Tóm tắt Luận văn Nghiên cứu và ứng dụng giải pháp kiểm thử tự động phần mềm
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
VIỆN CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
NGUYỄN THỊ HÒA
NGHIÊN CỨU VÀ ỨNG DỤNG GIẢI PHÁP KIỂM THỬ TỰ ĐỘNG PHẦN MỀM
Ngành: Công nghệ thông tin
Chuyên ngành: Quản lý Hệ thống thông tin
Mã số: 11110034
LUẬN VĂN THẠC SĨ
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. ĐINH VĂN DŨNG
HÀ NỘI - 2014
1
MỞ ĐẦU
Sự cần thiết của đề tài
Chúng ta đã và đang chứng kiến sự tăng trưởng đáng kinh ngạc của nghành công nghiệp
phần mềm trong vài thập kỉ qua. Nếu như trước đây, phần mềm máy tính chỉ được sử dụng để tính
toán khoa học kỹ thuật và xử lý dữ liệu, thì ngày nay, nó đã được ứng dụng vào mọi mặt của đời
sống hàng ngày của con người. Từ các ứng dụng nhỏ để điều khiển các thiệt bị gia dụng như điện
thoại, máy giặt, ti vi, tủ lạnh đến các ứng dụng lớn hơn cho rất nhiều người dùng cùng sử dụng như
hệ thống quản lý doanh nghiệp, các hệ thống hướng dẫn giao thông, hệ thống quản lý việc khám
chữa bệnh. Có thể nói, công nghiệp phần mềm đã len lỏi đến từng ngóc nghách nhỏ nhất của đời
sống con người, đỏi hỏi chất lượng phần mềm ngày một nâng cao hơn. Đồng nghĩa với việc cần
phải kiểm thử phần mềm chặt chẽ để có thể đảm bảo chất lượng của phần mềm.
Kiểm thử phần mềm là khâu sống còn của sản phẩm trước khi đưa vào sử dụng, góp phần
quyết định sự thành công của dự án phần mềm. Tuy nhiên, kiểm thử là một công việc tiêu tốn rất
nhiều thời gian, tiền bạc, công sức. Nhất là đối với các phần mềm lớn, chi phí này càng tăng lên
gấp bội mỗi khi có sự thay đổi, nâng cấp các chức năng của phần mềm. Mà điều này thì không thể
tránh khỏi, phần mềm luôn cần được thay đổi để đáp ứng yêu cầu ngày một cao hơn của người sử
dụng. Khi có sự thay đổi của phần mềm, đồng nghĩa ngoài việc kiểm thử chức năng mới, các chức
năng cũ cũng cần được kiểm tra kỹ càng để đảm bảo chúng vẫn hoạt động tốt . Đó chính là hoạt
động kiểm thử hồi qui.
Hiện tại, kiểm thử hồi qui tại các công ty nhỏ và vừa ở trong nước chủ yếu được thực hiện
bởi kiểm thử thủ công. Nhiều khi chức năng thay đổi nhỏ nhưng phần cần thực hiện kiểm thử lại rất
lớn, bên cạnh việc tốn kém chi phí, nhân lực, cũng có khả năng có thể chậm tiến độ, bị lọt lỗi khi
bàn giao sản phẩm. Do đó, luận văn mong muốn đưa ra giải pháp tự động hóa kiểm thử nhằm giảm
thiểu chi phí kiểm thử, cả về thời gian, tiền bạc, con người, và giảm sự nhàm chán cho kiểm thử
viên mà vẫn đảm bảo được chất lượng của sản phẩm.
Với sự phát triển mạnh mẽ của phát triển phần mềm cũng như là kiểm thử phần mềm hiện
nay, có rất nhiều công cụ hỗ trợ cho kiểm thử tự động, mỗi công cụ có thế có một số phương pháp
luận khác nhau. Nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc lựa chọn công cụ bất kỳ nào cũng tốt,
hoặc cứ áp dụng kiểm thử tự động là có thể tiết kiệm chi phí và đảm bảo dự án sẽ thành công. Vì
vậy luận văn mong muốn đưa ra một cái nhìn tồng quan nhất trong việc nghiên cứu áp dụng tự
động hóa trong kiểm thử phần mềm hiện nay, các thế hệ công cụ kiểm thử tự động cũng như
nghiên cứu hai phương pháp luận tự động hóa kiểm thử hướng dữ liệu và hướng từ khóa. Cuối
2
cùng, luận văn sẽ áp dụng kiểm thử tự động trong kiểm thử chức năng của phần mềm Ads Editor
với công cụ Robot Framework.
Nội dung của luận văn
Với mục đích như trên, luận văn có những nội dung như sau:
Luận văn tổng hợp lý thuyết về kiểm thử phần mềm và kiểm thử tự động - một giải pháp
góp phần nâng cao năng suất, chất lượng hoạt động kiểm thử phần mềm.
Luận văn mô tả phương pháp kiểm thử hướng dữ liệu và phương pháp kiểm thử hướng từ
khóa. Nền tảng lý thuyết này sẽ được thử nghiệm trong luận văn này.
Luận văn đã mô tả từng bước quá trình áp dụng kiểm thử hướng dữ liệu và hướng từ khóa
vào kiểm thử một hệ thống trong thực tế, góp phần giảm chi phí việc kiểm thử một số sản phẩm
phần mềm.
