý công tác giáo dục pháp u t. 11
1.3. Đặc điểm tâm ý, nhân cách, hoạt động của sinh viên................................ 13
1.3.1. Đặc điểm tâm ý của ứa tuổi sinh viên ............................................ 13
1.3.2. Hoạt động của sinh viên ................................................................... 14
1.4. Một số vấn đề ý u n về giáo dục pháp u t và QLCTGDPL cho SV ở
trƣờng đại học..................................................................................................... 18
1.4.1. Lý u n về giáo dục pháp u t cho sinh viên .................................... 18
1.4.2. Lý u n về quản ý công tác giáo dục pháp u t cho sinh viên......... 23
1.4.3. Vai trò của quản ý công tác giáo dục pháp u t cho sinh viên ở các
trƣờng đại học..................................................................................................... 27
1.5. Mối quan hệ giữa giáo dục đạo đức và giáo dục pháp u t......................... 28
Tiểu kết chƣơng 1............................................................................................... 32
CHƢƠNG 2. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CÔNG TÁC GIÁO DỤC PHÁP
LUẬT CHO SINH VIÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ, ĐẠI HỌC
ĐÀ NẴNG.......................................................................................................... 33
2.1. Tổng quan về Trƣờng Đại học Ngoại ngữ, Đại học Đà Nẵng.................... 33
2.2. Khái quát về quá trình khảo sát QLCTGDPL cho SV Trƣờng Đại học
Ngoại ngữ, Đại học Đà Nẵng ............................................................................. 34
2.2.1. Mục tiêu khảo sát.............................................................................. 34
2.2.2. Đối tƣợng và địa bàn khảo sát .......................................................... 34
2.2.3. Nội dung khảo sát ............................................................................. 35
2.3. Thực trạng công tác GDPL cho SV Trƣờng ĐHNN, ĐHĐN..................... 35
ii
2.3.1. Mục tiêu công tác GDPL cho SV Trƣờng ĐHNN, ĐHĐN.............. 35
2.3.2. Thực trạng nội dung công tác GDPL cho SV Trƣờng ĐHNN, ĐHĐN42
2.3.3. Về hình thức công tác GDPL cho SV Trƣờng ĐHNN, ĐHĐN....... 44
2.3.4. Biện pháp công tác giáo dục pháp u t cho SV Trƣờng ĐHNN,
ĐHĐN................................................................................................................. 45
2.3.5. Nguyên nhân của thực trạng công tác GDPL cho SV Trƣờng ĐHNN,
ĐHĐN................................................................................................................. 48
2.4. Thực trạng QLCTGDPL cho SV Trƣờng ĐHNN, ĐHĐN......................... 49
2.4.1. Công tác kế hoạch hóa...................................................................... 49
2.4.2. Công tác tổ chức ............................................................................... 50
2.4.3. Công tác chỉ đạo ............................................................................... 51
2.4.4. Công tác kiểm tra đánh giá............................................................... 52
2.4.5. Nguyên nhân của thực trạng............................................................. 53
Tiểu kết chƣơng 2............................................................................................... 54
CHƢƠNG 3. CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CÔNG TÁC GIÁO DỤC
PHÁP LUẬT CHO SINH VIÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌCNGOẠI NGỮ, ĐẠI
HỌC ĐÀ NẴNG ............................................................................................... 56
3.1. Nguyên tắc QLCTGDPL cho SV Trƣờng ĐHNN, ĐHĐN ........................ 56
3.1.1. Đảm bảo tính mục đích giáo dục xã hội........................................... 56
3.1.2. Đảm bảo tính kế thừa........................................................................ 56
3.1.3. Đảm bảo tính nhân đạo..................................................................... 57
3.1.4. Đảm bảo tính toàn vẹn của quá trình giáo dục nhân cách................ 57
3.1.5. Đảm bảo tính thống nhất nhƣng inh hoạt........................................ 58
3.1.6. Tính đến các đặc điểm cụ thể của nhà trƣờng và địa phƣơng.......... 58
3.2. Các biện pháp QLCTGDPL cho SV Trƣờng ĐHNN, ĐHĐN.................... 58
3.2.1. Xác định thống nhất mục tiêu, nội dung, hình thức công tác GDPL
cho SV ................................................................................................................ 58
iii
3.2.2. Kế hoạch hoá QLCTGDPL cho SV theo hƣớng đảm bảo sự tham gia
của các t p thể sinh viên vào việc p kế hoạch................................................. 61
3.2.3. Tổ chức quản ý công tác giáo dục pháp u t ................................... 63
