Tóm tắt Luận văn Biện pháp quản lý công tác chủ nhiệm lớp tại các trường THPT trên địa bàn huyện Càng Long tỉnh Trà Vinh
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
LÊ KIM HƯƠNG
BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CÔNG TÁC
CHỦ NHIỆM LỚP TẠI CÁC TRƯỜNG
TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TRÊN ĐỊA BÀN
HUYỆN CÀNG LONG TỈNH TRÀ VINH
Chuyên ngành: Quản lý Giáo dục
Mã số: 60.14.05
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ GIÁO DỤC HỌC
Đà Nẵng - Năm 2013
Công trình được hoàn thành tại
ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
Người hướng dẫn khoa học: TS. Huỳnh Thị Thu Hằng
Phản biện 1: PGS.TS. Lê Quang Sơn
Phản biện 2: PGS.TS. Võ Nguyên Du
Luận văn được bảo vệ trước Hội đồng chấm Luận văn tốt nghiệp thạc sĩ
ngành Giáo dục học họp tại Trường Đại học Trà Vinh vào ngày 08
tháng 6 năm 2013
Có thể tìm hiểu luận văn tại:
- Trung tâm Thông tin-Học liệu, Đại học Đà Nẵng
- Thư viện trường Đại học Sư phạm, Đại học Đà Nẵng
1
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài.
Nhà trường trong bối cảnh hiện nay không chỉ là một tổ chức
giáo dục đơn thuần. Mục tiêu cao nhất của nhà trường là hình thành
nhân cách và nhân lực, phục vụ cho sự phát triển cộng đồng.
Với ý nghĩa và tầm quan trọng nêu trên, bên cạnh việc thực hiện
chức năng dạy học, người GV còn đảm nhận chức năng GD học sinh
thông qua công tác chủ nhiệm lớp. GVCN là nhân vật trung tâm, là linh
hồn của lớp, tập hợp và đoàn kết từng HS trong tập thể. GVCN thay mặt
Hiệu trưởng QL một lớp nhằm thực hiện các mục tiêu GD, góp phần
nâng cao chất lượng hoạt động của một lớp. Để hoạt động này mang lại
hiệu quả cao, ngoài sự nỗ lực của GVCN cần có sự QL công tác chủ
nhiệm của CBQL mà trực tiếp là của Hiệu trưởng.
Là huyện cửa ngõ của của tỉnh Trà Vinh, Càng Long có 5 trường
THPT đủ đáp ứng nhu cầu học tập của con em cán bộ, công nhân và
nhân dân. Được sự chỉ đạo của Sở GD&ĐT, trong những năm qua các
trường THPT ở huyện Càng Long đã có sự quan tâm và có những đổi
mới nhất định về QL công tác chủ nhiệm, đã thực hiện nhiều biện pháp
xây dựng và duy trì nền nếp, kỷ cương, nâng cao chất lượng, hiệu quả
GD toàn diện HS, song kết quả đạt chưa cao. Bởi những biện pháp QL
công tác chủ nhiệm của các Hiệu trưởng chủ yếu xuất phát từ kinh
nghiệm bản thân và tự học hỏi, vì hầu hết các Hiệu trưởng QL công tác
chủ nhiệm chủ yếu bằng kinh nghiệm của quá trình QLGD và dạy học,
vì thế vẫn không thể tránh khỏi những hạn chế.
Xuất phát từ tính cấp thiết trên, chúng tôi chọn nghiên cứu đề tài
“ Biện pháp quản lý công tác chủ nhiệm lớp tại các trường THPT trên
địa bàn huyện Càng Long tỉnh Trà Vinh”.
2
2. Mục tiêu nghiên cứu
Đề xuất các biện pháp QL công tác chủ nhiệm lớp tại các trường
THPT trên địa bàn huyện Càng Long tỉnh Trà Vinh, góp phần nâng cao
chất lượng GD toàn diện của nhà trường.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1. Đối tượng nghiên cứu: Biện pháp quản lý công tác chủ
nhiệm lớp tại các trường THPT huyện Càng Long tỉnh Trà Vinh.
3.2. Phạm vi nghiên cứu: Nghiên cứu thực trạng và đề xuất biện
pháp QL công tác chủ nhiệm lớp tại 5 trường THPT: Nguyễn Đáng,
Nguyễn Văn Hai, Bùi Hữu Nghĩa, Hồ Thị Nhâm và Tân An thuộc
huyện Càng Long tỉnh Trà Vinh (giai đoạn 2010 - 2012).
