Báo cáo Đề tài Xây dựng bài giảng trực tuyến cho học phần “Công nghệ lên men” phục vụ giảng dạy cho sinh viên đại học ngành Công nghệ thực phẩm

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT

BÁO CÁO TỔNG KẾT

ĐỀ TÀI KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ CẤP TRƯỜNG

XÂY DỰNG BÀI GIẢNG TRỰC TUYẾN CHO HỌC

PHẦN “CÔNG NGHỆ LÊN MEN” PHỤC VỤ

GIẢNG DẠY CHO SINH VIÊN ĐẠI HỌC

NGÀNH CÔNG NGHỆ THỰC PHẨM

Mã số: T2019-06-141

Chủ nhiệm đề tài: TS. Ngô Thị Minh Phương

Đà Nẵng, 8/2020

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT

BÁO CÁO TỔNG KẾT

ĐỀ TÀI KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ CẤP TRƯỜNG

XÂY DỰNG BÀI GIẢNG TRỰC TUYẾN CHO HỌC

PHẦN “CÔNG NGHỆ LÊN MEN” PHỤC VỤ

GIẢNG DẠY CHO SINH VIÊN ĐẠI HỌC

NGÀNH CÔNG NGHỆ THỰC PHẨM

Mã số: T2019-06-141

Xác nhận của cơ quan chủ trì đề tài

Chủ nhiệm đề tài

(ký, họ tên, đóng dấu)

TS. NGÔ THỊ MINH PHƯƠNG

1. NHỮNG THÀNH VIÊN THAM GIA NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI

Đơn vị công tác và

lĩnh vực chuyên môn

Nội dung nghiên cứu cụ

thể được giao

TT

1

Họ và tên

Chữ ký

Ngô Thị Minh Bộ môn Công nghệ Thực - Chủ nhiệm đề tài:

Phương

phẩm, Khoa CNHH-MT

- Chuẩn bị cơ sở dữ liệu

cho việc giảng dạy học

phần Công nghệ Lên men

- Tạo bài giảng trên

Moodle

2. ĐƠN VỊ PHỐI HỢP CHÍNH

Tên đơn vị

trong và ngoài nước

Họ và tên người đại diện

đơn vị

Nội dung phối hợp nghiên cứu

MỤC LỤC

Trang phụ bìa

Mục lục

Danh mục các bảng ....................................................................................................... I

Danh mục các hình vẽ ..................................................................................................II

Danh mục các chữ viết tắt.......................................................................................... IV

Thông tin kết quả nghiên cứu bằng tiếng Việt và tiếng Anh....................................V

MỞ ĐẦU .........................................................................................................................1

CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN TÀI LIỆU ......................................................................5

1.1. TỔNG QUAN VỀ DẠY HỌC TRỰC TUYẾN .................................................14

1.1.1. Giới thiệu chung ...............................................................................................14

1.1.2. Các giai đoạn lịch sử của việc dạy học online .................................................15

1.1.3. Những lợi ích của việc học trực tuyến .............................................................16

1.1.4. Yêu cầu, nguyên tắc xây dựng bài giảng trực tuyến ......................................17

1.2. GIỚI THIỆU VỀ PHẦN MỀM MOODLE .......................................................19

1.2.1. Giới thiệu chung ...............................................................................................19

1.2.2. Tính năng quản lý khóa học trên Moodle ......................................................20

1.2.3. Lợi ích của Moodle ...........................................................................................21

1.2.4. Giới thiệu về phần mềm LMS .........................................................................21

1.3. GIỚI THIỆU VỀ MS TEAMS ............................................................................22

1.3.1. Giới thiệu chung ...............................................................................................22

1.3.2. Chức năng của MS TEAMS .............................................................................22

1.4. TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VIỆC DẠY HỌC TRỰC

TUYẾN TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC.......................................................................24

1.4.1. Ngoài nước..........................................................................................................24

1.4.2. Trong nước.........................................................................................................25

CHƯƠNG 2: VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ..........................27

