Bài giảng Nghệ thuật lãnh đạo - Chương 3: Cách tiếp cận ngẫu nhiên về lãnh đạo (Mới)
CÁCH TIẾP CẬN NGẪU NHIÊN
Cách tiếp cận ngẫu nhiên hàm ý hiệu lực của
lãnh đạo phụ thuộc vào bối cảnh diễn ra các
hành vi lãnh đạo. Một hành vi có thể là hiệu lực
trong một số trường hợp này nhưng lại có thể
trở nên không hiệu lực dưới các điều kiện khác.
CHƯƠNG 3
Một số thuyết ngẫu nhiên:
CÁCH TIẾP CẬN NGẪU NHIÊN VỀ
LÃNH ĐẠO
Mô hình ngẫu nhiên của Fiedler
Mô hình lãnh đạo của Hersey & Blanchard
Thuyết đường dẫn đến mục tiêu
Mô hình lãnh đạo ngẫu nhiên của Vroom - Jago
MÔ HÌNH LÃNH ĐẠO NGẪU
NHIÊN CỦA FIEDLER
SO SÁNH CÁCH TIẾP CẬN LÃNH ĐẠO PHỔ QUÁT VÀ
NGẪU NHIÊN
Các đặc
điểm,
hành vi
lãnh đạo
Cách tiếp cận
phổ quát
Ý tưởng cơ bản hết sức đơn giản trong
mô hình của Fiedler là tạo sự phù hợp
giữa phong cách lãnh đạo với tình
huống, để có được những điều kiện tốt
nhất cho thành công của họ.
Các kết quả
(thành tích, sự thỏa mãn…)
Lãnh đạo
Cách tiếp cận
ngẩu nhiên
Các kết quả
(thành tích, sự thỏa mãn…)
Khi tình huống thay đổi, cần có những
nhà lãnh đạo mới tiếp quản công việc
Tình huống
Những người
phục tùng
MÔ HÌNH LÃNH ĐẠO NGẪU
NHIÊN CỦA FIEDLER
HÌNH 3.2 HÀNH VI & CÁC PHONG CÁCH LÃNH ĐẠO
Công việc cao – mối quan hệ thấp
Công việc cao – mối quan hệ cao
•
•
•
Kế hoạch các hoạt động ngắn
hạn
Làm rõ công việc, mục tiêu và
viễn cảnh
Giám sát hoạt động và thành
tích
•
Kết hợp công việc và thái độ các
mối quan hệ
Để đo lường mức độ phong cách lãnh
đạo, Fieldler sử dụng bảng câu hỏi sắp
xếp mức độ đồng nghiệp ít được ưa
thích nhất (LPC). Bảng sắp xếp mức độ
LPC đã thiết lập 16 cực tính theo thang
điểm 8 điểm.
Hành vi
định
hướng
công
Công việc thấp – mối quan hệ
thấp
Mối quan hệ cao – công việc thấp
việc
•
•
•
Cung cấp sự ủng hộ và khuyến
khích
Phát triễn kĩ năng và sự tự tin
của các nhân viên
Tham khảo ý kiến của nhân viên
khi ra quyết định và giải quyết
vấn đề
•
Ít quan tâm đến cả công việc và
các mối quan hệ
Hành vi định
hướng quan hệ
1
TÌNH HUỐNG
BẢNG CÂU HỎI LPC (LEAST-PREFERRED CO-WORKER)
Tích Cực
Không tích cực
Thận trọng
Bất đồng, ác cảm
Không hiệu quả
Lưỡng lự
Mức độ thuận lợi hoặc không thuận lợi
của tình huống được xác định bởi ba yếu
tố:
Chất lượng quan hệ giữa lãnh đạo –
thành viên: tốt hay xấu
Cởi mở
Hòa hợp, thiện cảm
Hiệu quả
Quả quyết
Vui vẻ
Ảm đạm
…
…
Cấu trúc công việc: cao hay thấp
Vị trí quyền lực: quyền lực chính thức
của người lãnh đạo là mạnh hay yếu
THUYẾT LÃNH ĐẠO TÌNH HUỐNG
CỦA HERSEY VÀ BLANCHARD
Hình 3.3 CÁC PHONG CÁCH LÃNH ĐẠO PHÙ HỢP VỚI
TÌNH HUỐNG
Cách tiếp cận này tập trung chủ yếu vào
các đặc điểm của những người phục tùng
và coi đây chính là thành phần quan trọng
của tình huống, do đó nó quyết định hành
vi ảnh hưởng của nhà lãnh đạo.
Bản chất của thuyết này là chọn ra một
phong cách lãnh đạo phù hợp với mức độ
sẵn sàng của người phục tùng.
