Thực trạng và một số giải pháp nhằm phát triển nguồn tài nguyên lâm sản ngoài gỗ ở vùng đệm Khu bảo tồn thiên nhiên Kẻ Gỗ - Hà Tĩnh

Download

UED JOURNAL OF SOCIAL SCIENCES, HUMANITIES AND EDUCATION

VOL.4, NO.2 (2014)

THỰC TRẠNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM PHÁT TRIỂN NGUỒN TÀI

NGUYÊN LÂM SẢN NGOÀI GỖ Ở VÙNG ĐỆM KHU BTTN KẺ GỖ - HÀ TĨNH

THE CURRENT SITUATION AND SOME SOLUTIONS TO DEVELOP NON-TIMBER

FOREST PRODUCTS (NTFPS) RESOURCES IN THE BUFFER ZONE

IN KE GO NATURE RESERVE, HA TINH PROVINCE

Trần Hậu Thìn

Trường Đại học Vinh

Email: thindhv@gmail.com

TÓM TẮT

Làm sao để người dân miền núi sống được với rừng một cách bền vững? Ngày nay, một trong những giải

pháp khả thi để giải quyết vấn đề này là phát triển thực vật cho lâm sản ngoài gỗ (LSNG) – đây là nguồn tài nguyên

đa dạng, phong phú về thành phần loài và giá trị sử dụng; nếu được sử dụng hợp lý sẽ góp phần đảm bảo tính bền

vững của hệ sinh thái rừng đồng thời cũng đem lại những giá trị kinh tế lớn cho người dân. Trong bài này, tại điểm

nghiên cứu, đã xác định được 82 loài thực vật cho LSNG thuộc 3 ngành, 35 họ, 58 chi và được phâ n thành 4 nhó m

sử dụng khác nhau. Trên cơ sở đó, đã đề xuất giải pháp nhằm quản lý, sử dụng bền vững nguồn tài nguyên thực vật

cho LSNG.

Từ khóa: cây dược liệu; lâm sản ngoài gỗ; thực vật phi gỗ; phát triển bền vững.

ABSTRACT

How do the mountainous people live in harmony with the forest? Today, developing plants for non-timber forest

products (NTFPs) is one of the possible solutions to this problem, which is a diverse resource of species having great

value. The sustainability of ecosystem and economic value will be ensured if people use them reasonably. In this

paper, 82 plants for non-timber forest products of 3 phylum, 35 groups, 58 genus have been identified and classified

into 4 groups which are different in use. This paper proposes some solutions for managing and using the plant

resources for non-timber forest products sustainably.

Key words: medical plants; non-timber forest products; non-timber plant; sustainable development.

1. Đặt vấn đề

Bộ NN&PTNT thực hiện “Đề án quốc gia

và phát triển các loại LSNG được lựa chọn hợp lý

cùng với các tri thức truyền thống có giá trị trong

khai thác và phát triển nông lâm nghiệp là việc

làm vô cùng quan trọng quyết định sự thành công

của công cuộc phát triển KT-XH vùng miền núi

một cách bền vững.

về bảo tồn và phát triển lâm sản ngoài gỗ (LSNG)

