Nghiên cứu hình ảnh tổn thương động mạch vành ở bệnh nhân trên 50 tuổi có bệnh lý van tim
NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
NGHIÊN CỨU HÌNH ẢNH TỔN THƯƠNG ĐỘNG MẠCH
VÀNH Ở BN TRÊN 50 TUỔI CÓ BỆNH LÝ VAN TIM
Võ Bằng Giáp*, Hồ Anh Bình*, Huỳnh Văn Minh*
* Trường Đại học Y dược Huế
TÓM TẮT
Mục đích: nghiên cứu này được tiến hành với mục tiêu khảo sát đặc điểm hình ảnh và
đặc điểm tổn thương ĐMV ở BN trên 50 tuổi có bệnh lý van tim và xác định mối liên quan
giữa các mức độ tổn thương ĐMV với các bệnh lý van tim.
Phương pháp nghiên cứu và kết quả: tỉ lệ tổn thương ĐMV có ý nghĩa là 55.5%. Trong
đó tổn thương có ý nghĩa ở nhóm có bệnh lý van hai lá và ĐMC là 44.19%, bệnh lý van hai
lá là 70%, bệnh lý van ĐMC là 51.85%.
Có mối liên quan giữa bệnh lý van hai lá với tổn thương ĐMV phải (OR 3.74: 1.64 tới 8.5,
p= 0.0017) và tổn thương ĐM Mũ (OR 2.59: 1.16 tới 5.75, p =0,0192).
Trong nhóm tổn thương ĐMV có ý nghĩa thì mức độ tổn thương van tim có phần nặng
hơn nhóm hẹp không có ý nghĩa hoặc không tổn thương.
Kết luận: tổn thương ĐMV thường gặp ở BN > 50 tuổi có bệnh van tim, có mối liên quan
giữa bệnh lý van 2 lá với tổn thương ĐMV phải và ĐM mũ.
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
và mức độ nặng của bệnh lý van tim. [8],[12]
Chúng tôi tiến hành đề tài: “Nghiên cứu
hình ảnh tổn thương ĐM vành ở BN trên 50
tuổi bệnh lý van tim”. Nhằm hai mục tiêu:
1. Khảo sát đặc điểm hình ảnh và đặc
điểm tổn thương ĐMV ở BN trên 50 tuổi mắc
bệnh lý van tim.
Bệnh lý van tim đang là vấn đề sức khỏe
đáng quan tâm ở các nước đang phát triển
trong đó có Việt Nam. Tỉ lệ hiện mắc bệnh van
tim được dự đoán là đã tăng gấp hai lần trong
vòng 20 năm do sự gia tăng tuổi thọ trong dân
số[13].
2. Xác định mối liên quan giữa các mức độ
tổn thương ĐMV với các bệnh lý van tim.
Cùng với sự gia tăng tuổi thọ dân số, tỉ lệ
bệnh lý van tim và bệnh ĐM vành ngày càng
tăng cao. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng tất
cả các bệnh van tim khi có tổn thương ĐMV
sẽ làm tình trạng bệnh nặng lên [3],[10],[11].
Nhiều tác giả cũng ghi nhận có mối liên quan
thuận giữa mức độ nặng của bệnh ĐM vành
II. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
2.1. Đối tượng nghiên cứu
Tiêu chuẩn chọn BN
Tất cả những BN được chẩn đoán bệnh
Người thẩm định: PGS.TS Phạm Mạnh Hùng
Tạp chí
33
Số 10 - tháng 12/2013 Nội khoa Việt Nam
NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
lý van tim trên 50 tuổi có chỉ định chụp ĐMV
điều trị tại Khoa Cấp cứu - Tim Mạch Can
Thiệp - Bệnh viện Trung Ương Huế từ tháng
03/2011 đến tháng 06/2012.
2.2. Phương pháp nghiên cứu
Thiết kế nghiên cứu: nghiên cứu mô tả
cắt ngang.
Các bước nghiên cứu
Số lượng mẫu nghiên cứu là 110 bệnh
nhân.
- BN được hỏi tiền sử, bệnh sử, thăm khám
lâm sàng, cận lâm sàng đầy đủ.
- Chẩn đoán xác định bệnh lý van tim dựa
vào siêu âm tim.
