Phân tích diễn biến lòng dẫn sông Hồng đoạn từ Sơn Tây đến trạm thủy văn Hà Nội
KHOA HỌC
CÔNG NGHỆ
PHÂN TÍCH DIỄN BIẾN LÒNG DẪN SÔNG HỒNG
ĐOẠN TỪ SƠN TÂY ĐẾN TRẠM THỦY VĂN HÀ NỘI
Nguyễn Hữu Huế
Khoa Công trình - Trường Đại học Thủy lợi
Tóm tắt: Những diễn biến bất thường gần đây về xói, bồi, dao động chủ lưu trong lòng dẫn sông
Hồng chủ yếu là do sự thay đổi của chế độ dòng chảy từ thượng lưu, trong đó yếu tố quan trọng
là sự điều tiết của hồ chứa nhà máy thủy điện Hoà Bình trên sông Đà, nhà máy thủy điện Thác
Bà trên sông Chảy và gần đây là nhà máy thủy điện Tuyên Quang trên sông Lô. Sự điều tiết đó
đã gây ra xói lan truyền lòng dẫn, từ đó tạo nên một quan hệ hình thái lòng dẫn mới. Xu thế biến
đổi lòng dẫn sông Hồng hiện nay đang diễn ra theo hướng bất lợi cho ngành nông nghiệp, giao
thông và các hoạt động phát triển kinh tế - xã hội của đồng bằng sông Hồng nói chung và thủ đô
Hà Nội nói riêng. Bài báo giới thiệu một số kết quả nghiên cứu quá trình biến đổi lòng dẫn sông
Hồng đoạn từ Sơn Tây đến trạm Thủy văn Hà Nội thông qua số liệu đo đạc thực tế hàng năm.
Từ khóa: sông Hồng, xói sâu, hạ thấp lòng dẫn, xói lở bờ sông.
Summary: The recent unusual changes in erosion, sedimentation and the direction of main flow
of the Red River are mainly due to the change of flow regime from upstream, in which the
important factor is the regulation of the reservoirs, including Hoa Binh hydropower plant on Da
river, Thac Ba hydropower plant on Chay river and recently Tuyen Quang hydropower plant on
Lo river. That regulation has caused widespread erosion, thereby creating a new morphological
relationship. The current trend of changing the Red River is taking place in the direction of
disadvantage for the agricultural sector, transportation and socio-economic development
activities of the Red River Delta in general and Hanoi capital in particular. The article
introduces some research results of the process of transforming the bed of Red River from Son
Tay to the Hanoi Hydrological station through actual annual measurement data.
Key words: Red river, deep erosion, lowering river bed, river bank erosion.
1. ĐẶT VẤN ĐỀ *
và phát triển, có cả những tác động mang tính
tự nhiên và do con người gây ra. Hiện nay,
Theo quy luật của tự nhiên, lòng sông Hồng
sông Hồng đang bị uốn khúc theo xu thế phát
liên tục biến đổi và phát triển qua nhiều giai
triển của lòng dẫn, sông ngày càng trở nên
đoạn khác nhau. Đặc biệt là sau khi đập thủy
cong hơn. Hiện đã xuất hiện thêm đỉnh cong
điện Hòa Bình đi vào hoạt động từ những năm
mới tại khu vực bãi Tráng Việt, huyện Mê
90 của thế kỷ 20, dòng sông Hồng đoạn chảy
Linh. Đỉnh cong tại bãi Tầm Xá vẫn chưa
qua Thành phố Hà Nội có những biến động
được khống chế, có xu thế phát triển mạnh gây
khá phức tạp. Đó là hiện tượng xói lở bờ sông,
xói lở tại khu vực đường bờ chưa được gia cố.
bồi tụ đáy sông làm thay đổi dòng chảy có
Thế sông mới hiện nay không thuận lợi cho
nguy cơ đe dọa đến sự ổn định của hệ thống đê
hoạt động giao thông thủy, lấy nước trong
điều của thành phố. Trong quá trình biến đổi
nông nghiệp, ổn định đường bờ và phát triển
đô thị.
