Bài giảng Lâm sản ngoài gỗ - Bài 2: Phân loại Lâm sản ngoài gỗ - Nguyễn Quốc Bình
Bộ Giáo Dục và Đào Tạo
Trường ĐH Nông Lâm TP. HCM
BÀI GIẢNG LÂM SẢN NGOÀI GỖ
Bài 2. Phân loại Lâm sản ngoài gô
̃
Nguyễn Quốc Bình
Bài: Phân loại Lâm sản ngoài gỗ
Mục tiêu bài học
Các hê thống phân loại thông dụng
1
2
3
4
̣
Phân loại theo gia
́ trị sử dụng
Bài tập ứng dụng
1. Mục tiêu bài học
Nhận biết được các loại lâm sản
ngoài gỗ chính trong tự nhiên và
được sử dụng trong các cộng đồng
địa phương.
Áp dụng được một hệ thống phân
loại lâm sản ngoài gỗ theo nhóm mục
tiêu.
Hệ thống phân loại LSNG
Phân loại LSNG theo hệ thống sinh vật
. Phân loại theo hệ thống tiến hoá của giới sinh vật
Phân loại LSNG theo tầng thứ
. Phân loại theo sự phân bố, cung cấp các LSNG theo
tầng thứ trong rừng
Phân loại LSNG theo hình dạng thân cây
. Phân loại dựa vào hình thái chung và dạng sống của thân cây
để chia LSNG thành các nhóm khác nhau
Hệ thống phân loại LSNG
Phân loại LSNG theo hệ thống tài nguyên thực vật rừng
Việt Nam
. Phân loại LSNG dựa vào công dụng của các sản phẩm thực vật
để phân loại
Phân loại LSNG theo nhóm giá trị sử dụng
. Phân loại LSNG không dựa trên nguồn gốc trong hệ
sinh vật, nơi phân bố,… mà chỉ dựa trên giá trị sử
dụng. Cùng giá trị sử dụng sẽ cùng một nhóm.
Nguồn: IUCN
Tài nguyên thực vật rừng VN
Cây cho LSNG
Cây cho nguyên liệu
Cây cho gỗ
Nhóm I:
. Giấy sợi, dầu béo, dầu thơm/hương
liệu, nhựa, ta nanh, nhuộm, đan/lợp
nhà, chất đốt, nguyên liệu khác
. Gỗ quý, màu sắc đẹp, hương
thơm
Nhóm II
Cây cho dược liệu
. Gỗ cứng, tỷ trọng lớn, sử dụng
lâu bền
. Thuốc bổ, chữa bệnh, thuốc BVTV,
thuốc độc
Nhóm III
Cây ăn được
. Mềm và nhẹ hơn nhóm 2, sử
dụng tương đối lâu bền
. Tinh bột, vitamin, màu thực phẩm,
đường, đồ uống, dầu/mỡ, protein,
hương liệu/gia vị, rau, chăn nuôi
Nhóm IV
. Mềm, nhẹ, khó mối mọt, kém chịu
mưa, nắng
Cây cho hoa, làm cảnh
. Cho hoa, cây cảnh
Nhóm V
Cây ưu tiên bảo tồn
Cây đa tác dụng
Nhóm VI
Nhóm VII
Nhóm VIII
More
Phân loại theo Wikipedia*
Chúng ta có thể sơ bộ chia thành các nhóm lâm sản ngoài gỗ:
Các loại sản phẩm tre, luồng, giang, nứa,..
Các loại sản phẩm song, mây,...
Các loại lâm đặc sản: cánh kiến, quế, hồi, sa nhân,..
Các sản phẩm cho thực phẩm có nguồn gốc động vât.
Các loại dược liệu.
Các loại nhựa: nhựa thông, nhựa trám,...
Các loại tinh dầu chiết suất từ các bộ phận của cây.
Các dịch vụ du lịch sinh thái rừng.
Các nghiên cứu khoa học.
