Báo cáo tóm tắt Đề tài Nghiên cứu tính năng kinh tế kỹ thuật và mức độ phát thải ô nhiễm của động cơ cỡ nhỏ sử dụng hỗn hợp nhiên liệu biogas-hydrogen
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
----
BÁO CÁO TÓM TẮT
ĐỀ TÀI KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ CẤP BỘ
THUỘC CHƯƠNG TRÌNH
KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ CẤP BỘ NĂM 2018
Nghiên cứu tính năng kinh tế kỹ
thuật và mức độ phát thải ô nhiễm
của động cơ cỡ nhỏ sử dụng hỗn
hợp nhiên liệu biogas-hydrogen
Mã số: CTB2018-DNA.01
Cơ quan chủ trì:
Chủ nhiệm đề tài:
ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
GS.TSKH. BÙI VĂN GA
ĐÀ NẴNG, 7/2020
DANH SÁCH THÀNH VIÊN THAM GIA ĐỀ TÀI
TT
1
Họ và tên
Đơn vị công tác
Đại học Đà Nẵng
GS.TSKH. Bùi Văn Ga
2
Đại học Đà Nẵng
TS. Cao Xuân Tuấn
TS. Lê Minh Tiến
Khoa Cơ khí Giao thông-Trường
ĐHBK-ĐHĐN
3
4
Khoa Cơ khí Giao thông-Trường
ĐHBK-ĐHĐN
TS. Huỳnh Tấn Tiến
Khoa Cơ khí Giao thông-Trường
ĐHBK-ĐHĐN
5
6
TS. Nguyễn Quang Trung
ThS. Bùi Văn Tấn
Công ty Đăng kiểm Đà Nẵng
MỤC LỤC
1
3
Mở đầu
Chương 1 : Tính toán mô phỏng quá trình cung cấp biogas được làm giàu
bởi hydrogen, LPG, xăng cho động cơ
1. Cung cấp biogas-HHO bằng phương pháp hút
2. Tạo hỗn bằng cách phun biogas-hydrogen/HHO trên đường nạp
3. Tóm tắt kết quả
3
4
4
Chương 2 : Mô phỏng quá trình cháy và phát thải ô nhiễm của động cơ đánh
lửa cưỡng bức sử dụng biogas được làm giàu bởi hydrogen và
các loại nhiên liệu khác
5
1. Động cơ chạy bằng biogas được làm giàu bởi hydrogen
5
6
2. Động cơ chạy bằng biogas được làm giàu bởi HHO
3. Điều chỉnh góc đánh lửa sớm tối ưu động cơ phun biogas-HHO trên
đường nạp
6
7
9
4. Tóm tắt kết quả
Chương 3 : Tính toán mô phỏng quá trình cháy và phát thải ô nhiễm của động
cơ dual fuel chạy bằng biogas được làm giàu bởi hydrogen
1. Ảnh hưởng của hàm lượng hydrogen đến phát thải bồ hóng và NOx
2. Ảnh hưởng của tia phun mồi diesel
3. Ảnh hưởng của dạng buồng cháy
9
10
11
4. Tóm tắt kết quả
Chương 4 : Nghiên cứu cải tạo động cơ tĩnh tại chạy bằng xăng, dầu truyền
thống thành động cơ chạy bằng biogas được làm giàu bởi
hydrogen
13
1. Bộ phụ kiện chuyển đổi động cơ xăng thành động cơ biogas-hydrogen
kiểu van chân không tổ hợp
13
15
2. Cải tạo động cơ truyền thống thành động cơ phun nhiên liệu biogas-
hydrogen/HHO
3. Động cơ dual fuel biogas-hydrogen/HHO với bộ điều tốc rời
4. Động cơ dual fuel biogas-hydrogen với bộ điều tốc compact
5. Tóm tắt kết quả
16
17
18
Chương 5 : Thí nghiệm động cơ chạy bằng biogas được làm giàu bởi
18
i
hydrogen/HHO
1. Điều kiện thí nghiệm
18
18
20
21
22
25
2. Thí nghiệm tính năng động cơ dual fuel biogas-hydrogen
3. Thực nghiệm động cơ đánh lửa cưỡng bức chạy bằng biogas-hydrogen
4. Tóm tắt kết quả
Kết luận
Hướng phát triển
ii
DANH MỤC HÌNH VẼ
Hình 1: Sơ đồ van cấp gas gián đoạn (a) và van cấp gas liên tục (b)
3
4
Hình 2: Ảnh hưởng của chế độ tải và tốc độ động cơ đến thời gian phun
biogas.
