Tóm tắt Luận văn Biện pháp quản lý hoạt động tự học của học sinh Phổ thông dân tộc bán trú huyện Konplông tỉnh Kontum

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

PHAN NGỌC HẢI

BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG

TỰ HỌC CỦA HỌC SINH PHỔ THÔNG

DÂN TỘC BÁN TRÚ HUYỆN KONPLÔNG

TỈNH KONTUM

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục

Mã số: 60.14.05

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ GIÁO DỤC HỌC

Đà Nẵng - Năm 2014

Công trình được hoàn thành tại

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

Người hướng dẫn khoa học: TS. BÙI VIỆT PHÚ

Phản biện 1: PGS.TS. VÕ NGUYÊN DU

Phản biện 2: PGS.TS. NGUYỄN BẢO HOÀNG THANH

Luận văn được bảo vệ trước Hội đồng chấm Luận văn tốt

nghiệp thạc sĩ Giáo Dục học họp tại Đại học Đà Nẵng vào ngày

22 tháng 8 năm 2014

Có thể tìm hiểu luận văn tại:

- Trung tâm Thông tin - Học liệu, Đại học Đà Nẵng

- Thư viện trường Đại học Sư phạm, Đại học Đà Nẵng

1

MỞ ĐẦU

1. Lý do chọn đề tài

Vấn đề đổi mới quá trình dạy học nhằm nâng cao chất lượng

giáo dục đào tạo thực chất là “Lấy người học làm trung tâm”, “lấy

tự học, tự đào tạo làm trọng tâm”, “lấy tự học làm cốt”. Bởi vì, mọi

cố gắng của thầy chỉ đem lại kết quả khi trò phải tự thân vận động,

tích cực chủ động tiếp thu tri thức. Khâu học trên lớp chỉ là điều

kiện cần để học sinh lĩnh hội tri thức, rèn luyện kĩ năng, còn muốn

biến tri thức mà thầy truyền thụ trở thành tri thức của mỗi cá nhân

thì phải do khâu tự học mà có. Để làm tốt vai trò chủ động, sáng

tạo trong quá trình chiếm lĩnh tri thức, đòi hỏi người học phải có

thời gian tự học, tự nghiên cứu một cách khoa học mới có thể biến

những tri thức mà người thầy truyền thụ trở thành của mình. Chính

vì vậy, Bác Hồ đã nói: “ Về cách học, phải lấy tự học làm cốt ”.

Đã từ lâu Đảng, Nhà nước và ngành Giáo dục và Đào tạo đã

có nhiều chỉ thị, Nghị quyết đề cập đến vấn đề nâng cao chất lượng và

hiệu quả giáo dục như: Nghị quyết TW 2 (khoá VIII) đã nêu: "Đảm

bảo điều kiện và thời gian tự học, tự nghiên cứu. Phát triển mạnh

mẽ phong trào tự học tự đào tạo thường xuyên và rộng khắp trong

toàn dân, nhất là thanh niên". Chỉ thị 15/1999/CT-BGD&ĐT đề cập

nhiệm vụ :"Đẩy mạnh hoạt động đổi mới phương pháp giảng dạy và

học tập,.... Các giảng viên coi trọng hướng dẫn học sinh - sinh viên

tự học...". Chỉ thị số 40/CT-TW ngày 15/6/2004 của Ban bí thư TW

Đảng về việc xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo đã

đề cập đến nhiệm vụ: "Đặc biệt đổi mới mạnh mẽ và cơ bản phương

pháp giáo dục nhằm khắc phục kiểu truyền thụ một chiều, nặng lý

thuyết ít khuyến khích tư duy sáng tạo, bồi dưỡng năng lực tự học,

tự nghiên cứu, tự giải quyết vấn đề, phát triển năng lực thực hành

2

sáng tạo cho người học đặc biệt cho sinh viên các trường cao đẳng

và

đại học"...