Cấu trúc của luận văn
Với mục tiêu xây dựng giải pháp tự động hóa cho kiểm thử hồi qui, luận văn được chia làm
bốn chương:
Chương I: Tổng quan kiểm thử tự động
Chương này giới thiệu về khái niệm kiểm thử, kiểm thử tự động, vai trò và lợi ích khi ứng
dụng kiểm thử tự động trong hoạt động kiểm thử phần mềm. Chương này cũng trình bày các bước
để tiếp cận kiểm thử tự động cũng như các vấn đề có thể gặp phải trong quá trình áp dụng kiểm thử
tự động.Ngoài ra cũng tổng hợp về tình hình thị trường của kiểm thử tự động, tình hình nghiên cứu
áp dụng kiểm thử tự động hiện nay.
Chương II: Giải pháp kiểm thử tự động hướng dữ liệu và hướng từ khóa
Từ những nghiên cứu ở Chương I, chương này giới thiệu hai giải pháp kiểm thử tự động
hướng dữ liệu và hướng từ khóa.
Chương III: Thử nghiệm kiểm thử hướng dữ liệu và từ khóa
Chương này giới thiệu sơ lược với bạn đọc về phần mềm quản lý quảng cáo trực tuyến Ads
Editors. Lý do cần thiết phải xây dựng hệ thống kiểm thử tự động để kiểm thử cho hệ thống Ads
Editors. Đưa ra các bước xây dựng kiểm thử hướng dữ liệu và hướng từ khóa trong việc áp dụng
kiểm thử tự động chức năng “Post changes/ Get changes”.
Chương IV: Kết luận và khuyến nghị
Trong chương này, chúng tôi sẽ tổng kết lại các kết quả và đóng góp mà việc thực hiện đề tài
đem lại. Ngoài ra, chúng tôi cũng đề xuất các phương hướng nghiên cứu tiếp theo, nhằm giúp cho
đề tài trở nên hoàn thiện hơn.
3
CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN KIỂM THỬ TỰ ĐỘNG PHẦN MỀM
4
1.1 Giới thiệu
Khái niệm
Kiểm thử phần mềm là qui trình thực hiện một chương trình hay hệ thống với mục đích tìm
lỗi, như Myer định nghĩa Error! Reference source not found.. Có kiểm thử, chúng ta có thể đánh
giá được các yêu cầu về chức năng cũng như yêu cầu phi chức năng (tính tin cậy, tính khả dụng,
tính hiệu quả, khả năng bảo trì, bảo mật, tính di động) của phần mềm. Lỗi phần mềm càng được
tìm ra muộn, nhất là sau khi sản phẩm đã đến tay người dùng thì càng tốn nhiều thời gian và tiền
bạc để sửa lỗi. Do đó, kiểm thử phần mềm được thực hiện ngay trong quá trình phát triển phần
mềm.
Hiện nay, các công cụ hỗ trợ lập trình đã giúp tăng cải thiện năng suất làm việc của các lập
trình viên lên rất nhiều. Điều này dẫn đến tăng áp lực lên các kiểm thử viên, những người thường
đứng ở vị trí nút cổ chai trong việc bàn giao sản phẩm phần mềm. Đòi hỏi kiểm thử viên phải kiểm
thử nhiều hơn trong khoảng thời gian ít hơn. Nên việc cần làm với các kiểm thử viên đó là tìm ra
cách để vừa đảm bảo chất lượng của phần mềm, đồng thời phải rút ngắn thời gian kiểm thử, đồng
nghĩa với việc tăng năng suất kiểm thử. Cũng giống như rất nhiều nghành nghề khác, khi nghĩ đến
việc tăng năng suất lao động, người ta nghĩ đến tự động hóa. Vậy kiểm thử tự động là gì?
Kiểm thử tự động là quá trình thực hiện một cách tự động các bước trong một kịch bản kiểm
thử. Mục đích của kiểm thử tự động là giảm thiểu thời gian, công sức và kinh phí, tăng độ tin cậy,
tăng tính hiệu quả và giảm sự nhàm chán cho kiểm thử viên trong quá trình kiểm thử phần mềm.
Error! Reference source not found.
Kiểm thử phần mềm hay kiểm thử kiểm thử phần mềm tự động có thể được phân chia thành
kiểm thử tĩnh và kiểm thử động, trong đó kiểm thử động bao gồm kiểm thử chức năng và kiểm thử
phi chức năng. Mỗi loại kiểm thử đều đóng vai trò quan trọng trong đảm bảo chất lượng phần
mềm, như kiểm thử tĩnh là thực hiện kiểm thử ở giai đoạn sớm của quá trình phát triển phần mềm,
phát hiện các lỗi trên các tài liệu thiết kế, mã nguồn... Kiểm thử động được thực hiện khi mã nguồn
được thực thi, nhằm phát hiện ra các lỗi về chức năng như phần mềm có hoạt động như thiết kế
không, hoặc các lỗi phi chức năng như phần mềm có hoạt động như mong muốn của người dùng
không. Do có rất nhiều thuật ngữ liên quan đến kiểm thử và kiểm thử tự động không thể giới thiệu
hết trong phạm vi của luận văn. Nên luận văn chỉ đề cập đến các khái niệm kiểm thử chức năng và
kiểm thử hồi qui, tập trung vào áp dụng kiểm thử tự động các chức năng ở trong giai đoạn kiểm thử
hồi qui.