THUYẾT LÃNH ĐẠO TÌNH HUỐNG
CỦA HERSEY VÀ BLANCHARD
Hình 3.4 THUYẾT LÃNH ĐẠO TÌNH HUỐNG CỦA
HERSEY VÀ BLANCHARD
Các đặc trưng của người phục tùng
Phong cách lãnh đạo phù hợp
PHONG CÁCH LÃNH ĐẠO
Chỉ huy (định hướng công việc cao –
quan hệ thấp)
Một nhà lãnh đạo có thể chọn ra một trong
bốn phong cách lãnh đạo, dựa trên sự kết
hợp giữa thái độ với công việc và các mối
quan hệ:
Mức độ sẵn sàng thấp
Thuyết phục (định hướng công việc
Mức độ sẵn sàng trung bình
Mức độ sẵn sàng cao
cao – quan hệ cao)
Tham gia (định hướng công việc thấp
Chỉ huy (telling)
– quan hệ cao)
Ủy thác (định hướng công việc thấp –
quan hệ thấp)
Thuyết phục (selling)
Tham gia (participating)
Ủy thác (deligating)
Mức độ sẵn sàng rất cao
2
THUYẾT ĐƯỜNG – MỤC TIÊU
CÁC MỨC ĐỘ SẴN SÀNG CỦA NGƯỜI PHỤC TÙNG
Mức độ sẵn sàng thấp: có năng lực hoặc kĩ năng kém,
ít kinh nghiệm, không đảm bảo, và không nhiệt tình để
nhận lấy trách nhiệm cho hành vi công việc của chính họ.
Mức độ sẵn sàng trung bình: có thể kém về trình độ
học vấn và kinh nghiệm đối với công việc nhưng họ lại hết
sức tự tin, có khả năng, thích thú và nhiệt tình học hỏi.
Mức độ sẵn sàng cao: có thể đã có trình độ học vấn, kĩ
năng và kinh nghiệm đạt yêu cầu nhưng có thể họ còn
cảm thấy chưa hoàn toàn tự tin đối với khả năng của
mình, chưa có những trải nghiệm cần thiết và cần có sự
dìu dắt.
Mức độ sẵn sàng rất cao: có trình độ học vấn cao, có
nhiều kinh nghiệm, và sẵn sàng nhận lấy trách nhiệm đối
với việc làm của họ.
Nhà lãnh đạo phải gia tăng động cơ thúc
đẩy của nhân viên bằng cách hoặc là chọn
lọc ra những đường dẫn khả thi cho người
phục tùng để đạt được mục tiêu, hoặc là
gia tăng phần thưởng mà những người
phục tùng coi trọng và mong muốn.
Các nhà lãnh đạo phải thay đổi hành vi
của mình để phù hợp với tình huống.
CÁC HÀNH VI LÃNH ĐẠO
HÌNH 3.5 VAI TRÒ LÃNH ĐẠO
Nhà lãnh đạo nắm bắt nhu cầu của người
phục tùng.
Nhà lãnh đạo xác định những gì người phục
tùng phải làm để đạt được kết quả công việc.
Lãnh đạo hỗ trợ coi mối quan tâm đối
với người phục tùng và các nhu cầu cá
nhân của họ là trọng tâm.
Lãnh đạo chỉ huy nói cho cấp dưới biết
chính xác những gì mà họ cần làm.
Nhà lãnh đạo đưa ra phần thưởng phù hợp
với nhu cầu của người phục tùng khi kết quả
công việc được hoàn thành.
Nhà lãnh đạo làm sáng tỏ vai trò công việc
của người phục tùng.
Lãnh đạo tham gia hội ý với người phục
tùng về các quyết định.
Nhà lãnh đạo gia tăng giá trị của kết quả
công việc đối với cấp dưới.
Những người phục tùng gia tăng kiến thức và
sự tự tin để đạt được kết quả.
Lãnh đạo định hướng thành tích thiết
lập các mục tiêu rõ ràng và có tính thách
thức cho những người phục tùng.
Nhà lãnh đạo làm sáng tỏ vai trò công việc
của người phục tùng.
Các kết quả công việc của tổ chức được hoàn
thành.
MÔ HÌNH LÃNH ĐẠO NGẪU NHIÊN
CỦA VROOM - JAGO
HÌNH 3.6 CÁC TÌNH HUỐNG VÀ HÀNH VI LÃNH ĐẠO
Tình huống
Hành vi lãnh
Tác động đến
người phục
tùng
Kết quả
đạo
Đặc biệt tập trung vào mức độ tham gia
của lãnh đạo
Lãnh đạo
hổ trợ
Gia tăng sự tự
tin để đạt kết
quả
Người phục
tùng kém tự tin
Mô hình này bắt đầu với ý tưởng rằng
nhà lãnh đạo phải đối mặt với những
khó khăn cần được giải quyết. Nhà lãnh
đạo có thể tự mình đưa ra các quyết
định để giải quyết vấn đề hoặc thông
qua sự đóng góp của cấp dưới.