Ngày nhận bài: 28/3/2019
Một trong những biểu hiện rõ ràng nhất của
Ngày thông qua phản biện: 22/4/2019
Ngày duyệt đăng: 26/4/2019
TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THỦY LỢI SỐ 53 - 2019
1
KHOA HỌC
CÔNG NGHỆ
sự biến động lòng dẫn sông Hồng là hiện 2017, trên địa bàn Thành Phố đã xảy ra 60
tượng xói lở bờ sông tại nhiều vị trí thuộc sự cố đê điều - thủy lợi, gây thiệt hại
bờ hữu sông Hồng. Theo thống kê của Sở khoảng 95 tỷ đồng.
Nông nghiệp và PTNT Hà Nội, trong năm
Hình 1: Sạt lở nghiêm trọng tại khu vực kè Xuân
Phú, huyện Phúc Thọ (Báo đô thị, 02/2018)
Hình 2: Sợt lở nghiêm trọng tại khu vực kè
Thọ An, huyện Đan Phượng (ảnh chụp 2017)
Bài báo này trình bày các kết quả bước đầu về liệu sau khi được biên tập, chỉnh lý sẽ được sử
phân tích biến động lòng dẫn sông Hồng qua dụng để phân tích nhằm đưa ra các luận điểm
các giai đoạn từ các số liệu đo đạc mặt cắt mang tính định lượng và có sức thuyết phục cao.
ngang lòng dẫn sông Hồng. Kết quả phân tích
sẽ là bức tranh tổng thể về sự biến động lòng
dẫn sông Hồng Hà Nội và là cơ sở để tìm ra
các giải pháp ổn định lòng dẫn sông.
Phương pháp ảnh vệ tinh: Sử dụng ảnh vệ
tinh để nghiên cứu và đánh giá biến động lòng
dẫn, hình thái sông Hồng trên mặt bằng ở thời
điểm hiện tại và qua các thời điểm lịch sử.
2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
3. TỔNG QUAN VỀ TÀI LIỆU VÀ KHU
VỰC NGHIÊN CỨU
Phân tích hiện trạng và đánh giá biến động
lòng dẫn sông Hồng Hà Nội từ các số liệu đo
thực tế là một công việc phức tạp bởi đòi hỏi
khối lượng tài liệu chi tiết, liên tục và độ tin
cậy cao. Ngoài ra, công tác biên tập, chỉnh lý
số liệu cũng đòi hỏi yêu cầu về mặt kỹ thuật và
thời gian. Vì vậy, trong nghiên cứu này, tác giả
đã sử dụng tổng hợp các phương pháp sau:
3.1. Tài liệu nghiên cứu
Toàn bộ các tài liệu địa hình đo vẽ mặt cắt ngang
sông Hồng được thu thập từ Vụ quản lý đê điều -
Tổng Cục phòng chống thiên tai. Số liệu được
cập nhật liên tục từ năm 2001 đến 11/2018.
Toàn bộ tài liệu mặt cắt ngang được biên tập
và chồng ghép theo đúng tọa độ và các mốc
khảo sát. Quá trình chập mặt cắt ngang cho
thấy: các mốc đê ở hai phía bờ tả và bờ hữu là
hoàn toàn khớp nhau về cao độ và hình dạng.
Phương pháp tổng hợp, thống kê, kế thừa: Tổng
hợp, thống kê tất cả các tài liệu về địa hình, địa
chất, thủy văn khu vực nghiên cứu. Đối với tất
cả các mặt cắt ngang sông Hồng được thu thập
sẽ được chồng ghép với nhau nhằm đưa ra xu
hướng chung trong vấn đề biến động lòng dẫn
sông Hồng khu vực Hà Nội.
3.2. Khu vực nghiên cứu
Sông Hồng đoạn từ Sơn Tây đến trạm thủy văn
Hà Nội có tổng chiều dài trên 50 km có nhiều
bãi bồi, bị phân lạch và uốn khúc với nhiều đỉnh
mới đang trong xu thế phát triển. Một số bãi giữa
Phương pháp phân tích tài liệu: Tất cả các tài
2
TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THỦY LỢI SỐ 53 - 2019
KHOA HỌC
CÔNG NGHỆ
nằm trên đoạn sông như bãi Võng La, bãi
Thượng Cát, bãi giữa Phú Gia… Đoạn sông
nghiên cứu được đánh giá là chưa ổn định và
liên tục biến đổi trong những năm gần đây.
4. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
3.1. Lòng dẫn sông Hồng liên tục bị xói sâu
với tốc độ đáng báo động
Nhìn một cách tổng thể, xu thế biến đổi lòng
dẫn sông Hồng hiện nay đang diễn ra theo xu
thế như sau:
Phạm vi nghiên cứu từ Sơn Tây đến trạm thủy
văn Hà Nội nằm trong phạm vi mặt cắt ngang
đo vẽ từ mặt cắt số 44 (SHG 44) đến mặt cắt
số 84 (SHG 84).
- Xói sâu vẫn là xu thế phát triển chung của
lòng dẫn sông Hồng Hà Nội hiện nay và trong
tương lai nếu không có các giải pháp kịp thời.
Mức độ xói sâu hiện tại và trong tương lai vẫn
sẽ từ 0,5 ÷ 1,0 m/năm, tùy thuộc vào điều kiện
thủy lực, hình thái, địa chất và yếu tố công
trình chỉnh trị tại khu vực đó.
Tổng thể về khu vực nghiên cứu và vị trí các
mặt cắt ngang sông Hồng đo đạc hàng năm
được trình bày chi tiết như hình bên dưới:
- Khu vực lòng dẫn sông Hồng đoạn từ trạm
thủy văn Sơn Tây đến qua cống Cẩm Đình, do
dòng chảy tương đối thẳng, nằm ở giữa bờ tả
và hữu nên lòng dẫn ít bị biến động hơn. Tốc
độ hạ thấp ở mức độ nhẹ hơn, chỉ ở mức
khoảng từ 0,25 ÷ 0,5 m/năm.
Hình 3: Vị trí các mặt cắt ngang sông Hồng
đo đạc hàng năm
2009
2018
6,0 m
Hình 4: Xu thế hạ thấp lòng dẫn sông Hồng tại mặt cắt SHG44
Tại mặt cắt SHG44 lòng dẫn sông Hồng có tại mặt cắt này lòng dẫn còn có xu hướng
xu hướng hạ thấp đáng kể. Nhìn chung, lòng chuyển dịch dòng chính sang phía bờ hữu.
dẫn bị hạ thấp khoảng 6,0 (m) trong giai Bãi sông nhỏ, xu hướng biến đổi không
đoạn từ năm 2009 đến 2018. Bên cạnh đó, đáng kể.
TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THỦY LỢI SỐ 53 - 2019
3
KHOA HỌC
CÔNG NGHỆ
2011
2018
6,5m
Hình 5: Xu thế biến đổi lòng dẫn trên sông Hồng tại mặt cắt SHG45
Tại mặt cắt số 45 (SHG 45), lòng sông Hồng tiếp tục có xu hướng hạ thấp khoảng 6,50 m trong
khoảng thời gian từ năm 2011 đến năm 2018.
2011
2018
7,5m
Hình 6: Xu thế biến đổi lòng dẫn trên sông Hồng tại mặt cắt SHG60 (hạ lưu TB. Thanh Điềm)
Xu thế biến đổi lòng dẫn tại mặt cắt SHG60 kể khoảng 7,5 m trong khoảng thời gian từ
cho thấy lòng sông có xu hướng hạ thấp đáng năm 2011 đến năm 2018. Cao trình bãi bên bờ
4
TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THỦY LỢI SỐ 53 - 2019
KHOA HỌC
CÔNG NGHỆ
tả có xu hướng bị xói sâu do tác động của
dòng chủ lưu.
3.2. Hình thái sông (thế sông) biến đổi theo
chiều hướng bất lợi
Qua một số ví dụ điển hình tại một số mặt cắt Thế sông trước năm 1990 là thế sông thuận lợi
ngang sông Hồng Hà Nội cho thấy: tốc độ hạ cho mọi ngành kinh tế, thoát lũ, bảo vệ đê
thấp lòng dẫn sông hiện nay đang ở mức báo điều, giao thông và phát triển đô thị. Về cảnh
động cao. Cần thiết phải có các giải pháp phù quan thế sông trước năm 1990 cũng là thế
hợp nhằm hạn chế diễn biến bất lợi này.
sông đẹp và cân đối đi giữa thủ đô Hà Nội.