giai đoạn 2006-2020” đã khẳng định giá trị to lớn

của các loại LSNG, đặc biệt trong xu hướng cả thế

giới ưa chuộng các sản phẩm tiêu dùng có nguồn

gốc thiên nhiên và thực hiện các hành động nhằm

phát triển bền vững. Đối với Việt Nam nói chung

và Hà Tĩnh nói riêng thì LSNG lại càng đóng vai

trò quan trọng hơn vì diện tích đồi núi lớn, địa

hình dốc. Để vừa có thể trồng và bảo vệ rừng lại

vừa nâng cao đời sống cho người dân miền núi thì

cách tốt nhất và nhanh nhất là chúng ta phát huy

vai trò của LSNG nhằm làm tăng giá trị khai thác

từ rừng, đồng thời đảm bảo sự phát triển của hệ

sinh thái rừng. Từ thực tiễn này cho thấy bảo tồn

Cũng như ở những vùng miền núi khác, ở

vùng đệm khu BTTN Kẻ Gỗ tỉnh Hà Tĩnh, phần

lớn các xã đều có điều kiện canh tác nông lâm

nghiệp khó khăn, trình độ dân trí thấp, giao thông,

thông tin kinh tế còn nhiều hạn chế. Vì thế số hộ

nghèo đói chiếm tỷ lệ lớn, những hộ này lại phụ

thuộc nhiều vào tài nguyên rừng chủ yếu là LSNG.

Để đảm bảo cuộc sống hết sức chật vật của mình

họ phải khai thác mọi loại tài nguyên một cách

không hợp lý, một phần vì thiếu hiểu biết phần

TẠP CHÍ KHOA HỌC XÃ HỘI, NHÂN VĂN VÀ GIÁO DỤC

TẬP 4, SỐ 2 (2014)

khác quan trọng hơn là phục vụ cuộc sống của

chính họ. Hơn nữa, sử dụng LSNG đã gắn liền với

cuộc sống của người dân nơi đây góp phần giải

quyết công ăn việc làm và tăng thêm thu nhập, cải

thiện cuộc sống. Nhưng do tập quán canh tác của

người dân còn lạc hậu, chưa có biện pháp sử dụng

đất, rừng hợp lý. Cùng với sức ép của nhu cầu

lương thực thực phẩm, nhà ở, gỗ củi trở thành bức

thiết đã làm cho LSNG nơi đây ngày càng cạn kiệt.

- Phương pháp thu thập tài liệu

- Phương pháp điều tra thực địa: Điều tra theo

tuyến, theo điểm và theo các ô tiêu chuẩn; kết hợp

phương pháp phỏng vấn hộ gia đình, phỏng vấn sâu.

- Thu mẫu và xử lý mẫu theo “Cẩm nang tra

cứu đa dạng sinh vật” của Nguyễn Nghĩa Thìn

(1997) [4].

- Phương pháp xác định tên khoa học theo

khóa định loại Phạm Hoàng Hộ “Cây cỏ Việt

Nam” tập I – III, (1991 – 1993) [3] và tham khảo

thêm tài liệu “Danh lục các loài thực vật Việt

Nam” (2001 – 2005) [1].

Vì vậy, phát triển nguồn tài nguyên LSNG

để nhằm nâng cao đời sống vật chất và tinh thần

cho người dân nơi đây là vấn đề thiết thực và hiệu

quả. Trước thực tế đó chúng tôi thực hiện nghiên

cứu: “Thực trạng và một số giải pháp nhằm phát

triển nguồn tài nguyên Lâm sản ngoài gỗ ở vùng

đệm Khu BTTN Kẻ Gỗ - Hà Tĩnh” với mong

muốn góp phần nâng cao đời sống cho người dân

đồng thời bảo vệ và phát triển được tài nguyên

rừng nói chung và tài nguyên LSNG nói riêng.

3. Kết quả nghiên cứu và thảo luận

3.1. Hiện trạng các loài cây cho LSNG

3.1.1. Đa dạng về thành phần loài

Kết quả điều tra các loài cây cho LSNG ở

khu vực nghiên cứu bước đầu đã xác định được 82

loài, 58 chi, 35 họ thuộc 3 ngành thực vật khác

nhau, số liệu được tổng hợp ở Bảng 1.