Hình 3: Ảnh hưởng của tốc độ động cơ đến biến thiên công chỉ thị chu trình
theo góc đánh lửa sớm khi động cơ được cung cấp nhiên liệu sinh học (a) và
với biogas được làm giàu bằng 30°CA-HHO (b); giản đồ đánh lửa (c)
(Biogas M7C3, = 1, s = 20 °CA, BV = 0°)
7
Hình 4: Ảnh hưởng của hàm lượng hydrogen đến biến thiên nồng độ cực đại
bồ hóng (a) và nồng độ bồ hóng trong khí thải (b) theo hệ số tương đương
của động cơ nhiên liệu kép (biogas chứa 70% CH4, n = 2200 v/ph, i =
27°TK)
10
Hình 5: Ảnh hưởng của dạng buồng cháy đến biến thiên công chỉ thị chu
trình (a) và nồng độ các chất ô nhiễm (b) theo hàm lượng H2 pha vào biogas
(n=1200 v/ph, M7C3, 78/94)
11
14
14
15
15
16
17
17
19
Hình 6: Van chân không tổ hợp GATEC 26
Hình 7: Lắp đặt cụm van chân không tổ hợp lên động cơ biogas-
hydrogen/HHO
Hình 8: Sơ đồ nguyên lý và lắp đặt cảm biến lên động cơ biogas-
hydrogen/HHO điều khiển điện tử
Hình 9: Động cơ biogas-hydrogen/HHO điều khiển điện tử cải tạo từ động
cơ Honda GX200
Hình 10: Sơ đồ hệ thống cung cấp nhiên liệu biogas-hydrogen/HHO cho
động cơ dual fuel (a) và động cơ dual fuel biogas-hydrogen/HHO sau khi cải
tạo (b)
Hình 11: Vị trí lắp bộ điều tốc compact
Hình 12: Động cơ dual fuel biogas-hydrogen/HHO với bộ điều tốc compact
Hình 13: So sánh biến thiên áp suất trong xi lanh động cơ cho bởi mô phỏng
và thực nghiệm trên động cơ dual fuel chạy ở tốc độ 2000 vòng/phút với
biogas chứa 60% CH4 (a), 70% CH4 (b) và 80% CH4 (c); =1; s=25
Hình 14: So sánh đường đặc tính ngoài của động dual fuel cho bởi mô phỏng
và thực nghiệm khi chạy bằng biogas M6C4 và bằng biogas M6C4 được làm
giàu bởi 20% hydrogen (=1,1; s=22,25; m=0,85)
19
20
Hình 15: So sánh biến thiên công suất (a), HC (b) và CO (c) theo hàm lượng
H2 pha vào biogas M6C4 (n=3000 vòng/phút, =1)
Hình 16: So sánh công suất động cơ (a), phát thải NOx (b) và CO (c) cho bởi
mô phỏng và thực nghiệm khi chạy bằng biogas M6C4 +10% HHO ở tốc độ
2400 vòng/phút, =1
21
DANH MỤC CÁC KÝ TỰ VIẾT TẮT
TK : Độ theo góc quay trục khuỷu
BV
CA
CI
: Vị trí bướm ga ()
: Góc quay trục khuỷu
: Động cơ tự cháy do nén
DME : Dimethyl Ether
ĐCT : Điểm chết trên
fv
: Hàm lượng thể tích bồ hóng (ppm)
HHO : Hydroxy, hỗn hợp khí gồm 2/3 H2 và 1/3 O2 theo thể tích
HRR : Tốc độ tỏa nhiệt (J/CA)
MxCy : Thành phần biogas gồm 10x% CH4 và 10y% CO2 theo thể tích
n
: Tốc độ động cơ (vòng/phút)
: Áp suất (bar)
p
Pe
SI
T
: Công suất có ích (kW)
: Động cơ đánh lửa cưỡng bức
: Nhiệt độ (K)
tp
: Thời gian phun (ms)
: Thể tích xi lanh (lít)
: Công chỉ thị chu trình (J/ct)
V
Wi
a/b : Hệ số tương đương thành phần
gas
: Hệ số tương đương của nhiên liệu khí, gas=a
: Hệ số tương đương tổng quát, =b
: Hệ số tương đương của diesel, die=b-a
: Góc quay trục khuỷu (TK)
die
s
: Góc đánh lửa sớm (TK)
so
m
: Góc đánh lửa sớm tối ưu (CA)
: Hiệu suất cơ giới
THÔNG TIN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
1. Thông tin chung:
• Tên đề tài: Nghiên cứu tính năng kinh tế kỹ thuật và mức độ phát thải ô
nhiễm của động cơ cỡ nhỏ sử dụng hỗn hợp nhiên liệu biogas-hydrogen
• Mã số:
• Chủ nhiệm đề tài: GS. TSKH. Bùi Văn Ga
• Tổ chức chủ trì: Đại học Đà Nẵng
• Thời gian thực hiện: 8/2018-8/2020
2. Mục tiêu:
CTB2018-DNA.01
Nâng cao hiệu quả sử dụng nhiên liệu và giảm phát thải ô nhiễm của động cơ chạy
bằng biogas trong hệ thống năng lượng tái tạo hybrid biogas-năng lượng mặt trời, góp phần
phát triển ứng dụng năng lượng tái tạo ở khu vực nông thôn Việt Nam.
3. Tính mới và sáng tạo:
- Về cách tiếp cận vấn đề nghiên cứu: Sử dụng hydrogen để làm giàu biogas một
mặt góp phần giải quyết vấn đề lưu trữ năng lượng mặt trời và mặt khác, cải thiện
chất lượng quá trình cháy của động cơ biogas từ đó nâng cao hiệu quả sử dụng
nhiên liệu và giảm phát thải ô nhiễm.
- Về phương pháp nghiên cứu: Sử dụng thế mạnh của công cụ mô phỏng để thực
hiện nghiên cứu quá trình tạo hỗn hợp và quá trình cháy bên trong xi lanh động cơ
mà phương pháp đo đạc thực nghiệm rất khó có thể thực hiện được. Kết quả mô
phỏng được đánh giá bằng số liệu thực nghiệm ở đầu ra động cơ. Phương pháp
này cho phép chúng ta khắc phục được những khó khăn về cơ sở vật chất để thực
hiện các nghiên cứu chuyên sâu về động cơ sử dụng nhiên liệu tái tạo.