Trong những năm qua loại hình trường PTDTBT trên địa bàn

huyện KonPlông đã được hình thành và phát triển, gắn liền với loại

hình là việc nâng cao chất lượng giáo dục đáp ứng các mục tiêu

giáo dục đào tạo cũng như phát động các phong trào thi đua. Vì vậy,

vấn đề tự học của học sinh cũng được nhà trường hết sức quan tâm

và coi đây là một vấn đề cần phải có những giải pháp cụ thể để đảm

bảo cho quá trình đào tạo của các nhà trường.

Trải qua 02 năm hoạt động trường PTDTBT đã có nhiều cố

gắng trong việc quản lí mục tiêu, nội dung đào tạo, quản lí hoạt

động dạy của giáo viên và hoạt động học của HS; quản lí chất lượng

đào tạo, quản lí việc kiểm tra, đánh giá.... đã và đang cải tiến

phương pháp giảng dạy, từng bước đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ đào

tạo. Tuy nhiên, kết qủa học tập của học sinh còn thấp, hoạt động

học của HS còn nhiều hạn chế. Học sinh chưa có động cơ mục đích

học tập rõ ràng, chưa tự giác học tập, đại đa số mới chỉ học để đối

phó với thi cử, học sinh chưa biết lựa chọn và sử dụng hợp lý

phương pháp cũng như hình thức tự học. Bên cạnh đó người dạy chỉ

mới quan tâm nhiều đến việc truyền thụ kiến thức mà chưa chú

trọng tới giáo dục, rèn luyện phương pháp tự học cho HS, chưa chú

ý đến việc thiết kế bài tập, bài kiểm tra, đề thi đòi hỏi học sinh phải

nghiên cứu, tìm tòi mới có thể hoàn thành được. Thêm vào đó

trường PTDTBT mới thành lập nên chưa có nhiều kinh nghiệm và

biện pháp phù hợp để quản lí hoạt động học tập của học sinh, đặc

biệt là hoạt động tự học. Thực tế việc quản lí hoạt động này mới chỉ

tập trung vào quản lí thời gian học chứ chưa quan tâm đúng mức

đến quản lí chất lượng tự học của học sinh.

3

Với lý do trình bày trên chúng tôi lựa chọn đề tài: "Biện

pháp quản lí hoạt động tự học của học sinh PTDTBT huyện

KonPlông, tỉnh Kon Tum" làm đề tài nghiên cứu.

2. Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn quản lí hoạt động tự

học, đề xuất các biện pháp quản lí hoạt động tự học của học sinh góp

phần nâng cao kết quả tự học của học sinh PTDTBT huyện KonPlông,

tỉnh Kon Tum.

3. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu

3.1. Khách thể nghiên cứu

Công tác quản lí hoạt động học tập của học sinh PTDTBT.

3.2. Đối tượng nghiên cứu

Các biện pháp quản lí hoạt động tự học của học sinh

PTDTBT huyện KonPlông, tỉnh Kon Tum.

4. Giới hạn phạm vi nghiên cứu của đề tài

Đề tài nghiên cứu hoạt động tự học và biện pháp quản lí hoạt

động tự học của học sinh PTDTBT THCS huyện KonPlông, tỉnh

Kon Tum.

5. Giả thuyết khoa học

Công tác quản lí HĐTH của học sinh PTDTBT huyện

KonPlông, tỉnh Kon Tum trong thời gian qua đã được thực hiện và

đem lại một số kết quả nhất định, song còn nhiều bất cập, chưa đáp

ứng được yêu cầu đặt ra. Nếu nhà trường xây dựng và tổ chức thực

hiện các biện pháp quản lí HĐTH của học sinh một cách đồng bộ

thì kết quả học tập sẽ được nâng cao.

6. Nhiệm vụ nghiên cứu

6.1. Xác định cơ sở lý luận quản lí hoạt động tự học của học

sinh PTDTBT.

4

6.2. Đánh giá thực trạng hoạt động tự học và thực trạng biện

pháp quản lí hoạt động tự học của học sinh PTDTBT, huyện

KonPlông, tỉnh Kon Tum.

6.3. Đề xuất các biện pháp quản lí hoạt động tự học cho học

sinh PTDTBT huyện KonPlông, tỉnh Kon Tum.

