Thực trạng lượng clo dư và nhiễm vi sinh vật trong hệ thống ống phân phối nước máy tại thành phố Rạch Giá, 2017

Download

NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

THỰC TRẠNG LƯỢNG CLO DƯ VÀ NHIỄM VI SINH VẬT TRONG

HỆ THỐNG ỐNG PHÂN PHỐI NƯỚC MÁY TẠI THÀNH PHỐ

RẠCH GIÁ, 2017

Kiều Lộc Thịnh¹, Lưu Văn Đức², Phạm Ngọc Châu³

TÓM TẮT

Results of water quality assessment in 2016, 29

samples of water reached QCVN 01: 2009 / BYT rate of

55.7% and the microbiological target of 78.2%.

Results of 162 water samples of branches 1 and 2 of

water supply Rach Gia, 52 samples reached QCVN 01:

2009/BYT rate of 32.1%, rate of microorganism (72.2%).

There are ﬁve indicators: color, turbidity, hardness,

chloride content, iron content of 100%. The residual

chlorine index reached a lower 38.9%. The water quality

ratio reached at the water supply branch no. 1 is 33.3%,

the water supply branch no.2 is 30.9%. The average

chlorine content of the 1st water supply in the 1st level is

0.56mg / l, the second level is 0.39mg / l and at the end

user is 0.08mg / l.

Nghiên cứu mô tả cắt ngang lượng clo dư và nhiễm vi

sinh vật trục ống phân phối nước máy TP Rạch Giá, 2017.

Xét nghiệm 162 mẫu nước máy tại 3 vị trí trên 3 mạng

cấp nước.

Kết quả đánh giá chất lượng nước 2016, có 29 mẫu

nước đạt theo QCVN 01:2009/BYT tỷ lệ 55,7%. Tỷ lệ

mẫu đạt chỉ tiêu hóa lý 55,7%, mẫu đạt chỉ tiêu vi sinh

78,2%.

Kết quả 162 mẫu nước của chi nhánh số 1 và số 2

nhà máy nước TP Rạch Giá, có 52 mẫu đạt chất lượng

QCVN 01:2009/BYT tỷ lệ 32,1%, tỷ lệ đạt chỉ tiêu vi sinh

(72,2%). Có 5 chỉ tiêu: Màu sắc, độ đục, độ cứng, hàm

lượng clorua, hàm lượng sắt đạt tỷ lệ 100%. Chỉ tiêu Clo

dư có đạt thấp 38,9%. Tỷ lệ chất lượng nước đạt tại chi

nhánh cấp nước số 1 là 33,3%, chi nhánh cấp nước số 2 là

30,9%. Hàm lượng Clo dư trung bình chi nhánh cấp nước

số 1 tại mạng cấp 1 là 0,56mg/l, mạng cấp 2 là 0,39mg/l

và mạng cấp 3 là 0,08mg/l. Hàm lượng Clo dư trung bình

chi nhánh cấp nước số2 tại mạng cấp 1 là 0,61mg/l, mạng

cấp 2 là 0,31mg/l và mạng cấp 3 là 0,11mg/l.

Tỷ lệ nhiễm vi sinh vật chi nhánh cấp nước số 1 tại

mạng cấp 1 là 0, mạng cấp 2 là 3,7% và mạng cấp 3 là

59,3%. Tỷ lệ nhiễm vi sinh vật chi nhánh cấp nước số 2

tại mạng cấp 1 là 0, mạng cấp 2 là 11,1% và mạng cấp 3

là 70,4%.

The rate of microorganism infection in water supply

branch No.1 in primary level is 0, second level is 3.7%

and level 3 is 59.3%, and in water supply branch No 2 in

primary level is 0, secondary level is 11.1% and level 3 is

70.4%.