4. Phương pháp nghiên cứu
a. Phương pháp nghiên cứu lí luận
b. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp quan sát
- Phương pháp phỏng vấn
- Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi
c. Phương pháp thống kê toán
5. Bố cục đề tài
Ngoài các phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham
khảo và phụ lục, luận văn còn có 3 chương
6. Tổng quan tài liệu nghiên cứu
hi đề cập đến công tác GVCN đã có nhiều tài liệu, công trình
nghiên cứu, tìm hiểu, phân tích của các nhà khoa học trong và ngoài
nước. Trong báo cáo (1996) với nhan đề “Học tập: Một kho báu tiềm
ẩn” của UNESCO đã xem xét vấn đề GD suốt đời như là việc học tập
dựa trên bốn trụ cột lớn: “Học để biết; Học để làm; Học để cùng chung
sống; Học để cùng tồn tại”. Đây chính là định hướng cốt lõi cho GD
học sinh trong các trường THPT. Vấn đề GD để làm gì? GD cái gì? và
GD như thế nào? Trong tác phẩm “Phương pháp công tác chủ nhiệm
3
lớp” (NXB Giáo dục Matxcơva,1984), Bôn - đư - rép N.I. đã trình bày
những phương pháp cơ bản về cách thức thực hiện công tác chủ nhiệm
lớp ở các trường phổ thông. Ở Việt Nam, nhiều tác giả cũng đã quan
tâm đi sâu vào nghiên cứu những khía cạnh khác có liên quan đến công
tác chủ nhiệm. Đối với đề tài này đã có tác giả Nguyễn hắc Hiền
nghiên cứu luận văn thạc sĩ “Một số biện pháp tăng cường quản lý của
Hiệu trưởng đối với công tác chủ nhiệm lớp trong các trường THPT
tỉnh Bắc Ninh” (năm 2005), các tác giả: Hà Nhật Thăng, Nguyễn Dục
Quang, Lê Thanh Sử, Nguyễn Thị ỷ với “Công tác GVCN lớp ở trường
phổ thông”.
7. Giả thuyết khoa học
Nếu các biện pháp QL công tác chủ nhiệm lớp được nghiên cứu
và đề xuất trên cơ sở phù hợp với lý luận khoa học QLGD và phù hợp
với các điều kiện thực tế của các trường THPT trên địa bàn huyện
Càng Long tỉnh Trà Vinh, khi được áp dụng sẽ góp phần xây dựng
một môi trường GD tích cực trong nhà trường THPT, góp phần thực
hiện tốt mục tiêu GD toàn diện tại trường học trong giai đoạn hiện nay.
8. Các nhiệm vụ nghiên cứu
8.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý công tác chủ nhiệm lớp
ở trường THPT.
8.2. hảo sát thực trạng quản lý công tác chủ nhiệm lớp tại các
trường THPT huyện Càng Long tỉnh Trà Vinh
8.3. Đề xuất các biện pháp quản lý công tác chủ nhiệm lớp tại
các trường THPT huyện Càng Long tỉnh Trà Vinh
4
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP
Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
1.1. TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU CỦA VẤN ĐỀ
Trong mục này, chúng tôi trình bày khái quát tổng quan nghiên cứu
về quản lý công tác chủ nhiệm lớp ở trường THPT.
1.2. CÁC KHÁI NIỆM CHÍNH CỦA ĐỀ TÀI
1.2.1. Quản lý và QLGD
a. Khái niệm quản lý: Quản lý là những hoạt động có sự phối
hợp điều hành, hướng dẫn và điều chỉnh nhằm định hướng và kiểm soát
các hoạt động của con người trong quá trình tiến tới mục tiêu.
b. Khái niệm QLGD: là sự tác động qua lại có hệ thống, có kế
hoạch, có ý thức và mục đích giữa chủ thể QL và khách thể QL, thông
qua hoạt động điều hành, phối hợp các lực lượng GD nhằm đạt được
mục tiêu QLGD, đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu phát triển xã hội.
c. Quản lý nhà trường
Nhà trường là một thành tố cơ bản của hệ thống giáo dục nên
quản lý nhà trường cũng được hiểu như là một bộ phận của quản lý
giáo dục. Thực chất của quản lý nhà trường, suy cho cùng là tạo điều
kiện cho các hoạt động trong nhà trường vận hành theo đúng mục tiêu,
tính chất của nhà trường xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam.
1.2.2. Khái niệm công tác Giáo viên chủ nhiệm
Công tác GVCN là công tác tổ chức giáo dục toàn diện HS của
từng lớp, trên cơ sở phối hợp các lực lượng GD để xây dựng tập thể lớp
thành tập thể tốt, góp phần xây dựng tập thể, nhà trường tốt.
1.2.3. Khái niệm Quản lý công tác giáo viên chủ nhiệm
Là hoạt động tổ chức, điều hành của Hiệu trưởng đối với hoạt
động chủ nhiệm của GVCN nhằm nâng cao chất lượng GD toàn diện.
5
1.3. CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP Ở TRƯỜNG THPT
1.3.1. Vị trí, nhiệm vụ của nhà trường THPT
Trường trung học là cơ sở GD phổ thông của hệ thống GD quốc
dân. Trường có tư cách pháp nhân, có tài khoản và con dấu riêng.
Trường trung học có nhiệm vụ tổ chức dạy học và các hoạt động
GD khác theo mục tiêu, chương trình GD phổ thông dành cho cấp THCS
và cấp THPT do Bộ trưởng Bộ GD&ĐT ban hành. Công khai mục tiêu,
nội dung GD, nguồn lực, tài chính, kết quả đánh giá chất lượng GD.