3.2.4. Xác định trách nhiệm, quyền hạn, phân cấp quản ý........................ 65
3.2.5. Xây dựng các phong trào thi đua học t p, rèn uyện đối với thầy và
trò trong nhà trƣờng............................................................................................ 67
3.3. Tổ chức thực nghiệm các biện pháp QLCTGDPL cho sinh viên Trƣờng Đại
học Ngoại ngữ, Đại học Đà Nẵng ...................................................................... 70
3.3.1. Đánh giá tính hợp ý, khả thi của các biện pháp QLCTGDPL cho
sinh viên Trƣờng Đại học Ngoại ngữ, Đại học Đà Nẵng................................... 70
3.3.2. Tổ chức thực nghiệm QLCTGDPL cho SV Trƣờng Đại học Ngoại
ngữ, Đại học Đà Nẵng........................................................................................ 71
3.3.3. Đánh giá tổng hợp kết quả thực nghiệm........................................... 81
Tiểu kết chƣơng 3............................................................................................... 84
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ.................................................................. 85
1. Kết u n .......................................................................................................... 85
2. Khuyến nghị ................................................................................................... 87
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
BẢN BÁO CÁO PHÂN TÍCH KẾT QUẢ ĐỀ TÀI
iv
DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
Tên bảng
Số hiệu
bảng
2.1
Trang
Những phẩm chất quan trọng đối với sinh viên
Thái độ của sinh viên
Biểu hiện hành vi của sinh viên
36
39
40
2.2
2.3
Ý kiến đánh giá về chất ƣợng nội dung công tác
GDPL cho SV thông qua môn Pháp u t đại cƣơng
Các hình thức giáo dục pháp u t cho sinh viên
Những biện pháp giáo dục pháp u t cho sinh viên
Nguyên nhân ảnh hƣởng đến công tác GDPL cho
SV
2.4
43
2.5
2.6
44
45
2.7
47
2.8
2.9
2.10
2.11
Kế hoạch hóa QLCTGDPL cho SV
Hình thức tổ chức triển khai thực hiện kế hoạch
Nội dung chỉ đạo phối hợp thực hiện
Kiểm tra đánh giá CTGDPL cho SV
Nguyên nhân ảnh hƣởng trực tiếp đến
QLCTGDPL cho SV
48
49
50
50
2.12
51
3.1
3.2
3.3
3.4
3.5
3.6
3.7
3.8
3.9
Kết quả đánh giá đầu vào về nh n thức
Kết quả đánh giá đầu vào về thái độ
Kết quả đánh giá đầu vào về hành vi
Kết quả thực nghiệm về nh n thức đợt 1
Kết quả thực nghiệm về thái độ đợt 1
Kết quả thực nghiệm về hành vi đợt 1
Kết quả thực nghiệm về nh n thức đợt 2
Kết quả thực nghiệm về thái độ đợt 2
Kết quả thực nghiệm về hành vi đợt 2
Kết quả tổng hợp thực nghiệm nh n thức
Kết quả tổng hợp thực nghiệm thái độ
Kết quả tổng hợp thực nghiệm hành vi
74
74
74
75
76
77
78
79
80
81
82
82
3.10
3.11
3.12
v
DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
Số
hiệu
biểu
đồ
Tên biểu đồ
Trang
3.1
3.2
3.3
3.4
3.5
3.6
3.7
Tính phù hợp và tính khả thi của các biện pháp
Kết quả thực nghiệm về nh n thức đợt 1
Kết quả thực nghiệm về thái độ đợt 1
Kết quả thực nghiệm về hành vi đợt 1
Kết quả thực nghiệm về nh n thức đợt 2
Kết quả thực nghiệm về thái độ đợt 2
Kết quả thực nghiệm về hành vi đợt 2
70
75
76
77
78
79
80
DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ
Số
hiệu
hình
vẽ
Tên hình vẽ
Trang
1.1
Tác động thống nhất của các ực ƣợng giáo dục
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
29
Chữ viết tắt
BGH
CB
Chữ viết đầy đủ
Ban giám hiệu
Cán bộ
CBQL
Cán bộ quản ý
CBVC
Cán bộ viên chức
CNH, HĐH
CTGDPL
Trƣờng ĐHNN,
ĐHĐN
Công nghiệp hóa, hiện đại hóa
Công tác giáo dục pháp u t
Trƣờng Đại học ngoại ngữ, Đại học Đà Nẵng
ĐĐ
Đạo đức
GDCD
GDPL
GD&ĐT
GVCN
GVC
Giáo dục công dân
Giáo dục pháp u t
Giáo dục và Đào tạo
Giảng viên chủ nhiệm
Giảng viên chính
HĐGDNGLL
Hoạt động giáo dục ngoài giờ ên ớp
vi
Chữ viết tắt
Chữ viết đầy đủ
LHS
Lƣu học sinh
NCKH
PL
Nghiên cứu khoa học
Pháp u t
PGS
Phó giáo sƣ
QLGD
QLCTGDPL
QPPL
SV
Quản ý giáo dục
Quản ý công tác giáo dục pháp u t
Qui phạm pháp u t
Sinh viên
ThS
Thạc sĩ
TS
Tiến sĩ
XHCN
Xã hội chủ nghĩa
vii
THÔNG TIN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
1. Thông tin chung:
- Tên đề tài: Quản ý công tác giáo dục pháp u t cho sinh viên Trƣờng Đại
học Ngoại ngữ, Đại học Đà Nẵng
- Mã số: B2017 – ĐN05-07
- Chủ nhiệm: Nguyễn Thị Hoàng Anh
- Thành viên tham gia: ThS. Nguyễn Xuân Vĩnh, CN. Đặng Ngọc Kim
Nguyên, CN. Nguyễn Hoài Nam
- Cơ quan chủ trì: Trƣờng Đại học Ngoại ngữ, Đại học Đà Nẵng
- Thời gian thực hiện: Từ tháng 5 năm 2017 đến tháng 5 năm 2019
2. Mục tiêu: Nghiên cứu cơ sở ý u n về QLGDPL, tìm hiểu thực trạng tổ
chức, thực hiện công tác GDPL cho SV Trƣờng ĐHNN, ĐHĐN. Từ các kết quả
điều tra từ thực trạng, đề tài đề xuất các biện pháp QLGDPL cho SV Trƣờng
ĐHNN, ĐHĐN góp phần nâng cao hiệu quả đào tạo của nhà trƣờng.