Keywords:

Residual

chlorine,

microbial

contamination, tap water, Rach Gia City.

is 3.7% and

1. ĐẶT VẤN ĐỀ

Nguồn nước bị nhiễm vi sinh vật đang là vấn đề lớn

trong cấp nước ăn uống, nước sinh hoạt kể cả các nguồn

nước máy. Kết quả giám sát chất lượng nước máy tại TP

Rạch Giá, tỉnh Kiên Giang cho thấy chất lượng nước cấp

không đạt về vi sinh 39,1% do nhiễm Colifom tổng số và

Escherichia coli (E.coli), có thể do tình trạng khử trùng

nước cấp tại nguồn hoặc tái nhiễm vi sinh vật trong hệ

thống phân phối nước sạch và cũng có thể do chất lượng

hệ thống phân phối nước chưa bảo đảm. Theo báo cáo của

Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh Kiên Giang trong năm 2015

trên toàn tỉnh có 6690 người mắc bệnh tiêu chảy liên quan

Từ khóa: Lượng clo dư, nhiễm vi sinh vật, nước máy,

TP Rạch Giá

ABSTRACT:

The study on residual chlorine and microbial

contamination in water distribution pipe at Rach Gia City,

2017. 162 samples of tap water in three locations on three

water supply network.were tested.

1. Trung tâm Y tế dự phòng, Kiên Giang, Tel 0919974093

2. Lớp CK1 Vệ sinh phòng dịch, HVQY

3. Học viện Quân Y

Ngày nhận bài: 12/08/2017

Ngày phản biện: 18/08/2017

Ngày duyệt đăng: 23/08/2017

SỐ 41 - Tháng 11+12/2017

Website: yhoccongdong.vn

111

2017

JOURNAL OF COMMUNITY MEDICINE

đến nguồn nước cấp, riêng TP Rạch Giá có 808 người bị

Phương pháp: Lấy mẫu tổ hợp theo Tiêu chuẩn Việt

mắc, là một trong những nơi có số người bị mắc bệnh tiêu Nam (TCVN 6663-1) vị trí lấy mẫu trên hệ thống phân

chảy cao nhất trong toàn tỉnh.

phối đường ống cấp nước của nhà máy thống nhất theo từ

Nhà máy nước TPRạch Giá có công suất trên 50.000m³/ đầu nguồn cấp đến cuối nguồn cấp, theo tần suất lấy mẫu

ngày đêm cung cấp cho khoảng 77000 khách hàng trên địa 3lần/tháng và thời gian thu thập số liệu 3 tháng.

bàn.Việc đánh giá chất lượng nước đầu ra đã được nhà máy

Đối với mạng ống cấp 1 và cấp 2: 108 mẫu nước lấy

thực hiện theo qui trình. Tuy nhiên vẫn còn xảy ra nhiều tại 3 vị trí lấy mẫu đã được thiết kế sẵn theo đường ống

trường hợp mắc các bệnh liên quan đến nguồn nước cấp do cấp nước của nhà máy. Vị trí số (1) tương ứng với van lấy

nhà máy cung cấp.Vì vậy việc đánh giá chất lượng nước từ mẫu số 1; Vị trí số (2) tương ứng với van lấy mẫu số 2; Vị

đầu nguồn cấp đến cuối nguồn cấp nhằm tìm ra các yếu tố trí số (3) tương ứng với van lấy mẫu số 3.

ảnh hưởng đến chất lượng nước cấp và đưa ra các giải pháp

Đối với mạng ống cấp 3 (hộ gia đình): Lấy 54 mẫu tại

nhằm khắc phục những hạn chế, tồn tại đó làm ảnh hưởng hộ gia đình

đến chất lượng nước cấp giúp cho việc cấp nước trở nên an

toàn và bền vững là điều rất cần thiết.

Xét nghiệm nước thực hiện tại TTYTDP Kiên Giang,

với 9 chỉ tiêu: Màu sắc, độ đục, pH, hàm lượng sắt, hàm

lượng Clorua, độ cứng, hàm lượng clo dư, Coliform tổng

số và E.coli. Đánh giá chất lượng nước trên hệ thống phân

II. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP

Đối tượng là nguồn nước của chi nhánh cấp nước số 1 phối nước máy theo tiêu chuẩn vệ sinh nước ăn uống

cho các phường Vĩnh Thanh, Vĩnh Quang, phường Vĩnh QCVN 01:2009/BYT.