1.3.2. Đặc điểm tâm lí lứa tuổi học sinh THPT
a. Đặc điểm hoạt động của học sinh THPT
Hoạt động của HS THPT đa dạng, phong phú. Hoạt động học tập
có tính chất, nội dung đặc thù, yêu cầu cao về tính năng động, độc lập,
gắn liền với xu hướng học tiếp lên cao hay học nghề, đi làm.
b. Đặc điểm phát triển nhận thức, trí tuệ học sinh THPT
Tính chủ định được phát triển mạnh ở các quá trình nhận thức, trí
tuệ của HS, thể hiện ở hai đặc điểm: quá trình nhận thức cảm tính như:
Cảm giác, tri giác, trí nhớ, chú ý và sự phát triển tư duy lí luận phát triển
mạnh, chặt chẽ, có cơ sở, tính phê phán của tư duy cũng phát triển.
c. Sự phát triển tự ý thức của học sinh THPT
Đây là đặc điểm nhân cách nổi bật của HS THPT, gồm hai quá
trình chính: Sự phát triển tự nhận thức bản thân và tự đánh giá bản thân.
d. Giao tiếp với người lớn, với bạn cùng lứa
Học sinh THPT giao tiếp với người lớn là để tìm kiếm sự hiểu
biết, thông cảm, giúp đỡ trong những vấn đề riêng tư, thầm kín. Giao
tiếp với bạn cùng tuổi là một dạng tiếp xúc tình cảm đặc biệt, từ đó,
xuát hiện tình cảm đặc trưng ở độ tuổi này là tình yêu nam nữ.
e. Sự phát triển ý thức nghề nghiệp và sự chuẩn bị cho cuộc
sống tương lai
6
Cuối bậc học THPT, HS càng hướng sự quan tâm của mình nhiều
hơn vào những dự định tương lai, dự định nghề nghiệp, làm cho hoạt
động học tập cũng bị chi phối bởi sự lựa chọn nghề nghiệp của HS.
1.3.3 Vị trí, vai trò của công tác GVCN ở trường THPT
a. Vị trí của công tác chủ nhiệm
GVCN là người chịu trách nhiệm về mọi mặt của lớp, là cầu nối
giữa tập thể lớp, các thành viên trong lớp với Hiệu trưởng, với tập thể
sư phạm nhà trường, với gia đình và với xã hội.
b. Vai trò của công tác chủ nhiệm
GVCN lớp là người thay mặt Hiệu trưởng làm công tác quản lý
và GD học sinh, chịu trách nhiệm về chất lượng GD toàn diện HS, là
cầu nối, giữ mối liên lạc thường xuyên giữa các lực lượng GD trong và
ngoài nhà trường, là nhân vật trung tâm, là linh hồn của lớp, tập hợp và
đoàn kết HS, theo dõi mọi mặt hoạt động của HS nhằm giúp các em
phát triển toàn diện.
1.3.4. Nội dung công tác chủ nhiệm lớp ở nhà trường THPT
a. Tìm hiểu và nắm vững đối tượng giáo dục
Tìm hiểu và nắm vững đối tượng GD vừa là nội dung, vừa là điều
kiện để làm tốt công tác của GVCN lớp. GVCN cần hiểu rõ toàn bộ
cuộc sống tâm hồn, tình cảm của HS kể cả những thay đổi trong đời
sống nội tâm của từng HS để có giải pháp tác động phù hợp, kịp thời.
b. Lập kế hoạch chủ nhiệm
Là chương trình hoạt động của GVCN được vạch ra một cách có
hệ thống về những công việc dự định làm trong thời gian một năm học
với cách thức và trình tự tiến hành nhằm đạt được mục tiêu đề ra.
c. Xây dựng lớp thành một tập thể HS vững mạnh
7
GVCN cần chú ý các biện pháp như: Xây dựng các mối quan hệ
đúng đắn và tổ chức tốt các loại hình hoạt động và giao lưu trong tập
thể HS, xây dựng cán bộ lớp vững mạnh, quan tâm GD HS cá biệt,
d. Tổ chức các hoạt động GD toàn diện:
Ngoài hoạt động dạy học trên lớp, GVCN còn phải tổ chức các
hoạt động GD vừa xây dựng, phát triển tập thể, vừa hình thành phát triển
nhân cách cho HS qua việc: Phối hợp với các lực lượng GD trong và
ngoài nhà trường để GD học sinh, đánh giá kết quả GD học sinh.
1.3.5. Yêu cầu của công tác GVCN hiện nay
Ngoài các nhiệm vụ của GV bộ môn, GVCN còn có các nhiệm
vụ chủ yếu như: Xây dựng kế hoạch các hoạt động GD; Thực hiện các
hoạt động GD theo kế hoạch đã xây dựng; Phối hợp với gia đình HS,
với GV bộ môn, với tổ chức đoàn thể, các tổ chức xã hội có liên quan
góp phần huy động các nguồn lực trong cộng đồng phát triển nhà
trường; Nhận xét, đánh giá và xếp loại HS cuối kỳ và cuối năm học;
Báo cáo định kỳ hoặc đột xuất về tình hình của lớp với Hiệu trưởng.
1.4. NỘI DUNG QUẢN LÝ CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM
1.4.1. Quản lý đội ngũ GVCN
Hiệu trưởng lựa chọn GV làm chủ nhiệm lớp, có kế hoạch bồi
dưỡng, tập huấn, đào tạo GVCN, phân công GV làm công tác chủ
nhiệm lớp. Hiệu trưởng tăng cường kiểm tra, đánh giá thực hiện nhiệm
vụ của GVCN, khen thưởng, nhắc nhở động viên kịp thời đội ngũ GVCN
hoàn thành tốt nhiệm vụ.