Kiểm thử chức năng
Giống như tên gọi của nó, kiểm thử chức năng đảm bảo rằng các chức năng của phần mềm sẽ
hoạt động đúng như yêu cầu trong đặc tả phần mềm, Chức năng của phần mềm là những gì mà nó
5
được xây dựng để có thể làm được. Vậy kiểm thử chức năng sẽ là kiểm tra xem phần mềm có thể
làm được các yêu cầu có trong đặc tả hay ca sử dụng (use cases). Có thể có một số chức năng mà
cũng được giả sử sẽ thỏa mãn mặc dù không được nhắc đến trong tài liệu nhưng được ngầm hiểu
bởi kiểm thử viên. Kiểm thử chức năng có thể được thực hiện ở tất cả các mức kiểm thử: kiểm thử
đơn vị, kiểm thử tích hợp, kiểm thử hệ thống, kiểm thử chấp nhận…
Kiểm thử hồi qui
Như đã nói ở trên, khi xây dựng một phiên bản mới của hệ thống như sửa lỗi, thêm chức
năng, chúng ta có thể vô tình gây ra các lỗi mới. Nhiều khi có thay đổi rất nhỏ nhưng cũng gây ra
vấn đề rất lớn ngoài sức tưởng tượng của đội phát triển. Để tránh những sự việc đáng tiếc này xảy
ra, chúng ta cần kiểm thử lại phần mềm để đảm bảo chức năng đã chạy tốt vẫn tiếp tục chạy tốt.
Để góp phần nâng cao hiệu quả kiểm thử hồi qui có thể vừa kết hợp kỹ thuật lựa chọn các bài
kiểm thử như đã nói ở đây, cùng với việc thực hiện các bài kiểm thử một cách tự động. Tuy nhiên,
trong phạm vi của luận văn này, sẽ chỉ tập trung vào việc thực thực thi các bài kiểm thử trong kiểm
thử hồi qui một cách tự động.
1.2 Qui trình kiểm thử tự động
Theo Douglas Hoffman, một tiến trình hiệu quả để thực hiện tự động hóa kiểm thử bao gồm
các bước như ở hình dưới đây Error! Reference source not found.
Lập kế hoạch tự
động hóa
Thiết kế hệ thống
tự động
Phát triển hệ
thống
Lựa chọn và đánh giá
các công cụ tự động
Giới thiệu và triển
khai hệ thống
Rà soát lại và
đánh giá
Hình 1 Tiến trình tự động hóa
1.3 Lợi ích và thách thức của kiểm thử tự động
1.3.1 Lợi ích
1.3.2 Thách thức của kiểm thử tự động
1.4 Thị trường kiểm thử tự động
Trên thế giới
6
Một nghiên cứu thị trường được thực hiện trong tháng 11 & tháng 12 năm 2012 ở một số
nước ở Bắc Mỹ và châu Âu về xu hướng kiểm thử tự động cho hệ thống doanh nghiệp trong năm
2013 đã chỉ ra rằng kiểm thử tự động ngày càng nhận được sự quan tâm và đầu tư của doanh
nghiệp. Có 204 doanh nghiệp trên tổng số 594 doanh nghiệp xác nhận lên kế hoạch tăng cường đầu
tư vào kiểm thử tự động và đảm bảo chất lượng phần mềm trong 12 tháng tới. Chỉ có 24.6% nhận
định là không lên kế hoạch trong lĩnh vực này.
Tại Việt Nam
Theo báo cáo dịch vụ phần mềm toàn cầu hàng năm từ Gartner, Việt Nam đứng trong tốp 30
của các nước gia công phần mềm hàng đầu thế giới cho gia công phần mềm và đứng trong tốp 10
của khu vực Châu Á – Thái Bình Dương. Kiểm thử phần mềm là một nghành công nghiệp mới và
nắm giữ rất nhiều tiềm năng cho Việt Nam, đặc biệt là trong lĩnh vực gia công phần mềm, nơi mà
kiểm thử phần mềm đang thu hút được sự quan tâm của giới trẻ Error! Reference source not
found.. Tuy nhiên nguồn nhân lực về kiểm thử phần mềm và đặc biệt là kiểm thử tự động ở Việt
Nam đang không đáp ứng được nhu cầu của các nhà tuyển dụng.
1.5 Tình hình nghiên cứu kiểm thử tự động
Khung kiểm thử tự động được xuất hiện từ rất lâu, và được tổng quát hóa như sau:
1. Thế hệ đầu tiên của khung là phi cấu trúc, có dữ liệu kiểm thử được nhúng vào trong đoạn
mã (Script) và thường có một đoạn mã cho mỗi bài kiểm thử. Các đoạn mã chủ yếu được sinh ra
bởi sử dụng công cụ “chụp và chạy lại” (Capture and replay) nhưng cũng có thể được viết thủ
công. Kiểu đoạn mã như thế này thường không có khả năng bảo trì và khi mà hệ thống được kiểm
thử có thay đổi thì đoạn mã liên quan sẽ phải thực hiện lại công việc chụp và chạy lại.
2. Thế hệ khung thứ hai có mã nguồn được thiết kế tốt, mô-đun hóa, mạnh, có tài liệu và do
đó có khả năng bảo trì. Đoạn mã không chỉ thực thi kiểm thử mà ví dụ cũng có thể cài đặt, làm
sạch, phát hiện lỗi và phục hồi. Dữ liệu kiểm thử vẫn được nhúng trực tiếp vào trong đoạn mã nên
vẫn có một mã nguồn điều khiển (Driver scripts) cho một bài kiểm thử. Mã nguồn hầu hết được
viết bằng tay và khả năng bảo trì thì yêu cầu cần có kỹ năng lập trình mà có thể kiểm thử viên
không có.