Thông, chi nhánh cấp nước số 2 cho phường Vĩnh Thanh

Vân bao gồm Mạng cấp I, cấp 2 và cấp 3.

III. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

Bảng 3.1 Tỷ lệ chất lượng nước đạt tại mạng cấp 1 - chi nhánh cấp nước số 1.

Tần suất đạt

QCVN 01:2009

(n=27)

Tỷ lệ

(%)

Chỉ tiêu

Màu sắc

100

48,1

100

48,1

100

48,1

Độ đục

Độ cứng

Hàm lượng clorua

Hàm lượng sắt

Hàm lượng clo dư

Coliform tổng số

E.coli

Chỉ tiêu hóa lý

Chỉ tiêu vi sinh

Chất lượng nước đạt cả chỉ tiêu hóa lý và chỉ vi sinh

Chất lượng nước tại mạng cấp 3 thuộc chi nhánh cấp chiếm tỷ lệ 48,1%.

nước số 1 có 13 mẫu nước đạt theo QCVN 01:2009/BYT

SỐ 41 - Tháng 11+12/2017

112

Website: yhoccongdong.vn

NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

Bảng 3.2 Tỷ lệ chất lượng nước đạt tại mạng cấp 2 - chi nhánh cấp nước số 1.

Tần suất đạt

Chỉ tiêu

QCVN 01:2009

(n=27)

Tỷ lệ (%)

Màu sắc

100

88,9

96,3

100

88,9

96,3

88,9

Độ đục

Độ cứng

Hàm lượng clorua

Hàm lượng sắt

Hàm lượng clo dư

Coliform tổng số

E.coli

Chỉ tiêu hóa lý

Chỉ tiêu vi sinh

Chất lượng nước đạt cả chỉ tiêu hóa lý và vi sinh

Bảng 3.3 Tỷ lệ chất lượng nước đạt tại mạng cấp 3 - chi nhánh cấp nước số 1

Tần suất đạt

Chỉ tiêu

QCVN 01:2009

(n=27)

Tỷ lệ (%)

Màu sắc

100

Độ đục

29,6

100

Độ cứng

Hàm lượng clorua

Hàm lượng sắt

Hàm lượng clo dư

Coliform tổng số

E.coli

100

29,6

40,7

85,2

14,8

40,7

14,8

Chỉ tiêu hóa lý

Chỉ tiêu vi sinh

Chất lượng nước đạt cả chỉ tiêu hóa lý và vi sinh

SỐ 41 - Tháng 11+12/2017

113

Website: yhoccongdong.vn

2017

JOURNAL OF COMMUNITY MEDICINE

Biểu đồ 3.1 Biến đổi clo dư và mức nhiễm vi sinh vật nước máy TP Rạch Giá

Chi nhánh cấp nước số 1

Bảng 3.4 Tỷ lệ chất lượng nước đạt chi nhánh cấp nước số 2

Tần suất đạt

Chỉ tiêu

QCVN 01:2009

(n=81)

Tỷ lệ (%)

Màu sắc

100

Độ đục

81,5

100

Độ cứng

Hàm lượng clorua

Hàm lượng sắt

Hàm lượng clo dư

Coliform tổng số

E.coli

100

40,7

70,4

87,7

37,0

70,4

37,0

Chỉ tiêu hóa lý

Chỉ tiêu vi sinh vật

Chất lượng nước đạt cả chỉ tiêu hóa lý và vi sinh

Chỉ tiêu vi sinh gồm có 2 chỉ tiêu Coliform tổng số (70,4%) và có 71 mẫu đạt E.coli (87,7%). Chỉ tiêu vi sinh

và E.coli, trong 81 mẫu có 57 mẫu đạt Coliform tổng số vật có 57 mẫu đạt chiếm tỷ lệ 70,4%.