Tiêu chuẩn loại trừ
Các BN mắc các bệnh nội khoa nặng khác
không có chỉ định chụp ĐMV như suy thận
nặng, suy chức năng gan, suy giáp, suy tim
mất bù, tăng huyết áp không khống chế được,
đang có tình trạng viêm nhiễm cấp tính.
- Đánh giá mức độ tổn thương động mạch
vành theo ACC/AHA và chỉ số gensini.
Xử lý số liệu: Phần mềm thống kê y học
Medcalc 12.3.0.0.
III. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
Bảng 3.1. Phân bố BN theo bệnh lý van tim
Bệnh van tim
Nhóm van hai lá
n
%
40
27
43
36.4%
24.5%
39.1%
Nhóm van ĐMC
Nhóm van hai lá và ĐMC
Nhận xét: nhóm bệnh lý van hai lá và van ĐMC chiếm tỉ lệ cao nhất với 39.1%, bệnh lý van
ĐMC chiếm tỉ lệ thấp nhất 24.5%.
Bảng 3.2. Tỉ lệ tổn thương ĐM vành
n
%
Tổn thương có ý nghĩa
Tổn thương không có ý nghĩa
Không Tổn thương
p
61
21
28
55.5%
19.1%
25.5%
< 0.0001
Nhận xét: trong tổng số 110 BN được chụp mạch vành thì 61 BN tổn thương ĐMV có ý nghĩa
chiếm 55.5%.
Bảng 3.3. Tỉ lệ tổn thương ĐMV theo bệnh lý van tim
Tổn thương có ý nghĩa
Tổn thương không có nghĩa
Bệnh lý van tim
Nhóm van 2 lá
n
%
n
5
%
28
14
19
70%
12.5%
18.52%
25.58%
Nhóm van ĐMC
51.85%
44.19%
5
Nhóm van hai lá và ĐMC
11
Nhận xét: bệnh van hai lá chiếm tỉ lệ cao nhất trong nhóm có kết quả chụp ĐMV tổn thương
có ý nghĩa.
Tạp chí
34
Nội khoa Việt Nam Số 10 - tháng 12/2013
NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
Bảng 3.4. Liên quan bệnh lí van tim và tổn thương ĐMV phải
Bệnh van tim
Nhóm 2 lá
Nhóm van ĐMC
Nhóm 2 lá và ĐMC
OR
3.7385
1.64 đến 8.5
0.0017
0.4651
0.18 đến 1.15
0.0987
0.5103
0.23 đến 1.11
0.092
ĐMV
phải
95%CI
p
Nhận xét: có mối liên quan giữa bệnh lý van hai lá và tổn thương ĐMV phải, nhóm bệnh lý
van hai lá có nguy cơ mắc bệnh ĐMV phải cao hơn nhóm không có bệnh lý van hai lá 3.7385
lần, sự khác biệt có ý nghĩa thống kê (p<0.05).
Bảng 3.5. Liên quan bệnh lí van tim và tổn thương ĐMM
Bệnh van tim
Nhóm 2 lá
2.5931
Nhóm van ĐMC
0.5921
Nhóm van 2 lá và ĐMC
0.5859
OR
ĐMM
95%CI
p
1.16 đến 5.75
0.0192
0.23 đến 1.47
0.2586
0.26 đến 1.29
0.1844
Nhận xét: có mối liên quan giữa bệnh lý van hai lá và tổn thương ĐMM, nhóm bệnh lý van
hai lá có nguy cơ mắc bệnh ĐMM cao hơn nhóm không có bệnh lý van hai lá 2 lá 2.5931 lần, sự
khác biệt có ý nghĩa thống kê (p<0.05).
Bảng 3.6. Số nhánh tổn thương ĐMV theo bệnh lý van tim
Nhóm hai lá
Nhóm ĐMC
Nhóm hai lá và ĐMC
Số nhánh tổn
thương
n
%
20
n
%
n
9
%
1 nhánh
2 nhánh
3 nhánh
8
7
6
9
4
22.22
33.33
14.81
20.93
23.25
25.58
17.5
45
10
11
18
Nhận xét: nhóm van hai lá là tổn thương thường gặp nhất là 3 nhánh, van ĐMC là 2 nhánh,
van hai lá và ĐMC số nhánh tổn thương tương đương nhau.
