ảnh hưởng của thoái hoá đất đai ở quy mô trang trại dao động từ 700 triệu đến 915
triệu USD năm (Girt, 1986). Ảnh hưởng về mặt kinh tế của thoái hoá đất đai cực
kỳ khốc liệt ở vùng Nam Á mật độ dân số cao và tiểu Sahara, châu Phi.
Trên phạm vi ô thửa hoặc cánh đồng, xói mòn đất có thể làm giảm năng suất
từ 30 đến 90% ở các đất có tầng đất mỏng của Tây Phi (Mbagwu và cộng sự,
1984; Lal, 1987). Sự giảm năng suất từ 20 đến 40% đối với các cây trồng theo
hàng ở Ohio (Fahnestock và cộng sự, 1995) và nơi khác ở Midwest, Mỹ
(Schumacher và cộng sự, 1994). Ở vùng Andean của Colombia, các nhà khoa học
của đại học Hohenheim, Đức (Ruppenthal, 1995) đã quan sát thấy sự tổn thất
nghiêm trọng do xói mòn tăng nhanh trên một số đất.
Khả năng sản xuất của một số đất đai ở châu Phi (Dregne, 1990) đã bị giảm
xuống khoảng 50% do xói mòn đất và sa mạc hoá. Sự giảm sản lượng ở châu Phi
(Lal, 1995) do xói mòn đất trước đây có thể dao động từ 2 đến 40%, với tổn thất
trung bình của lục địa này khoảng 8,2%. Nếu xói mòn tiếp tục không bị yếu đi thì
sự giảm sản lượng vào khoảng năm 2020 có thể là 16,5%. Sự giảm tổng sản lượng
năm 1989 do xói mòn tăng nhanh là 8,2 triệu tấn đối với ngũ cốc; 9,2 triệu tấn củ
và 0,6 triệu tấn hạt đậu. Sự giảm năng suất nghiêm trọng (20%) do xói mòn cũng
xảy ra ở châu Á, đặc biệt là ở Ấn Độ, Trung Quốc, Iran, Israel, Jordan, Lebanon,
Nepal và Pakistan (Dregne, 1992). Ở Nam Á, sự thiệt hại hàng năm về sản lượng
ước tính khoảng 36 triệu tấn ngũ cốc, tương đương với 5.400 triệu USD do xói
mòn do nước và 1.800 triệu USD do xói mòn do gió (UNEP, 1994). Người ta
cũng ước tính rằng tổng thiệt hại hàng năm của xói mòn trong nông nghiệp ở Mỹ
khoảng 44 tỷ USD/năm, có nghĩa là khoảng 247 USD/ha đất trồng trọt hoặc đồng
cỏ. Trên phạm vi toàn cầu hàng năm lượng đất mất khoảng 75 tỷ tấn (theo giá 3
USD/1 tấn đất đối với chất dinh dưỡng và 2 USD/1 tấn đất đối với nước) tương
đương với khoảng 400 tỷ USD/năm hoặc khoảng 70 USD/người/năm (Lal, 1989).
Sự chặt hoá đất cũng là một vấn đề toàn cầu, đặc biệt ở những nơi nông
nghiệp được cơ giới hoá. Nó đã làm giảm năng suất cây trồng từ 25 đến 50%
ở một số vùng của châu Âu (Ericksson và công sự, 1974) và ở Bắc Mỹ; từ 40 đến
90% ở các nước Tây Phi (Charreau, 1972; Kayombo và Lal, 1994). Ở Ohio, sự
giảm năng suất cây trồng khoảng 25% đối với ngô, 20% đối với đậu tương và
30% đối với yến mạch trong một chu kỳ 7 năm (Lal, 1996). Các tổn thất do chặt
hoá đất ở Mỹ ước tính khoảng 1,2 tỷ USD/năm (Gill, 1971).
Theo Bộ NN&PTNT, trong 9 triệu ha đất hoang hóa ở VN (chiếm 28% diện
tích cả nước) có 4,3 triệu ha đã và đang bị thoái hóa, sa mạc hóa, ảnh hưởng
nghiêm trọng đến đời sống của trên 20 triệu người.
Theo số liệu công bố tại hội nghị triển khai Chương trình hành động quốc gia
chống sa mạc hóa sáng nay, 28/6, trong số 4,3 triệu ha đang chịu tác động sa mạc
hoá của Việt Nam thì có tới gần 90% là đất trống, đồi trọc bị thoái hoá mạnh, đất
bị đá ong hoá do hậu quả của nạn phá rừng và sử dụng đất không hợp lý kéo dài
trong nhiều năm.
11