3. Tính mới và sáng tạo:
- Hệ thống đƣợc một số quan điểm ý u n cơ bản về công tác giáo dục
pháp u t và QLCTGDPL cho SV trong nhà trƣờng nói riêng, nêu rõ những ảnh
hƣởng đối với công tác GDPLvà QLGDPLcho SV trong thời kỳ hội nh p.
- Làm rõ những khái niệm, thu t ngữ cơ bản của đề tài, góp phần xây
dựng cơ sở ý u n cho vấn đề nghiên cứu.
- Tổ chức khảo sát (400 sinh viên (trong đó có 30 ƣu học sinh) và 100
giảng viên, cán bộ quản ý) và đƣa ra đánh giá tổng thể về thực trạng công tác
GDPL và QLGDPL cho SV trong nhà trƣờng.
- Đề xuất 5 biện pháp:
Biện pháp 1: Xác định thống nhất mục tiêu, nội dung, hình thức công tác
GDPL cho sinh viên
Biện pháp 2: Kế hoạch hoá QLGDPL cho SV theo hƣớng đảm bảo sự
tham gia của các t p thể sinh viên vào việc p kế hoạch
Biện pháp 3: Tổ chức quản ý công tác giáo dục pháp u t
Biện pháp 4: Xác định trách nhiệm, quyền hạn, phân cấp quản ý
Biện pháp 5: Xây dựng các phong trào thi đua học t p, rèn uyện đối với
thầy và trò trong nhà trƣờng
- Đề xuất một số khuyến nghị với Bộ Giáo dục và Đào tạo, với nhà
trƣờng, với gia đình và sinh viên để triển khai những kết quả nghiên cứu vào
thực tiễn.
viii
INFORMATION ON RESEARCH RESULTS
1. General information:
- Project title: Management of Legal Education Work for Students of
University of Foreign Languages Studies, Danang University
- Code number: B2017 - DN-07
- Project Leader: Nguyen Thi Hoang Anh
- Coordinator: Nguyen Xuan Vinh (MA), Dang Ngoc Kim Nguyen (BA),
Nguyen Hoai Nam (BA)
- Implementing institution: University of Foreign Languages Studies,
Danang University
- Duration: From May 2017 to May 2019
2. Objective: To study the theoretical basis of legal education management, and
understand the status of organization and implement legal education work for
students of University of Foreign Languages Studies and University of Danang.
From the results carried out from the survey, the thesis proposes measures to
manage the legal education work for students of the University of Foreign
Languages Studies and University of Danang to contribute to improving the
training effectiveness of the University.
3. Creativeness and innovativeness:
- Systematize some basic theoretical views on legal education work and
management of legal education for students in schools in particular,
highlighting the effects on legal education work and management of legal
education for students during the period of integration.
- Clarify basic concepts and terminology of the topic, contributing to
building a theoretical basis for research issues. - Survey organization (400
students (including 30 foreign students) and 100 lecturers and managers) and
give an overall assessment of the status of legal education work and
management of legal education work for students in the University.
- Proposing 5 measures:
Measure 1: Identify uniform objectives, content, form of legal education
work for students;
Measure 2: Plan the management of legal education work for students
towards ensuring the participation of student groups in planning;
Measure 3: Organize the management of legal education work;
Measure 4: Determine responsibilities, powers and management
decentralization
Measure 5: Build emulation movements for learning and training for
teachers and students in the school.
x
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài:
Pháp u t có vai trò đặc biệt quan trọng trong đời sống xã hội, à công cụ
không thể thiếu, bảo đảm cho sự tồn tại, v n hành bình thƣờng của một xã hội
nói chung và của nền đạo đức nói riêng. Tăng cƣờng vai trò của pháp u t trong
công cuộc đổi mới đất nƣớc hiện nay đƣợc đặt ra nhƣ một tất yếu khách quan.