(*) Chỉ mang tính tham khảo
Ưu - khuyết điểm của hệ thống phân loại
1. Phân loại theo hệ thống sinh vật
Ưu điểm
Nhược điểm
- Thấy được mối quan hệ - Hiểu biết về phân loại
giữa các loài và nhóm
động thực vật,
loài,
- Không nói lên được giá
trị sử dụng của chúng,
- Một số LSNG không
phải sinh vật chưa
được chú ý
- Chú ý đến đặc điểm
sinh học nên dễ nhận
biết các LSNG,
- Không nhầm lẫn giữa
các loài sinh vật
Ưu - khuyết điểm của hệ thống phân loại
2. Phân loại theo nhóm giá trị sử dụng
Ưu điểm
Nhược điểm
- Đơn giản, dễ sử dụng, dễ
nhớ,
- Không quan tâm đến đặc
điểm khó nhận biết được
LSNG
- Sử dụng kiến thức bản địa
để phát hiện và sử dụng,
- Dễ trùng lặp đối với những
loài có nhiều giá trị sử dụng,
- Có khả năng “bất ngờ” về
giá trị sử dụng,
- Giá trị sử dụng không được
“đặt đúng chổ”
- Phân loại được nhiều loại
LSNG
PHÂN LOẠI LSNG THEO GIÁ TRỊ SỬ DỤNG
LSNG dùng làm nguyên liệu công nghiệp, vật liệu và thủ công mỹ nghệ
LSNG dùng làm nguyên liệu
công nghiệp
. Nhóm cây cho sợi,
. Nhóm cây cho tanin,
. Nhóm cây cho màu nhuộm,
. Nhóm cây cho tinh dầu,
. Nhóm cây cho dầu béo,
. Cây cho nhựa sáp, sơn,
LSNG dùng làm nguyên liệu công nghiệp, vật liệu
và thủ công mỹ nghệ
LSNG dùng làm vật liệu &
thủ công mỹ nghệ
. Nhóm cây dùng làm vật liệu
và thủ công mỹ nghệ,
. Nhóm động vật dùng làm thủ
công mỹ nghệ
LSNG dùng làm lương thực,thực phẩm và chăn nuôi
LSNG dùng làm lương thực,
. Nhóm cây cho củ,
. Nhóm cây cho quả,
LSNG dùng làm thực phẩm,
. Nhóm cây cho gia vị,
. Nhóm cây cho rau,
. Nhóm nấm ăn được,
. Thực phẩm từ động vật,
LSNG dùng làm dược liệu và làm cảnh
Nhóm LSNG dùng làm dược liệu:
. Thực vật làm dược liệu,
. Động vật làm dược liệu,
Nhóm LSNG dùng làm cảnh:
. Cây làm cảnh,
. Động vật làm cảnh
Improving ur knowledge in NTFPs
Câu hỏi 1: Phân loại LSNG
Đối chiếu với các khái niệm về LSNG mà anh/chị
đã học hoặc biết được thì các hệ thống phân loại
được học trong môn học chưa hoàn thiện ở
những điểm nào? Tại sao? Nếu để hoàn thiện thì
giải pháp phân loại của anh/chị là gì? Cho ví dụ
cụ thể.
- Cách làm việc: Làm việc theo nhóm (nhóm có số lẻ)
- Thời gian: Nộp vào buổi học sau (làm ở nhà)
- Báo cáo: theo nhóm (có thể dùng poweroint và word)
- Kết quả: đánh giá chéo giữa các nhóm bằng cách trao đổi bài giữa các
nhóm để phản biện và nộp bài viết cho giáo viên
Câu hỏi 2: Phân loại LSNG
LSNG rất đa dạng về mặt sản phẩm và có nhiều giá trị
khác nhau. Tại sao trong quá trình phân loại, chúng ta chỉ
quan tâm đến các loại CÂY và một số ít là CON? Theo
anh/chị quá trình phân loại theo các cách đã học có
những điểm nào là thích hợp và chưa thích hợp đối với
sinh viên ngành lâm nghiệp? Giải thích?
- Cách làm việc: Làm việc theo nhóm (nhóm có số chẵn)
- Thời gian: Nộp vào buổi học sau tuần (làm ở nhà)
- Báo cáo: theo nhóm (có thể dùng powerpoint và word)
- Kết quả: đánh giá chéo giữa các nhóm bằng cách trao đổi bài giữa các nhóm để phản
biện và nộp bài viết cho giáo viên
cont.
LOGO
16 trang
16900
Free
Bạn đang xem tài liệu "Bài giảng Lâm sản ngoài gỗ - Bài 2: Phân loại Lâm sản ngoài gỗ - Nguyễn Quốc Bình", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- bai_giang_lam_san_ngoai_go_bai_2_phan_loai_lam_san_ngoai_go.pdf
