Bài thuyết trình Ca lâm sàng đái tháo đường

NHÓM 1- TỔ 1

D703

Câu 1: Tiêu chuẩn chẩn đoán đái tháo

đường

Chẩn đoán xác định đái tháo đường nếu có 1

trong 3 tiêu chuẩn dưới đây và phải có ít nhất 2

lần xét nghiệm ở 2 thời điểm khác nhau

-Glucose huyết tương bất kỳ trong ngày ≥11,1

mmol/l

- Mức glucose huyết tương lúc đói ≥7,0mmol/l(

đói có nghĩa trong vòng 8h không được cung

cấp đường)

- Mức glucose huyết tương ≥ 11,1 mmol/l ở thời

điểm 2 giờ sau uống 75g glucose khi làm

nghiệm pháp dung nạp glucose bằng đường

uống.

• Theo khuyến cáo của Hiệp hội Đái tháo đường Hoa

Kỳ (ADA) năm 2010, để chẩn đoán ĐTĐ chúng ta

dựa vào 1 trong 4 tiêu chuẩn sau:

(1) HbA1c ≥ 6,5%. Xét nghiệm phải được làm ở labo

sử dụng phương pháp chuẩn

(2) Đường máu lúc đói G_o≥ 7.0 mmol/ L ( ≥ 126

mg/dL)

(3) Đường máu 2 giờ trong nghiệm pháp dung nạp

glucose G2 ≥ 11,1 mmol/L ( ≥ 200 mg/dL). Nghiệm

pháp dung nạp glucose phải được thực hiện theo

đúng mô hình của Tổ chức Y tế Thế giới WHO, sử

dụng 75 gam glucose.

(4) Đường máu bất kỳ ≥ 11,1 mmol/L ( ≥200 mg/dL)

trên bệnh có triệu chứng của đái tháo đường

cổ điển

Câu 2: Nêu phác đồ điều trị đái tháo

đường typ II. Đối với bệnh nhân này khởi

đầu điều trị như thế nào?

*Phác đồ điều trị bệnh đái tháo đường typ 2 ( Hội

ĐTĐ và Nội Tiết Việt Nam 2013 )

Phác đồ điều trị bệnh đái tháo đường typ 2 (Hiệp hội

Đái tháo đường Hoa Kỳ 2015)

Khởi đầu điều trị của bệnh nhân này

* Điều trị không dùng thuốc (Thay đổi lối sống)

- Luyện tập thể dục:

+ Bệnh nhân nên tập những bài tập thể dục vận

động nhẹ nhàng và thường xuyên. Chẳng hạn như đi

bộ, thời gian tổng cộng ít nhất 150 phút/tuần, không

ngưng tập 2 ngày liên tiếp. Nên tập tầm 30

phút/ngày, duy trì ổn định thời khóa biểu tập cho

phù hợp với hoạt động hằng ngày..

• Lưu ý

+ Phải kiểm tra đường huyết, huyếp áp, tình

trạng tim mạch trước khi tập. Trước và trong

khi tập huyếp áp không được quá 180mmHg.

Nên ngưng tập ngay khi thấy các triệu chứng

sau: đau tức ngực, uể oải chóng mặt, mệt khác

thường, tim đập không đều, ra mồ hôi quá

nhiều và khó thở.

+ Không ráng tập quá sức hoặc tập thể lực nặng

• - Chế độ ăn:

+ Nên dùng các loại carbohydrate hấp thu chậm,

không chà xát kỹ như gạo lức, bánh mì đen, ...

Lượng carbohydrate tối thiểu hàng ngày khoảng

130 gam, nhưng không vượt quá 60% tổng số năng

lượng. Tối đa 2 bát cơm/ngày.

+ Đạm khoảng 70g/ngày. Nên ăn cá ít nhất 3 lần/tuần

+ Nên chú trọng dùng các loại chất béo chứa acid béo

không bão hòa như dầu ô liu, dầu mè, dầu lạc, mỡ

cá.

+ Ăn thêm thức ăn có nhiều chất xơ như rau, củ, trái

cây “không ngọt”

+Nghiêm cấm toàn bộ các thức ăn, thức uống

có chứa đường bột (sugary carbohydrate)

+ Không nên quá kiêng khem (vì quá lo lắng

nên nhịn ăn, giảm uống một cách vô lý) hoặc

quá “bất cần” (coi thường bệnh, không tuân

theo chế độ ăn qui định)

+ Giảm đến mức tối thiểu lượng thức ăn chứa

nhiều chất béo.

+ Thành phần thức ăn theo tỷ lệ: 15% chất

đạm, 35% chất béo, 50% chất đường bột.

• * Điều trị dùng thuốc

+ Metformin 250mg, 2lần/ngày (sau ăn)

+ Lisinoprill 5mg, 1lần/ngày

Câu 3: Nêu các nhóm thuốc điều trị đái

đường khác ( khác metformin) ít được lựa

chọn trong trường hợp này?