7. Phương pháp nghiên cứu

7.1. Phương pháp nghiên cứu lý luận

7.2. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

7.3. Phương pháp bổ trợ

8. Đóng góp của luận văn

- Làm rõ thực trạng hoạt động tự học của học sinh PTDTBT

huyện KonPlông, tỉnh Kon Tum.

- Đề xuất các biện pháp quản lí hoạt động tự học cụ thể, đồng

bộ và phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của huyện miền núi

KonPlông, tỉnh

Kon Tum.

9. Cấu trúc của đề tài

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục.

Nội dung chính của luận văn được chia làm 3 chương:

Chương 1. Những vấn đề lý luận về quản lí hoạt động tự học của

học sinh THCS.

Chương 2. Thực trạng quản lí hoạt động tự học của học sinh

PTDTBT huyện KonPlông, tỉnh Kon Tum.

Chương 3: Một số biện pháp quản lí hoạt động tự học của

sinh PTDTBT huyện KonPlông, tỉnh Kon Tum.

5

CHƢƠNG 1

NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ

HOẠT ĐỘNG TỰ HỌC CỦA HỌC SINH

TRUNG HỌC CƠ SỞ

1.1. VÀI NÉT TỔNG QUAN VỀ LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU

VẤN ĐỀ

Hoạt động tự học thực sự được xã hội quan tâm và đã trở

thành một truyền thống quý báu của dân tộc ta. Chủ tịch Hồ Chí

Minh là một tấm gương sáng về ý chí quyết tâm trong tự học và tự

rèn luyện. Người đã động viên toàn dân: “Phải tự nguyện, tự giác

xem công việc tự học là nhiệm vụ của người cách mạng, phải cố

gắng hoàn thành cho được, do đó phải tích cực, tự động hoàn thành

kế hoạch học tập” [19, tr 67]. Trong bài viết “Sửa đổi lề lối làm

việc”, Người đã chỉ rõ: “Phải lấy tự học làm cốt, cần có thảo luận

và chỉ đạo hỗ trợ vào, cần phải biết sắp xếp thời gian và bài học

khéo và mạch lạc với nhau.” [19, tr 67] Với Người, học và hoạt

động cách mạng phải thực hiện suốt đời. Người luôn căn dặn: “Còn

sống thì còn phải học, còn phải hoạt động cách mạng.” [19, tr 67].

Hơn nửa thế kỷ đã qua, tư tưởng giáo dục của Người đã trở

thành tư tưởng và lý luận cho đường lối chính sách giáo dục ở nước ta.

Nghị quyết hội nghị lần thứ hai, Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa

VIII đã khẳng định: “Đổi mới phương pháp dạy học, nâng cao khả

năng tự học, tự nghiên cứu của người học.” [11, tr 6] Quan điểm này

tiếp tục được khẳng định ở các văn kiện Đại hội Đảng cộng sản Việt

Nam lần thứ IX, lần thứ X và lần thứ XI về cách dạy học hiện nay.

6

Thời gian qua đã có nhiều công trình nghiên cứu về QLGD,

quản lý nhà trường của các tác giả: PGS.TSKH Thái Duy Tuyên,

PGS.TS Đặng Quốc Bảo, GS.VS.TS Phạm Minh Hạc, GS.TS

Nguyễn Thị Mỹ Lộc, GS.TS Nguyễn Sỹ Thư...

Trong những năm gần đây có khá nhiều luận văn thạc sĩ

nghiên cứu nhằm khai thác và vận dụng vào thực tiễn những biện

pháp tổ chức hoạt động tự học ở một số trường cao đẳng và đại học:

Nguyễn Ngọc Hùng (Các biện pháp quản lí hoạt động tự học của

SV trường CĐSP kỹ thuật Nam Định – Luận văn Thạc sĩ Quản lí

Giáo dục, 2001), Võ Hoàng Khải (Các biện pháp quản lí nhằm tăng

cường hoạt động tự học của sinh viên trường CĐSP Trà Vinh –

Luận văn Thạc sĩ Giáo dục, 2006)...