1.4.2. Quản lý các hoạt động của GVCN
Hiệu trưởng QL hoạt động của GVCN thông qua việc lập kế
hoạch công tác và kế hoạch tổ chức các hoạt động: QL việc xây dựng
kế hoạch công tác chủ nhiệm của GVCN, QL việc tổ chức thực hiện nội
dung, chương trình, mục tiêu của kế hoạch, thông qua việc QL nội dung
8
và phương pháp công tác theo từng công việc cụ thể của GVCN về QL
và GD HS, tổ chức thực hiện các nội dung GD toàn diện, xây dựng nội
dung và tiêu chí đánh giá kết quả thực hiện của GVCN.
1.4.3. Quản lý các điểu kiện phục vụ công tác GVCN
Hiệu trưởng thực hiện đầy đủ, kịp thời các chế độ chính sách cho
GVCN; đảm bảo cơ sở vật chất và tài liệu, điều kiện hoạt động GD; tổ
chức tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn cho GVCN, tạo điều kiện thuận
lợi cho công tác chủ nhiệm nhằm nâng cao năng lực đội ngũ GVCN.
Tóm lại, trong chương này, chúng tôi đã nghiên cứu các nội
dung: tổng quan các nghiên cứu trước đây và cơ sở lý luận về QL công
tác GVCN, đề tài đã hệ thống hóa một số khái niệm cơ bản của đề tài,
nội dung cơ bản về công tác chủ nhiệm lớp ở trường THPT và nội dung
QL công tác GVCN lớp. Đây là cơ sở lý luận của đề tài, là cơ sở cho
việc định hướng nghiên cứu thực trạng QL công tác chủ nhiệm lớp, từ
đó đề ra các biện pháp QL công tác chủ nhiệm lớp ở các trường THPT
trên địa bàn huyện Càng Long tỉnh Trà Vinh.
CHƯƠNG 2
THỰC TRẠNG QL CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM TẠI CÁC
TRƯỜNG THPT TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN CÀNG LONG
TỈNH TRÀ VINH
2.1. KHÁI QUÁT VỀ ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN – KINH TẾ XÃ
HỘI VÀ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO TỈNH TRÀ VINH
2.1.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội tỉnh Trà Vinh
Trà Vinh có diện tích tự nhiên 234.115,53 ha, năm 2010 dân số
1.007.743 người, mật độ dân số trung bình 430,4 người/km2. Trà Vinh
có các dân tộc Kinh, Khmer, Hoa cùng chung sống. inh tế chủ yếu sản
xuất nông nghiệp và thủy sản. Vấn đề xã hội có nhiều tiến bộ.
2.1.2. Tình hình giáo dục và đào tạo tỉnh Trà Vinh
9
Sự nghiệp GD&ĐT tỉnh Trà Vinh đang từng bước phát triển, quy
mô, chất lượng GD tiếp tục được củng cố và ổn định. GV được bổ sung
về số lượng và nâng dần về chất lượng theo hướng chuẩn hóa, căn bản
đáp ứng yêu cầu giảng dạy ở các cấp học. Chất lượng dạy và học nhìn
chung được duy trì, ổn định; tỷ lệ trẻ em trong độ tuổi đi học tiểu học
đạt 99,5%, THCS 90,45%, THPT 68,5%.
Ở cấp THPT, xu hướng nâng cao chất lượng GD toàn diện được
chú trọng, quy mô trường lớp ngày càng được mở rộng. Công tác QL
của nhà trường được quan tâm nâng cao chất lượng GD toàn diện HS,
góp phần vào sự phát triển và nâng cao hiệu quả GD của nhà trường
trong giai đoạn mới.
2.1.3. Khái quát tình hình giáo dục THPT trên địa bàn huyện
Càng Long tỉnh Trà Vinh
Càng Long có 14 xã thị trấn, tính đến cuối năm 2010 dân số của
huyện là 165.984 người, cuối năm học 2011 - 2012 xét duyệt tốt nghiệp
bậc THCS đạt 97,68%, tốt nghiệp THPT đạt 97,03%, huyện đã hoàn
thành công tác phổ cập GD THCS vào cuối tháng 12/2008.