Điều đó không chỉ nhằm mục đích xây dựng một xã hội có tr t tự, kỷ cƣơng,
văn minh, mà còn hƣớng đến bảo vệ và phát triển các giá trị chân chính, trong
đó có ý thức đạo đức. Pháp u t không chỉ à phƣơng tiện quản ý nhà nƣớc hữu
hiệu, mà còn tạo môi trƣờng thu n ợi cho sự phát triển của ý thức đạo đức, àm
ành mạnh hóa đời sống xã hội và góp phần bồi đắp nên những giá trị mới.
QLCTGDPL trong nhà trƣờng là góp phần đƣa pháp u t đến với sinh
viên bằng con đƣờng ngắn nhất, nhanh nhất, hiệu quả nhất. Đối với sinh viên,
hiểu biết pháp u t là một bộ ph n của học vấn và ý thức pháp u t là một thành
phần quan trọng không thể thiếu đƣợc của nhân cách. Với vốn kiến thức và ý
thức pháp u t đƣợc trang bị, sinh viên phải dần dần tự điều chỉnh hành vi của
mình theo khuôn khổ của pháp u t một cách tự giác. QLCTGDPL cho sinh
viên nói chung, sinh viên Trƣờng ĐHNN, ĐHĐN nói riêng à một hoạt động tự
thân, thƣờng xuyên, à hoạt động có định hƣớng, có tổ chức, có chủ đích của
các chủ thể giáo dục pháp u t thông qua các hoạt động giáo dục chính khóa và
ngoại khóa bằng các phƣơng pháp giáo dục khác nhau nhằm trang bị tri thức
pháp u t cơ bản, định hƣớng, phát triển nhân cách và tƣ cách công dân.
2. Mục đích nghiên cứu: Dựa trên cơ sở ý u n về QLCTGDPL, thực trạng tổ
chức, thực hiện công tác GDPL cho sinh viên, đề xuất một số biện QLCTGDPL
cho sinh viên Trƣờng ĐHNN, ĐHĐN.
3. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu
3.1. Khách thể: Công tác giáo dục pháp u t cho sinh viên Trƣờng ĐHNN, Đại
học Đà Nẵng.
3.2. Đối tượng nghiên cứu: QLCTGDPL cho sinh viên Trƣờng Đại học Ngoại
ngữ, ĐHĐN.
4. Nhiệm vụ nghiên cứu
4.1. Nghiên cứu cơ sở ý u n về quản ý công tác giáo dục pháp u t cho sinh
viên.
4.2. Đánh giá thực trạng giáo dục pháp u t và về QLCTGDPL cho sinh Trƣờng
ĐHNN, ĐHĐN.
4.3. Biện pháp về QLCTGDPL cho sinh viên Trƣờng Đại học Ngoại ngữ,
ĐHĐN.
4.4. Tổ chức thực nghiệm.
1
5. Phạm vi nghiên cứu: Điều tra thực trạng quản ý công tác giáo dục pháp u t
cho sinh viên, Trƣờng Đại học Ngoại ngữ, ĐHĐN, đề xuất một số biện pháp
QLCTGDPL cho sinh viên Trƣờng ĐHNN, ĐHĐN; khảo nghiệm tính hợp ý và
tính khả thi của các biện pháp đã nêu; Tổ chức thực nghiệm. Thời gian từ tháng
5/2017 đến tháng 5/2019.
6. Phƣơng pháp nghiên cứu
6.1. hư ng pháp nghiên cứu u n: Phân tích, tổng hợp lý thuyết; Phân tích
sản phẩm hoạt động
6.2. hư ng pháp nghiên cứu thực tiễn: Quan sát; Điều tra bằng phiếu; Tham
khảo ý kiến chuyên gia; Phƣơng pháp tổng kết kinh nghiệm
6.3. Phƣơng pháp xử lí số liệu khảo sát: Sử dụng phƣơng pháp thống kê toán
học với SPSS.
7. Cấu trúc đề tài nghiên cứu: gồm 3 phần
- Phần mở đầu
- Phần nội dung: Gồm 3 chƣơng
- Phần kết u n và khuyến nghị, danh mục các công trình của tác giả,
danh mục tài iệu tham khảo và phụ ục
CHƢƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CÔNG TÁC GIÁO DỤC PHÁP LUẬT
1.1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu
1.1.1. Trên thế giới: Trong ịch sử tƣ tƣởng nhân oại, Khổng Tử à một trong
những nhà tƣ tƣởng ớn. Nét đặc sắc và nổi b t trong tƣ tƣởng Khổng Tử à ông
đã “đạo đức hóa chính trị” và qua đó, àm cho chính trị ít nhiều mang “bộ mặt
văn hóa”. Từ Khổng Tử trở đi, đƣờng ối chính trị dựa trên sức mạnh đạo đức –
đƣờng ối chính trị nhân nghĩa (vƣơng đạo) – dần nổi ên và trở thành đƣờng
ối trị nƣớc độc tôn trong suốt chiều dài ịch sử chế độ phong kiến ở một số
nƣớc Á Đông. Nho giáo chủ trƣơng đức trị, nghĩa à ấy đạo đức để răn dạy con
ngƣời và từ đó ổn định xã hội, nâng cao đời sống tinh thần và v t chất của nhân
dân. Đối p với tƣ tƣởng đức trị à tƣ tƣởng pháp trị mà đại biểu à Quản
Trọng, Thân Bất Hại, Thƣơng Ƣởng, Hàn Phi, Lý Tƣ.