*Các nhóm thuốc điều trị ĐTĐ ít được lựa chọn

trong trường hợp này

+Sulfonylurea

+Thuốc ức chế enzym Alpha- glucosidase

+Meglitinide

+Thiazolidinedion (Glitazone)

+ Insulin đường tiêm

Bệnh nhân được chẩn đoán :

+ Tăng huyết áp

+ Rối loạn lipid huyết

+ Béo phì độ 1

• Nhóm thuốc Sulfonylurea không nên chọn vì tác

dụng phụ : gây tăng cân và hạ đường huyết trầm

trọng kéo dài.

• Meglitinid thích hợp với bệnh nhân tăng đường

huyết sau ăn.

• Thiazolindinedion tác dụng không mong muốn

thường gây phù, đặc biệt ở bệnh nhân tăng huyết

áp; ngoài ra còn gây suy tim sung huyết.

• Thuốc ức chế alpha- glucosidase làm giảm hấp thu

glucosid từ ruột nên chỉ làm giảm đáng kể sự tăng

đường huyết sau ăn.

Câu 4: Mục tiêu kiểm soát đường

huyết ở bệnh nhân này như thế nào?

+Đạt được và duy trì glucose máu ở mức bình

thường hoặc gần nhất với mức bình thường mà

bảo đảm được an toàn và kết hợp với thay đổi lối

sống

+Đích điều trị được đưa ra dựa trên các yếu tố: tuổi

bệnh nhân, mức hoạt động , trình độ văn hóa và

hiểu biết, khả năng tuân thủ , bệnh mắc kèm, khả

năng phát hiện ra hạ đường huyết, thời gian mắc

bệnh, đã có biến chứng nghiêm trọng chưa,...

Theo ADA 2016 , đích điều trị của bệnh nhân này là:

+Nồng độ HbA1c < 7%

+Đường huyết mao mạch trước ăn 80-130mg/dl(4,4-

7,2mmol/l)

+Đường huyết đạt đỉnh sau ăn (1 -2h)

< 180mg/dl(19mmol/l)

Câu 5: Bệnh nhân được chẩn đoán tăng huyết

áp và cần thiết phải điều trị, nhóm thuốc điều

trị tăng huyết áp nào được sự dụng hợp lý

nhất?

Mục tiêu điều trị tăng huyết áp (THA) ở người đái

tháo đường (ĐTĐ):

Huyết áp mục tiêu < 130/80mmHg.

Để kiểm soát được huyết áp phải kết hợp giữa biện

pháp không dùng thuốc (còn gọi là biện pháp thay

đổi lối sống) và dùng thuốc. Với biện pháp dùng

thuốc thì nhóm thuốc thích hợp được ưu tiên sử

dụng nhất hiện nay là nhóm thuốc ức chế men

chuyển.

• Nhóm thuốc này có đặc điểm:

• + Ngăn chặn sự chuyển angiotensin I

thành angiotensin II (là chất có tác dụng co mạch),

do đó làm giãn mạch và hạ huyết áp. Thuốc này còn

có tác dụng làm giảm phì đại thất trái, giảm protein

niệu và microalbumin niệu, do đó làm chậm tốc độ

tiến triển bệnh thận (ở cả ĐTĐ týp 1 và týp 2).

• => Chính vì vậy, đây là nhóm thuốc được sử dụng

nhiều nhất và được coi là thuốc nên lựa chọn đầu

tiên ở bệnh nhân Đái tháo đường có Tăng huyết áp.

• Tác dụng phụ: có thể gây ho, tăng kali máu,

làm tăng mức độ suy thận. Do đó, cần theo dõi

creatinin và kali máu lúc mới dùng thuốc và khi tăng

liều. Nếu creatinin máu tăng > 30% so với lúc trước

thì cần dừng thuốc.

• + Chống chỉ định: hẹp động mạch thận hai bên.

• + Một số thuốc thường dùng: Captopril (Biệt

dược: Aceten, Captopril,…), Enalapril (BD: Ivoril,

Benalapril,…), Perindopril (BD: Cadover,

Dobutil,coversyl…), ...

Câu 6: Đánh giá kết quả lipid huyết ở bệnh

nhân và hướng dẫn xử trí?

Chỉ số cận lâm

sàng

240mg/dL

147mg/dL

200mg/dL

45mg/dL

Nhìn vào kết quả xét nghiệm lipid huyết có thể

thấy:

+ Cholesterol toàn phần tăng.

+ LDL tăng.

+ Triglycerid tăng.

Vì vậy với chẩn đoán bệnh nhân bị rối loạn lipid

huyết là chính xác.

Hơn nữa bệnh nhân đang bị ĐTĐ

Bệnh ĐTĐ nếu không đượcđiều trị sẽ gây ra các biến

chứng mạch máu bao gồm biến chứng mạch máu

lớn ( nhồi máu cơ tim, đột quỵ , hoại tử chi,...) và

biến chứng mạch máu nhỏ( suy thận mạn, mù lòa,

giảm tình dục, loét chân,...), các biến chứng mạch

máu này ngày càng gia tăng nếu có biểu hiện rối

loạn lipid máu