2.1. VẬT LIỆU.............................................................................................................27

2.2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .......................................................................27

2.2.1. Phương pháp phân tích, tổng hợp tài liệu.......................................................27

2.2.3. Hướng dẫn tạo khóa học trên LMS .................................................................27

2.2.4. Tương tác của giảng viên với học viên trong quá trình dạy/học, quy trình

kiểm tra, đánh giá kiến thức của học viên trên MSteamn.......................................33

CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN..................................37

3.1. KẾT QUẢ XÂY DỰNG CƠ SỞ DỮ LIỆU CHO VIỆC DẠY HỌC TRỰC

TUYẾN HỌC PHẦN CÔNG NGHỆ LÊN MEN ....................................................37

3.1.1. Xây dựng kế hoạch giảng dạy học phần..........................................................37

3.1.2. Xây dựng bài giảng ...........................................................................................37

3.1.3. Xây dựng ngân hàng đề thi...............................................................................40

3.2. KẾT QUẢ QUẢN LÝ KHÓA HỌC TRÊN LMS .............................................40

3.2.1. Tổ chức lưu trữ các dữ liệut .............................................................................40

3.2.2. Tổ chức giảng dạy/tương tác giữa giảng viên và sinh viên trên UTE-LMS.41

3.3. KẾT QUẢ VIỆC GIẢNG DẠY TRỰC TUYẾN TRÊN MS TEAMS ............43

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .....................................................................................52

TÀI LIỆU THAM KHẢO

DANH MỤC CÁC BẢNG

Số hiệu

bảng

Tên bảng

Trang

37

3.1

Bảng kế hoạch giảng dạy tuần 4

Kết quả theo dõi, đánh giá sinh viên theo buổi giảng dạy/thảo

luận online qua hệ thống Microsoft Teams và LMS

3.2

48

I

DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ

Số hiệu

hình vẽ

Tên hình vẽ

Trang

Giao diện trang web OneDrive khi browse đến file Tai lieu hoc

tap 2 cần share

2.1

28

2.2

2.3

2.4

Thực hiện các bước share file Tai lieu hoc tap 2

Giao diện hệ thống UTE-LMS ở chế độ soạn kế hoạch giảng

cho Course Công nghệ lên men

28

29

2.5

30

Popup chọn một trong số các loại tài nguyên cần cung cấp vào

LMS

2.6

2.7

2.8

30

31

Nhập thông tin đường dẫn của tài liệu share cho lớp

Tài liệu đã được share thành công, hiển thị ở đầu

của Course “Công nghệ lên men”