2. Phương pháp nghiên cứu

Bảng 1. Phân loại các loài cây cho LSNG theo ngành, họ, chi và loài

Họ

Số lượng

Chi

Số lượng

Loài

Số lượng

Ngành

5,2

3,5

Polypodiophyta

Pinophyta

Magnoliophyta

Tổng

100

91,3

100

Qua Bảng 1 cho thấy, ngành chiếm số lượng

loài đông nhất là ngành Hạt kín (Magnoliophyta)

với 77 loài chiếm 94% tổng số loài, thuộc 32 họ,

53 chi khác nhau. Còn lại hai ngành Hạt trần và

Dương xỉ chiếm số lượng loài không đánh kể,

ngành Hạt trần (Pinophyta) có 2 loài thuộc 1 họ, 2

chi, ngành Dương xỉ (Polypodiophyta) có 3 loài

thuộc 2 họ, 3 chi. Như vậy, các loài cây cho LSNG

ở huyện Vùng đệm khu BTTN Kẻ Gỗ tương đối đa

dạng với 82 loài và tập trung chủ yếu trong ngành

Hạt kín (Magnoliophyta).

3.1.2. Đa dạng về dạng sống và môi trường sống

Theo kết quả nghiên cứu, tổng số loài cây

cho LSNG ở khu vực nghiên cứu đã xác định được

trong danh mục là 82 loài. Các loài cây này có các

dạng sống hết sức phong phú, rất khác nhau từ gỗ

nhỡ, gỗ nhỏ, cây bụi, thảm tươi, dây leo thân thảo,

dây leo thân gỗ cho đến thực vật phụ sinh, thực vật

ký sinh… Chúng tôi tạm chia ra 4 nhóm chính như

sau (xem Bảng 2).

Bảng 2. Phân bố số loài theo dạng sống ở khu vực nghiên cứu

STT

Dạng sống

Thân thảo

Số loài

Tỷ lệ (%)

41,46

Thân gỗ

Cây bụi

24,39

18,29

UED JOURNAL OF SOCIAL SCIENCES, HUMANITIES AND EDUCATION

VOL.4, NO.2 (2014)

Dây leo

15,85

100

Tổng

Qua Bảng 2 cho thấy, nhóm thực vật thân

thảo chiếm số lượng nhiều nhất với 34 loài chiếm

41,46% tổng số loài đã xác định. Tiếp đến là nhóm

thực vật thân gỗ với 20 loài chiếm 24,39%, nhóm

cây bụi có 15 loài chiếm 18,29% và nhóm dây leo

có số lượng ít nhất với 13 loài chiếm 15,85% tổng

số loài đã xác định.

12,20%); ít nhất là các loài sống ở gần khe suối có

7 loài (chiếm 8,53%).

3.1.3. Đa dạng về giá trị sử dụng

Hệ sinh thái rừng ẩm nhiệt đới được biết

đến như một hệ hoàn hảo và đầy đủ với khu hệ

động thực vật phong phú và đa dạng vào bậc nhất

trên hành tinh, làm cho nhiều nhà khoa học phải

sững sờ và ngỡ ngàng. Vì vậy, phân loại LSNG

theo hệ thống sinh học gặp nhiều khó khăn. Trái

lại, việc phân loại chúng theo giá trị sử dụng

không những đơn giản hơn, mà còn làm rõ hơn giá

trị sử dụng của từng loài cũng như vai trò của

LSNG đối với kinh tế hộ gia đình, địa phương và

quốc gia.

Trong tổng số 82 loài cho LSNG đã xác

định được tại địa bàn nghiên cứu, chia thành 4 môi

trường sống khác nhau như sau: Rừng (rừng sâu,

rừng thưa, rừng trồng); Đồi (đồi núi, trảng cây

bụi); Nương (nương rẫy, vườn tạp, ven đường đi);

Khe suối (ven khe, ven suối). Nhìn chung, môi

trường sống của các cây cho LSNG ở khu vực

nghiên cứu khá đa dạng, trong đó thực vật cho

LSNG thu được ở rừng chiếm tỉ lệ cao nhất, có tới

42 loài (chiếm 51,22%); tiếp theo là nương với 23

loài (chiếm 28,05%); ở đồi có 10 loài (chiếm

Từ kết quả nghiên cứu, đề tài đã tiến hành

phân chia các loài thực vật cho LSNG ở khu vực

nghiên cứu theo giá trị sử dụng như ở Bảng 3.