Mỗi tác giả đều có một cách tiếp cận riêng về vấn đề tự học,

song đều tập trung xoay quanh những khía cạnh như: Tìm hiểu tình

hình tự học của sinh viên, nâng cao hoạt động tự học cho sinh viên,

tăng cường hoạt động tự học cho sinh viên, nghiên cứu hoạt động tự

học của sinh viên… Từ những góc độ khác nhau, các tác giả đều đề

cập đến vai trò, vị trí, tầm quan trọng của tự học; thực trạng của

hoạt động tự học và đưa ra các phương pháp và biện pháp để nâng

cao hiệu quả của hoạt động tự học tại các địa phương khác nhau,

song đã giúp chúng tôi phần nào trong việc hoàn thành luận văn

này.

Đối với vấn đề quản lí hoạt động tự học của học sinh các trường

PTDT bán trú, đến thời điểm này hầu như chưa có luận văn thạc sĩ nào

đề cập. Vì vậy, việc nghiên cứu đề tài này vừa có ý nghĩa lý luận, vừa

có ý nghĩa thực tiễn, góp phần rất lớn trong việc nâng cao chất lượng

7

học tập cho HS các trường PTDTBT trên địa bàn huyện Konplông,

tỉnh Kon Tum.

1.2. CÁC KHÁI NIỆM CHÍNH

1.2.1. Quản lí, quản lí giáo dục

Có thể hiểu: Quản lí là tác động có định hướng, có chủ đích

của chủ thể quản lí (người quản lí) đến khách thể quản lí (người bị

quản lí) trong một tổ chức, nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt

được mục đích nhất định.

QLGD là những tác động có chủ định của chủ thể quản lí giáo

dục đến đối tượng quản lí nhằm đạt đến những mục tiêu giáo dục đã

xác định. Quản lí giáo dục là thực hiện việc quản lí trong lĩnh vực

giáo dục.

1.2.2. Quản lí quá trình dạy học

Quản lí quá trình dạy học là quản lí việc chấp hành những

quy định quy chế về hoạt động giảng dạy của giáo viên và hoạt

động học tập của học sinh nhằm đảm bảo cho các hoạt động đó

được thực hiện một cách nghiêm túc, tự giác, có chất lượng, hiệu

quả.

1.2.3. Hoạt động tự học

Tự học là sự nỗ lực của bản thân người học thông qua các

hành động và phẩm chất năng lực của mình để chiếm lĩnh một lĩnh

vực nào đó của nhân loại, biến lĩnh vực đó thành sở hữu của mình.

1.2.4. Quản lí hoạt động tự học

Quản lí hoạt động tự học là quản lí các hoạt động học tập tích

cực nhằm nâng cao hiệu quả học tập của người học và hiệu quả đào

tạo của cơ sở giáo dục. Công tác quản lí hoạt động tự học ở học sinh

là kế hoạch hóa hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo của nhà trường nhằm

8

điều khiển các tổ chức trong nhà trường thực hiện việc quản lí, kiểm

tra, đôn đốc hoạt động tự học của học sinh, phát huy vai trò tích cực

chủ động học tập của học sinh.

1.3. NHỮNG ĐẶC TRƢNG CỦA TRƢỜNG PTDTBT

1.3.1. Khái quát chung về trƣờng PTDTBT

Trường PTDTBT là trường chuyên biệt thuộc hệ thống giáo

dục quốc dân, được thành lập cho con em các dân tộc thiểu số, con

em gia đình các dân tộc định cư lâu dài tại vùng có điều kiện kinh tế

- xã hội đặc biệt khó khăn nhằm góp phần tạo nguồn đào tạo cán bộ

cho các vùng này. Trường PTDTBT có một bộ phận học sinh

bán trú.

1.3.2. Vị trí, ý nghĩa của trƣờng PTDTBT

Trường PTDT bán trú là trường công lập nằm trong hệ thống

giáo dục quốc dân, có vai trò quan trọng trong sự nghiệp phát triển

kinh tế - xã hội và củng cố an ninh, quốc phòng ở miền núi, vùng

dân tộc thiểu số. Trường có ý nghĩa chính trị, kinh tế, xã hội rất lớn

được thể hiện ở một số mặt sau: kinh tế xã hội, Đảm bảo an sinh xã

hội, Chính sách, Ý nghĩa thực tế đối với học sinh dân tộc ở vùng có

điều kiện kinh tế xã hội đặc biệt khó khăn.