3. Thế hệ khung thứ ba có tất cả các đặc tính tốt được tìm thấy ở thế hệ thứ hai, ngoài ra thì
việc dữ liệu kiểm thử được tách ra khỏi mã nguồn cũng có thêm nhiều lợi ích đáng kể. Lợi ích đầu
tiên là một đoạn mã có thể dùng cho rất nhiều bài kiểm thử bằng cách chỉ cần điều chỉnh dữ liệu
kiểm thử và thêm một số bài kiểm thử một cách bình thường. Lợi ích thứ hai đó là thực hiện thiết
kế kiểm thử và việc thực hiện viết mã nguồn để thực thi kiểm thử là hai công việc riêng rẽ, việc đầu
tiên có thể thực hiện bởi người có kiến thức về lĩnh vực kiểm thử, biết cách xây dựng những bài
kiểm thử có chất lượng tốt và việc thứ hai được thực hiện bởi người có kĩ năng lập trình mà có thể
7
không có kĩ năng thiết kế bài kiểm thử. Khái niệm này được gọi là kiểm thử hướng dữ liệu (Data-
driven testing). Kiểm thử hướng từ khóa (Keyword-driven testing) đó là thêm các từ khóa điều
khiển việc thực thi kiểm thử vào dữ liệu kiểm thử. Error! Reference source not found.
Việc áp dụng khung thế hệ thứ ba trong kiểm thử tự động chính là mục tiêu của khóa luận
này. Chi tiết về kiểm thử hướng dữ liệu và kiểm thử hướng từ khóa sẽ được giới thiệu cụ thể hơn ở
chương 2.
1.6 Tình hình ứng dụng kiểm thử tự động
Bảng 1. Phân loại các công cụ kiểm thử phần mềm tự động
#
Loại công cụ
Miêu tả chức năng
1
Quản lý thông tin kiểm thử
Công cụ và các giải pháp hỗ trợ các kỹ thuật kiểm thử và
(Test information management đảm bảo chất lượng, giúp tạo, cập nhật và bảo trì các thông
)
tin kiểm thử đa dạng, bao gồm bài kiểm thử, kịch bản, dữ
liệu, kết quả kiểm thử và các vấn đề được phát hiện.
Công cụ và giải pháp hỗ trợ thiết lập và thực hiện kiểm thử,
tập hợp và đánh giá kết quả kiểm thử.
2
Điều khiển và thực thi kiểm
thử (Test execution and
control)
3
4
5
6
Tạo kiểm thử tự động (Test
generation)
Giải pháp và công cụ tạo ra các chương trình kiểm thử một
cách tự động.
Phân tích độ phủ của kiểm thử Công cụ và giải pháp thực hiện phân tích mật độ phủ của
(Test coverage analysis)
Đo hiệu năng (Performance
testing and measurement)
Giả lập phần mềm (Software
simulators )
bài kiểm thử dự trên các tiêu chí được lựa chọn.
Công cụ và giải pháp hỗ trợ việc đo và kiểm tra hiệu năng
của hệ thống.
Chương trình được phát triển để giả lập chức năng hoặc
hành động của hệ thống bên ngoài hoặc các thành phần/hệ
thống con cần thiết cho việc kiểm thử.
7
Kiểm thử hồi qui (Regression
Công cụ hỗ trợ kiểm thử hồi qui và các hoạt động “Ghi” và
“Chụp và chạy lại” (recording, capturing and replaying)
testing)
8
CHƯƠNG 2. GIẢI PHÁP KIỂM THỬ TỰ ĐỘNG HƯỚNG DỮ LIỆU VÀ TỪ KHÓA
Chương 1 đã giới thiệu những khái niệm chung về kiểm thử tự động phần mềm, trong đó
nhấn mạnh luân văn tập trung vào những khung kiểm thử tự động trên qui mô lớn. Khung kiểm thử
tự động là một tập hợp các giả định, các khái niệm và công cụ được cung cấp để hỗ trợ cho quy
trình kiểm thử tự động. Nó là một hệ thống tích hợp thiết lập các qui tắc tự động hóa một sản phẩm
cụ thể như là chức năng, nguồn dữ liệu kiểm thử chi tiết các đối tượng và mô-đun có thể tái sử
dụng khác nhau Error! Reference source not found. . Với mục tiêu áp dụng khung kiểm thử tự
động hướng dữ liệu và từ khóa, trong Chương 2 sẽ trình bày về yêu cầu của khung kiểm thử tự
động, nghiên cứu giải pháp kiểm thử hướng dữ liệu (Data –driven testing) và hướng từ khóa
(Keyword-driven testing).
2.1. Yêu cầu chức năng của khung tự động hóa kiểm thử
Error! Reference source not found.
Bảng 2: Yêu cầu mức cao cho khung kiểm thử tự động
Tự động thực thi Là yêu cầu số một của kiểm thử tự động, nhưng nếu chỉ thực thi kiểm thử thôi
kiểm thử
thì chưa đủ, khung kiểm thử tự động còn phải có khả năng phân tích kết quả
kiểm thử, kiểm soát lỗi và xuất ra báo cáo.
Dễ sử dụng
Cho phép người dùng có thể thiết kế và chỉnh sửa kịch bản kiểm thử, sau đó
chạy và giám sát trạng thái của quá trình kiểm thử mà không cần phải có kỹ
năng lập trình.
Khả năng bảo trì Khả năng bảo trì dữ liệu kiểm thử và mã nguồn của khung kiểm thử tự động
phải có thể sửa đổi thật nhanh và dễ dàng khi hệ thống đang kiểm thử có thay
đổi.
Có khả năng tạo thêm nhiều tính năng mới cho khung kiểm thử tự động
Những yêu cầu như ở Bảng 3 có thể phân chia ra nhiều yêu cầu chi tiết hơn như sau:
2.1.1. Thực thi kiểm thử mà không cần phải giám sát
Khung kiểm thử (Framework) phải có thể bắt đầu thực thi kiểm thử sau khi được nhấn vào
một nút (Button), điều này có nghĩa rằng khung phải có thể cài đặt môi trường kiêm thử cũng như
phải kiểm tra được tất cả các điều kiện đó đã được thỏa mãn.