Bảng 3. Phân loại LSNG theo giá trị sử dụng ở khu vực nghiên cứu

Mục đích sử dụng

Số lượng loài

Tỷ lệ (%)

57,31

Nhóm cung cấp dược liệu

Nhóm cung cấp lương thực, thực phẩm

Nhóm cung cấp nguyên liệu làm đồ gia dụng

Nhóm có giá trị sử dụng khác

20,73

12,19

9,75

Qua Bảng 3 cho thấy, nhóm LSNG làm dược

phát triển LSNG tại khu vực nghiên cứu

liệu có 47 loài chiếm 57,31%, được sử dụng để làm

thuốc chữa các nhóm bệnh như: bệnh ngoài da

(nhiễm trùng, ghẻ lở, mụn nhọt,…), bệnh về xương

(gãy xương, bong gân, thấp khớp,…), bệnh về dạ

dày, tim, gan, bệnh phụ sản,… Đứng thứ 2 là nhóm

làm lương thực, thực phẩm có 17 loài chiếm

20,73%, tiếp theo là nhóm làm đồ gia dụng, mỹ

nghệ có 10 loài chiếm 12,19% và ít nhất là nhóm có

giá trị sử dụng khác như làm cảnh, lá để gói,… có 8

loài chiếm 9,75% tổng số loài đã xác định.

3.2.1. Thực trạng khai thác và sử dụng LSNG tại

khu vực nghiên cứu

Người dân ở đây khai thác LSNG để phục

vụ gia đình, hàng xóm và bán một phần trên thị

trường. Theo những người dân ở đây, lượng

LSNG khai thác ngày một ít đi, đặc biệt là các loài

có giá trị kinh tế cao. Theo số liệu điều tra thì số

người khai thác LSNG đã giảm đi, số hộ còn lại

hoạt động khai thác chuyên nghiệp hơn. Họ xây

dựng các trang trại ở chân núi để chăn nuôi và vào

3.2. Thực trạng khai thác sử dụng và cây trồng

TẠP CHÍ KHOA HỌC XÃ HỘI, NHÂN VĂN VÀ GIÁO DỤC

TẬP 4, SỐ 2 (2014)

rừng khai thác LSNG cho thuận lợi.

hái theo mùa nhất định. Biết được các thời điểm

thu hái LSNG trong năm giúp người dân có kế

hoạch thu hái LSNG một cách ổn định hơn.

Kết quả điều tra cho thấy, hầu hết các loài

thực vật cho LSNG ở khu vực nghiên cứu được

người dân thu hái quanh năm, một số loài được thu

Bảng 4. Lịch thời vụ thu hái một số loại LSNG

Nguồn: Tổng hợp từ kết quả điều tra

Hiện nay, trữ lượng tài nguyên LSNG ít,

song nhu cầu về chúng trên thị trường lại rất lớn,

đặc biệt là các loài thuộc nhóm chăm sóc sức khoẻ

và đặc sản rừng. Vì vậy, số lần cũng như thời gian

vào rừng của người dân tăng lên. Nếu trước kia họ

chỉ mất 2 ngày vào rừng để lấy LSNG, thì bây giờ

cũng lượng như vậy những người này phải mất 4-5

ngày. Kết quả điều tra hộ gia đình cho thấy những

người khai thác LSNG để bán hầu như ngày nào

cũng vào rừng, đặc biệt là những người săn bắn

động vật hoang dã và chăn nuôi ở chân núi, còn

các hộ kiếm củi và khai thác LSNG để dùng trong

giai đoạn thì ít vào hơn. Đây chính là hệ quả của

tình trạng khai thác quá mức (mạnh ai người ấy

làm), mà không chú ý đến bảo tồn và phát triển tài

nguyên LSNG.