1.4. NHỮNG ĐẶC TRƢNG CƠ BẢN CỦA DẠY HỌC TRƢỜNG

PTDTBT

1.4.1. Một số đặc trƣng của xã hội hiện đại và tác động

của nó đến hoạt động dạy học ở trƣờng PTDTBT

Hiện nay trong các trường học nói chung, đặc biệt là các

trường PTDTBT, việc thực hiện phương pháp dạy học theo hướng

phát huy tính tích cực chủ động, độc lập, sáng tạo của người học

đang là vấn đề cấp bách. Điều đó, đòi hỏi người học phải trở thành

9

chủ thể trong việc tìm tòi, chiếm lĩnh kiến thức mới. Người dạy là

người thiết kế, hướng dẫn, tổ chức quá trình tự học cho người học

nhằm phát huy cao nhất năng lực của người học. Vì vậy, việc thay

đổi cách dạy của người dạy đòi hỏi người học phải thay đổi cách

học. Người học phải tự học dưới sự hướng dẫn, chỉ đạo của người

dạy. Từ đó mới tạo ra sự thống nhất, đồng bộ giữa cách dạy và cách

học.

Do vậy, muốn hình thành và phát huy khả năng tự học

cho học sinh thì giáo viên phải thay đổi cách dạy nhằm phát huy

tính tự giác, tích cực, độc lập của học sinh, để học sinh có thể tự học

tất cả những

để có thể tự học suốt đời.

1.4.2. Đặc thù của dạy học trƣờng PTDTBT

Hoạt động dạy và học phải phù hợp với đặc điểm tâm, sinh lý

HS dân tộc.

gì cần cho cuộc sống khi có nhu cầu và điều kiện,

1.4.3. Đặc điểm học sinh PTDTBT

Một đặc điểm cơ bản nhất của học sinh trường PTDTBT là

xuất thân từ các xã có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn

của miền núi, chủ yếu là các xã thuộc vùng cao, vùng sâu, vùng xa.

Địa hình hiểm trở, phân bố dân cư không đồng đều, giao thông đi

lại hết sức khó khăn (nhiều hộ gia đình cách trung tâm xã hơn

10 km).

1.5. QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG TỰ HỌC CỦA HỌC SINH

PTDTBT

1.5.1. Quản lí kế hoạch tự học của học sinh

Quản lí kế hoạch tự học của HS, bao gồm: quản lí việc xây

dựng kế hoạch tự học và việc thực hiện kế hoạch đó.

1.5.2. Công tác tổ chức hoạt động tự học của học sinh

10

Xuất phát từ kế hoạch đề ra, nhà trường tổ chức triển khai

thực hiện những ý tưởng đã được vạch sẵn. Thành lập bộ phận

quản lí để thực hiện các chức năng và giải quyết những công việc

hàng ngày, hàng tuần, hàng tháng, hàng năm.

1.5.3. Công tác chỉ đạo, kiểm tra giám sát hoạt động tự

học của học sinh

Sau khi đã hoạch định kế hoạch và sắp xếp tổ chức, nhà

trường điều hành chỉ đạo các bộ phận chức năng để thực hiện kế

hoạch đề ra.

1.5.4. Công tác tổ chức kiểm tra đánh giá hoạt động tự

học của học sinh

Công tác kiểm tra, đánh giá là việc làm rất cần thiết, có tính

thường xuyên liên tục và có hệ thống trong quá trình quản lí. Thông

qua kiểm tra, nhà trường sẽ có những thông tin kịp thời, cần thiết để

làm cơ sở cho việc đánh giá.