Bảng 3.7. Mức độ tổn thương van tim và mức độ hẹp ĐMV
Hẹp có ý nghĩa
Hẹp không có ý nghĩa
Không hẹp
Mức độ tổn
thương
n
39
20
2
%
n
17
4
%
80.95
19.05
0
n
%
57.14
42.86
0
2/4
3/4
4/4
63.93
32.78
3.29
16
12
0
0
Nhận xét: trong cả 3 nhóm mức độ tổn thương van tim chủ yếu là 2/4. Trong nhóm hẹp có ý
nghĩa tổn thương van tim nặng hơn so với hai nhóm còn lại.
Tạp chí
35
Số 10 - tháng 12/2013 Nội khoa Việt Nam
NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
Bảng 3.8. Chỉ số gensini và mức độ tổn thương van tim
2/4 (n=72) 3/4 (n=36)
4/4 (n=2)
Gensini
n
24
22
15
4
%
n
%
N
2
0
0
0
0
0
%
< 10
33.33
30.56
20.83
5.56
13
11
6
36.11
30.56
16.67
11.11
5.55
100
0
10 – 29
30 – 49
50 – 69
70 – 89
≥ 90
0
4
0
3
4.16
2
0
4
5.56
0
0
Nhận xét: các mức độ tổn thương van tim đều có chỉ số gensini < 50. Tổn thương van tim
mức độ 2 có chỉ số gensini > 50 chiếm tỉ lệ cao hơn các mức độ tổn thương van tim khác.
IV. BÀN LUẬN
V. KẾT LUẬN
Trong nghiên cứu của chúng tôi, tỉ lệ tổn
thương ĐMV có ý nghĩa là 55.4%, tương
đương với Aline Alves G(50%) và cao hơn
rất nhiều so với nghiên cứu của Vũ Thị Diện
[1],[7]. Trên thế giới tỉ lệ mắc bệnh ĐMV ở BN
có bệnh lý van tim rất thay đổi từ 9 - 41%[5].
Sự khác biệt này có thể do đối tượng nghiên
cứu của chúng tôi lớn tuổi, có bệnh lý van tim
và vào viện với lý do ĐTN.
Qua nghiên cứu 110 bệnh nhân bệnh lí
van tim có chỉ định chụp mạch vành, chúng
tôi rút ra một số kết luận sau:
1. Đặc điểm tổn thương ĐMV
Tỉ lệ tổn thương ĐMV có ý nghĩa là 55.5%.
Trong đó tổn thương có ý nghĩa ở nhóm bệnh
lý cả van hai lá và ĐMC là 44.19%, bệnh lý
van hai lá là 70%, bệnh lý van ĐMC là 51.85%.
Bệnh van hai lá có tỉ lệ tổn thương ĐMV có
ý nghĩa cao nhất với 70%, thấp nhất là nhóm
bệnh van hai lá và ĐMC 44.19%. Kết quả này
phù hợp với kết quả của Ramsdale DR,R H
Baxter [4],[6]. Tuy nhiên lại không phù hợp với
kết quả nghiên cứu của Vũ Thị Diện [1].
Có mối liên quan giữa bệnh lý van hai lá
và tổn thương ĐMV phải và ĐMM. Điều này
cũng phù hợp với kết quả của Morrison G W,
Andrea Rossi [8],[12].
2. Mối liên quan giữa tổn thương ĐMV và
bệnh lý van tim
Có mối liên quan giữa bệnh lý van hai lá
với tổn thương ĐMV phải (OR 3.74: 1.64 tới
8.5, p= 0.0017) và tổn thương ĐM Mũ (OR
2.59: 1.16 tới 5.75, p =0,0192).
Trong nhóm tổn thương ĐMV có ý nghĩa
thì mức độ tổn thương van tim có phần nặng
hơn nhóm hẹp không có ý nghĩa hoặc không
tổn thương.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Vũ Thị Diện (2008), “Nghiên cứu đặc
điểm tổn thương động mạch vành phối hợp ở
bệnh nhân trước khi nong hoặc phẫu thuật van
tim”, Luận văn thạc sỹ Y học, Đại học Y Hà Nội.