Bảng 5. Tần suất vào rừng của các hộ

Tần suất vào rừng

Hàng ngày Hàng tuần

30 25

33,33 27,78

Tổng

Mức độ

Số hộ vào rừng

Không

Hàng tháng

Tỷ lệ %

31,11

7,78

100%

Nguồn: Tổng hợp phiếu điều tra hộ gia đình

Việc khai thác LSNG hiện nay ở vùng

nghiên cứu không theo quy trình kĩ thuật, khi nhu

cầu của thị trường tăng lên người dân ồ ạt vào rừng

khai thác, mà không chú ý đến khả năng tái sinh của

chúng. Một số loài LSNG được thu hái theo mùa vụ

như Măng, Sấu, Nhãn… thì tới mùa người dân vào

khai thác tất cả những gì có thể sử dụng được. Các

loài có giá trị kinh tế cao như Rau sắng, Củ mài,

Dây máu người… còn ít và có nguy cơ cạn kiệt do

khai thác quá mức, do mất điều kiện sinh thái cho

tái sinh tự nhiên. Nhưng nhu cầu của con người đối

với những loại lâm sản ngoài gỗ thì ngày càng tăng,

loại nào càng hiếm, càng quý, càng bị người dân

săn lùng mạnh. Cách thức khai thác của người dân

hiện nay rất xô bồ và khai thác không đảm bảo tái

sinh là một trong những nguyên nhân chính làm cho

LSNG ở khu vực ngày một cạn kiệt.

Các loại LSNG được khai thác với nhiều

hình thức khác nhau, sản phẩm lại rất da dạng, vì

vậy việc bảo tồn các loài thực vật cho LSNG ở đây

gặp rất nhiều khó khăn. Tác động này dẫn đến việc

suy giảm tài nguyên LSNG và tất yếu các sản phẩm

UED JOURNAL OF SOCIAL SCIENCES, HUMANITIES AND EDUCATION

VOL.4, NO.2 (2014)

này ngày càng khan hiếm và khó khai thác hơn.

Nhận định này đã được chính người dân chứng

minh qua việc trả lời bảng phỏng vấn hộ gia đình:

100% số hộ cho rằng lượng LSNG thay đổi theo

chiều hướng giảm xuống, từ trước năm 1995 lượng

LSNG giảm ít do trữ lượng LSNG còn nhiều, từ

năm 1995 - 2005 lượng LSNG giảm rất nhiều do

hoạt động khai thác LSNG diễn ra rất mạnh, tuy

nhiên từ năm 2005 trở lại đây lượng LSNG giảm đi

ít do trữ lượng của chúng còn ít và số người đi khai

thác cũng vì thế mà giảm đi.

Bảng 6. Hình thức khai thác của LSNG

Hình thức

khai thác

Bộ phận

khai

Tên LSNG

Khả năng tái sinh

Nhóm làm đồ gia dụng, mỹ nghệ

Tre, Nứa, Trúc, Vầu, Song mật, mây nếp

Cỏ tranh

Chặt

thân

Thân cây Có khả năng tái sinh

cây

Lá

Có khả năng tái sinh

Cỏ chít

Hoa

Nhóm làm cây dược liệu

Hà thủ ô, xạ đen, ngũ gia bì

Ké đầu ngựa,Tai chua

Giềng đỏ, gừng nghệ đen

Chặt thân, lá thân, lá

Không có khả năng tái sinh

Quả

Củ

Chặt cây

Nhóm làm cây cảnh

Lan đuôi cáo, Lan ngọc điển

Trúc lan

Thu cả dò

Không có khả năng tái sinh

Đánh cả gốc

Nhóm cây làm thực phẩm

Măng

Có khả năng tái sinh

10 Củ mài, củ nâu, củ từ Dong giềng

Đào cả cây

Không có khả năng tái sinh

Nguồn: Tổng hợp phiếu phỏng vấn từ người dân

Như vậy, có thể thấy tài nguyên LSNG ở

Khu BTTN Kẻ Gỗ hiện đang suy giảm và diễn

biến theo chiều hướng xấu nếu không có các biện

pháp quản lý, sử dụng và phát triển chúng một

cách bền vững.