Ở phƣơng Tây “PL à nền tảng của xã hội”, “PL mang bản chất à một
khế ƣớc và nền tảng của nó à tự do cá nhân và quyền tự quyết của mỗi cá
nhân” hay à “tối thiểu của đạo đức”. Pháp u t đã đƣợc coi à trạng thái tự
nhiên của con ngƣời, à tâm ý con ngƣời và cả à cái con ngƣời đƣợc có, phải
có [9].
2
R. Iering nhà u t học ngƣời Đức (1818 - 1892), pháp u t không thể chỉ
à “những quy tắc mang tính bắt buộc của nhà nƣớc, đƣợc bảo đảm bởi nhà
nƣớc”. Pháp u t, với ông, phải à “hệ thống những mục đích xã hội đƣợc bảo
đảm bởi sự cƣỡng chế” hay “pháp u t à tổng thể những điều kiện sống của xã
hội đƣợc bảo đảm bởi cƣỡng chế – bằng quyền ực nhà nƣớc”[23].
R. Pound – u t gia nổi tiếng, nguyên Hiệu trƣởng Trƣờng Lu t thuộc Đại
học Harvard, Mỹ, trong tƣ tƣởng của R. Pound pháp u t cũng đƣợc coi à
“công cụ kiểm soát xã hội” à công cụ àm hài hòa và thỏa hiệp các ợi
ích. Theo ông, pháp u t à “một hình thức kiểm soát xã hội đặc biệt trong một
xã hội đã có hình thức tổ chức chính trị ở b c cao” [12].
1.1.2. Trong nước: Mặc dù chịu ảnh hƣởng sâu sắc của tƣ tƣởng Khổng giáo,
các triều đại phong kiến đã dựa vào tƣ tƣởng này để đƣa cuộc sống của nhân
dân vào nề nếp, bằng cả đạo đức và pháp u t nhằm xây dựng một xã hội có tr t
tự kỷ cƣơng. Cách mạng Tháng Tám thành công, ngay từ phiên họp đầu tiên
của Chính phủ nƣớc Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (3/9/1945), Chủ tịch Hồ Chí
Minh đã đề ra nhiệm vụ: “Chúng ta phải có một Hiến pháp dân chủ. Tôi đề nghị
Chính phủ tổ chức càng sớm càng hay cuộc Tổng tuyển cử với chế độ phổ
thông đầu phiếu” [20, tr. 76]. Trong tƣ tƣởng của Bác, một nhà nƣớc pháp
quyền có hiệu ực mạnh à nhà nƣớc quản ý đất nƣớc bằng pháp u t, à àm
cho pháp u t có hiệu ực trong thực tế. Đối với Bác Hồ, đạo đức à gốc, pháp
u t à chuẩn, à khát vọng cho độc p, tự do, cho công bằng xã hội, cho hạnh
phúc của nhân dân. “Lu t pháp dựa vào đạo đức, mặt khác u t pháp bảo vệ đạo
đức” [14, tr. 186].
Giáo dục pháp u t à khâu đầu tiên trong quá trình triển khai và thực hiện
pháp u t. Sự khẳng định vai trò của pháp u t trong đời sống xã hội, gắn với
quá trình không ngừng nâng cao ý thức và tính tích cực tham gia của mọi tầng
ớp nhân dân nói chung và sinh viên nói riêng trong việc thực thi pháp u t.
Trong thực tế, không phải úc nào việc chấp hành pháp u t cũng thành ý thức
tự nguyện. Giáo dục pháp u t trong nhà trƣờng đƣợc thực hiện qua nhiều kênh
khác nhau nhƣng có hai kênh chính đó à: giáo dục pháp u t thông qua các
chƣơng trình môn học có iên quan trực tiếp đến pháp u t nhƣ: pháp u t đại
cƣơng (trung cấp chuyên nghiệp, cao đẳng và đại học) và giáo dục pháp u t
thông quá các hình thức tuyên truyền, phổ biến pháp u t cho học sinh, sinh
viên.
1.2. Các khái niệm cơ bản của đề tài
1.2.1. u n và qu n c ng tác giáo dục
u n : Khi nghiên cứu về cơ sở khoa học của quản ý, C. Marx đã
khẳng định: “Tất cả mọi ngƣời ao động xã hội trực tiếp hay ao động chung
nào tiến hành trên quy mô tƣơng đối ớn, thì ít nhiều cũng cần đến một sự chỉ
đạo để điều hoà những hoạt động cá nhân và thực hiện những chức năng chung
phát sinh từ sự v n động những khí quan độc p của nó. Một ngƣời độc tấu vĩ
3
cầm thì tự mình điều khiển ấy mình, còn một dàn nhạc thì cần phải có “nhạc
trƣởng” – “nhạc trƣởng” ấy chính à sự quản ý [3, tr. 215].