- Về kết quả mô phỏng: Nhờ phỏng đoán được các hiện tương diễn ra bên trong
buồng cháy động cơ nên chúng ta đã xác lập được mối quan hệ giữa công chỉ thị
chu trình của động cơ cũng như nồng độ các chất ô nhiễm theo thành phần nhiên
liệu và các yếu tố kết cấu, vận hành của động cơ để từ đó thiết lập chiến lược điều
khiển động cơ phù hợp.
- Về ứng dụng kết quả mô phỏng: Các prototype động cơ chạy bằng biogas được
làm giàu bởi hydrogen đã được thiết lập trên cơ sở kết quả nghiên cứu mô phỏng.
Hệ thống nạp nhiên liệu biogas được làm giàu bởi hydrogen đã được thiết kế chế
tạo; hệ thống phun nhiên liệu đã được lắp đặt để cải tạo động cơ truyền thống
I
thành động cơ điều khiển điện tử; góc đánh lửa sớm, góc phun sớm của động cơ
tĩnh tại truyền thống được điều chỉnh cho phù hợp với thành phần nhiên liệu.
4. Kết quả nghiên cứu:
Do hydrogen có giới hạn cháy rộng nên bộ chế hòa khí cung cấp nhiên liệu biogas
phổ biến hiện nay cho động cơ không phù hợp với nhiên liệu biogas được làm giàu bởi
hydrogen. Kết quả nghiên cứu này cho thấy để đảm bảo cho động cơ chạy bằng biogas
được làm giàu bởi hydrogen làm việc ổn định chúng ta có thể chọn một trong hai giải
pháp cung cấp nhiên liệu: (1) cụm van tổ hợp kiểu chân không gồm một van cấp ga liên
tục và một van cấp ga gián đoạn và (2) hệ thống phun nhiên liệu khí điều khiển điện tử.
Cụm van tổ hợp kiểu chân không được thiết kế theo mô-đun để có thể ghép song song
các cụm van nhằm cung cấp đủ nhiên liệu cho động cơ có công suất tương ứng. Đối với
hệ thống phun nhiên liệu, có thể sử dụng bộ cảm biến của động cơ xe gắn máy phun xăng
với ECU mở APITech để cải tạo động cơ truyền thống thành động cơ phun
biogas/hydrogen/HHO. Bên cạnh điều chỉnh lượng phun chính xác, hệ thống này còn cho
phép điều chỉnh góc đánh lửa sớm tối ưu phù hợp với chế độ công tác của động cơ và đặc
tính cháy của hỗn hợp nhiên liệu.
Hiệu quả quá trình cháy của động cơ được cải thiện khi làm giàu biogas bằng
hydrogen. Khi pha 40% hydrogen vào biogas thì công chỉ thị chu trình của động cơ tăng
khoảng 10% so với khi chạy bằng nhiên liệu biogas tương ứng không pha hydrogen. Góc
đánh lửa sớm tối ưu giảm dần khi tăng hàm lượng H2 trong nhiên liệu. Nồng độ NOx
trong sản phẩm cháy tăng khi tăng hàm lượng H2 pha vào biogas. Mức độ tăng NOx cao
ứng với biogas nghèo. Nồng độ NOx giảm khi tăng tốc độ động cơ nhưng tăng khi tăng
góc đánh lửa sớm.
Tương tự như hydrogen, công chỉ thị chu trình của động cơ tăng theo hàm lượng
HHO pha vào biogas. Khi pha trên 20% HHO vào biogas M6C4 thì công suất của động
cơ có thể đạt được công suất khi chạy bằng xăng. Góc đánh lửa sớm tối ưu của động cơ
giảm khi tăng hàm lượng HHO pha vào biogas. Khi cố định góc đánh lửa sớm, nếu tăng
hàm lượng HHO trong biogas thì áp suất và nhiệt độ cực đại đều tăng đồng thời đỉnh của
các đường cong này dịch chuyển về phía gần ĐCT. Điều này là tăng nồng độ NOx theo
hàm lượng HHO pha vào nhiên liệu. Việc bổ sung HHO vào biogas giúp cải thiện hiệu
suất động cơ, giảm phát thải CO nhưng dẫn đến tăng nồng độ NOx. Có thể biểu diễn mối
quan hệ tuyến tính giữa công chỉ thị chu trình, nồng độ CO theo hàm lượng HHO và biểu
diễn bằng mối quan hệ parabol giữa nồng độ NOx và hàm lượng HHO.
Đối với động cơ dual fuel chạy bằng biogas được làm giàu bằng hydrogen, khi
tăng hàm lượng diesel phun vào buồng cháy thì nồng độ bồ hóng cực đại và nồng độ bồ
hóng trong khí xả đều tăng. Ở tốc độ động cơ cho trước, lượng phát thải NOx giảm khi
tăng hệ số tương đương trong khi nó tăng khi tăng nồng độ hydrogen trong hỗn hợp nhiên
II
liệu. Ở bất kỳ nồng độ hydrogen nào trong biogas nồng độ bồ hóng trong khí thải tăng tỷ
lệ thuận với hệ số tương đương. Ở một hệ số tương đương cho trước, tỷ lệ hydrogen
trong hỗn hợp nhiên liệu cao hơn dẫn đến mức phát thải bồ hóng thấp hơn. Hỗn hợp
nghèo và nồng độ hydrogen cao dẫn đến nồng độ bồ hóng cực thấp.