2.9

2.10

2.11

2.12

2.13

2.14

2.15

3.1

Tạo thư mục và diễn đàn thảo luận trên UTE-LMS

Teams trong giao diện Microsoft office

32

33

34

35

36

38

39

Giao diện chính của MS teams

Kết quả tạo lớp học phần Công nghệ lên men

Chức năng “Meet now” trên thanh công cụ

Chức năng “Share” trong MS TEAMS

Chức năng chọn file Power Point

Hình ảnh minh họa bài giảng word

3.2

Hình ảnh minh họa slides bài giảng

3.3

Hình ảnh video được tạo khi ghi âm trực tiếp trên Power point

Hình ảnh đường link Youtube có bài giảng

Chương 4: Công nghệ sản xuất rượu etylic

Hình ảnh đưa tài liệu học tập cho học phần Công nghệ lên men

Hình ảnh đưa tài liệu học tập ở từng buổi học

Hình ảnh tài liệu học tập được đưa lên ở dạng file

3.4

39

3.5

3.6

3.7

40

41

II

Hình ảnh tài liệu học tập ở dạng file được tải lên lưu trữ ở one

drive

3.8

41

3.9

Hình ảnh đưa video lên one drive của Microsoft office

Hình ảnh minh họa đưa chủ đề thảo luận trên UTE-LMS

Hình ảnh minh họa việc trả lời của SV trên UTE-LMS

Hình ảnh minh họa việc ra bài tập trên UTE-LMS

Hình ảnh minh họa việc nộp bài của SV trên UTE-LMS

Hình ảnh minh họa việc ra đề thi kết thúc học phần trên UTE-

LMS

41

42

43

3.10

3.11

3.12

3.13

3.14

43

3.15

3.16

3.17

3.18

3.19

3.20

Hình ảnh minh họa dạy học trên MS TEAMS

Hình ảnh minh họa trình chiếu slides trên MS TEAMS

Hình ảnh video bài giảng trực tuyến trên MS TEAMS

Hình ảnh giao bài tập trên MS TEAMS

44

45

46

Thiết lập thời gian nộp bài cho trên MS TEAMS

Hình ảnh nộp bài tập của SV trên MS TEAMS

III

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

CNTT&TT : Công nghệ thông tin và truyền thông

E-Learning : Electronic Learning

LMS

: Learning Management System

: Modular Object-Oriented Dynamic Learning Environment

Moodle

MS Teams : Microsoft Teams

SV : Sinh viên

IV

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT

THÔNG TIN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

1. Thông tin chung:

- Tên đề tài: Xây dựng bài giảng trực tuyến cho học phần “Công nghệ lên men” phục

vụ giảng dạy cho sinh viên đại học ngành Công nghệ Thực phẩm.

- Mã số: T2019-06-141

- Chủ nhiệm: TS. Ngô Thị Minh Phương

- Cơ quan chủ trì: Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật

- Thời gian thực hiện: 8/2019 đến 8/2020

2. Mục tiêu:

- Tạo ra một bài giảng chuẩn mực cho học phần Công nghệ Lên men dành cho

sinh viên đại học ngành Công nghệ Thực phẩm của trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật,

điều này sẽ giúp nâng cao chất lượng giảng dạy và tạo tính làm việc chân thực, nghiêm

túc, khoa học, chính xác và sáng tạo cho giảng viên và sinh viên.

- Tạo được khóa học trực tuyến bằng cách sử dụng phần mềm Moodle.

3. Tính mới và sáng tạo:

Ở Việt Nam, Bộ Giáo dục và Đào tạo tập trung vào hệ thống Moodle, phần mềm

này là hệ thống quản lý các khóa học trực tuyến và hệ thống được thiết kế nhằm giúp

nhà giáo dục tạo các cộng đồng học tập trực tuyến một cách hiệu quả. Vì vậy việc xây

dựng bài giảng trực tuyến sẽ giúp cho sinh viên tìm hiểu được nhiều nội dung kiến thức

mới, phát huy tinh thần tự học, tự nghiên cứu và giúp giảng viên không ngừng đổi mới

để đạt được phương pháp dạy học tích cực.

4. Tóm tắt kết quả nghiên cứu:

- Đã xây dựng cơ sở dữ liệu cho việc dạy học học phần Công nghệ lên men.

- Đã xây dựng được quy trình hướng dẫn tạo khóa học trực tuyến trên UTE-

LMS.

- Đã xây dựng được quy trình hướng dẫn dạy học trực tuyến trên MS TEAMS

V

- Đã triển khai dạy học trực tuyến cho 01 lớp học phần Công nghệ lên men ở

trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật và 01 lớp học phần Công nghệ lên men ở trường Đại

học Bách khoa, Đại học Đà Nẵng.

5. Tên sản phẩm:

- 01 bài giảng học phần Công nghệ lên men dưới dạng file word.

- Các video bài giảng

- Các slides bài giảng

- 01 ngân hàng đề thi và đáp án học phần Công nghệ lên men

- 01 khóa học trực tuyến trên LMS và MS TEAMS

6. Hiệu quả, phương thức chuyển giao kết quả nghiên cứu và khả năng áp dụng:

- Phương thức chuyển giao kết quả nghiên cứu: xây dựng được một khóa học học

phần Công nghệ lên men chạy trên trang web trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật - Đại

học Đà Nẵng.