Càng Long có năm trường THPT ( tất cả đều là trường công lập),
cuối năm học 2011-2012 toàn huyện có 132 lớp với 132 GVCN và
4.214 HS.
Bảng 2.6. ết quả đánh giá xếp loại hai mặt giáo dục HS THPT huyện
Càng Long năm học 2011 - 2012
THPT
Nguyễn
Đáng
THPT
Tân
An
THPT
Nguyễn
Văn Hai
THPT
Hồ Thị
Nhâm
THPT
Bùi
Hữu
Xếp loại hai mặt
giáo dục (%)
Nghĩa
82,84
10,21
6,56
Xếp Tốt
74,44 69,43 74,96
20,07 26,85 20,81
79,18
20,82
0
loại
hạnh
kiểm
Khá
Trung bình
Yếu
4,47
1,02
3,35
0,37
3,65
0,58
0
0,39
10
Xếp Giỏi
13,28
6,71
6,75
8,91
34,59
45,13
11,08
0,29
6,56
29,19
46,35
16,78
1,12
loại
học
lực
Khá
Trung bình
Yếu
37,25 35,15 25,59
35,81 40,98 48,8
12,77 16,25 17,44
0,89 0,91 1,42
Kém
Tỷ lệ HS đạt hạnh kiểm khá, tốt bình quân chiếm trên 95%,
chứng tỏ nhà trường rất quan tâm đến công tác GD đạo đức cho học
sinh. Về học lực: tỷ lệ học sinh khá, giỏi, yếu, kém không đồng đều
giữa các trường,
Về số lượng toàn huyện có 379 GV và cơ cấu GVCN theo bộ
môn của các trường tính đến cuối tháng 5/2012, thể hiện ở bảng 2.8
Cơ cấu GV nữ chiếm 43%, lực lượng GV trẻ (31 - 40 tuổi) chiếm
70,4%. Cơ cấu GVCN giữa các môn chưa đồng đều (GV môn Toán
48,15%, môn Sử 69,56%, trong khi GV môn Sinh học chiếm 15,79%).
2.2. KHÁI QUÁT VỀ QUÁ TRÌNH KHẢO SÁT
2.2.1. Mục đích khảo sát
2.2.2. Nội dung khảo sát
2.2.3. Phương pháp khảo sát
2.2.4. Địa bàn và đối tượng khảo sát
Chúng tôi khảo sát tại 5 trường THPT huyện Càng Long Tỉnh Trà
Vinh với bốn đối tượng: GVCN lớp: 130 người, Hiệu trưởng, Phó hiệu
trưởng: 13 người, Học sinh: 129 em, cha mẹ học sinh: 104 người
2.2.5. Cách thức tiến hành khảo sát
2.3. KẾT QUẢ KHẢO SÁT THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CÔNG
TÁC CHỦ NHIỆM TẠI CÁC TRƯỜNG THPT ĐỊA BÀN HUYỆN
CÀNG LONG TỈNH TRÀ VINH
2.3.1. Thực trạng công tác chủ nhiệm lớp tại các trường trung
học phổ thông địa bàn huyện Càng Long tỉnh Trà Vinh
a. Nhận thức của GVCN, CBQL về công tác chủ nhiệm
11
Qua kết quả khảo sát CBQL và GV nhận thức rất đúng và đánh giá
cao vai trò của GVCN trong QLGD học sinh. Trong đó, 100% CBQL và
89,23% GV đánh giá vai trò của GVCN là rất quan trọng, chỉ có 10,77 %
GV cho rằng vai trò của GVCN là quan trọng trong QLGD học sinh.
Về khuyết điểm của HS, kết quả khảo sát cho thấy: HS thường
xuyên lười học bài (50%), giao tiếp kém và khả năng hợp tác nhóm
kém, đôi khi HS có hiện tượng vi phạm nội quy nhà trường (59,2%),
không trung thực (58,5%), hợp tác và hoạt động nhóm hạn chế (61,5%).
b. Nội dung và các hoạt động GVCN lớp đang thực hiện
Về mức độ thực hiện các công việc của GVCN, các công việc có
số đông GVCN làm tốt như: “Rèn nền nếp cho HS” (86,9%), “Lập kế
hoạch công tác, kế hoạch các hoạt động của HS” (79,2 %), “ ết hợp
với cha mẹ để quản lý, giáo dục HS” (77,7 %), "giúp đỡ các em có
hoàn cảnh khó khăn" (76,9%). Nhìn chung, công tác lập kế hoạch hoạt
động của học sinh và giúp đỡ học sinh có hoàn cảnh khó khăn được
GVCN thực hiện tốt. Tuy nhiên, công tác phối hợp các lực lượng
GVCN có thực hiện tốt nhưng chủ yếu với các lực lượng trong nhà
trường, đối với lực lượng xã hội thì chỉ ở mức bình thường, thậm chí
còn.chưa thực hiện tốt. Về thực hiện nhiệm vụ của GVCN, kết quả
khảo sát như sau:
Mức độ thực hiện (%)
Nhiệm vụ GVCN
Rất tốt
30,8
11,2
22,4
32,2
46,9
29,4
Tốt
67,4
79,7
70,6
55,2
47,6
62,2
Bình thường
1. Nhiệm vụ của GV
1,9
9,1
7,0
12,6
5,6
2. xây dựng kế hoạch hoạt động GD
3. Thực hiện các hoạt động GD
4. Phối hợp các lực lượng GD
5. Nhận xét, đánh giá và xếp loại HS
6. Báo cáo tình hình của lớp
8,4
Về hoạt động được GVCN đổi mới nội dung, hình thức tổ chức
trong giờ sinh hoạt lớp, các biện pháp được GVCN tổ chức trong giờ
sinh hoạt chủ yếu là: "Cán bộ lớp nêu tóm tắt các thành tích, khuyết
12
điểm, hạn chế của các HS và của cả lớp trong tuần " (98, 5%), "GV nêu
các thành tích, kết quả đạt được trong tuần của các HS và của cả lớp,
yêu cầu HS cố gắng hơn, phát huy kết quả, thành tích đã đạt được"
(90,8%), "Cán bộ lớp triển khai công việc tuần tới và tổ chức cho các
bạn bàn bạc cách thực hiện" (95,4%)," GVCN kết luận" (92,3%).). Tuy
nhiên, sự đổi mới cũng mới chỉ ở bước đầu, chưa được triển khai tích
cực ở tất cả GVCN. Đối chiếu ý kiến của GVCN và HS cho thấy các ý
kiến trái chiều nhau. Thực tế GVCN vẫn đóng vai trò chủ đạo trong
buổi sinh họat lớp, chưa phát huy được tính tích cực của HS và vai trò
cán bộ lớp chưa thật sự được nâng cao.