SỐ 41 - Tháng 11+12/2017

114

Website: yhoccongdong.vn

NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

Biểu đồ 3.2 Biến đổi clo dư và mức nhiễm vi sinh vật nước máy TP Rạch Giá

Chi nhánh cấp nước số 2

IV. BÀN LUẬN

Nội cho thấy trong 26 mẫu nước lấy tại 26 trạm cấp nước

Mẫu nước có tỷ lệ chỉ tiêu hóa lý đạt có 29/55 mẫu

chiếm tỷ lệ 55,7%. Chỉ tiêu hóa lý không đạt nguyên

nhân chủ yếu là do không đạt tiêu chuẩn về độ pH và

hàm lượng Clo dư. Tỷ lệ hóa lý đạt cao hơn rất nhiều so

với nghiên cứu của Doãn Ngọc Hải (2014) tại thành phố

Hà Nội cho thấy trong 26 mẫu nước lấy tại 26 trạm cấp

nước và 166 mẫu nước được lấy trước đồng hồ tại nhà dân

tại thành phố Hà Nội tỷ lệ đạt về mặt hóa lý là 3,65% sự

chênh lệch này có thể do khác nhau về địa điểm, thời gian

và phương pháp nghiên cứu. Tỷ lệ này tương đồng so với

nghiên cứu của Nguyễn Tiến Dũng (2016) được thực hiện

tại tỉnh Tiền Giang đánh giá chất lượng nước tại các trạm

cấp nước có tỷ lệ đạt chỉ tiêu hóa lý là 58,7%. Tỷ lệ này

thấp hơn so với nghiên cứu của Lê Hoàng Ninh và cộng

sự (2014). Khảo sát chất lượng nước sinh hoạt nông thôn

và đánh giá các yếu tố nguy cơ ô nhiễm ảnh hưởng đến

nguồn nước tại huyện Thạch Hóa, tỉnh Long An cho thấy

qua khảo sát 120 mẫu nước có 84 mẫu đạt chỉ tiêu hóa lý

chiếm tỷ lệ 70%.

và 166 mẫu nước được lấy trước đồng hồ tại nhà dân tại

thành phố Hà Nội tỷ lệ đạt về mặt vi sinh là 56,2%. Tỷ lệ

này tương đồng so với nghiên cứu của Lê Hoàng Ninh và

cộng sự (2014). Khảo sát chất lượng nước sinh hoạt nông

thôn và đánh giá các yếu tố nguy cơ ô nhiễm ảnh hưởng

đến nguồn nước tại huyện Thạnh Hóa, tỉnh Long An cho

thấy qua khảo sát 120 mẫu nước có 26 mẫu không đạt

chỉ tiêu vi sinh chiếm tỷ lệ 21,7%[12].Tỷ lệ này cao hơn

nhiều so với nghiên cứu của Nguyễn Tiến Dũng (2016)

được thực hiện tại tỉnh Tiền Giang đánh giá chất lượng

nước tại các trạm cấp nước trong 596 mẫu nước có tỷ lệ

nhiễm chỉ tiêu vi sinh vật là 7,2%. Sự khác biệt này có

thể do trong nghiên cứu này chúng tôi sử dụng QCVN

01:2006/BYT để đối chiếu còn trong nghiên cứu trên tác

giả sử dụng QCVN 02:2009/BYT.