1.6. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN HOẠT ĐỘNG TỰ

HỌC CỦA HỌC SINH TRƢỜNG PTDTBT

1.6.1. Yếu tố khách quan

1.6.2. Yếu tố chủ quan

TIỂU KẾT CHƢƠNG 1

Tự học có vai trò rất quan trọng và nó quyết định đến kết quả

học tập của người học. Vấn đề tự học đã được các nhà khoa học

nghiên cứu ở nhiều góc độ khác nhau. Song tựu trung lại, tự học là

công việc của người học. Người học phải tự giác sử dụng các năng

lực trí tuệ lẫn phẩm chất để chiếm lĩnh tri thức khoa học, đáp ứng

11

được yêu cầu của xã hội. Hoạt động tự học của học sinh trường

PTDTBT được tiến hành ở trên lớp học, ở ngoài lớp học, có sự

hướng dẫn của giáo viên đến sự tự học hoàn toàn độc lập, tự giác

theo hứng thú, sở thích của cá nhân học sinh nhằm thỏa mãn những

yêu cầu bổ sung kiến thức và để đạt được mục tiêu học tập và rèn

luyện.

12

CHƢƠNG 2

THỰC TRẠNG QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG TỰ HỌC

CỦA HỌC SINH PTDTBT THCS HUYỆN KONPLÔNG,

TỈNH KON TUM

2.1. KHÁI QUÁT VỀ VỊ TRÍ ĐỊA LÝ, TÌNH HÌNH KINH TẾ -

XÃ HỘI VÀ GIÁO DỤC – ĐÀO TẠO HUYỆN KONPLÔNG,

TỈNH KON TUM

2.1.1. Vị trí địa lý

Huyện KonPlông có tổng diện tích đất tự nhiên là 137.965

ha, (trong đó 11.112,14 ha đất lâm nghiệp, đất thổ cư, diện tích đất

khác: 126.852,14 ha đất lâm nghiệp). Diện tích là huyện miền núi

vùng cao nằm phía đông bắc của tỉnh Kon Tum. Dân số của huyện

khoảng 20.769 người trong đó người dân tộc thiểu số là 19.706

người chiếm 94,9%, chủ yếu là người dân tộc Xê Đăng (Mơ Nâm,

KDong) chiếm khoảng 82%; HRe chiếm khoảng 8 %, phân bố

không tập trung. Là một trong 62 huyện nghèo theo Nghị quyết 30a

của Chính phủ. Kinh tế của người dân chủ yếu dựa vào nương rẫy.

Huyện có 9 xã với 89 thôn, 117 làng, 5/9 xã là các xã trọng điểm

khó khăn theo Chương trình 37-CT/TU.

2.1.2. Tình hình kinh tế - xã hội

2.1.3. Về Giáo dục và Đào tạo

a. Giáo dục mầm non

b. Giáo dục tiểu học

c. Giáo dục trung học cơ sở

Từ khi huyện KonPlông được thành lập đến nay, bậc THCS

không ngừng tăng lên cả về số lượng và chất lượng. Hiện nay toàn

13

huyện có 10 trường THCS với 1.754 em. Năm học 2013 - 2014 vừa qua

huyện KonPlông tiếp tục được công nhận phổ cấp giáo dục THCS đúng

độ tuổi. Công tác xây dựng trường đạt chuẩn Quốc gia được huyện

KonPlông tiếp tục đẩy mạnh. Đến nay, toàn huyện có 02/10 trường

THCS đạt chuẩn Quốc gia. Bên cạnh đó, công tác nâng cao chất lượng

dạy và học được ngành giáo dục huyện KonPlông đặc biệt quan tâm và

đạt được nhiều thành tích về số lượng học sinh khá giỏi.

2.2. VÀI NÉT VỀ TRƢỜNG PTDTBT HUYỆN

KONPLÔNG, TỈNH KON TUM

2.2.1. Sự hình thành và phát triển

Trên cơ sở Thông tư số 24/2010/TT-BGDĐT ngày 2/8/2010

của Bộ GD&ĐT về việc ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động

của trường Phổ thông dân tộc bán trú và Quyết định số

85/2010/QĐ-TTg về việc ban hành một số chính sách hỗ trợ học

sinh bán trú và trường PTDTBT của Thủ tướng Chính Phủ, UBND

huyện KonPlông đã thành lập các trường PTDTBT từ năm học

2011-2012 với tổng số 14 trường (tổng 1891 học sinh bán trú). Đến

năm học 2013-2014 đã có 18 trường PTDTBT, với 1882 học, trong

đó có 09 trường PTDTBT THCS với tổng số 1180 em học sinh bán

trú.