Về biện pháp nắm bắt tình hình HS, GVCN rất chú trọng việc
nắm tình hình và đã sử dụng nhiều kênh thông tin để nắm tình hình HS.
ênh thông tin được nhiều GVCN sử dụng nhất là từ cán bộ lớp (99,2
%), từ GV bộ môn (96,9%) và sổ ghi sổ đầu bài (94,6 %).
Về công việc của GVCN, đa số GVCN có tinh thần trách nhiệm
khá cao, đã làm nhiều công việc chủ nhiệm lớp trong tuần và các
GVCN khá bận rộn với các công việc chủ nhiệm ngoài việc giảng dạy.
Về cách tìm hiểu HS và môi trường GD, phần lớn GVCN đã có
nhiều cách thức để tìm hiểu đối tượng HS. Tuy nhiên, còn GVCN chưa
thăm gia đình HS và có rất ít GVCN tìm hiểu thực tế môi trường xã hội.
Về phương pháp GD học sinh mắc khuyết điểm, GVCN dùng
phương pháp phù hợp, nhưng vẫn còn một bộ phận GVCN còn quát mắng,
xử phạt lao động… Điều này đòi hỏi Hiệu trưởng phải tăng cường theo
dõi, QL, giám sát công tác chủ nhiệm lớp, điều chỉnh GVCN nếu cần thiết
và có biện pháp bồi dưỡng, thống nhất chỉ đạo đối với GVCN.
Về công tác phối hợp với các lực lượng, GVCN chủ yếu phối hợp
có hiệu quả với các thành phần trong nhà trường và cha mẹ HS. Sự
13
phối hợp với các thành phần khác ngoài nhà trường phần lớn GVCN chưa
thực hiện thường xuyên và thực hiện chưa có hiệu quả.
2.3.2. Thực trạng quản lý công tác GVCN của Hiệu trưởng
các trường THPT địa bàn huyện Càng Long tỉnh Trà Vinh
a. Thực trạng nội dung QL công tác GVCN của Hiệu trưởng
Việc quản lý con người, Hiệu trưởng căn cứ vào môi trường thực
tế, vào đội ngũ để lựa chọn GV phân công làm công tác chủ nhiệm lớp
phù hợp với điều kiện của trường. Việc phân công GVCN được Hiệu
trưởng quan tâm các GV có thâm niên giảng dạy và kinh nghiệm làm
công tác chủ nhiệm lớp.
Về quản lý các hoạt động của GVCN, đối với công tác xây dựng
kế hoạch chủ nhiệm, Hiệu trường các trường đều tổ chức kiểm tra việc
lập kế hoạch chủ nhiệm của GV và đưa kết quả vào đánh giá xếp loại
hồ sơ của giáo viên. Đối với hoạt động xây dựng nền nếp cho HS, xây
dựng tập thể HS đoàn kết, thân ái, ngay đầu năm học Hiệu trưởng ban
hành nội qui HS, triển khai đến GVCN để tổ chức phổ biến đến từng
HS trong buổi học đầu tiên và cha mẹ HS trong cuộc họp phụ huynh
học sinh đầu năm học tại từng lớp.
Về công tác phối hợp với cha mẹ HS và các thành phần trong nhà
trường, Hiệu trưởng tổ chức các cuộc họp cha mẹ HS, mỗi năm học ít
nhất 3 lần. Trước khi họp, Hiệu trưởng hướng dẫn GVCN về nội dung,
cách thức tổ chức họp cha mẹ HS và phối hợp với cha mẹ HS.
Hoạt động tìm hiểu học sinh và môi trường GD, Hiệu trưởng
hướng dẫn GVCN lập hồ sơ HS từ đầu năm học và cập nhật trong năm
học. Về tổ chức các hoạt động GD học sinh, Hiệu trưởng yêu cầu và
hướng dẫn GVCN xây dựng các kế hoạch tổ chức hoạt động, có giám
sát, đôn đốc các hoạt động.
14
Việc đánh giá, xếp loại HS Hiệu trưởng triển khai kỹ theo Thông
tư số 58/2011/TT-BGDĐT, ngày 12 tháng 12 năm 2011 của Bộ GD&ĐT
về Ban hành quy chế đánh giá, xếp loại HS THCS và HS THPT.
b. Thực trạng biện pháp QL công tác GVCN lớp của Hiệu
trưởng
Về kế hoạch QL chỉ đạo công tác chủ nhiệm, các trường chưa thật
chú trọng kế hoạch hóa công tác QL, chỉ đạo hoạt động của GVCN, đa số
chưa lập kế hoạch QL chỉ đạo công tác chủ nhiệm thành văn bản riêng.