Có thể đạt được sự hài hòa giữa hiệu suất động cơ và phát thải NOx, bồ hóng.
Phát thải bồ hóng và NOx tăng khi tăng góc phun sớm. Khi nồng độ hydrogen tăng, góc
phun sớm tối ưu giảm, giúp cải thiện công chỉ thị chu trình trong khi giảm phát thải cả bồ
hóng và NOx. Thành phần biogas ảnh hưởng nhẹ đến công chỉ thị chu trình nhưng ảnh
hưởng đáng kể đến phát thải ô nhiễm. Khi tăng lượng diesel của tia phun mồi để đánh lửa
thì công chỉ thị chu trình và nhiệt độ cháy ít bị ảnh hưởng tuy nhiên nồng độ CO và bồ
hóng thay đổi đáng kể.
Cùng điều kiện cung cấp nhiên liệu thì nồng độ NOx trong khí thải của động cơ có
buồng cháy dự bị cao hơn động cơ có buồng cháy omega. Để tăng hiệu quả quá trình
cháy động cơ dual fuel sử dụng biogas làm nhiên liệu chính chúng ta có thể sử dụng
buồng cháy dự bị trong trường hợp hàm lượng H2 pha vào biogas thấp hoặc sử dụng
buồng cháy omega trong trường hợp hàm lượng H2 pha vào biogas cao. So với động cơ
buồng cháy omega thì động cơ buồng cháy dự bị có công chỉ thị chu trình cao hơn trong
cùng điều kiện cung cấp nhiên liệu. Ở mọi chế độ tốc độ, sử dụng buồng cháy dự bị có
lợi hơn buồng cháy omega về công chỉ thị chu trình, giảm phát thải CO và bồ hóng
nhưng bất lợi là nồng độ NOx cao. Càng tăng tốc độ động cơ thì buồng cháy dự bị càng
thể hiện rõ ưu điểm về tính năng kỹ thuật.
Bồ hóng trong khí thải động cơ dual fuel chủ yếu do quá trình cháy khuếch tán
của tia phun mồi diesel sinh ra. Để giảm thiểu nồng độ bồ hóng chúng ta có thể sử dụng
động cơ hybrid biogas-DME. Với bất kỳ thành phần biogas nào, khi hàm lượng DME
tăng, Wi và NOx tăng trong khi CO và fv giảm. Tác động của DME đối với Wi và fv
đáng kể hơn đối với biogas nghèo so với biogas giàu, trái với xu hướng ảnh hưởng của nó
đối với nồng độ CO và NOx. Ở cùng điều kiện vận hành và hệ số tương đương tổng quát,
động cơ hybrid biogas-DME đánh lửa cưỡng bức có lợi thế hơn động cơ hybrid dual fuel
biogas-DME cả về hiệu suất động cơ và khí thải gây ô nhiễm trừ khi NOx.
5. Sản phẩm:
5.1. Sản phẩm khoa học
Các công trình đã công bố:
- 3 công trình trên Tạp chí SCIE, trong đó 1 công trình đăng trên Tạp chí Q1
- 1 công trình trên Tạp chí SCOPUS
- 3 công trình trên Tạp chí trong nước
III
- 4 báo cáo khoa học tại Hội nghị khoa học quốc gia
- 1 Bằng độc quyền sáng chế đã được chấp nhận đơn
5.2. Sản phẩm đào tạo:
- Hỗ trợ đào tạo 2 nghiên cứu sinh
- Đào tạo 3 học viên Cao học đã bảo vệ thành công luận văn
5.3. Sản phẩm ứng dụng:
- Xây dựng 2 chương trình gồm 7 mô-đun tính toán động cơ đánh lửa cưỡng bức và
động cơ dual fuel chạy bằng biogas được làm giàu bởi hydrogen
- 1 prototype động cơ đánh lửa cưỡng bức chạy bằng biogas được làm giàu bởi
hydrogen cung cấp nhiên liệu bằng phương pháp hút qua bộ chế hòa khí
- 1 prototype động cơ đánh lửa cưỡng bức chạy bằng biogas được làm giàu bởi
hydrogen cung cấp nhiên liệu bằng phương pháp phun điều khiển điện tử
- 1 prototype động cơ dual fuel chạy bằng biogas được làm giàu bởi hydrogen với
bộ điều tốc rời
- 1 prototype động cơ dual fuel chạy bằng biogas được làm giàu bởi hydrogen với
bộ điều tốc compact
6. Phương thức chuyển giao, địa chỉ ứng dụng, tác động và lợi ích mang lại của kết
quả nghiên cứu:
6.1. Chuyển giao kết quả nghiên cứu
Kết quả nghiên cứu này là một phần trong kết quả nghiên cứu chung của chương
trình nghiên cứu khoa học công nghệ cấp Bộ. Các sản phẩm ứng dụng của đề tài là một
cấu phần của sản phẩm chung của chương trình. Sau khi chương trình hoàn thành, sản
phẩm của đề tài sẽ được chuyển giao một cách đồng bộ cho các đối tác tham gia nghiên
cứu để ứng dụng trong thực tiễn.
Riêng về động cơ biogas được làm giàu bởi hydrogen, sản phẩm của đề tài, đã
được ứng dụng tại một hộ chăn nuôi ở Xã Hòa Phong và một trang trại chăn nuôi ở Xã
Hòa Tiến, Huyện Hòa Vang, Thành phố Đà Nẵng.