Lãnh đạo
chỉ huy
Làm rõ đường
dẫn đến phần
thưởng
Công việc mơ
hồ
Gia tăng nỗ lực
cải thiện sự
thỏa mãn và
thành tích
Lãnh đạo
định
hướng
Thiết lập và cố
gắng đạt mục
tiêu cao
Công việc ít
thách thức
thành tích
Làm rõ nhu cầu
của người phục
Lãnh đạo
tham gia
Phần thưởng
không phù hợp
tùng để thay đổi
phần thưởng
3
MÔ HÌNH LÃNH ĐẠO NGẪU NHIÊN
CỦA VROOM - JAGO
CÁC PHONG CÁCH THAM GIA CỦA
LÃNH ĐẠO
Phong cách ra quyết định: nhà lãnh đạo tự mình ra quyết
định không có sự tham gia của người phục tùng.
Mô hình này do ba thành phần lớn cấu
thành:
Phong cách tư vấn riêng lẻ: người lãnh đạo đặt vấn đề cho
từng người để thu thập các ý kiến đề xuất, và sau đó ra quyết
định.
Phong cách tư vấn nhóm: người lãnh đạo đặt vấn đề cho
những nhóm người phục tùng, thu thập các ý kiến và các đề
xuất tập thể, và sau đó ra quyết định.
Phong cách tạo điều kiện: người lãnh đạo chia sẻ các vấn đề
với người phục tùng theo nhóm và đóng vai trò như là người
tạo thuận lợi để giúp đỡ nhóm đi đến quyết định.
các kiểu tham gia của nhà lãnh đạo,
một bộ các câu hỏi chẩn đoán để phân tích
một tình huống của quyết định, hay
một loạt các quy tắc của quyết định.
Phong cách ủy thác: người lãnh đạo đặt các vấn đề và cho
phép các nhóm được ra quyết định trong giới hạn cho phép.
HÌNH 3.7 NĂM KIỂU RA QUYẾT ĐỊNH CỦA NHÀ LÃNH
ĐẠO
CÁC CÂU HỎI ĐỂ XÁC ĐỊNH TÌNH HUỐNG
Vùng tự do của nhóm
1. Ý nghĩa của quyết định: Ý nghĩa của quyết
định này đối với dự án và tổ chức như thế
nào?
Vùng ảnh hưởng của nhà lãnh đạo
Quyết định
Tư vấn riêng lẻ
Tư vấn nhóm
Tạo điều kiện
Ủy thác
Bạn ra quyết định
Bạn đưa ra vấn đề Bạn đưa ra vấn đề Bạn đưa ra vấn đề Bạn cho phép
một mình và thông đến các thành viên đến nhóm trong
báo hoặc giải thích nhóm một cách cuộc họp thu thập các cuộc họp, và
các đề xuất, và đóng vai trò như
đến nhóm trong
nhóm quyền ra
2. Sự quan trọng của cam kết: Sự cam kết của
cấp dưới trong việc đưa ra các quyết định thì
quan trọng như thế nào?
quyết định trong
giới hạn cho phép.
Nhóm nhận dạng
đến nhóm. Bạn
riêng lẻ, thu thập
dựa vào trình độ
chuyên môn để thu và ra quyết định.
thập thông tin và
giải quyết thỏa
các đề xuất của họ sau đó quyết định. thể là người tạo
thuận lợi, xác định & chẩn đóan vấn
vấn đề để giải
quyết và phạm vi
của quyết định.
đề, phát triển các
giải pháp và quyết
định dựa trên các
giải pháp đó.
Trong khi đó, bạn
không tham gia
trực tiếp mà chỉ
giữ vai trò người
cung cấp nguồn
lực.
3. Sự am hiểu của nhà lãnh đạo: Mức độ tinh
thông của nhà lãnh đạo về vấn đề như thế
nào?
đáng các vấn đề
từ nhóm và các
nơi khác.
4. Các khả năng xảy ra của cam kết: Nếu nhà
lãnh đạo ra quyết định một mình, thì nhân
viên sẽ cam kết với quyết định cao hay thấp?
CÁC CÂU HỎI ĐỂ XÁC ĐỊNH TÌNH HUỐNG (T.T.)
5. Sự ủng hộ nhóm cho các mục tiêu: Sự ủng hộ
của cấp dưới đối với các mục tiêu của đội
hoặc của tổ chức trong các quyết định nằm ở
mức độ nào?
6. Sự am hiểu mục tiêu: Trình độ kiến thức và
am hiểu của các thành viên nhóm trong mối
quan hệ với vấn đề như thế nào?
7. Năng lực nhóm: Mức độ kĩ năng cũng như
tính cam kết của các thành viên trong đội khi
làm việc chung với nhau giải quyết vấn đề
như thế nào?
4
4 trang
16760
Free
Bạn đang xem tài liệu "Bài giảng Nghệ thuật lãnh đạo - Chương 3: Cách tiếp cận ngẫu nhiên về lãnh đạo (Mới)", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- bai_giang_nghe_thuat_lanh_dao_chuong_3_cach_tiep_can_ngau_nh.pdf