Hoạt động nắm bắt, kiểm soát của CBQL về tình hình công tác chủ
nhiệm lớp, chủ yếu CBQL lấy thông tin qua họp giao ban với GVCN,
thông qua thông tin của GVCN chủ yếu vẫn là qua báo cáo và hồ sơ sổ
sách của GV. Cuối năm học, Hiệu trưởng đánh giá xếp loại GVCN đã
chú trọng sự chuyển biến tích cực về mọi mặt của lớp khi đánh giá và
đánh giá công tác GVCN dựa vào "lớp có nhiều HS đạt thành tích cao
trong học tập và tu dưỡng".
Thực hiện công tác thi đua động viên GVCN, Hiệu trưởng đã
quan tâm tổ chức thực hiện “biểu dương, khen các lớp có nhiều cố
gắng” để phát huy thành tích công tác của GVCN đã đạt được” và “chỉ
ra giải pháp để khắc phục các tồn tại”. Tuy nhiên, còn một vài Hiệu
trưởng chưa quan tâm đúng mức và chưa thực hiện tốt biện pháp này.
c. Thực trạng thực hiện các chức năng quản lý
Các Hiệu trưởng đã thực hiện các chức năng QL như: Lập kế
hoạch chỉ đạo công tác chủ nhiệm lớp cụ thể từ đầu năm học và công
khai bản kế hoạch đến các GVCN, thường xuyên kiểm tra hồ sơ công
tác chủ nhiệm của GV và thường xuyên kiểm tra nền nếp HS và các
hoạt động của các lớp HS, có nhận xét đánh giá và đề ra phương hướng
cụ thể. Tuy nhiên, Hiệu trưởng việc tổ chức tập huấn GVCN với những
15
nội dung tập huấn thiết thực chưa thực hiện hiệu quả và công tác sơ tổng
kết về công tác chủ nhiệm lớp chưa thực hiện thường xuyên.
2.4. ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CÔNG
TÁC CHỦ NHIỆM LỚP TẠI CÁC TRƯỜNG THPT ĐỊA BÀ
HUYỆN CÀNG LONG TỈNH TRÀ VINH
2.4.1. Điểm mạmh
CBQL và GV đều nhận thức tốt vai trò của GVCN. CBQL luôn
quan tâm, tạo điều kiện để GVCN duy trì các mối quan hệ với GV bộ
môn, các tổ chức đoàn thể trong nhà trường và với cha mẹ HS. Hiệu
trưởng quan tâm tốt việc xây dựng và triển khai kế hoạch công tác chủ
nhiệm đến GV ngay từ đầu năm học và vận dụng linh hoạt, từ đó có
biện pháp kiểm tra đánh giá, tôn trọng, đề cao vai trò của GVCN.
2.4.2. Điểm yếu
Về công tác kế hoạch hóa, Hiệu trưởng chưa quan tâm đúng mức
đến việc xây dựng kế hoạch, phần lớn còn lồng ghép vào kế hoạch
chung của nhà trường. Về công tác tổ chức thực hiện, việc bồi dưỡng
nâng cao năng lực cho đội ngũ GVCN chưa đáp ứng được yêu cầu nâng
cao năng lực đội ngũ GVCN. ết quả xếp loại thi đua chưa động viên
được GVCN. Công tác phối hợp các lực lượng chỉ mới dừng lại phối
hợp với các lực lượng trong nhà trường và lực lượng ngoài nhà trường
thì chủ yếu phối hợp với cha mẹ HS, việc phối hợp thiếu quy chế ký kết
phối hợp nặng tính sự vụ sự việc, thiếu thường xuyên. Về công tác kiểm
tra, đánh giá chưa thường xuyên và còn mang tính định tính là chủ yếu.
Sau kiểm tra Hiệu trưởng chưa quan tâm tổ chức sơ kết rút kinh
nghiệm trong QL và GD học sinh.
2.4.3. Cơ hội
Đảng ta coi GD&ĐT là quốc sách hàng đầu, các cấp uỷ Đảng,
chính quyền, nhân dân luôn quan tâm đến sự nghiệp GD. Bộ GD&ĐT
16
Sở GD&ĐT quan tâm ban hành nhiều văn bản chỉ đạo về công tác chủ
nhiệm lớp. Kỷ cương, nền nếp dạy học của GV được duy trì tốt. GV
yên tâm công tác, gắn bó với trường, với lớp và có trình độ chuyên môn
nghiệp vụ vững vàng, có tinh thần trách nhiệm cao, thương yêu HS.
Cơ sở vật chất các trường được đầu tư xây dựng khang trang.
Công nghệ thông tin phát triển tạo cơ hội cho việc liên lạc thông suốt.
Cha mẹ HS quan tâm phối hợp tốt với nhà trường trong việc quản
lý, giáo dục HS. HS học cùng một lứa tuổi, tạo thuận lợi trong GD.
2.4.4. Thách thức
Việc quản lý HS, tổ chức các hoạt động HS của một số GV còn
hạn chế, một bộ phận GVCN có cường độ lao động vượt định mức do
phải kiêm nhiệm.Việc tổ chức bồi dưỡng, tập huấn GVCN thiếu thường
xuyên. Kinh tế của gia đình HS không đồng đều, tiêu cực ngoài xã hội
đã tác động không nhỏ tới việc GD HS làm cho một bộ phận HS học
yếu dẫn đến chán học, vi phạm nội qui nhà trường. Qui định hiện hành
4 tiết / tuần cho GVCN không đủ để GVCN thực hiện tốt nhiệm vụ.