ra mâu thuẫn giữa quản lý bảo vệ tài nguyên rừng

với nhu cầu khai thác lâm sản để mưu sinh của

người dân. Để tồn tại, người dân vẫn lén lút khai

thác lâm sản. Trong những năm qua, các hoạt

động liên quan đến việc phục hồi và phát triển

vốn rừng, bao gồm cả LSNG, đã được quan tâm

và bước đầu đã đạt được những kết quả nhất định,

góp phần tích cực vào việc nâng cao độ che phủ

rừng. Nhiều mô hình gây trồng phát triển LSNG

đã được hình thành và phát triển, như mô hình

trồng các loài cây dược liệu như Sa nhân, Nhân

trần, Ích mẫu, Chè vằng,... mô hình trồng Mây

quanh vườn nhà, trồng Mây dưới tán rừng trồng

sinh trưởng kém; trồng Sa nhân dưới tán vườn

cây ăn quả, dưới tán rừng trồng; trồng Hương bài

3.2.2. Tình hình gây trồng và phát triển LSNG tại

khu vực nghiên cứu

Các địa phương thuộc vùng đệm khu

BTTN Kẻ Gỗ là những vùng có đời sống kinh tế

còn gặp nhiều khó khăn, trình độ canh tác còn lạc

hậu; tư tưởng sống dựa vào các sản phẩm tự

nhiên của rừng vẫn còn khá phổ biến. Hiện nay

quản lý LSNG được lồng ghép song song với

công tác quản lý bảo vệ tài nguyên rừng. Tuy

nhiên, cũng như nhiều nơi khác, ở đây cũng xẩy

TẠP CHÍ KHOA HỌC XÃ HỘI, NHÂN VĂN VÀ GIÁO DỤC

TẬP 4, SỐ 2 (2014)

trên đất đồi, dưới tán cây ăn quả, dưới tán rừng

trồng; trồng tre lấy măng; trồng Chè vằng, Sắn

dây, Nghệ, Gừng,... bằng hình thức nông lâm kết

hợp trong vườn nhà, vườn đồi,...

với bảo tồn và gây trồng phát triển. Cần khuyến

khích phát huy và phổ biến rộng rãi các kiến thức

truyền thống, kiến thức bản địa của người dân địa

phương trong bảo vệ, khai thác cũng như chế biến,

sử dụng và gây trồng lâm sản ngoài gỗ.

Qua điều tra khảo sát cũng cho thấy vốn

kiến thức bản địa về phát triển LSNG của người

dân khu vực nghiên cứu hết sức phong phú và đa

dạng. Từ cách thức gây trồng, thu hái, chế biến các

loại rau củ đơn giản đến những bài thuốc chữa

bệnh phức tạp và giá trị. Những kiến thức đó được

hình thành, tồn tại và phát triển gắn liền với các

hoạt động sản xuất, gây trồng, thu hái, chế biến,

bảo quản, gia công, sử dụng LSNG hàng ngày của

họ. Nhờ vào những kiến thức này mà các mô hình

gây trồng và phát triển LSNG ở địa phương đang

ngày càng ổn định và phát triển.

- Khai thác lâm sản ngoài gỗ cần phải có kế

hoạch hợp lý, không lạm vào vốn rừng, khai thác

phải đảm bảo tái sinh, tránh khai thác tận diệt.

- Cần tiến hành khảo sát để thuần hóa và

gây trồng phát triển những loài cho lâm sản ngoài

gỗ có giá trị và phù hợp với điều kiện của địa

phương. Dựa trên kết quả điều tra và phân tích khu

vực nghiên cứu, chúng tôi thấy các loài lâm sản

ngoài gỗ sau là có triển vọng để gây trồng phát

triển ở khu vực nghiên cứu:

+ Nhóm nguyên liệu: Mét, Bương, Song

3.3. Một số giải pháp phát triển tài nguyên thực

vật cho LSNG ở Vùng đệm Khu BTTN Kẻ Gỗ -

Hà Tĩnh

mật, Mây tắt, Nứa,...