- Theo F. F. Aunapu: “Quản ý à một hệ thống xã hội chủ nghĩa, à một
khoa học và à một nghệ thu t tác động vào hệ thống xã hội chủ yếu à quản ý
con ngƣời nhằm đạt đƣợc những mục tiêu xác định. Hệ thống đó vừa động vừa
ổn định bao gồm nhiều thành phần có tác động qua ại ẫn nhau” [1, tr. 54].
Nhƣ v y, có thể hiểu, quản ý à một quá trình tác động có định hƣớng, có
tổ chức, có kế hoạch và hệ thống của chủ thể quản ý đến khách thể quản ý để
đạt đƣợc mục tiêu đề ra.
b u n c ng tác giáo dục: Quản ý công tác giáo dục à quản ý mọi
hoạt động giáo dục trong xã hội, và nhƣ v y giáo dục sẽ đƣợc hiểu theo nghĩa
rộng nhất, tuy nhiên các nhà nghiên cứu về giáo dục và quản ý giáo dục đã đƣa
ra nhiều định nghĩa về quản ý công tác giáo dục: “Quản ý công tác giáo dục à
tác động có hệ thống, có kế hoạch, có ý thức và hƣớng đích của chủ thể quản ý
ở các cấp khác nhau đến tất cả các mắt xích của hệ thống nhằm mục đích bảo
đảm việc hình thành nhân cách cho thế hệ trẻ trên cơ sở nh n thức và v n dụng
những quy u t chung của xã hội cũng nhƣ những quy u t của quá trình giáo
dục, của sự phát triển thể ực và tâm ý trẻ em” [18, tr. 110].
Có thể định nghĩa: Quản ý công tác giáo dục à sự tác động có ý thức của
chủ thể quản ý tới khách thể quản ý nhằm đƣa hoạt động sƣ phạm của hệ
thống giáo dục đạt tới kết quả mong muốn bằng cách hiệu quả nhất.
1.2.2. háp u t, giáo dục pháp u t, qu n c ng tác giáo dục pháp u t
háp u t: “Pháp u t à hệ thống các qui tắc xử sự do Nhà nƣớc ban
hành hoặc thừa nh n và bảo đảm thực hiện ý chí của giai cấp thống trị trong xã
hội, đƣợc qui định bởi cơ sở kinh tế của xã hội, à yếu tố điều chỉnh các quan hệ
xã hội nhằm tạo ra tr t tự và ổn định trong xã hội” [24, tr. 209].
Có thể hiểu, pháp u t do Nhà nƣớc ban hành hoặc thừa nh n và vì v y nó
đƣợc bảo đảm thực hiện bằng sức mạnh cƣỡng chế của quyền ực nhà nƣớc.
Điều đó có nghĩa rằng, Nhà nƣớc đã trao cho các qui phạm pháp u t tính quyền
ực bắt buộc đối với mọi cơ quan, tổ chức và công dân.
b iáo dục pháp u t: “GDPL à hoạt động có hệ thống mang tính định
hƣớng có mục đích của Nhà nƣớc, của các cơ quan nhà nƣớc, của cán bộ công
chức, của các tổ chức chính trị – xã hội và của các t p thể ao động nhằm hình
thành và nâng cao ý thức PL và văn hóa pháp u t” [24, tr. 265].
Có thể hiểu: GDPL là hoạt động có định hƣớng, có tổ chức, có chủ định
của chủ thể giáo dục tác động lên đối tƣợng giáo dục một cách thƣờng xuyên và
có hệ thống nhằm mục đích hình thành tri thức pháp u t, tình cảm pháp u t và
hành vi pháp hợp với các đòi hỏi của pháp u t hiện hành.
c u n c ng tác giáo dục pháp u t: QLCTGDPL trong nhà trƣờng à
quá trình tác động đến cán bộ QLGD, giảng viên, nhân viên để tổ chức các hoạt
4
động giáo dục cho sinh viên thông qua chƣơng trình giáo dục chính khóa và
hoạt động ngoại khóa theo chƣơng trình, kế hoạch nhằm đƣa pháp u t vào đời
sống, hình thành, nâng cao hệ thống tri thức pháp u t để từ đó tăng cƣờng hiệu
quả và hiệu ực quản ý Nhà nƣớc và xã hội.
Có thể định nghĩa QLCTGDPL à sự tác động có ý thức của chủ thể quản
ý tới khách thể quản ý nhằm đƣa hoạt động giáo dục đạo đức đạt tới kết quả
mong muốn bằng cách hiệu quả nhất.