2. Võ Quảng và cộng sự (2000), “Bệnh
mạch vành tại Việt Nam”, Kỷ yếu toàn văn các
đề tài khoa học Đại hội Tim mạch học Quốc
gia Việt Nam lần thứ VIII, Tr.444-482.
Tạp chí
36
Nội khoa Việt Nam Số 10 - tháng 12/2013
NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
3. Lansky A.T (1999), Quatitative
and Qualitative Angiography, Textbook of
Interventional Cardiology, pp.725-747.
4. R H Baxter, J M Reid, J B McGuiness,
J G Stevenson (1978), “Relation of angina to
coronary artery disease in mitral and in aortic
valve disease”, Br Heart J. 1978 August,
40(48): 918–922.
9. A Halkin, G Stone, et al (2005),
“Outcomes of patients consented but not
randomized in a trial of primary percutaneous
coronary intervention in acute myocardial
infarction”, Am J Cardiol, 96, pp.1649-1655.
10. Q Macmanus (1978), “Aortic valve
replacement and aorta coronary bypass
surgery. Result with perfusion of proximal and
distal coronary artery”, J Thorac Surg, 865-869.
11. Lund O, Nielsen TT, et al (1990),
“The influence of CAD and bypass grafting on
early and late survival after valve replacement
for aortic stenosis”, J Thorac Cardiovasc Surg
100; 327-127.
5. RO Bonow, B.A Carabello,
K
Chatterjee, et al (2006), “AHA/ACC 2006
guidelines for the management of patients with
valvular heart disease a report of the America
College of Cardiology”, J. Am. Coll. Cardiol.
6. Ramsdale DR, Bennett DH, Bray
CL (1984), “Angina, coronary risks factor
and coronary artery disease in patients with
valvular disease, A prospective study”, Euro
heart journal, 5:716-726.
12. Andrea Rossi, Gerard Bertsgnolli,
Mariantonieta Cicoira, Giorgio Golia, et al
(2003), “Association of Aortic Valve Sclerosis
and Coronary Artery Disease in Patients with
Severe Nonischemic Mitral Regurgitation”,
Clin Cardiol, 26, 579-582.
7. Aline Alves G (2006), “Predictive value
of angina to detect coronary artery disease in
patients with severe aortic stenosis aged 50
years or older”, Arq. Bras. Cardiol, vol 87.
8. Morrison GW, Thomas RD, Grimmer
SF, Silverton PN, Smith DR (1980), “Incidence
of coronary artery disease in patients with valvular
heart disease”, Br Heart J, 44(46):630-637.
13. Nkomo VT, Gardin JM, Skelton
TN, Gottdiener JS, Scott CG, Enriquez-
Sarano M (2006), “Burden of valvular heart
diseases: a population based sudy”, Lancet
2006, 368:1005-1011.
SUMMARY
Objectives: Investigate the features of coronary artery lesions in patients over 50 with
heart valve diseases. Find out the relationship between the levels of coronary artery lesions
and heart valve diseases.
Results: In patients over 50 year old with heart valve diseases, therate of significant
coronary artery lesions is 55.5%. In which, significant lesions in the group of both mitral
and aorta valve diseases is 44.19%, only mitral valve diseases is of 70%, only aortic valve
diseases is of 51.85%.
There is a relationship between the severity of mitral valve diseases and right coronary
artery lesions (OR3.74: 1.64 to 8.5, p=0.0017) and circumflex coronary artery lesions
(OR2.59: 1.16 to 5.75, p=0.0192). The severity of heart valve lesions in significant coronary
artery lesions group is higher than insignificant coronary artery lesions group or normal group.
Conclusion: Coronary artery lesions is common in patients > 50 years old with heart
valve diseases, there is a relationship between the severity of mitral valve diseases and
and right coronary artery lesions and circumflex coronary artery lesions.
Tạp chí
37
Số 10 - tháng 12/2013 Nội khoa Việt Nam
5 trang
21660
Free
Bạn đang xem tài liệu "Nghiên cứu hình ảnh tổn thương động mạch vành ở bệnh nhân trên 50 tuổi có bệnh lý van tim", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- nghien_cuu_hinh_anh_ton_thuong_dong_mach_vanh_o_benh_nhan_tr.pdf