2.1.2.Bắt đầu và dừng thực thi kiểm thử
Khung kiểm thử tự động phải có khả năng bắt đầu thực thi kiểm thử một cách thủ công. Tốt
hơn nữa nếu có thể tự động thực thi kiểm thử tại một thời gian xác định hay sau một sự kiện nào đó
(ví dụ: Có phiên bản mới của hệ thống cần kiểm thử). Cách dễ nhất để bắt đầu thực thi kiểm thử đó
9
là từ câu lệnh được viết thủ công sử dụng các tính năng của hệ điều hành cho việc tạo lịch. Bắt đầu
kiểm thử sau khi có một sự kiện nào đó xuất hiện có thể được thực hiện tương tự như việc sử dụng
một công cụ bên ngoài (External tools).
2.1.3.Kiểm soát lỗi
2.1.4.Thẩm định kết quả kiểm thử
2.1.5.Gán trạng thái kiểm thử
Sau khi kiểm thử được thực thi và kết quả của nó được xác minh thì cần gán trạng thái cho
kết quả cuối cùng. Nếu như trong quá trình thực thi kiểm thử, không xuất hiện lỗi gì và tất cả các
phép so sánh giữa kết quả thực tế và kết quả mong muốn hoàn toàn khớp với nhau thì bài kiểm thử
(Test case) có trạng thái là đạt yêu cầu (Pass), nghĩa là nội dung cần kiểm thử đã hoạt động đúng
như yêu cầu. Nếu ở trong các trường hợp khác thì trạng thái kiểm thử là thất bại (Failed), nghĩa là
nội dung cần kiểm thử đã không thỏa mãn yêu cầu của bài kiểm thử.
2.1.6. Xử lý các lỗi như mong muốn
2.1.7.Ghi lại thông tin chi tiết
2.1.8.Báo cáo tự động
2.2. Kiểm thử hướng dữ liệu (Data-driven testing)
2.2.1.Giới thiệu
Những mã nguồn kiểm thử đơn giản thường có dữ liệu được nhúng sẵn ở trong, dẫn đến vấn
đề là khi cần thay đổi dữ liệu kiểm thử, mã nguồn cũng cần thay đổi theo.
Điều này có thể không phải là vấn đề lớn khi người cần thay đổi mã nguồn chính là người mà
đã viết nên mã nguồn này ngay từ ban đầu, nhưng sẽ là vấn đề lớn đối với những người khác và
không có kinh nghiệm lập trình. Việc nhúng dữ liệu kiểm thử trong mã nguồn kiểm thử cũng có
thêm một vấn đề khác nữa đó là khi muốn tạo thêm bài kiểm thử với các bước tương tự nhưng có
sự thay đổi về dữ liệu kiểm thử thì luôn luôn yêu cầu phải lập trình. Nhiệm vụ này có thể rất dễ
dàng – sao chép dữ liệu ban đầu và sửa phần dữ liệu kiểm thử – nhưng yêu cầu ít nhất phải có kiến
thức lập trình. Việc tái sử dụng như thế này sẽ dẫn đến việc nếu phần mềm bị thay đổi thì toàn bộ
mã nguồn phải viết lại. Error! Reference source not found.
Bởi những vấn đề này mà việc nhúng dữ liệu kiểm thử vào trong mã nguồn kiểm thử không
phải là giải pháp phù hợp khi xây dựng một khung kiểm thử tự động. Cách tiếp cận tốt hơn đó là
đọc dữ liệu kiểm thử từ một nguồn dữ liệu bên ngoài và thực hiện các bài kiểm thử dựa trên nó.
Cách tiếp cận này được gọi là kiểm thử hướng dữ liệu.
2.2.2.Sửa đổi và lưu trữ dữ liệu
2.2.3.Xử lý dữ liệu kiểm thử
10
Việc cài đặt một đoạn mã để thực hiện phân tích dữ liệu hướng kiểm thử có thể dễ dàng đến
mức ngạc nhiên với ngôn ngữ kịch bản hiện đại.
2.2.4.Hứa hẹn và vấn đề của kiểm thử hướng dữ liệu
2.3. Kiểm thử hướng từ khóa (Keyword-driven testing)
2.3.1.Giới thiệu
Phần giới thiệu về kiểm thử hướng dữ liệu (data-driven testing) đã cho thấy đây là một
hướng tiếp cận có nhiều hứa hẹn, nhưng đồng thời cũng cho thấy giới hạn lớn nhất của nó đó là tất
cả các bài kiểm thử là tương đương nhau và việc tạo ra các bài kiểm thử hoàn toàn mới thì yêu cầu
phải có nỗ lực lập trình. Một giải pháp cho giới hạn này, được đưa ra bởi Fewster và Graham và
Kaner đó là tiếp cận hướng từ khóa mà trong đó không chỉ có dữ liệu kiểm thử mà cả những chỉ
đạo về việc làm gì với dữ liệu kiểm thử cũng được tách ra khỏi mã nguồn và đưa ra các tệp tin bên
ngoài. Những chỉ đạo này được gọi là từ khóa (Keywords) và các kĩ sư kiểm thử có thể sử dụng
chúng để xây dựng nên bài kiểm thử một cách dễ dàng. Error! Reference source not found.