6.2. Tác động của kết quả nghiên cứu
- Đối với lĩnh vực giáo dục và đào tạo
Nâng cao trình độ các bộ giảng dạy, cán bộ nghiên cứu chuyên sâu trong lĩnh vực
cơ khí động lực và công nghệ môi trường, hỗ trợ đào tạo nghiên cứu sinh và học viên cao
học. Những thành viên tham gia nghiên cứu đề tài này có thể tích lũy được kinh nghiệm
IV
INFORMATION ON RESEARCH RESULTS
1. General information:
• Project title: Performance and Emissions of Small Engines Fueled with
Hydrogen Enriched Biogas
• Code number:
CTB2018-DNA.01
• Coordinator:
Professor BUI Van Ga
• Implementing institution: The University of Danang
• Duration:
from August 2018 to August 2020
2. Objective(s):
Improving fuel efficiency and reducing pollution emissions of biogas-powered
engines in the biogas-solar hybrid renewable energy system, contributing to the
development of renewable energy applications in rural areas of Vietnam.
3. Creativeness and innovativeness:
- Regarding the research approach: Using hydrogen to enrich biogas contributes to
overcome the problem of solar energy storage and on the other hand, improving
the combustion process of the biogas engine resulting in improvement of fuel
efficiency and reduction of pollution emissions.
- Regarding the research method: Using the advantages of the simulation tool to
conduct research on the mixture formation and combustion process inside the
engine cylinder, which experimental measurement methods are difficult to
implement. Simulation results are validated by empirical data at engine output.
This method allows us to overcome the difficulties in facilities to conduct in-depth
studies on engines fueled with renewable fuels.
- Regarding simulation results: By calculating the phenomena taking place inside
the engine combustion chamber, we have established relationships between the
indicative engine cycle work and the concentration of pollutants according to fuel
components and engine structure, operating parameters from which we can set up
appropriate engine control strategies.
- Regarding the application of simulation results: Prototypes of hydrogen enriched
biogas have been established based on simulation results. The biogas-hydrogen
fueling system has been engineered; a fuel injection system has been installed to
convert the traditional engine into an electronically controlled engine; advance
VII
ignition angle, advance injection angle of traditional stationary engine is adjusted
to suit the fuel composition.
4. Research results:
Because hydrogen has a large range of flammability, the popular carburetor for
biogas supplying does not match the hydrogen enriched biogas fueling mode. The results
of this study show that to ensure the stability of the hydrogen-enriched biogas engine,
two fuel supplying solutions can be chosen: (1) vacuum valve assembly including a
continuous gas supplying valve and an intermittent gas supplying valve and (2)
electronically controlled gas injection system. The vacuum valves assembly are designed
to be modular so that they can be assembled in parallel to provide enough fuel for
different power of the engines. For fuel injection systems, it is possible to use the set of
sensors of a FI motorcycle engine with the opened ECU APITech to convert the
traditional engine into a biogas/hydrogen/HHO injection engine. Besides adjusting the
exact fuel amount of injection, this system also allows to adjust the optimum advance
ignition angle in accordance with the engine operating mode and combustion
characteristics of the fuel mixture.
The combustion efficiency of the engine is improved when enriching biogas with
hydrogen. When adding 40% hydrogen into biogas, the indicative engine cycle work
increases by about 10% compared to the biogas fueling mode. The optimum advance
ignition angle decreases gradually as increasing H2 content in the fuel mixture. NOx
concentration in combustion products increases with increasing H2 content. The rate of
NOx increase with H2 content is stronger with poor biogas. NOx concentration decreases
with increasing engine speed but increases with increasing advance ignition angle.
Similarly to hydrogen, the indicative engine cycle work increases with HHO
content in the mixture with biogas. When HHO content in M6C4 biogas is higher than
20%, the power of the engine can reach the value of gasoline fueling mode. The optimum
advance ignition angle of the engine decreases with increasing HHO content in the
mixture with biogas. As the advance ignition angle is fixed, if HHO content increases,
both maximum pressure and temperature increase and the peaks of these curves move
toward the TDC. This results in an increase in the NOx concentration with the content of
HHO. The addition of HHO to biogas improves engine efficiency, reduces CO emission
but leads to an increase in NOx concentration. It is possible to express the linear
relationship between the indicative engine cycle work, the CO concentration according to
the HHO content and the parabolic relationship between the NO concentration and the
HHO content.
For dual fuel engine fueled with hydrogen enriched biogas, when the pilot diesel
injection increases, both maximum soot concentration and soot concentration in exhaust
VIII
gas increase. At a given engine speed, NOx emission decreases as increasing equivalence
ratio, while it increases with increasing hydrogen content in the fuel mixture. At any
concentration of hydrogen in biogas, soot concentration in exhaust gas increases
proportional to the equivalence ratio. At a given equivalence ratio, a higher content of
hydrogen in the fuel mixture results in a lower soot emission. Poor mixture and high
hydrogen concentration lead to extremely low soot concentration.
Harmonization of engine performance and NOx, soot emissions can be achieved.
Soot and NOx emissions increase with increasing advance injection angle. As the
hydrogen content increases, the optimum advance injection angle decreases, leading to an
improvement of indicative engine cycle work while reducing soot and NOx emissions.
The biogas composition slightly affects the indicative engine cycle work but significantly
affects the pollution emissions. When increasing the amount of pilot diesel injection, the
indicative engine cycle work and combustion temperature are less affected, but the
concentration of CO and soot significantly change.