Hàm lượng Clo dư trong nghiên cứu này đạt, với tỷ

lệ 51,9%.Tỷ lệ đạt cao hơn nhiều so với nghiên cứu của

Doãn Ngọc Hải tại các các nhà máy, trạm cấp nước trên

địa bàn thành phố Hà Nội năm 2014 với 2/26 mẫu đạt tại

các trạm cấp nước đạt tỷ lệ 7,7% và có 7/162 mẫu tại các

hộ gia đình chỉ đạt 4,2%. Tỷ lệ này cũng cao hơn so với

nghiên cứu của Lê Thị Sông Hương và cộng sự nghiên

cứu điều kiện vệ sinh và chất lượng nước tại các trạm

cấp nước nông thôn của thành phố Hải Phòng năm 2009-

Mẫu nước có tỷ lệ nhiễm chỉ tiêu vi sinh vật có 13/55

mẫu chiếm tỷ lệ 21,8%, tỷ lệ mẫu nước nhiễm Coliform

tổng số và E.coli tương đồng với nhau. Nghiên cứu cho

thấy tỷ lệ mẫu nước nhiễm vi sinh vật thấp hơn so với

nghiên cứu của Doãn Ngọc Hải (2014) tại thành phố Hà

SỐ 41 - Tháng 11+12/2017

115

Website: yhoccongdong.vn

2017

JOURNAL OF COMMUNITY MEDICINE

2010. Kết quả cho thấy trong 112 mẫu nước từ các trạm Hải (2014) kết quả cho thấy tỷ lệ vi sinh vật đạt 50%. Kết

cấp nước chỉ có 32/112 mẫu đạt hàm lượng Clo dư chiếm quả nghiên cứu với tỷ lệ đạt vi sinh vật cao hơn rất nhiều

tỷ lệ 28,57% [16]. Hàm lượng Clo dư rất cần thiết trong so với nghiên cứu “Đánh giá chất lượng nước uống qua

quá trình khử trùng nước nếu lượng Clo dư không đạt tiêu chỉ số vi sinh vật tại huyện Buôn Đôn, tỉnh Đắk Lắc năm

chuẩn trong mẫu nước sẽ tạo điều kiện cho các loại vi 2007” của Nguyễn Mạnh Hùng và Cộng sự với tỷ lệ đạt

khuẩn gây bệnh đường ruột phát triển, tiềm tàng nguy cơ vi sinh vật tại tại xã Krông Na là 13,4%, tại xã Ea Huar là

gây các bệnh đường ruột như tiêu chảy.

26,7%, và tại xã Ea Noul là 20%. Kết quả này cũng cao

Chỉ tiêu hóa lý trong nghiên cứu có tỷ lệ đạt là 47,5%. hơn so với nghiên cứu Vũ Thị Hồ Vân và Nguyễn Thị

Nguyên nhân dẫn đến chỉ tiêu hóa lý đạt thấp là do hàm Tuyến (2012) tại Trường đại học Y Hà Nội cho kết quả có

lượng Clo dư không đạt rất cao (48,1%). Tỷ lệ đạt cao hơn 50% số mẫu đạt tiêu chuẩn về vi sinh vật.

rất nhiều so với nghiên cứu của Doãn Ngọc Hải tại các các

nhà máy, trạm cấp nước trên địa bàn thành phố Hà Nội

năm 2014 với tỷ lệ đạt chỉ tiêu hóa học là 3,65%[9]. Tỷ lệ

V. KẾT LUẬN

Tỷ lệ mẫu nước đạt tại chi nhánh cấp nước số 1 là 50%,

này thấp hơn nhiều so với nghiên cứu của Lê Hoàng Ninh chi nhánh cấp nước số 2 là 33,3%. Trong tổng số 162 mẫu

và cộng sự (2014). Khảo sát chất lượng nước sinh hoạt nước trên 3 mạng cấp nước chi nhánh số 1 và số 2 của

nông thôn và đánh giá các yếu tố nguy cơ ô nhiễm ảnh nhà máy nước TP Rạch Giá có 77 mẫu đạt chất lượng theo

hưởng đến nguồn nước tại huyện Thạnh Hóa, tỉnh Long QCVN01:2009/BYTtỷlệ47,5%. Chỉtiêuhóalýđạt47,5%,

An cho thấy qua khảo sát 120 mẫu nước có 84 mẫu đạt chỉ chỉ tiêu vi sinh 75,9%. Chỉ tiêu Clo dư có tỷ lệ đạt 48,1%.

tiêu hóa lý chiếm tỷ lệ 70%. Tỷ lệ này cũng thấp hơn so Hàm lượng Clo dư trung bình tại mạng cấp 1 là 0,55mg/l,

với nghiên cứu của Nguyễn Tiến Dũng (2016) được thực mạng cấp 2 là 0,38mg/l và mạng cấp 3 là 0,11mg/l, chi

hiện tại tỉnh Tiền Giang đánh giá chất, lượng nước tại các nhaanhs cấp nước số 2, mạng cấp 1 là 0,60mg/l, mạng cấp

trạm cấp nước trong 596 mẫu nước có tỷ lệ đạt chỉ tiêu 2 là 0,37mg/l và mạng cấp 3 là 0,09mg/l.

hóa lý là 58,7%.

