Bài giảng Lâm sản ngoài gỗ - Bài 1: Khái niệm về lâm sản ngoài gỗ - Nguyễn Quốc Bình
Bộ Giáo Dục và Đào Tạo
Trường ĐH Nông Lâm TP. HCM
BÀI GIẢNG LÂM SẢN NGOÀI GỖ
Bài 1. Khái niệm về Lâm sản ngoài gỗ
Nguyễn Quốc Bình
1. Mục tiêu bài học
Phân tích được khái niệm về Lâm
sản ngoài gỗ trong một hoàn cảnh cụ
thể.
Xác định được ý nghĩa và các giá trị
của Lâm sản ngoài gỗ trong nền kinh
tế quốc dân.
Bạn biết gì về lâm sản ngoài gỗ (LSNG)?
. Từ các loài cây có thể dùng
– Các sản phẩm từ thực
làm thức ăn
vật không ăn được
• Lương thực/thực phẩm
• Dầu ăn
• Gia vị
• Cỏ khô
• …
• Song mây
• Tre nứa
• Sản phẩm từ gỗ (không
phải gỗ)
• Các chất nhựa/hợp chất từ
cây
• …
– Sản phẩm từ thú vật có thể
dùng làm thức ăn
• Vật sống trên đất
– Các sản phẩm của thú vật
không ăn được
• Sản phẩm từ côn trùng
• Các sản phẩm từ thú vật
• Cá và các loài không xương sống
• …
• Sản phẩm từ động vật hoang
dã
• …
– Các sản phẩm cho dược
liệu
Sep-10
3
Tại sao chúng ta phải học về LNSG?
Là một nguồn tài nguyên có giá trị, đóng góp vào việc
phát triển kinh tế, xã hội, bảo vệ môi trường và đa dạng
sinh học,
Chưa được chú trọng ở cấp độ vĩ mô/cộng đồng,
Được phát triển sẽ góp phần tăng thu nhập cho cộng đồng
nông thôn vùng gần rừng, thúc đẩy việc quản lý rừng bền
vững,
Mang lại các dịch vụ cho người dân sống xa rừng,
Thực tế đòi hỏi các cán bộ ngành lâm nghiệp cần được
cung cấp những kiến thức về quản lý LSNG.
Học về LSNG để làm gì?
Để biết:
LSNG là gì,
Ý nghĩa, mục đích sử dụng của LSNG,
Đặc điểm nhận biết LSNG,
Thực trạng của LSNG trên thế giới và Việt Nam,
Cách thức quản lý LSNG,
Khả năng phát triển LSNG,
Cách khai thác và kênh tiêu thụ LSNG,
Công nghệ chế biến, rút ngắn dòng thị trường tiêu thụ
LSNG.
…
Theo các bạn, như thế nào là Lâm sản ngoài gỗ?
Là cây rừng dùng làm thuốc chữa bệnh hay ăn
được.
là những loài động vật trong rừng có thể ăn
được
là những gì lấy từ rừng, không phải gỗ, mà con
người ăn được.
Là những gì mà chúng ta lấy từ rừng và chúng
phục vụ cho mục đích của con người
2. Các khái niệm về Lâm sản ngoài gỗ
Là tất cả các vật liệu sinh học khác gỗ, được
khai thác từ rừng tự nhiên phục vụ mục
đích của con người (W.W.F - 1989).
Là tất cả sản phẩm sinh vật (trừ gỗ tròn công
nghiệp, gỗ làm dăm, gỗ làm bột giấy) có thể lấy ra
từ hệ sinh thái tự nhiên, rừng trồng được dùng
trong gia đình, mua bán, hoặc có ý nghĩa tôn
giáo, VH hoặc xã hội, (Wickens,1991).
2. Các khái niệm về Lâm sản ngoài gỗ (tt)
là tất cả những sản phẩm có nguồn gốc sinh vật
không kể gỗ, cũng như những dịch vụ có được từ
rừng và đất rừng (FAO,1995).
là các sản phẩm nguồn gốc sinh vật, loại trừ gỗ
lớn, có ở rừng, ở đất rừng và ở các cây bên ngoài
rừng (FAO,1999).
2. Các khái niệm về Lâm sản ngoài gỗ (tt)
LSNG là những sản phẩm từ sinh vật hoặc có
nguồn gốc từ sinh vật, không phải gỗ, và các
dịch vụ từ sinh vật có được từ hệ sinh thái rừng
và đất rừng phục vụ cho mục đích sử dụng của
con người. Mục đích sử dụng của con người tuỳ
thuộc vào đặc tính riêng của từng cộng đồng,
từng quốc gia hay từng khu vực.
3. Bài tập
Dựa vào khái niệm về Lâm sản ngoài gỗ vừa phân tích,
học viên hãy xác định các loài nào sau đây
là lâm sản ngoài gỗ? Giải thích.