- Địa chỉ ứng dụng: Khoa Công nghệ Hóa học - Môi trường, trường Đại học Sư

phạm Kỹ thuật, Đại học Đà Nẵng hoặc các trường khác có ngành Công nghệ Thực phẩm.

7. Hình ảnh, sơ đồ minh họa chính

Hình ảnh video bài giảng

VI

Hình ảnh quản lý khóa học trên UTE-LMS

Hình ảnh giảng dạy trực tuyến trên MS TEAMS

Ngày

tháng

năm 2020

Cơ quan Chủ trì

Chủ nhiệm đề tài

(ký, họ và tên, đóng dấu)

(ký, họ và tên)

Ngô Thị Minh Phương

VII

INFORMATION ON RESEARCH RESULTS

1. General information:

Project title: Development of online lectures for the module "Fermentation

Technology" for teaching students in Food Technology

Code number: T2019-06-141

Project Leader: Ngô Thị Minh Phương

.

Coordinator: No

Implementing institution: University of Technology and Education

Duration: from 8/2019 to 8/2020

2. Objective(s):

- Create standard lectures for the Fermentation Technology module for

undergraduate students in Food Technology at the University of Technical Education,

which help improve the quality of teaching and the skills of students.

- Create online courses using Moodle software.

3. Creativeness and innovativeness:

In Vietnam, the Ministry of Education and Training considers on the Moodle

system, which is a management system for online courses. Online courses will help

students learn a lot of new knowledge, promote self-study, self-research and help

teachers constantly improve the knowledge and teaching method to achieve better

lectures.

4. Research results:

- Creat a database for Fermentation technology module.

- Build a process for instruction of online courses on UTE-LMS.

- Build a process for instruction of online teaching on MS TEAMS

- Finish online teaching for 01 course at University of Technical Education and 02

courses at University of Science and Technology, University of Danang.

5. Products:

- 01 lecture on Fermentation Technology in word file.

- Videos

- The slides

- 01 bank of examination questions and answers for the fermentation technology

module

- 01 online course on LMS and MS TEAMS

6. Effects, transfer alternatives of reserach results and applicability:

VIII

- Building a fermentation technology course on the website of University of

Technical Education - Danang University.

- Address of application: Faculty of Chemical Technology - Environment,

University of Technology and Education, University of Danang.

IX

MỞ ĐẦU

1. TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU

Ngoài nước

Moodle (viết tắt của Modular Object-Oriented Dynamic Learning Environment)

được sáng lập năm 1999 bởi Martin Dougiamas, người tiếp tục điều hành và phát triển

chính của dự án. Từ đó đến nay Moodle có sự phát triển vượt bậc và thu hút được sự

quan tâm của hầu hết các quốc gia trên thế giới và ngay cả những công ty bán

LMS/LCMS thương mại lớn nhất như BlackCT (BlackBoard + WebCT) cũng có các

chiến lược riêng để cạnh tranh với Moodle.

Moodle là một nền tảng cho học trực tuyến có mã nguồn mở. Moodle có một số

lượng rấtlớn người sử dụng với 9.237 website đã đăng ký tại 147 quốc gia với 2 587 905

người sử dụng tại 242 342 khóa học vào năm 2006.

Trong nước

Hình thức học trực tuyến – elearning đã xâm nhập vào Việt Nam từ khá lâu rồi

nhưng tới nay, việc dạy học trực tuyến vẫn chưa phổ biến trên toàn quốc. Hiện nay,

ngành giáo dục đang có những đổi mới về phương pháp và nội dung dạy học đặc biệt là

là việc áp dụng công nghệ thông tin vào trường học. Việc đổi mới phương pháp và nội

dung không chỉ dừng lại ở việc giáo viên soạn giáo án và giảng bài giảng điện tử mà

giáo viên có thể tạo những trang web đào tạo trực tuyến giúp cho việc học tập của học

sinh đạt hiệu quả hơn. Đào tạo trực tuyến là một phương tiện giúp cho người học có thể

học mọi lúc, mọi nơi, học bất cứ thứ gì mình thích, mình cần cho công việc và cuộc

sống. Nó là hình thức hỗ trợ hữu hiệu cho cách dạy học truyền thống hiện nay. Tuy

nhiên, việc đào tạo trực tuyến vẫn còn chưa nhiều, chưa thực sự hiệu quả.

2. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI

Trong chương trình giảng dạy cho ngành Công nghệ Thực phẩm, học phần Công

nghệ lên men có một vị trí đặc biệt quan trọng, trước hết là giúp định hướng nghề nghiệp

trong tương lai, trang bị cho cho sinh viên những kiến thức cơ bản về lĩnh vực lên men,

sau nữa là nhằm tạo cho sinh viên tính độc lập, sáng tạo, biết định hướng trong việc

nghiên cứu, giải quyết các tính huống, sự cố trong quá trình làm việc tại các cơ sở sản

xuất.

Hiện nay, thông tin rất nhiều và được cập nhật liên tục. Vì vậy:

1

- Sinh viên cần môi trường học liệu mở để cập nhật thông tin

- Cần tạo cho sinh viên một động lực, áp lực và hứng thú trong học tập

- Sử dụng nhiều phương pháp dạy học khác nhau để kích thích và rèn luyện thử

thách sinh viên nhiều cảm xúc khác nhau.

Ở Việt Nam, Bộ Giáo dục và Đào tạo tập trung vào hệ thống Moodle, phần mềm

này là hệ thống quản lý các khóa học trực tuyến và hệ thống được thiết kế nhằm giúp

nhà giáo dục tạo các cộng đồng học tập trực tuyến một cách hiệu quả. Vì vậy việc xây

dựng bài giảng trực tuyến sẽ giúp cho sinh viên tìm hiểu được nhiều nội dung kiến thức

mới, phát huy tinh thần tự học, tự nghiên cứu và giúp giảng viên không ngừng đổi mới

để đạt được phương pháp dạy học tích cực.

3. MỤC TIÊU

- Tạo ra một bài giảng chuẩn mực cho học phần Công nghệ Lên men dành cho

sinh viên đại học ngành Công nghệ Thực phẩm của trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật,

điều này sẽ giúp nâng cao chất lượng giảng dạy và tạo tính làm việc chân thực, nghiêm

túc, khoa học, chính xác và sáng tạo cho giảng viên và sinh viên.

- Tạo được khóa học trực tuyến bằng cách sử dụng phần mềm Moodle.

4. CÁCH TIẾP CẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

* Cách tiếp cận

- Đọc và tham khảo tài liệu về thiết kế bài giảng trực tuyến trên Moodle.

- Sử dụng các cơ sở dữ liệu tìm kiếm được và tạo tạo bài giảng trên Moodle

* Phương pháp nghiên cứu

- Thu thập dữ liệu và các thông tin liên quan

- Tiến hành thử nghiệm trên một trang có sẵn. Từ những chức năng trên trang

này, tiến hành biên soạn và xây dựng trang web

5. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

* Đối tượng nghiên cứu

- Học phần Công nghệ Lên men

- Phần mềm Moodle

* Phạm vi nghiên cứu

Nghiên cứu tạo bài giảng Công nghệ lên men giảng dạy cho sinh viên ngành

Công nghệ Thực phẩm trên phần mềm Moodle

2

6. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

1. Chuẩn bị cơ sở dữ liệu cho bài giảng Công nghệ Lên men trên hệ thống E-learning

(Moodle), gồm có:

- Xây dựng đề cương chi tiết với các nội dung giảng dạy đảm bảo:

+ Mục tiêu về kiến thức, kỹ năng và thái độ nghề nghiệp để sau khi học xong học

phần này,

+ Phải đáp ứng được các chuẩn đầu ra như:

[1] Định nghĩa được các khái niệm cơ bản của công nghệ lên men thực phẩm

[2] Vận dụng được các thành tựu của công nghệ lên men trong thực tiễn.