With the same fuel supplying conditions, the NO concentration in the exhaust gas
of prechamber engines is higher than those of omega combustion chamber engine. In
order to increase the efficiency of dual fuel engine fueled with biogas as the main fuel,
we can use the prechamber engine in case of low H2 content in the fuel mixture or use
omega combustion chamber in case of high H2 content. With the same fuel supplying
conditions, compared with the omega combustion engine, the prechamber engine has a
higher indicative engine cycle work. In all speed modes, the use of a prechamber is more
beneficial than the omega combustion chamber in terms of improving indicative engine
cycle work, reducing CO and soot emissions but the disadvantage is high NOx emission.
The higher increase in engine speed, the better the prechamber shows the advantages of
technical features.
Soot in dual fuel engine exhaust gas is mainly due to the diffusion combustion of
the pilot diesel injection. To minimize soot emission, a conception of hybrid biogas-DME
engine is proposed. For any biogas composition, when DME content increases, Wi and
NOx increase while CO and fv decrease. The effect of DME on Wi and fv is more
significant for poor biogas than for rich biogas, contrary to its influence tendency to CO
and NOx concentrations. Under the same operating conditions and general equivalence
ratio, spark ignition biogas-DME engines have an advantage over dual fuel biogas-DME
hybrid engines in terms of engine performance and polluting emissions unless NOx
emission.
IX
5. Products:
5.1. Scientific products
Published works:
- 3 papers on SCIE Journal, of which 1 is published in Q1 SCIE Journal
- 1 paper in SCOPUS Journal
- 3 papers in domestic journal
- 4 papers in the National Science Conference proceedings
- 1 Patent application has been accepted
5.2. Training products:
- Support training of 2 PhD researchers
- Training 3 Master students who successfully defended the thesis
5.3. Application products:
- Develop 2 programs including 7 calculation modules of spark ignition engine and
dual fuel engine fueled with hydrogen enriched biogas
- 1 prototype of spark ignition engine fueled with hydrogen enriched biogas via
carburetor
- 1 prototype of spark ignition engine fueled with hydrogen enriched biogas by
electronically controlled injection
- A prototype of dual fuel engine fueled with hydrogen enriched biogas with
external speed governor
- A prototype of dual fuel engine fueled with hydrogen enriched biogas with
compact speed regulator
6. Transfer alternatives, application institutions, impacts and benefits of research
results:
6.1. Transferring research results
The results of this work are part of the overall research results of the Ministry's
scientific and technological research program. The products of the project are a
component of the overall product of the program. After the research program is
completed, the products of the project will be transferred synchronously to the partners
for practical application.
X
Particularly, the engine fueled with hydrogen enriched biogas, the product of the
project, has been applied at a farmer in Hoa Phong Commune and a livestock farm in
Hoa Tien Commune, Hoa Vang District, Da Nang City.
6.2. Impact of research results
- For education and training
Raising the qualifications of teaching staffs and researchers in the field of
mechanical engieering and environmental technology; supporting PhD researchers and
graduate students. The project participants have gained in-depth experience in the field of
renewable energy application to continue training new generations of engineers with
strategic vision of future energy.
- Relevant science and technology fields
Mastering the technology of engines fueled with renewable fuels; mastering the
technology of developing an hybrid solar/biogas renewable energy system, creating new
industrial products. Approaching the world's trend of renewable energy strategy,
contributing to the implementation of the commitment to reduce greenhouse gases
emission according to the COP21 agreement.
- For socio-economic development
Contribute to the implementation of the Government's policy on developing
renewable energy applications, particularly in rural areas. Besides, the use of abundant
solar power and biogas in rural areas of our country also contributes to the environment
protection, improving the quality of life.
- For the implementing institution and establishments that apply the research
results
This project helps the University of Danang train specialized staff in the field of
renewable energy technology application. The scientific publications of the topic will
contribute to enhance the reputation of the University of Danang in the country and
internationally.
The application of project's products helps to save energy costs and reduce
dependence on fossil fuels leading to a reduction of greenhouse gas emission.
In addition, this research also contributes to the creation of a new industrial
product, which is an engine fueled with hydrogen enriched biogas, an integral part of the
solar-biogas hybrid renewable energy system.
XI
MỞ ĐẦU
Năng lượng mặt trời có thể được xem là vô tận trong thang đo thời gian của Thái dương hệ.
Đó là nguồn năng lượng đảm bảo sự phát triển bền vững của mọi hoạt động trên Trái đất. Từ lâu các
nhà học đã nghiên cứu sử dụng năng lượng mặt trời dưới nhiều hình thức khác nhau. Cùng với sự tiến
bộ của các lĩnh vực khoa học nghệ khác, công nghệ ứng dụng các dạng năng lượng có nguồn gốc từ
Mặt Trời đã có những bước tiến vượt bậc. Hiệu suất chuyển hóa bức xạ mặt trời ngày càng được nâng
cao, giá thành thiết bị thu năng lượng mặt trời ngày càng giảm, sản xuất điện năng từ bức xạ mặt trời
đã có thể cạnh tranh với các nguồn năng lượng truyền thống.