+ Nhóm dược liệu: Hoằng đằng, Lá khôi,

Hương bài,...

3.3.1. Giải pháp về quản lý

+ Nhóm lương thực: Củ mài, Rau sắng,

Măng,...

- Cần nâng cao nhận thức cho người dân

hiểu được tầm quan trọng và chức năng của tài

nguyên LSNG, bằng việc tăng cường các lớp tập

huấn kỹ thuật, tuyên truyền giáo dục, mang lại cho

người dân những kiến thức cơ bản nhất trong các

hoạt dộng liên quan đến rừng nói chung và tài

nguyên LSNG nói riêng. Từ đó khuyến khích

người dân tham gia quản lý bảo vệ và phát triển tài

nguyên rừng và LSNG một cách hiệu quả và bền

vững hơn.

4. Kết luận

Tài nguyên lâm sản ngoài gỗ tại Vùng đệm

Khu BTTN Kẻ Gỗ rất đa dạng, phong phú và đang

tiềm ẩn những giá trị to lớn. Chúng không những

đáp ứng các nhu cầu lương thực, thực phẩm, dược

liệu, gỗ củi và nhiều loại sản phẩm thiết yếu khác

mà còn góp phần làm tăng thêm sự phong phú và

đa dạng của các hệ sinh thái rừng nơi đây. Đây là

một trong những tiềm năng to lớn của vùng để

phát triển sản xuất kinh doanh nông lâm nghiệp

nói chung và phát triển sản xuất kinh doanh LSNG

nói riêng. Vì vậy, cần phải có những giải pháp

thiết thực, phù hợp để khai thác sử dụng và phát

triển nguồn tài nguyên này một cách hiệu quả và

bền vững.

- Thành lập các Ban quản lý rừng cộng đồng

và giao cho các ban quản lý bảo vệ, khôi phục và

phát triển rừng theo luật đất đai, luật bảo vệ và

phát triển rừng.

- Xây dựng các cơ sở khuyến lâm tại địa

phương với mục đích là nơi tư vấn trao đổi kinh

nghiệm, đồng thời kết hợp với các tổ chức đoàn

thể khác như hội nông dân, hội phụ nữ, đoàn thanh

niên,... của địa phương trong việc khai thác và gây

trồng lâm sản ngoài gỗ một cách bền vững.

Những kết quả của nghiên cứu góp phần

cung cấp dữ liệu cho việc thống kê đánh giá tài

nguyên rừng và tài nguyên LSNG, làm cơ sở cho

hoạt động bảo tồn và phát triển tài nguyên rừng và

tài nguyên LSNG ở Vùng đệm Khu BTTN Kẻ Gỗ.

3.3.2. Giải pháp về sử dụng và phát triển

- Thực hiện đúng nguyên tắc khai thác đi đôi

UED JOURNAL OF SOCIAL SCIENCES, HUMANITIES AND EDUCATION

VOL.4, NO.2 (2014)

TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1] Nguyễn Tiến Bân và cs (2001 – 2005), Danh lục các loài thực vật Việt Nam, tập I – III, NXB Nông

Nghiệp, Hà Nội.

[2] Võ Văn Chi (1999), Từ điển cây thuốc Việt Nam, NXB Y Học, Hà Nội.

[3] Phạm Hoàng Hộ (1991 - 1993), Cây cỏ Việt Nam, tập 1 - 3, NXB Trung tâm học liệu.

[4] Nguyễn Nghĩa Thìn, (1997) Cẩm nang nghiên cứu đa dạng sinh vật, NXB Nông nghiệp, Hà Nội.

7 trang yennguyen 13440 Free

Download

Bạn đang xem tài liệu "Thực trạng và một số giải pháp nhằm phát triển nguồn tài nguyên lâm sản ngoài gỗ ở vùng đệm Khu bảo tồn thiên nhiên Kẻ Gỗ - Hà Tĩnh", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên

File đính kèm:

thuc_trang_va_mot_so_giai_phap_nham_phat_trien_nguon_tai_ngu.pdf