1.3. Đặc điểm tâm lý, nhân cách, hoạt động của sinh viên
1.3.1. Đặc điểm tâm củ ứ tuổi sinh viên
Về mặt tâm : Trong thời kỳ này sự phát triển trí tuệ đƣợc đặc trƣng bởi
sự nâng cao năng ực trí tuệ, đặc biệt trong việc tƣ duy sâu sắc và mở rộng, có
năng ực giải quyết những nhiệm vụ trí tuệ ngày một khó khăn hơn, cũng nhƣ
có tiến bộ rõ rệt trong p u n ôgíc, trong việc ĩnh hội tri thức, trí tƣởng
tƣợng, sự chú ý và ghi nhớ. Tự ý thức à một trong những đặc điểm tâm ý quan
trọng của ứa tuổi thanh niên sinh viên. Tự ý thức à một cấp độ của ý thức
trong đời sống cá nhân có chức năng tự điều chỉnh, tự nh n thức và tỏ thái độ
đối với bản thân.
Về mặt xã hội: Trong ứa tuổi này con ngƣời đang hình thành những
hứng thú và thái độ mới, quan tâm nhiều hơn đến việc phát triển những kỹ năng
mới, cách ứng xử mới, tác phong đĩnh đạc để đối diện với môi trƣờng xã hội
ngày càng mở rộng. Sinh viên có độ tuổi 17 – 23 à giai đoạn chuyển từ sự chín
muồi về thể ực sang trƣởng thành về phƣơng diện xã hội. Cũng chính trong
thời kỳ này sinh viên có kế hoạch riêng cho hoạt động của mình và độc p
trong phán đoán và hành vi, có sự biến đổi mạnh mẽ về động cơ, về thang giá
trị xã hội có iên quan đến nghề nghiệp.
1.3.2. Hoạt động củ sinh viên
- Hoạt động học t p
- Hoạt động nghiên cứu khoa học
- Hoạt động thực t p
- Hoạt động chính trị xã hội của sinh viên
1.4. Một số vấn đề lý luận về GDPL và QLCTGDPL cho sinh viên ở trƣờng
đại học
1.4.1. Lý lu n về giáo dục pháp u t cho sinh viên
- Mục tiêu công tác giáo dục pháp u t
- Nội dung CTGDPL cho sinh viên ở trƣờng đại học
- Phƣơng pháp GDPLGPL cho sinh viên ở trƣờng đại học
- Hình thức giáo dục pháp u t cho sinh viên ở trƣờng đại học
1.4.2. Lý lu n về qu n c ng tác giáo dục pháp u t cho sinh viên
5
Mục tiêu qu n c ng tác D L cho sinh viên ở trường đại học
- Về nh n thức
- Về thái độ tình cảm
- Về hành vi
Rõ ràng điều quan trọng nhất của quản ý công tác giáo dục pháp u t à
àm sao cho quá trình giáo dục pháp u t tác động trực tiếp đến ngƣời học để
hình thành ý thức tình cảm và niềm tin đạo đức, niềm tin pháp u t, tạo p đƣợc
những thói quen hành vi đạo đức, hành vi pháp u t cho họ.
b hư ng pháp QLCTGDPL cho sinh viên ở trường đại học
- Phƣơng pháp hành chính – pháp u t
- Phƣơng pháp kinh tế
- Các phƣơng pháp tâm ý – xã hội
c Nội dung QLCTGDPL cho SV ở trường đại học
- Kế hoạch hoá quản ý công tác giáo dục pháp u t
- Tổ chức thực hiện
- Chỉ đạo thực hiện
- Kiểm tra, đánh giá
1.4.3. V i trò củ QLCT D L cho SV trong các c sở giáo dục đại học
Hệ thống giá trị đạo đức nhân văn, giáo dục pháp u t à một phần của
mục tiêu giáo dục nhân cách sinh viên. Những yêu cầu giáo dục đạo đức nhân
văn, GDPL phải quán triệt trong tất cả các môn học và thông qua nhiều con
đƣờng, đòi hỏi nhiều ực ƣợng tham gia cùng thực hiện.
GDPL cho sinh viên à quá trình cung cấp hiểu biết hệ thống giá trị, hình
thành cảm xúc, tình cảm, thói quen, hành vi đạo đức phù hợp với yêu cầu của
thời đại. Bản chất nhân cách của con ngƣời à một quá trình tổng hoà các yếu
tố, các quan hệ xã hội trong đó có cả mặt tích cực và tiêu cực. Song giáo dục
chính à hạn chế tối đa các tác động tiêu cực, chuyển hoá từ tiêu cực thành tích
cực, đồng thời phát huy các yếu tố tích cực đến mức tối đa. Mỗi cá nhân à chủ
thể của quá trình phát triển nhân cách, phát triển xã hội và thiết p các mối
quan hệ xã hội ành mạnh, tích cực.