Tuy nhiên thách thức của công nghệ sử dụng năng lượng tái tạo có nguồn gốc từ mặt trời là
tình trạng thay đổi công suất nguồn thất thường hay thay đổi có chu kỳ. Vì thế hệ thống lưu trữ năng
lượng để bù công suất nguồn phát đóng vai rò quan trọng trong mọi hệ thống năng lượng tái tạo nói
chung. Nhiều giải pháp lưu trữ năng lượng mặt trời đã được phát triển như lưu trữ dưới dạng nhiệt, lưu
trữ dưới dạng điện (accu, siêu tụ điện…), lưu trữ dưới dạng thế năng… Mỗi một giải pháp có những
ưu và nhược điểm riêng nhưng nói chung là rất tốn kém và cồng kềnh. Đây chính những rào cản làm
hạn chế ứng dụng rộng rãi năng lượng mặt trời nói riêng và các nguồn năng lượng tái tạo nói chung.
Một trong những cách tiếp cận khác góp phần vượt qua thách thức của vấn đề lưu trữ năng
lượng tái tạo là sử dụng kết hợp nhiều nguồn năng lượng khác nhau, gọi là hệ thống năng lượng hybrid,
để các nguồn năng lượng này hỗ trợ cho nhau, đảm bảo được nguồn cung cấp năng lượng ổn định.
Trong hệ thống năng lượng hybrid cần có một nguồn năng lượng tương đối chủ động để bù vào nguồn
năng lượng tái tạo thay đổi ngẫu nhiên hay có chu kỳ. Ví dụ hệ thống điện mặt trời và thủy điện, trong
đó nguồn thủy điện có thể xem là nguồn năng lượng tương đối chủ động; hoặc hoặc hệ thống điện mặt
trời và điện biogas, trong đó biogas có thể xem là nguồn điện chủ động tương đối.
Đối với các mạng điện siêu nhỏ (micro grid) như mạng cung cấp điện cho hộ gia đình thì giải
pháp mạng điện hybrid rất khả thi. Ở khu vực nông thôn nước ta sự kết hợp sử dụng điện mặt trời và
điện biogas có nhiều lợi thế. Về điện mặt trời, nước ta thuộc vùng nhiệt đới, có bức xạ mặt trời lớn và
số ngày nắng trong năm cao nên phát điện từ pin mặt trời rất hiệu quả. Giá thành các tấm pin mặt trời
đã giảm nhanh chóng tạo nên lợi thế cạnh tranh của điện mặt trời so với các nguồn điện khác. Về sản
suất điện từ biogas, với hơn 70% dân số sống ở khu vực nông thôn nước ta, nguồn chất thải từ sản xuất
nông nghiệp và chăn nuôi là nguyên liệu đầu vào rất phong phú để sản xuất. Vì thế mô hình hệ thống
năng lượng tái tạo hybrid gồm điện mặt trời áp mái và điện biogas có thể đảm bảo được việc cung cấp
điện ổn định cho nhu cầu sử dụng qui mô hộ gia đình có công suất khoảng 5-7kW trở lại. Khi các hộ
gia đình ở nông thôn tự chủ được nguồn cung cấp điện thì hệ thống lưới điện quốc gia sẽ được giảm
tải, đặc biệt những vào lúc cao điểm trong ngày (buổi trưa) hoặc vào những giai đoạn cao điểm trong
năm (mùa hè).
Cách phối hợp nguồn năng lượng điện mặt trời và biogas có thể tóm tắt như sau. Ban ngày,
phụ tải sử dụng điện mặt trời là chính. Khi công suất điện mặt trời không đủ thì điện biogas hỗ trợ
thêm. Khi công suất phụ tải nhỏ hơn công suất điện mặt trời thì phần công suất dư được dùng để điện
phân nước sản xuất hydrogen hay HHO. Ban đêm hay khi bức xạ mặt trời giảm thì phụ tải sử dụng
điện biogas. Hydrogen có thể pha vào biogas để lưu trữ năng lượng còn HHO sử dụng ngay khi được
sản xuất. Hydrogen hay hydroxy ngoài giá trị về mặt năng lượng, chúng còn là chất phụ gia giúp cải
thiện chất lượng quá trình cháy của biogas, từ đó nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng.
Tạp chất CO2 trong biogas làm giảm tốc độ lan truyền màng lửa nên sẽ làm giảm hiệu suất
nhiệt động cơ. Làm giàu biogas bằng hydro (H2) là giải pháp hữu hiệu để giải quyết vấn đề này. Khi
tăng nồng độ hydro trong hỗn hợp hydro-metan thì vận tốc cháy tăng và mở rộng giới hạn cháy. Điều
này cho phép tăng tốc độ tỏa nhiệt và tăng áp suất cực đại. Các nghiên cứu trên động cơ cho thấy giá
trị cực đại của áp suất và tốc độ tỏa nhiệt tăng lên và thời gian cháy trễ được rút ngắn khi tăng hàm
lượng hydro trong nhiên liệu.
Nói chung, hydro có thể được coi là một chất phụ gia để tăng cường hiệu suất và giảm phát
thải ô nhiễm của động cơ. Với lý do là hydro có đặc tính cháy tốt như giới hạn cháy rộng, tốc độ cháy
nhanh, khoảng cách dập tắt ngắn và nhiệt độ đoạn nhiệt của ngọn lửa cao. Tuy nhiên, H2 có thể gây ra
1
các kết quả không mong muốn như tăng lượng phát thải NOx vì nhiệt độ cháy cao và giảm hiệu suất
nhiệt do tổn thất nhiệt. Việc pha trộn một tỉ lệ vừa phải H2 vào biogas sẽ cải thiện được tính năng của
động cơ đồng thời không làm tăng phát thải các chất ô nhiễm. Một số tác giả đề xuất tỉ lệ thể tích hydro
tối ưu trong hỗn hợp metan-hydro khoảng 20% để đạt được sự hài hòa giữa tính năng kỹ thuật và mức
độ phát thải của động cơ.