2.2.2. Cơ cấu tổ chức

2.2.3. Điều kiện cơ sở vật chất của trƣờng PTDTBT

2.2.4. Công tác quản lí học sinh

2.3. KHÁI QUÁT VỀ TỔ CHỨC ĐIỀU TRA, KHẢO SÁT

+ Mục đích điều tra khảo sát:

14

- Đánh giá thực trạng hoạt động tự học và công tác quản lý

hoạt động tự học của học sinh trường PTDTBT THCS làm cơ sở

thực tiễn đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động tự học của học

sinh.

+ Nội dung khảo sát:

- Nhận thức của học sinh, giáo viên, và cán bộ quản lý

về hoạt động tự học.

- Các phương pháp, kỹ năng, hình thức tự học của học sinh.

- Biện pháp quản lý hoạt động tự học của học sinh.

+ Đối tượng khảo sát

+ Phương pháp điều tra

2.4. THỰC TRẠNG VỀ HOẠT ĐỘNG TỰ HỌC CỦA HỌC

SINH TRƢỜNG PTDTBT HUYỆN KONPLÔNG, TỈNH KON

TUM

2.4.1. Thực trạng nhận thức của học sinh, giáo viên về

tầm quan trọng của hoạt động tự học

Giáo viên và học sinh có nhận thức rõ hoạt động tự học của

học sinh là rất cần thiết vì đây là nhân tố quyết định trực tiếp kết

quả học tập, rèn luyện của học sinh nói riêng và chất lượng giáo dục

của nhà trường nói chung.

2.4.2. Thực trạng về động cơ tự học của học sinh

Bảng 2.2: Ý kiến của GV và CBQL về động cơ tự học của HS

Tỷ lệ (%)

T

Các động cơ

Đại

đa số

Một

số

Rất

ít

Ham học, khát vọng tìm tòi chiếm lĩnh tri

thức.

Chỉ cần vượt qua các kỳ thi, kiểm tra để có

1

2

0

90

10

85

5,0

15

điểm cao, có cơ hội học lên lớp trên

Mong muốn đạt thành tích và kết quả cao

trong học tập, các kỳ thi, kiểm tra.

3

5,0

80

15

4

5

Yêu thích các môn học

7.5

90

2,5

5,0

Hứng thú học tập.

12,5

82,5

2.4.3. Thực trạng thời gian dành cho tự học của học sinh

Bảng 2.3: Ý kiến của GV và CBQL về thời gian tự học của HS

Mức độ (%)

STT

Thời gian tự học

Đại đa

số

Một

số

Rất ít

Rất nhiều (trên 4 giờ/ ngày)

Đủ (3 - 4 giờ/ ngày)

Còn ít (2 – 3 giờ/ ngày)

Quá ít (1 – 2 giờ/ ngày)