1.5. Mối quan hệ giữa giáo dục đạo đức và giáo dục pháp luật
Đạo đức à giá trị tinh thần… đƣợc hình thành qua thời gian, đƣợc nhiều
ngƣời thừa nh n và tự nguyện thực hiện. Đạo đức đƣợc điều chỉnh bằng ƣơng
tâm của mỗi ngƣời và đƣợc điều chỉnh bằng dƣ u n của cộng đồng xã hội,
bằng thói quen và niềm tin của chủ thể hƣớng tới chân, thiện, mỹ, hƣớng tới
điều thiện đó à bản chất ngƣời.
Còn pháp u t à những qui định của Nhà nƣớc, của một giai cấp thống trị
nhằm bắt buộc quần chúng thực hiện để đảm bảo quyền ợi của giai cấp nắm
chính quyền. Pháp u t mang tính cƣỡng chế, cƣỡng bức; còn đạo đức hoàn
6
toàn à tự nguyện, tự giác, không dùng đến cƣỡng bức, cƣỡng chế. Pháp u t
cƣỡng chế bằng sức mạnh của tất cả bộ máy Nhà nƣớc, còn đạo đức ại có sức
mạnh điều chỉnh thông qua dƣ u n xã hội.
CHƢƠNG 2
THỰC TRẠNG QLCTGDPL CHO SINH VIÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ, ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
2.1. Tổng quan về Trƣờng Đại học Ngoại ngữ, Đại học Đà Nẵng
Trƣờng ĐHNN, ĐHĐN có sứ mạng đào tạo, nâng cao tri thức về ngôn
ngữ, văn hóa nhân oại nhằm phục vụ sự nghiệp xây dựng, phát triển đất nƣớc
và hội nh p quốc tế với mục tiêu xây dựng Trƣờng ĐHNN, ĐHĐN xứng tầm à
cơ sở giáo dục đại học nòng cốt của cả nƣớc, hƣớng tới đẳng cấp khu vực và
quốc tế, hƣớng đến cam kết: Xem ngƣời học à trung tâm, ấy giảng viên à
động ực trong hoạt động đào tạo và nghiên cứu khoa học; Thƣờng xuyên rà
soát, c p nh t chƣơng trình đào tạo, giáo trình, phƣơng pháp giảng dạy nhằm
nâng cao chất ƣợng đào tạo, đáp ứng nhu cầu xã hội; Xây dựng đội ngũ giảng
viên, cán bộ viên chức có đủ trình độ, phẩm chất và năng ực để đáp ứng nhu
cầu học t p và nghiên cứu khoa học của ngƣời học; Luôn ắng nghe và tạo điều
kiện để ngƣời học phát triển năng ực bản thân; Định kỳ xem xét cải tiến
phƣơng pháp quản ý nhằm nâng cao chất ƣợng hoạt động của Nhà trƣờng.
2.2. Khái quát về quá trình khảo sát QLCTGDPL cho sinh viên Trƣờng
ĐHNN, ĐHĐN
2.2.1. Mục tiêu h o sát: Khảo sát thực CTGDPL và QLCTGDPL cho SV
Trƣờng ĐHNN, ĐHĐN.
2.2.2. Đối tượng và đ bàn h o sát
Để tìm hiểu thực trạng CTGDPL và QLCTGDPL cho SV Trƣờng ĐHNN,
ĐHĐN chúng tôi đã tiến hành khảo sát bằng phiếu điều tra đối với: 400 sinh
viên Trƣờng ĐHNN, ĐHĐN: Khoa tiếng Anh (80 SV), Khoa tiếng Pháp (30
SV), Khoa tiếng Nga (30 SV), Khoa tiếng Trung (50 SV), Khoa tiếng Nh t –
Hàn – Thái (50 SV), Khoa tiếng Anh chuyên ngành (70 SV), Khoa Quốc tế học
(30 SV), Khoa Sƣ phạm Ngoại ngữ (30 SV), LHS(30 SV); 100 cán bộ giảng
dạy, cán bộ quản ý, cán bộ Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh Trƣờng
ĐHNN, ĐHĐN.
2.2.3. Nội dung h o sát
- Thực trạng CTGDPL cho sinh viên Trƣờng ĐHNN, ĐHĐN, bao gồm:
mục tiêu; nội dung; hình thức; biện pháp.
- Thực trạng QLCTGDPL cho SV Trƣờng ĐHNN, ĐHĐN, gồm các vấn
đề về: công tác kế hoạch hoá; công tác tổ chức; công tác chỉ đạo; công tác kiểm
tra, đánh giá.
- Đánh giá tính hợp ý, khả thi của các biện pháp QLCTGDPL cho sinh
viên Trƣờng ĐHNN, ĐHĐN.
7
Tải về để xem bản đầy đủ
38 trang
13260
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Báo cáo tóm tắt Đề tài Quản lý công tác giáo dục pháp luật cho sinh viên trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Đà Nẵng", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- bao_cao_tom_tat_de_tai_quan_ly_cong_tac_giao_duc_phap_luat_c.pdf