Hình 7: Thế sông Hồng hiện nay
Có thể kết luận: Thế sông hiện nay không
thuận lợi cho thuỷ lợi, hoạt động giao thông
thủy và phát triển đô thị.
Đặc điểm của thế sông hiện nay:
- Dòng chủ lưu ở các khu vực đường bờ Phú
Châu, Tiến Thịnh, Hồng Hà, Liên Mạc và bãi
Tầm Xá có xu hướng ép sát bờ ảnh hưởng đến
sự ổn định của đường bờ.
3.3. Luồng lạch chưa ổn định
Do tác động từ các cụm công trình chỉnh trị ổn
định luồng lạch do ngành giao thông xây
dựng, đặc biệt là các cụm kè chỉnh trị thuộc
Dự án: Phát triển giao thông vùng đồng bằng
Bắc Bộ, lòng dẫn sông Hồng hiện nay vẫn
đang tiếp tục biến đổi và chưa thể ổn định
trong khoảng một vài năm tới.
- Xuất hiện đỉnh cong mới (đỉnh cong 4) tại
bãi Tráng Việt, huyện Mê Linh. Dòng chủ lưu
ép sát đường bờ gây xói lở nghiêm trọng.
- Đỉnh cong tại bãi Tầm Xá vẫn chưa được
khống chế, có xu thế phát triển mạnh gây xói
lở tại khu vực đường bờ chưa được gia cố.
Một ví dụ điển hình là tại vị trí mặt cắt số 64
(khu vực cụm kè Hồng Hà, huyện Đan
Phượng), chỉ trong khoảng một năm từ năm
2017 đến năm 2018, sau trận lũ tháng 10/2017,
một lạch mới đã xuất hiện phía bờ Tả. Điều
này khiến cho các hoạt động giao thông thủy
cũng trở nên khó khăn do xu thế thay đổi
luồng lạch quá nhanh.
- Dòng chủ lưu có xu thế đi vào sông Đuống
làm gia tăng lưu lượng nước đổ vào sông
Đuống trong mùa lũ, gia tăng nguy cơ xói lở
đường bờ khu vực cửa Đuống.
- Thế sông hiện nay khiến tầu thuyền đi lại gặp
nhiều khó khăn tại các đoạn sông uốn khúc, khu
vực cửa Đuống, cầu Thăng Long, Long Biên...
TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THỦY LỢI SỐ 53 - 2019
5
KHOA HỌC
CÔNG NGHỆ
Lạch mới xuất hiện năm 2018
2018
2017
Hình 8: Biến đổi luồng lạch tại mặt cắt ngang SHG 64
vệ. Tuy nhiên, dòng chủ lưu được lại có xu thế
húc thẳng vào đường bờ phía bờ đối diện, gây
xói lở trầm trọng.
3.4. Đường bờ phía đối diện các công trình
chỉnh trị bị xói lở đe dọa
Dưới tác động của các công trình chỉnh trị,
dòng chủ lưu được đẩy ra xa khỏi khu vực bảo
2018
2011
2018
Hình 9: Mặt cắt ngang lòng dẫn sông Hồng mặt cắt SHG 57 (khu vực cụm kè Tiến Thịnh)
Điển hình như cụm kè Tiến Thịnh thuộc dự án: đã đẩy dòng chảy húc thẳng sang hữu gây xói
Phát triển giao thông vùng đồng bằng Bắc Bộ, sâu vào vùng bãi và đường bờ đối diện.
6
TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THỦY LỢI SỐ 53 - 2019
KHOA HỌC
CÔNG NGHỆ
các trầm tích bở rời Holocen gồm: sét pha, cát,
cát hạt mịn, bùn sét hữu cơ, trên cùng là lớp
đất phù sa. Với đặc trưng cơ lý đất vùng bờ,
bãi và lòng sông như vậy thì vấn đề xói lở bờ
sông sẽ diễn ra trên nhiều khu vực.