12,5

17,5

45

25

62,5

35

2,5

1

2

3

4

47,5

52,5

62,5

25

12,5

2.4.4. Thực trạng về phƣơng pháp tự học của học sinh

Việc tự học của học sinh vẫn còn diễn ra theo kiểu thụ động,

phương pháp học sáng tạo, phát huy tính tích cực chủ động chưa

được học sinh sử dụng nhiều và thường xuyên

2.4.5. Thực trạng về kỹ năng tự học của học sinh

Bảng 2.6 : Mức độ thực hiện các kỹ năng tự học của HS

Mức độ

1

2

3

Tỷ lệ ý kiến

HS

GV

HS

GV

HS

GV

TT

Các kỹ năng

1

Lập kế hoạch tự học

Tự ghi chép bài trên

lớp

Đọc sách và tài liệu

tham khảo, bổ sung

Ghi chép, tóm tắt các

tài liệu đã học

30

34

35

62

50

8,0

30

15

2

3

4

32,5 36

52,5

28

32

25

60

56

55

50

12

20

25

16

26

Luyện tập bài tập, thực

hành

Khái quát hoá, hệ

5

6

22,5 54

30 62

57,5

20

thống hoá các kiến thức 33,2

đã học

4,8 12,5

13,2 12,5

Tự kiểm tra, tự đánh

7

giá việc học tập của 20,8 27,5 66

60

bản thân

Trong đó: Mức 1: Không thực hiện được

Mức 2: Có thực hiện nhưng kết quả không cao

Mức 3: Thực hiện thành thạo

2.4.6. Thực trạng về hình thức tự học của HS

Thực tế ở trường PTDTBT THCS việc kết hợp các hình

thức tự học của HS còn rất yếu, chưa đồng bộ. Trước hết là hình

thức học nhóm truy bài với bạn, theo chúng tôi đây là một hình

thức học tập rất tốt, rất cần và hiệu quả. Việc trao đổi bài học với

bạn sẽ giúp HS củng cố, mở rộng và hiểu tri thức một cách đầy đủ,

toàn diện.

2.5. THỰC TRẠNG QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG TỰ HỌC CỦA

HỌC SINH TRƢỜNG PTDTBT HUYỆN KONPLÔNG, TỈNH

KON TUM

2.5.1. Quản lí việc bồi dƣỡng động cơ tự học

2.5.2. Quản lí kế hoạch tự học của học sinh

2.5.3. Quản lí nội dung tự học của học sinh

2.5.4. Quản lí phƣơng pháp tự học của học sinh

2.5.5. Quản lí việc kiểm tra, đánh giá kết quả tự học

2.5.6. Quản lí thiết bị phục vụ tự học

17

2.6. NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ THỰC TRẠNG

HOẠT ĐỘNG TỰ HỌC VÀ QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG TỰ HỌC

CỦA HỌC SINH TRƢỜNG PTDTBT THCS

2.6.1. Đánh giá những điểm mạnh : Đa số HS đã có nhận

thức đúng đắn về vai trò của tự học đối với hoạt động tự học của

học sinh. Nhà trường luôn quan tâm, khuyến khích, động viên, tạo

điều kiện để HS được học tập, nghiên cứu. Các giáo viên trực tiếp

giảng dạy bước đầu đã có ý thức bồi dưỡng cho HS kiến thức về

phương pháp học của từng bộ môn.

2.6.2. Đánh giá những điểm yếu: Còn nhiều học sinh chưa

xác định rõ, đúng động cơ học tập, còn học vì điểm, học vì thi cử.

Nhìn chung đội ngũ cán bộ quản lí hoạt động tự học của học sinh

được đánh giá là chưa mạnh, khả năng phát triển còn hạn chế. Chất

lượng và trình độ của đội ngũ cán bộ quản lí còn chưa đồng đều.

Một số giáo viên giảng dạy bộ môn, giáo viên chủ nhiện chưa thực

sự xem việc quản lí hoạt động tự học của học sinh là nhiệm vụ của

mình.

2.6.3. Phân tích các nguyên nhân: Hoạt động tự học đòi hỏi

sự phấn đấu nỗ lực, liên tục của bản thân mỗi học sinh. Tuy nhiên thực

tế cho thấy vẫn còn nhiều HS chưa nhận thức được đầy đủ vai trò của

hoạt động tự học, còn thiếu tinh thần tích cực, nỗ lực, tự giác, phấn đấu

vươn lên trong học tập. Giáo viên chưa quan tâm được nhiều đến nội

dung tự học của HS, chưa chú trọng trong rèn kỹ năng tự học cho

HS, việc kiểm tra, đánh giá kết quả hoạt động tự học của HS chưa

thường xuyên. Cơ sở vật chất cho hoạt động tự học của học sinh

còn nhiều hạn chế. Việc cung cấp tài liệu tham khảo cho quá trình

18

học tập của HS còn thiếu, chưa cập nhật. Phương tiện kỹ thuật dạy học

hiện đại còn thiếu, chưa đồng bộ...

TIỂU KẾT CHƢƠNG 2

Kết quả nghiên cứu hoạt động tự học của học sinh và công

tác quản lí hoạt động tự học đối với HS của trường PTDTBT

THCS, cho thấy phần lớn HS nhận thức rõ ràng và đầy đủ về hoạt

động tự học cũng như ý nghĩa của hoạt động này đối với bản thân.