[3] Nắm được các kiến thức, kỹ năng cũng như cách học tập cần thiết trong quá

trình học ngành công nghệ thực phẩm nói chung và học phần công nghệ lên men nói

riêng.

[4] Hiểu được các công đoạn và các đặc điểm cơ bản về môi trường làm việc

tương lai của kỹ sư công nghệ thực phẩm nói chung và công nghệ lên men nói riêng.

+ Xây dựng được kế hoạch học tập chi tiết đối với học phần Công nghệ lên men:

Phải nêu được nội dung và phương pháp giảng dạy trên lớp; nội dung tự học ở nhà và

cung cấp tài liệu tham khảo cho mỗi nội dung để sinh viên tự học; phải trình bày cụ thể

chuẩn đầu ra cần đạt được sau khi kết thúc mỗi nội dung.

- Xây dựng bài giảng (file word và file powerpoint) dành riêng cho sinh viên

ngành Công nghệ Thực phẩm, Khoa Công nghệ Hóa học – Môi trường, trường Đại học

Sư phạm Kỹ thuật.

- Tìm các liên kết có nội dung liên quan đến các chương của bài giảng học phần

Công nghệ lên men.

- Tìm được các bài giảng, tài liệu tham khảo (dưới dạng file word, pdf, ppt) liên

quan đến các chương của bài giảng học phần Công nghệ lên men.

- Tìm được các video, audio giới thiệu quy trình công nghệ sản xuất các sản phẩm

lên men tại các nhà máy, cơ sở sản xuất,…

- Xây dựng ngân hàng câu hỏi thi cho học phần Công nghệ lên men.

2. Tạo bài giảng trên hệ thống Moodle, gồm có:

- Thiết lập các tham số cho học phần

- Thiết kế khoá học, cập nhật nội dung bài giảng

- Cập nhật tài nguyên học tập

3

- Khai báo các hoạt động học tập

- Khai báo các diễn đàn trao đổi với sinh viên

4

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU

1.1. TỔNG QUAN VỀ DẠY HỌC TRỰC TUYẾN

1.1.1. Giới thiệu chung

Tùy thuộc vào nhận thức, quan niệm, góc nhìn của mỗi người, có nhiều cách hiểu

khác nhau về thuật ngữ "học trực tuyến" trong mối liên hệ với các thuật ngữ gần như

học tập điện tử, elearning, học qua mạng.

Học tập trực tuyến thường phải gắn liền với các nền tảng công nghệ chuyên

nghiệp, được phát triển với mục đích chuyên biệt dành riêng cho học trực tuyến, đó là

các hệ thống như VLE (virtual learning environment) hay LMS/LCMS (learning

management system/learning content management system), cho phép tích hợp mọi hoạt

động dạy – học của giáo viên và học sinh. Một số nền tảng phổ biến hiện nay như

Blackboard learn, Dokeos hay Moodle, Claroline, Canvas, Open edX… Trong đó các

hoạt động dạy, học được thiết kế khoa học, đồng bộ từ thông tin khóa học, kế hoạch học

tập đến học liệu, diễn đàn, đánh giá, cấp chứng chỉ, hỗ trợ tối đa cho người học tự học

(gồm cả chức năng trao đổi trực tuyến với giảng viên).

Thực tế ở nước ta, để phục vụ mục đích học tập giáo viên đang sử dụng phối hợp

nhiều giải pháp công nghệ khác nhau trên môi trường mạng. Đó có thể là các giải pháp

hỗ trợ dạy học trực tuyến cơ bản (như G-Suit for Education, Office 365 Education),

công nghệ họp trực tuyến (như zoom, Microsoft teams, hangout meet …), các mạng xã

hội như Facebook, Zalo, Viber, hay đơn giản chỉ là giao bài và chữa bài tập qua thư điện

tử (các giải pháp công nghệ này vốn dĩ khi thiết kế không dành chuyên cho mục đích

dạy học). Việc phối hợp các công cụ khác nhau với các mức độ khác nhau như vậy để

dạy- học qua mạng nên khó có thể gọi tên một cách thật chính xác thuật ngữ học trực

tuyến hiện nay. Với quan niệm như vậy, có thể tạm chia học trực tuyến ở nước ta thành