Lồ ô/tre nứa
Nấm
Sâm
Mật ong
Rừng
Ngọc Linh
Lồ ô/tre nứa
Có nhiều trong rừng ở Việt Nam
Không cho mục đích chính là lấy gỗ
Các cộng đồng: làm đồ gia dụng, thủ công mỹ
nghệ, thực phẩm
Thành phố lớn: giấy sợi,
Mật ong rừng
Có trong rừng
Là sản phẩm do Ong + phấn hoa
Dùng làm thuốc chữa bệnh,
Sâm Ngọc Linh
Có ở vùng núi Ngọc Linh (Quảng Nam,
KonTum)
Gía trị cao (~ 15 – 20 triệu đồng/kg)
Dùng làm thuốc chữa bệnh
Nấm
Nấm Linh Chi
Nấm Đông cô
. Có nguồn gốc từ rừng
. Từ các vườn nấm không
có trong rừng
. Dùng làm dược liệu
Ý nghĩa và lĩnh vực sử dụng của LSNG
• Lĩnh vực sử dụng:
Ý nghĩa:
Nâng cao thu nhập,
Sản xuất hàng thủ
công mỹ nghệ,
Cung cấp dược liệu,
Cung cấp thực
phẩm, thức ăn,
Cung cấp dịch vụ
giải trí, mỹ quan…
Tạo tính an toàn lương
thực, sức khoẻ, nguyên -
nhiên liệu,
Tăng đa dạng sinh học
trong hệ sinh thái rừng
Các giá trị mà LSNG mang lại cho con người:
Giá trị về mặt kinh tế
Tổng giá trị xuất khẩu
Giá trị chung của mây ở
hàng mây của Indonesia
Peninsular, Malaysia
Nguồn IUCN, 1999
Giá trị về mặt kinh tế
Nguồn thu nhập
Thu nhập ước
tính/hộ (đồng)
Tỷ lệ
%
58.7
LSNG
Gỗ củi
Các nguồn thu nhập của một
950000
hộ gia đình ở Cẩm Mỹ, Cẩm
1100000
1350000
550000
Than củi
Xuyên, Hà Tĩnh
Song, mây
Cây thuốc nam
Đ. vật hoang dã, mật
Quả rừng
Nguồn: John.B. Raintree, & ctv,1999
620000
112000
Nguồn thu nhập
Thu nhập ước
tính/hộ (đồng)
Tỷ lệ %
100000
Câu cá
4,732,000
Tổng
Nông nghiệp
18.7
Lúa
1,200,000
Lạc
240,000
30,000
40,000
6.9
Các nguồn thu nhập khác
Nấu rượu
Đậu
20,000
250,000
10,000
Sắn, Khoai lang
Tổng
Lương, lương hưu
Buôn bán nhỏ
1,510,000
Lấy nhựa thông
50,000
Chăn nuôi
Trân, gia súc
Lợi
15.7
Phí bảo vệ rừng
100,000
100,000
30,000
700,000
400,000
Chế biến gạo, vận chuyển
Nghề mộc và xây dựng nhà
Gà vịt
165,000
1265,000
Tổng
560,000
Tổng
Giá trị về mặt xã hội
Cho các cộng đồng cư dân vùng gần rừng:
Ổn định và an ninh cho đời sống người dân phụ thuộc vào rừng,
Tạo ra thu nhập thường xuyên cho người dân sống phụ thuộc vào
rừng,
Tạo ra một số lượng việc làm đủ lớn cho dân địa phương quanh
năm,
Phát triển LSNG là hướng tới người nghèo miền núi,
Bảo tồn và làm sống những kiến thức bản địa về gây trồng, chế
biến, chữa bệnh bằng cây thuốc tự nhiên, về các ngành nghề thủ
công mỹ nghệ,
Bảo tồn những giá trị văn hoá của các cộng đồng, các dân tộc
Giá trị về mặt xã hội
Cho những khu vực đô thị:
Tạo công ăn việc làm cho các nhà máy, xí nghiệp chế
biến/sản xuất dùng nguyên liệu từ LSNG nơi đô thị,
Tạo ra các dịch vụ cho người dân nơi đô thị, giải trí, các
thú tiêu khiển,…
Đa dạng hoá các sản phẩm công nghiệp cho các nhà
máy/xí nghiệp,
Giảm chi phí nhập nguyên liệu từ nước ngoài,
Tăng tính cạnh tranh thương mại trong và ngoài nước.
Giá trị về mặt môi trường
Bảo vệ và làm tăng tính đa dạng sinh học của rừng,
Giải quyết mâu thuẫn giữa phát triển bền vững nguồn tài
nguyên đáp ứng cho sự tăng dân số với bảo tồn bền
vững nguồn gen cho tương lai,
Bảo vệ gián tiếp rừng, đất rừng và nguồn nước,
Các bạn nghĩ như thế nào về thực trạng
LSNG ở Việt Nam?
Tải về để xem bản đầy đủ
23 trang
20060
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Bài giảng Lâm sản ngoài gỗ - Bài 1: Khái niệm về lâm sản ngoài gỗ - Nguyễn Quốc Bình", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- bai_giang_lam_san_ngoai_go_bai_1_khai_niem_ve_lam_san_ngoai.pdf