Ý tưởng đơn giản cũng giống như trong kiểm thử hướng dữ liệu đó là đọc dữ liệu kiểm thử từ
một tệp tin bên ngoài và chạy các kiểm thử dựa trên đó. Như Fewster và Graham, kiểm thử
hướng từ khóa chính là mở rộng của kiểm thử hướng dữ liệu. Error! Reference source not
found.Error! Reference source not found.2.3.2.Sửa đổi và lưu trữ dữ liệu kiểm thử
2.3.3. Xử lý dữ liệu kiểm thử
2.3.4.Từ khóa ở các mức khác nhau
Một trong những quyết định quan trọng cần thực hiện khi thiết kế từ khóa đó là mức của từ
khóa có thể sử dụng.Trong Error! Reference source not found., từ khóa được sử dụng ở mức khá
thấp (như là Input, Push), làm cho chúng trở nên phù hợp với kiểm thử mức chi tiết ở mức giao
diện. Khi kiểm thử chức năng ở mức cao hơn, như là mức logic nghiệp vụ (Business logic), từ
khóa mức thấp thường khiến cho các bài kiểm thử rất dài và các từ khóa ở mức cao là có khả năng
cho thấy từ khóa mức cao làm cho các bài kiểm thử trở nên ngắn hơn.
11
CHƯƠNG 3. THỬ NGHIỆM KIỂM THỬ HƯỚNG DỮ LIỆU VÀ TỪ KHÓA
3.1. Mô tả đối tượng kiểm thử
3.1.1.Phần mềm Ads Editor
Ads Editor là một ứng dụng quản lý các chiến dịch quảng cáo trực tuyến (Ads advertising
campaigns), hoạt động trên nền Window, cho phép người dùng tải dữ liệu, sửa đổi và đẩy dữ liệu
từ máy tính lên server của Google Adword.
Qui trình cơ bản để sử dụng công cụ Ads Editor như sau: Tải một hoặc nhiều tài khoản, thực
hiện thay đổi ở trên máy tính cá nhân rồi đẩy dữ liệu lên máy chủ Google Adword.
3.1.2.Chức năng “Post Changes” và “Get Changes” dữ liệu
3.1.3.Các vấn đề cần khắc phục khi kiểm thử chức năng “Post changes” và “Get changes” dữ
liệu
3.2.Yêu cầu tự động hóa kiểm thử
Từ các vấn đề như trên, cần phải xây dựng một hệ thống giúp cho kiểm thử viên thực hiện
kiểm thử tự động “post change/ get changes” dữ liệu. Gọi hệ thống này là “Hệ thống kiểm thử tự
động” (HTKTTĐ). Dưới đây là các yêu cầu mà HTKTTĐ phải đáp ứng:
- Đọc dữ liệu kiểm thử từ một tệp tin excel: Tệp tin này bao gồm các dữ liệu chỉnh sửa của
“campaign, ad group, text ad, keyword” theo từng bài kiểm thử
- Thực hiện “Post change” tự động cho ứng dụng thứ nhất. Error! Reference source not
found. dưới đây minh họa việc thêm mới dữ liệu ở trên ứng dụng Ads Editor và sau đó đẩy ứng
dụng lên trên máy chủ.
- Thực hiện “Get changes” tự động và so sánh dữ liệu “Get changes” ở ứng dụng 2 với dữ
liệu đã “Post changes” ở ứng dụng thứ nhất. Xuất kết quả ra tệp tin log để kiểm thử viên có thể
kiểm tra được kết quả của bài kiểm thử.
3.3.Môi trường thử nghiệm
Để ứng dụng giải pháp kiểm thử tự động sử dụng cả kiểm thử tự động hướng dữ liệu và kiểm
thử hướng từ khóa, kiến trúc kiểm thử ứng dụng Ads Editor được thể hiện như ở dưới đây:
13
Hình 4: Môi trường kiểm thử tự động ứng dụng Ads Editor
3.3.1.Khung kiểm thử tự động Robot framework
Cài đꢀt Robot Framework
Thư viện của Robot framework
3.3.2.Ranorex
Hình 5: Kiến trúc bậc cao thể hiện giao tiếp của Robot framework và Ads Editor
Trước khi thực thi kiểm thử tự động bằng Robot framework, cần có thao tác khởi động thư
viện từ xa.
3.4.Thiết kế kiểm thử hướng dữ liệu và từ khóa
14
3.4.1.Thiết kế bài kiểm thử
Bảng 3: Bài kiểm thử “Post changes added new ad group sucessfully”
Điều kiện tiền đề
- Have download
campaign C
Các bước thực hiện kiểm thử
Application 1:
Kết quả mong muốn
Application 1:
1. Select campaign C
2. Click on tab [Ad group]
3. Click on button [Add new]
4. Edit data as in file data test
- For example: Name = A, max cpc
=1
3. New ad group is
generated.
4. Data is edited as in file
data test
5. Post changes
Application 2:
Application 2:
1. Can get changes data with
number get changes as
number data post changes
2. Data get changes and data
post changes must be map
1. Get changes data of campaign C
2. Compare data get changes on
application 2 with data post change
on application one
3.4.2.Thiết kế kiểm thử hướng dữ liệu
Dữ liệu kiểm thử cho bài kiểm thử “Post changes added new ad group sucessfully” sẽ được
tạo ra từ tệp tin excel, tại Sheet 1: “Add new ad group”.
Mỗi lần thực thi kiểm thử cho bài kiểm thử trên, dữ liệu kiểm thử sẽ được đọc lên từ tệp tin
excel, mỗi lần truyền vào một dòng dữ liệu, sau khi kết thúc kiểm thử cho dữ liệu này sẽ lặp lại với
các dữ liệu khác.