Tóm lại, trong chương này chúng tôi đã tổng hợp, phân tích kết
quả khảo sát thực trạng công tác GVCN lớp của các GVCN và hoạt
động QL công tác chủ nhiệm lớp của CBQL các trường THPT huyện
Càng Long. Các biện pháp QL công tác chủ nhiệm được thực hiện đã
xây dựng, duy trì nền nếp dạy học và GD đạo đức cho HS. Đồng thời,
việc khảo sát thực trạng cho thấy trong QL công tác chủ nhiệm lớp
cũng còn gặp nhiều khó khăn từ phía GV, HS, môi trường XH…. Để
nâng cao hơn nữa chất lượng GD ở địa phương, đòi hỏi GVCN và
CBQL các trường phải đổi mới các biện pháp QL công tác chủ nhiệm
lớp thiết thực, khả thi nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn
diện nền GD trong những năm tới.
17
CHƯƠNG 3
CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM TẠI
CÁC TRƯỜNG THPT ĐỊA BÀN HUYỆN CÀNG LONG
TỈNH TRÀ VINH
3.1. CÁC NGUYÊN TẮC XÁC LẬP BIỆN PHÁP
3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn
3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi
3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa
3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống và đồng bộ
3.2. CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CÔNG TÁC GVCN TẠI CÁC
TRƯỜNG THPT ĐỊA BÀN HUYỆN CÀNG LONG TỈNH TRÀ
VINH
3.2.1. Biện pháp 1. Nâng cao nhận thức và năng lực làm công
tác chủ nhiệm cho giáo viên
a. Mục đích: Nâng cao nhận thức về vai trò, trách nhiệm và năng
lực của GVCN trong QL, tổ chức các hoạt động GD học sinh THPT
đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng GD toàn diện.
b. Ý nghĩa: Đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng GD toàn diện
trong nhà trường.
c. Nội dung biện pháp: Hiệu trưởng tìm hiểu nhu cầu học tập và
đánh giá năng lực của GVCN, lập kế hoạch tập huấn, bồi dưỡng và tự
bồi dưỡng nghiệp vụ công tác chủ nhiệm lớp cho GV, theo dõi việc
thực hiện học tập, tự bồi dưỡng thường xuyên và việc áp dụng những
nội dung bồi dưỡng vào thực tế chủ nhiệm ở lớp của từng GVCN, đánh
giá và rút kinh nghiệm về việc bồi dưỡng nâng cao nhận thức và năng
lực về công tác chủ nhiệm lớp cho GV.
18
3.2.2. Biện pháp 2. Tạo điều kiện thuận lợi cho GVCN thực
hiện nhiệm vụ quản lý, GD học sinh
a. Mục đích:Tạo điều kiện thuận lợi để GVCN thực hiện tốt nhiệm
vụ của GV và GVCN nhằm nâng cao chất lượng GD toàn diện.
b. Ý nghĩa
Hiệu trưởng tạo điều kiện thuận lợi cho GVCN sẽ giúp GVCN
thực hiện nhiệm vụ quản lý, GD học sinh phù hợp tình hình thực tế HS
các lớp.
c. Nội dung biện pháp: Hiệu trưởng lập kế hoạch phân công GV
làm công tác chủ nhiệm lớp, chú ý phân công các bộ phận có liên quan
thực hiện hỗ trợ cho GVCN về vật chất và tinh thần. Hiệu trưởng tiến
hành triển khai thực hiện kế hoạch phân công công tác, tuyên truyền,
phổ biến qui chế phối hợp, nội qui HS; triển khai ứng dụng công nghệ
thông tin trong QL công tác chủ nhiệm. Kiểm tra, giám sát việc thực
hiện các nhiệm vụ được phân công của các GVCN.
3.2.3. Biện pháp 3. Kiểm tra các hoạt động của GVCN
a. Mục đích: Nắm bắt kịp thời tình hình, việc triển khai tổ chức
thực hiện kế hoạch và các hoạt động GD và kết quả QL học sinh.
b. Ý nghĩa
Động viên, thúc đẩy GVCN hoàn thành tốt công tác chủ nhiệm
lớp
c. Nội dung biện pháp: iểm tra hồ sơ, sổ sách của GVCN, kiểm
tra việc xây dựng kế hoạch công tác, tổ chức các hoạt động của GVCN,
kiểm tra việc đánh giá, xếp loại hai mặt gáo dục của học sinh.
3.2.4. Biện pháp 4. Thực hiện tốt công tác thi đua khen
thưởng, động viên, khích lệ kịp thời GVCN
a. Mục đích: Tạo sự phấn khởi, cố gắng vươn lên của các GVCN
trong công tác chủ nhiệm lớp và xây dựng đội ngũ GVCN nhiệt tình, có
Tải về để xem bản đầy đủ
26 trang
18280
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Tóm tắt Luận văn Biện pháp quản lý công tác chủ nhiệm lớp tại các trường THPT trên địa bàn huyện Càng Long tỉnh Trà Vinh", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- tom_tat_luan_van_bien_phap_quan_ly_cong_tac_chu_nhiem_lop_ta.pdf