3.5. Các yếu tố chính ảnh hưởng đến quá
trình biến động lòng dẫn sông Hồng Hà Nội
1) Ảnh hưởng của yếu tố thủy văn, thủy lực
Dưới tác động của Biến đổi khí hậu, cường độ
mưa trên lưu vực sông Hồng ngày càng gia
tăng trong khi thời gian mưa ngắn lại khiến
cho lưu lượng lũ đổ về các hồ chứa tăng đột
biến. Việc vận hành hồ chứa cũng trở nên khó
khăn hơn, các hồ chứa phải liên tục xả lũ về hạ
du nhằm đảm bảo an toàn hồ đập. Điển hình như
trận lũ tháng 10/2017 đã khiến hồ Hòa Bình phải
mở tới 8 cửa xả đáy. Khi đó, dòng chảy lũ lớn
tập trung trong thời gian ngắn với cường suất lũ
lên nhanh, lưu tốc dòng chảy lũ lớn đã làm sạt lở
bờ và gây diễn biến xói lòng dẫn nghiêm trọng.
Đây là một trong những nguyên nhân quan trọng
nhất ảnh hưởng đến quá trình biến động lòng
dẫn sông Hồng Hà Nội.
4) Ảnh hưởng từ các hoạt động khai thác cát
lòng sông
Dọc tuyến sông Hồng, hoạt động khai thác cát
trong những năm gần đây vẫn diễn ra mạnh
mẽ. Tại khu vực thị xã Sơn Tây, lượng khai
thác cát tập trung tại bến đò Phú Thịnh (6000
m3 /ngày), cảng Sơn Tây (3000 m3/ngày), xã
Phú Hà (1000 m3/ngày); tại khu vực quận Bắc
Từ Liêm, lượng khai thác tập trung tại xã
Thượng Cát (75000 m3/ngày), xã Liêm Mạc
(5000 m3/ngày); tại huyện Thanh Trì, lượng
khai thác tập trung tại cảng Khuyến Lương
(9000 m3/ngày), trường bắn Yên Sở (6000
m3/ngày), phà Khuyến Lương (2500 m3/ngày),
xã Vạn Phúc (2500 m3/ngày); tại khu vực cầu
Thăng Long, khối lượng khai thác là 6000
m3/ngày. Hình thức khai thác chủ yếu của
những khu vực trên là hút từ lòng sông lên
thuyền rồi từ thuyền hút lên bãi, dùng máy xúc
băng tải và cần cẩu để đưa lên xe vận chuyển
đến các nơi tiêu thụ (Lê Văn Hùng và nnk,
2014). Tình trạng khai thác cát tại những khu
vực này làm biến đổi luồng lạch chạy tàu, gây
xói lòng sông và bờ sông, các phương tiện
khai thác cát nhiều trên sông ảnh hưởng đến
việc giao thông thủy.
2) Ảnh hưởng của yếu tố bùn cát
Việc xây dựng các hồ chứa ở thượng nguồn đã
giữ lại phần lớn lượng bùn cát trên thượng lưu
hồ, làm cho lượng bùn cát của các sông thay
đổi đáng kể. Trước hết là sự suy giảm hàm
lượng bùn cát lơ lửng trung bình.
+ Tại trạm Hòa Bình trên sông Đà, độ đục
trung bình đã giảm từ 571,4g/m3 xuống còn
71,1g/m3 giai đoạn 1989-2006 (giảm khoảng
87,6%) và 32,2g/m3 giai đoạn 2007- 2014
tương đương 99,6% so với giai đoạn dòng
chảy tự nhiên.
+ Sự suy giảm hàm lượng vật liệu phù sa của
sông Đà đã kéo theo sự suy giảm hàm lượng
bùn cát ở hạ du sông Hồng: tại trạm Sơn Tây,
độ đục trung bình năm giảm từ 581,4g/m3 thời
kỳ 1960-1970 xuống 317,68g/m3 thời kỳ 1989-
2006 và 146,7g/m3 thời kỳ 2007-2014. Tại
trạm Hà Nội giảm từ 485g/m3 xuống còn
424,3g/m3 và 161,2g/m3. Tại trạm Thượng Cát
giảm từ 619,9g/m3 xuống 471,5g/ m3 và chỉ
còn 231,9g/ m3.