Phân tích trên cho thấy việc sử dụng biogas pha hydro có nhiều triển vọng trong tiết kiệm năng
lượng và bảo vệ môi trường. Thách thức của việc sử dụng rộng rãi hydro liên quan đến việc lưu trữ
nhiên liệu, đặc biệt là trên phương tiện giao thông. Trên thực tế, hydro có năng lượng thể tích thấp, do
đó, để cung cấp cùng một lượng năng lượng như nhiên liệu truyền thống thì cần có bình chứa nhiên
liệu lớn hơn. Giải pháp lưu trữ chính hiện nay là nén hydro trong bình chứa lên tới 700 bar, so với 200
bar đối với khí thiên nhiên để đảm bảo cùng một tầm hoạt động của ô tô. Do đó, sử dụng hydro trong
hỗn hợp với oxy (cụ thể là khí HHO) được sản xuất trực tiếp trên xe hoặc tại chỗ đối với động cơ tĩnh
bằng năng lượng tái tạo, như các tấm pin mặt trời ngày nay được quan tâm nhiều hơn. Khí HHO là hỗn
hợp của H2 và O2 theo tỷ lệ thể tích là 2:1, có thể được sản xuất bởi quá trình điện phân nước. HHO
được sản xuất theo yêu cầu sử dụng của động cơ, không lưu trữ. Bình điện phân tạo khí HHO hoạt
động khi động cơ khởi động và dừng khi tắt động cơ.
Khi bổ sung HHO vào xăng thì tính năng cháy của dộng cơ gần như tương tự như hỗn hợp
xăng-H2, thậm chí còn tốt hơn. So với hỗn hợp xăng-H2, hỗn hợp xăng- HHO cải thiện hiệu suất nhiệt
tốt hơn, đặc biệt là duy trì quá trình cháy ổn định khi động cơ hoạt động với hỗn hợp nghèo. Mặt khác,
khí HHO chứa đủ oxy để đốt cháy hoàn toàn hydro, do đó không cần không khí cung cấp cho nhiên
liệu này. Trong khi đó, trong trường hợp H2, nhiên liệu phải được đốt bằng O2 từ không khí trong hỗn
hợp với N2. Do đó, công chu trình của động cơ chạy bằng hỗn hợp xăng-HHO tăng so với khi chạy
bằng hỗn hợp xăng-H2 trong cùng điều kiện. Nhờ hỗn hợp cháy hoàn toàn, lượng khí thải CO và HC
của động cơ chạy bằng hỗn hợp xăng-HHO giảm so với hỗn hợp xăng-H2.
Đề tài “Nghiên cứu tính năng kinh tế kỹ thuật và mức độ phát thải ô nhiễm của động cơ cỡ nhỏ
sử dụng hỗn hợp nhiên liệu biogas-hydrogen, Mã số: CTB2018-DNA.01” thuộc chương trình nghiên
cứu khoa học cấp Bộ “Nghiên cứu phát triển hệ thống năng lượng kết hợp (hybrid) biogas-năng lượng
mặt trời phù hợp với khu vực nông thôn Việt Nam” vì thế có ý nghĩa rất thiết thực đối chiến lược phát
triển ứng dụng năng lượng tái tạo ở nước ta.
Để đạt được các mục tiêu của chương trình nghiên cứu, đề tài này tập trung giải quyết các vấn
đề cơ bản của động cơ chạy bằng biogas được làm giàu bởi hydrogen trong hệ thống năng lượng tái tại
hydrid năng lượng mặt trời-biogas. Nghiên cứu được thực hiện qua các bước: mô phỏng, xây dựng
prototype và thử nghiệm prototype ở phòng thí nghiệm.
1. MỤC TIÊU ĐỀ TÀI
Nâng cao hiệu quả sử dụng nhiên liệu và giảm phát thải ô nhiễm của động cơ chạy bằng biogas
trong hệ thống năng lượng tái tạo hybrid biogas-năng lượng mặt trời, góp phần phát triển ứng dụng năng
lượng tái tạo ở khu vực nông thôn Việt Nam.
2. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
Đề tài này là một cấu phần của hệ thống năng lượng hỗn hợp liên thông năng lượng mặt
trời/năng lượng biogas. Đối tượng nghiên cứu của đề tài:
-
-
Nhiên liệu biogas, hydrogen, HHO
Động cơ đánh lửa cưỡng bức, động cơ dual fuel chạy bằng biogas được làm giàu bởi
hydrogen/HHO.
3. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
-
-
-
Động cơ tĩnh tại cỡ nhỏ có công suất nhỏ hơn 10kW;
Nhiên liệu nén ở áp suất nhỏ hơn 10 bar;
Đánh giá tính năng các prototype động cơ trong phòng thí nghiệm.
2
Tải về để xem bản đầy đủ
43 trang
21021
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Báo cáo tóm tắt Đề tài Nghiên cứu tính năng kinh tế kỹ thuật và mức độ phát thải ô nhiễm của động cơ cỡ nhỏ sử dụng hỗn hợp nhiên liệu biogas-hydrogen", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- bao_cao_tom_tat_de_tai_nghien_cuu_tinh_nang_kinh_te_ky_thuat.pdf