Tỷ lệ nhiễm vi sinh vật chi nhánh cấp nước số 1 tại

Chỉ tiêu vi sinh vật trong nghiên cứu có tỷ lệ đạt là mạng cấp 1 là 0, mạng cấp 2 là 3,7% và mạng cấp 3 là

75,9%.Có sự chênh lệch giữa tỷ lệ nhiễm Coliform tổng 59,3%. Tỷ lệ nhiễm vi sinh vật chi nhánh cấp nước số 1

số (24,1%) và E.coli (6,8%). Tỷ lệ đạt vi sinh vật trong tại mạng cấp 1 là 0, mạng cấp 2 là 11,1% và mạng cấp 3

nghiên cứu cao hơn so với nghiên cứu của Doãn Ngọc là 70,4%.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (2014), Báo cáo kết quả thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia

nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn năm 2013.

2. Đặng Ngọc Chánh, Vũ Trọng Thiện và Nguyễn Xuân Thủy (2008), “Khảo sát chất lượng nước sinh hoạt nông

thôn và xác định các yếu tố ô nhiễm ảnh hưởng đến nguồn nước sử dụng tại hộ gia đình ở hai tỉnh Long An và Hậu

Giang”, Tạp chí Y học TP. Hồ Chí Minh, tập 12(Số 4), tr. 198 - 204.

3. Đặng Ngọc Chánh, Nguyễn Đỗ Quốc Thống và Nguyễn Trần Bảo Thanh (2014), “Thực hành sử dụng nước

sinh hoạt, nước ăn uống và nhà tiêu hợp vệ sinh tại hộ gia đình nông thôn khu vực phía Nam, năm 2012 - 2013”, Tạp

chí Y học TP. Hồ Chí Minh, Tập 18(Số 6), tr. 111 - 117.

4. Công ty TNHH MTV Cấp thoát nước Kiên Giang (2017), Báo cáo tổng kết tình hình thực hiện SXKD năm

2016 và phương hướng hoạt động năm 2017.

5. Cục Quản lý môi trường - Bộ Y tế (2012), Báo cáo đánh giá lĩnh vực cấp nước và vệ sinh môi trường Việt Nam năm 2011.

6. Nguyễn Thu Ngọc Diệp (2008), “Khảo sát chất lượng một số nhóm thực phẩm về chỉ tiêu vi sinh phòng ngừa

dịch tiêu chảy cấp năm 2007”, Y học thành phố Hồ Chí Minh, tập 12(Số 4), tr. 291-296.

7. Nguyễn Tiến Dũng (2016), Thực trạng chất lượng nước sinh hoạt nông thôn tại các trạm cấp nước tập trung tại

tỉnh Tiền Giang và một số yếu tố liên quan, Luận văn thạc sỹ Y tế công cộng, Trường Đại học Y tế Công cộng Hà Nội.

8. Doãn Ngọc Hải và các cộng sự. (2015), “Thực trạng chất lượng nước ăn uống, sinh hoạt tại các nhà máy, trạm

cấp nước trên địa bàn thành phố Hà Nội năm 2014”, Tạp chí Y học Dự phòng, Tập số XXV(Số 4 (164)), tr. 184.

SỐ 41 - Tháng 11+12/2017

116

Website: yhoccongdong.vn

6 trang yennguyen 12200 Free

Download

Bạn đang xem tài liệu "Thực trạng lượng clo dư và nhiễm vi sinh vật trong hệ thống ống phân phối nước máy tại thành phố Rạch Giá, 2017", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên

File đính kèm:

thuc_trang_luong_clo_du_va_nhiem_vi_sinh_vat_trong_he_thong.pdf