5. KẾT LUẬN
Kết quả nghiên cứu đã chỉ ra được thực trạng
biến động lòng dẫn sông Hồng Hà Nội trong
những năm gần đây. Kết quả chập các mặt cắt
đo đạc trong khoảng thời gian từ năm 2009
đến năm 2018 trên sông Hồng Hà Nội, cho
thấy: Xu thế biến đổi chung ở tất cả các mặt cắt
là sự hạ thấp lòng dẫn ở mức đáng báo động.
Trong khoảng thời gian từ năm 2009 đến năm
2018, lòng dẫn sông Hồng đã bị hạ thấp từ 5,0 ÷
8,0 (m), tùy từng mặt cắt. Tại một số mặt cắt
ngang qua các cụm công trình chỉnh trị có sự
3) Ảnh hưởng của yếu tố địa chất
Đất cấu tạo bờ sông Hồng Hà Nội chủ yếu là
TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THỦY LỢI SỐ 53 - 2019
7
KHOA HỌC
CÔNG NGHỆ
biến đổi rõ rệt. Lạch chính có xu thế đi ra xa Hệ lụy do sự bất ổn định lòng dẫn sông Hồng
khỏi các khu vực đường bờ đang được bảo vệ, sẽ khiến cho các hệ thống thủy lợi khó khăn
song lại gây ra xói lở ở khu vực đường bờ đối trong việc lấy nước; tăng tỷ lệ phân lưu từ
diện. Thế sông hiện nay không thuận lợi cho sông Hồng sang sông Đuống, gia tăng nguy cơ
thuỷ lợi, hoạt động giao thông thủy và phát xói lở; gia tăng nguy cơ sạt lở bờ sông và gây
triển đô thị của thành phố Hà Nội.
mất an toàn giao thông đường thủy.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1] PGS.TS Nguyễn Hữu Huế và nnk (2018), Đề tài “Nghiên cứu tác động của các công trình
trên sông đến sự ổn định lòng dẫn sông Hồng - Thành phố Hà Nội”, Hà Nội.
[2] GS.TS Lương Phương Hậu (2010), Báo cáo tổng kết đề tài “Nghiên cứu các giải pháp
khoa học, công nghệ cho hệ thống công trình chỉnh trị sông trên các đoạn trọng điểm vùng
đồng bằng Bắc Bộ và Nam Bộ”, Hà Nội.
[3] GS.TS Lê Kim Truyền (2007), Báo cáo tổng kết đề tài“Nghiên cứu cơ sở khoa học, thực
tiễn điều hành cấp nước mùa cạn cho đồng bằng sông Hồng”, Hà Nội.
[4] Lê Văn Hùng (2014), Báo cáo tổng hợp đề tài “Nghiên cứu diễn biến lòng dẫn và đề xuất
các giải pháp ứng phó cho công trình bảo vệ bờ hạ du sông Hồng có xét đến các hồ điều
tiết thượng nguồn và khai thác dòng sông của con người hạ du”, Hà Nội.
[5] Lê Văn Hùng và Phạm Tất Thắng (2011), “Phân tích diễn biến lưu lượng và mực nước
sông Hồng mùa kiệt”, Tạp chí KHKT Thủy lợi và môi trường - ISSN 1859-3941- số đặc
biệt 11/2011, Hà Nội.
[6] Lê Văn Hùng (2013), Báo cáo tổng kết đề tài cấp Thành phố Hà Nội: “Nghiên cứu diễn
biến lưu lượng, mực nước các sông về mùa kiệt và đề xuất giải pháp khai thác, sử dụng
hợp lý nguồn nước trên địa bàn thành phố Hà Nội”.
[7] Lê Văn Hùng, Phạm Tất Thắng (2015), “Diễn biến lòng dẫn sông hồng từ Sơn Tây đến cửa
Ba Lạt và ảnh hưởng của nó đến dòng chảy mùa kiệt”, Tạp chí Khoa học kỹ thuật Thủy
Lợi Và Môi Trường – Số 48.
310825.html
8
TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THỦY LỢI SỐ 53 - 2019
8 trang
40620
Free
Bạn đang xem tài liệu "Phân tích diễn biến lòng dẫn sông Hồng đoạn từ Sơn Tây đến trạm thủy văn Hà Nội", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- phan_tich_dien_bien_long_dan_song_hong_doan_tu_son_tay_den_t.pdf