3.4.3.Thiết kế các từ khóa cho bài kiểm thử
3.4.3.1.Thiết kế từ khóa mức cao
Bảng 4: Các từ khóa xây dựng cho các bước thực hiện bài kiểm thử
#
1
2
3
Tên keyword
Miêu tả
Thực hiện tải dữ liệu kiểm thử từ file excel
Lựa chọn cửa sổ Campaign
Load Data From Excel File
Select Campaigns Tabpage
Select campaign C
Lựa chọn campaign
15
#
4
5
Tên keyword
Miêu tả
Lựa chọn cửa sổ Ad groups
Select Ad Groups Tabpage
Add new ad group A of campaign
C
Thêm mới dữ liệu
6
Count changes of campaign C that
will be posted
Đếm các thay đổi của campaign C được đẩy lên máy
chủ (để sau đó so sánh với số lượng dữ liệu được tải
về)
7
6
Post change data of campaign C
Get changes
Đẩy dữ liệu lên máy chủ
Thực hiện tải các dữ liệu thay đổi từ máy chủ về ứng
dụng
7
8
9
Select campaign tabpage
Select campaign C
Mở tab Campaign
Lựa chọn campaign tương ứng có thay đổi dữ liệu
Mở tab Ad group của campaign có thay đổi dữ liệu
Thực hiện so sánh dữ liệu cho từng ad group
Select ad group tab page
10 Verify Data In Grid View
3.4.3.2.Thiết kế từ khóa mức thấp
Danh sách các từ khóa nghiệp vụ được thể hiện ở Bảng 12.
#
1
2
3
Tên keyword
Add account
Miêu tả
Lựa chọn đăng nhập tài khoản khác
Fill In Email Address And Password Điền thông tin của email và mật khẩu
Click OK on Select Campange
Chọn nút (button) OK khi lựa chọn
Campaign
4
5
Wait
For
All
Campaigns Kiểm tra campaign đã được tải về chưa
Downloaded
Click Close Button At Download Đóng màn hình sau khi đã tải dữ liệu xong
Campaigns Screen
6
Select Campaigns Tabpagec
Search In Textfield Search
Chuyển sang tab campaign
7
Tìm kiếm trên trường văn bản (text field)
8
Search In Data Grid View And Click Tìm kiếm trên bảng dữ liệu và lựa chọn
Select Ad Groups Tabpage Lựa chọn cửa sổ Ad groups
Open Edit Selected Ad Groups If Mở cửa sổ sửa ad group nếu cửa sổ này đang
Closed đóng
9
10
16
#
Tên keyword
Miêu tả
11
Select All Unposted Local Changes
Lựa chọn tất cả các thay đổi ở máy mà chưa
được đẩy lên máy chủ
12
Wait For All Post Changed Has Đợi cho đến khi tất cả các thay đổi đã được
Been Completed
đẩy lên máy chủ
13
14
Quit Ads Editor
Đóng ứng dụng
Verify and Expand Edit Selected Ad Kiểm tra xem cửa sổ sửa dữ liệu của Ad
Groups
group có mở không
15
16
Expand Edit Selected Ad Groups
Verify and Click Colapse Message
Mở rộng cửa sổ sửa dữ liệu của Ad group
Kiểm tra xem có đang hiển thị các cửa sổ
thông báo lỗi, cảnh cáo
17
18
19
20
Click collapse message
Select all items
Thu nhỏ cửa sổ thông báo lỗi, cảnh cáo
Lựa chọn tất cả các dữ liệu thay đổi
Hủy tất cả các thay đổi
Click revert selected changes
Click result table
Click vào kết quả hiển thị trên lưới dữ liệu
(data gridview)
Bảng 5: Danh sách các từ khóa nghiệp vụ
Bên cạnh các từ khóa nghiệp vụ, các từ khóa có thể tái sử dụng khi viết bài kiểm thử khác
thể hiện ở Bảng 13.
Bảng 6: Danh sách những từ khóa dùng chung
Miêu tả
#
Tên keyword
Start Ad Editor
1
2
3
4
5
6
Khởi động Ad Editor
Đăng nhập
Sign in Ads Editor
Select campaign C
Lựa chọn dữ liệu cần sửa
Lựa chọn dữ liệu cần sửa
Sửa dữ liệu
Select ad group A of campaign C
Edit data of ad group A of campaign C
Remove data of ad group A of Xóa dữ liệu
campaign C
7
8
Add new ad group A of campaign C
Count changes of campaign C that will Đếm số lượng thay đổi
be posted
Thêm mới dữ liệu
9
Post change data of campaign C
Load Data From Excel File
Đẩy dữ liệu lên server
10
Tải dữ liệu từ một tệp tin excel
17
Miêu tả
#
Tên keyword
11
Revert All Changes
Đưa các dữ liệu có thay đổi ở ứng dụng
về giá trị chưa có thay đổi
12
13
14
15
Verify Data In Grid View
Quit Ads Editor
Kiểm tra dữ liệu ở bảng dữ liệu
Tắt ứng dụng Ads Editor
Wait For All Changes Posted Sucessful Đợi đến khi tất cả các thay đổi được đẩy
lên máy chủ
Post Change Sucessful
Thực hiện đẩy dữ liệu thay đổi lên máy
chủ thành công
Ở đây sẽ miêu tả việc xây dựng một từ khóa dùng chung, hay từ khóa ở mức thấp “Add new
ad group A of campaign C”. Mã nguồn của từ khóa này như sau:
.Arguments
${Ad Group Name} | ${Status} | ${Default max.CPC bid} | ${Max CPM bid} | ${CPA bid} |
${Mobile bid adjustment}
${Is Add Ad Group Button Exist}=
${Time Out}
Rn Wait For Element Exist
${Add Ad Group Button}
Run Keyword If ${Is Add Ad Group Button Exist}==False Fail Add ad group button is not
exist
Rn Click Element ${Add Ad Group Button}
# Set name
Rn Send Keys
# set status
${Ad Group Name}
Rn Send Keys
{Tab}
Run Keyword If '${Status}'=='Paused' Rn Send Keys
# Default max. CPC bid
{Down}
Rn Send Keys
Rn Send Keys
# Max. CPM bid
Rn Send Keys
Rn Send Keys
Rn Send Keys
# CPA bid
{Tab}
${Default max.CPC bid}
{Tab}
{Tab}
${Max CPM bid}
Rn Send Keys
Rn Send Keys
# Mobile bid adjustment
Rn Send Keys
Rn Send Keys
Rn Send Keys
{Tab}
${CPA bid}
{Tab}
{Tab}
${Mobile bid adjustment}
18
Trong đó, các biến được cài đặt ở trong phần argument là các biến tương ứng với từng
trường dữ liệu của ad group mà sẽ được thay đổi dữ liệu thành dữ liệu trong tệp tin dữ liệu kiểm
thử của ad group A: ${Ad Group Name} | ${Status} | ${Default max.CPC bid} | ${Max CPM bid} |
${CPA bid} | ${Mobile bid adjustment}
Để thực hiện các bước thêm mới ad group và truyền dữ liệu từ tệp tin kiểm thử tự động vào
các trường tương ứng của ad group, ta kiểm tra xem nút (Button) thêm mới dữ liệu có tồn tại
không. Nếu có thì thực hiện tiếp các bước sau, nếu không thì thông báo lỗi “Fail Add ad group
button is not exist “.