2 nhóm chủ yếu gồm nhóm giải pháp dạy học trực tuyến đồng thời theo thời gian thực

(synchronous learning) và nhóm giải pháp dạy học trực tuyến không đồng thời

(asynchronous learning):

Dạy học trực tuyến đồng thời là giải pháp cho phép người dạy và người học tương

tác thời gian thực đồng thời tham gia thảo luận (dạy - học) cùng một nội dung tại cùng

một thời điểm. Các hoạt động giáo dục trên lớp học truyền thống có thể triển khai qua

mạng bởi các ứng dụng loại này, điển hình là các giải pháp hội nghị trực tuyến (video -

conferencing, web-based conferencing, online meeting). Hầu hết các giải pháp này hiện

5

nay đều đến từ các công ty nước ngoài như Google Hangout meet, Microsoft Teams,

Zoom, Amazon, Jitsi…

Dạy học trực tuyến không đồng thời là giải pháp có tính tổng thể cao để tổ chức

và quản lý các hoạt động dạy - học trực tuyến; giúp giáo viên chuẩn bị nội dung bài

giảng, học liệu điện tử trên hệ thống LMS/LCMS và hướng dẫn để học sinh đăng nhập

tự học; học sinh có thể tham gia vào bài học mọi lúc mọi nơi. Bên cạnh các giải pháp

của nước ngoài, trong nước hiện nay có các giải pháp của Viettel (Viettelstudy), VNPT

(Vnptedu), FPT, AIC Group, Smart School, Big School, Đại học Sư phạm Hà Nội

(olm.vn). Thực tế thì đây là các giải pháp kết hợp cả dạy - học đồng thời và không đồng

thời (như olm, viettelstudy, vnptedu đều cho phép tích hợp ứng dụng zoom).

1.1.2. Các giai đoạn lịch sử của việc dạy học online

Học online (E-learning) là thuật ngữ quen thuộc trong thời gian gần đây. Các

phương pháp giáo dục ngày càng đa dạng, ngoài cách dạy truyền thống được thực hiện

tại lớp học còn có hình thức học qua internet. Học online đã được áp dụng ở hầu hết các

quốc gia trên thế giới. Tập đoàn dữ liệu quốc tế (IDG) nhận định sẽ có một sự bùng nổ

trong lĩnh vực E-learning và điều đó đã được chứng minh qua sự thành công của các

nước có hệ thống giáo dục hiện đại sử dụng phương pháp E-learning như Hoa Kỳ, Anh,

Nhật Bản,…

Quá trình phát triển của phương pháp học online có thể chia làm bốn giai đoạn:

- Trước năm 1983: giai đoạn này chưa sử dụng máy tính phổ biến. Học viên chỉ

trao đổi qua giảng viên và các bạn học. Loại hình này có giá thành đào tạo khá rẻ.

- Giai đoạn 1984-1993: sự ra đợi hệ điều hành Windows 3.1, máy tính, phần mềm

trình diễn powerpoint cùng với các công cụ đa phương tiện khác đã mở ra một kỉ nguyên

mới, kỉ nguyên đa phương tiện. Những công cụ này cho pháp bài giảng có tích hợp hình

ảnh và âm thanh dựa trên công nghệ CBT (computer based training).

- Giai đoạn 1994-1999: khi công nghệ web được phát minh, phương pháp dạy

học online được các nhà cung cấp dịch vụ đào tạo nghiên cứu cách thức cải tiến. Người

thầy đã bắt đầu sử dụng các phương tiện email, internet với text và hình ảnh đơn giản,

đào tạo bằng công nghệ WEB với hình ảnh chuyển động thấp được triển khai trên diện

rộng.

- Giai đoạn 2000-2005: các công nghệ tiên tiến bao gồm JAVA và các ứng dụng

mạng IP, công nghệ truy cập mạng và cài băng thông qua internet được nâng cao, các

6