Sau khi kiểm tra được nút thêm mới dữ liệu vẫn tồn tại bình thường, cần lựa chọn (click) nút
này để thực hiện thêm mới ad group.
Rn Click Element ${Add Ad Group Button}
Sau khi ad group mới được xuất hiện, việc còn lại cần làm đó là sửa đổi dữ liệu của ad group
mới như dữ liệu ở trong dữ liệu kiểm thử. Lúc này con trỏ chuột đang ở trường ad group name, nên
chỉ cần có bước truyền dữ liệu
# Set name
Rn Send Keys
Sau khi truyền dữ liệu cho trường tên, cần sử dụng phím tab để di chuyển đến các trường sau
và truyền dữ liệu:
${Ad Group Name}
# set status
Rn Send Keys
{Tab}
Run Keyword If '${Status}'=='Paused' Rn Send Keys
{Down}
Tương tự như vậy với các trường khác của ad group. Như vậy ta đã tạo xong từ khóa “Add
new ad group A of campaign C”.
Việc tạo từ khóa bậc cao từ những từ khóa bậc thấp khá đơn giản, giống như việc ghép các
bước lại với nhau để tạo thành một chuỗi các hành động hoàn chỉnh. Như từ khóa “Select campaign
C” được tạo ra bởi việc ghép hai từ khóa mức thấp “Search In Textfield Search” và “Search In Data
Grid View And Click”
Arguments
${Campaign Name}
#
Search campaign in text field
Search In Textfield Search ${Campaign Name}
Search In Data Grid View And Click
#
Search In Data Grid View And Click ${Campaign Name}
3.5. Thử nghiệm và đánh giá kết quả
19
Trong quá trình nhập dữ liệu được chỉnh sửa rồi post changes, hệ thống cần phải xác thực dữ
liệu đầu vào để đảm tính đúng đắn của dữ liệu. Tất cả các thao tác sẽ được xuất tới tệp tin log.
Trong trường hợp có lỗi, kiểm thử viên có thể kiểm tra log để xác định nguyên nhân lỗi và khắc
phục sự cố.
Thông tin log hiển thị lỗi trả về tương ứng trong trường hợp bài kiểm thử có lỗi.
3.5.1.Phương pháp đánh giá
Nếu gọi thời gian thực hiện toàn bộ bài kiểm thử bằng tay là T1, thời gian thực hiện toàn bộ bài kiểm
thử bằng Robot framework là T2. Khi đó năng suất đạt được sẽ là:
[Năng suất] = (|T1 – T2|)/T1
Dựa vào giá trị [Năng suất] thì có thể xác định được hiệu quả của việc sử dụng kiểm thử tự
động với Robot framework
Bên cạnh việc đánh giá kiểm thử tự động và kiểm thử thủ công về mặt thời gian, ta cũng thấy
việc kiểm thử tự động và kiểm thử thủ công cho cùng kết quả kiểm thử cho các dữ liệu kiểm thử.
3.5.2.Phân tích kết quả
Thời gian thực hiện bài kiểm thử từ khi chuẩn bị đến khi kết thúc bài kiểm thử “Post changes
added new ad group sucessfully” được tính như sau:
Bảng 7: Đánh giá kết quả kiểm thử tự động
Thao tác
Thực hiện bằng tay (phút)
Thực hiện tự động(phút)
Download dữ liệu
Thao tác khác
5
2
5
2
1
Khởi động Robot framework,
khởi động remote library
Cập nhật test case
2
9
1
2
7
Thực hiện kiểm thử
Điền kết quả kiểm thử tới file
kiểm thử
Báo cáo kết quả kiểm thử
2
Tổng thời gian
Năng suất tăng:
21
18
14.29%
Thống kê trên thực hiện trên một máy và cho một bài kiểm thử, do việc “post changes/ get
changes” hoàn toàn phụ thuộc vào tình trạng mạng và máy chủ của Google Adword nên kiểm thử
tự động chỉ giúp rút ngắn thời gian trong các bước sửa dữ liệu, so sánh dữ liệu sau khi đã “get
changes” về và tổng hợp báo cáo kết quả kiểm thử.
20
Tải về để xem bản đầy đủ
23 trang
22080
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Tóm tắt Luận văn Nghiên cứu và ứng dụng giải pháp kiểm thử tự động phần mềm", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- tom_tat_luan_van_nghien_cuu_va_ung_dung_giai_phap_kiem_thu_t.pdf
