Một số yếu tố liên quan đến trầm cảm ở người cao tuổi huyện Chương Mỹ, Hà Nội, năm 2019
Nguyễn Hằng Nguyệt Vân và cộng sự
Tạp chí Khoa học Nghiên cứu Sức khỏe và Phát triển (Tập 03, Số 04-2019)
Journal of Health and Development Studies (Vol.03, No.04-2019)
BÀI BÁO NGHIÊN CỨU GỐC
Một số yếu tố liên quan đến trầm cảm ở người cao tuổi huyện Chương Mỹ,
Hà Nội, năm 2019
Nguyễn Hằng Nguyệt Vân1*, Nguyễn Thị Khánh Huyền2, Hà Ngọc Anh3, Vũ Thị Thanh Mai1,
Phạm Quốc Thành1
TÓM TẮT
Già hóa dân số là một trong những xu hướng quan trọng nhất của thế kỷ 21. Các bằng chứng cho thấy về
sự gia tăng tỷ lệ mắc bệnh, nhập viện, tử vong, và suy giảm chức năng liên quan đến các rối loạn tâm thần
phổ biến ở người cao tuổi, trong đó rối loạn trầm cảm là một trong những rối loạn tâm thần phổ biến nhất.
Mục tiêu: Nghiên cứu này nhằm mục đích 1) mô tả thực trạng trầm cảm và 2) xác định các yếu tố liên
quan đến trầm cảm ở người cao tuổi huyện Chương Mỹ, Hà Nội năm 2019.
Phương pháp: Nghiên cứu sử dụng thiết kế cắt ngang trên 376 người cao tuổi (từ 60 trở lên) được chọn
ngẫu nhiên tại huyện Chương Mỹ, Hà Nội, năm 2019.
Kết quả: Tỷ lệ người cao tuổi được đánh giá trầm cảm là 26,1% (18,6% trầm cảm nhẹ, 6,1% trầm cảm
vừa và 2,4% trầm cảm nặng). Nghiên cứu chỉ ra các yếu tố liên quan đến trầm cảm người cao tuổi như
giới tính, trình độ học vấn, kinh tế gia đình, hoàn cảnh sống, công việc hiện tại, nhu cầu được hỗ trợ tâm
lý và có tham gia các hoạt động xã hội (p<0,05).
Kết luận: Việc nhận biết trầm cảm ở người cao tuổi là quan trọng để thiết kế các chương trình y tế công
cộng giúp sàng lọc bệnh trầm cảm sớm, tăng cường các hỗ trợ xã hội để cải thiện đời sống tinh thần của
người cao tuổi.
Từ khoá: trầm cảm, người cao tuổi, PHQ-9.
ĐẶT VẤN ĐỀ
viện và suy giảm chức năng liên quan đến các
rối loạn tâm thần phổ biến ở người cao tuổi
(1), trong đó rối loạn trầm cảm là một trong
những rối loạn tâm thần phổ biến nhất với tỷ
lệ mắc từ 30% đến 86%, đặc biệt là tại các
viện dưỡng lão (2-8). Trầm cảm hay gặp ở
người cao tuổi nhưng thường bị coi nhẹ và
không được điều trị, vì chúng xảy ra cùng lúc
với các vấn đề khác hay gặp phải ở người cao
tuổi (9). Tỷ lệ trầm cảm ở người cao tuổi có
sự thay đổi đáng kể giữa các quốc gia và dân
Già hóa dân số đang đặt ra nhiều thách thức
cho mỗi quốc gia trên các mặt xã hội, kinh tế
và y tế. Các nghiên cứu cho thấy nhiều người
già đang bị mất đi khả năng sống một cách
độc lập vì họ bị hạn chế về vận động, yếu về
thể chất hoặc các vấn đề về sức khỏe tâm thần
khác mà đòi hỏi phải có sự chăm sóc lâu dài.
Các bằng chứng trên thế giới cũng cho thấy
sự gia tăng về tỷ lệ mắc bệnh, tử vong, nhập
*Địa chỉ liên hệ: Nguyễn Hằng Nguyệt Vân
Email: [email protected]
1Trường Đại học Y tế công cộng
2Viện Dân số sức khoẻ và phát triển
3Vụ Sức khoẻ Bà mẹ- Trẻ em, Bộ Y tế
Ngày nhận bài: 14/11/2019
Ngày phản biện: 02/12/2019
Ngày đăng bài: 31/12/2019
14
Nguyễn Hằng Nguyệt Vân và cộng sự
Tạp chí Khoa học Nghiên cứu Sức khỏe và Phát triển (Tập 03, Số 04-2019)
Journal of Health and Development Studies (Vol.03, No.04-2019)
số cao tuổi khác nhau, nhưng phần lớn các
nghiên cứu chỉ ra rằng trầm cảm ở người cao
tuổi có liên quan nhiều đến tình trạng người
cao tuổi bị rối loạn giấc ngủ (10), và có nhận
thức kém hơn (11), hay đang gặp phải các vấn
đề sức khoẻ khác (2, 12-15). Tại Việt Nam,
trầm cảm cũng là một trong những bệnh lý
tâm thần phổ biến ở người cao tuổi, tỷ lệ bệnh
này gia tăng theo độ tuổi (16). Một nghiên
cứu gần đây về thực trạng trầm cảm ở người
cao tuổi sống ở Hà Nội cho kết quả là 66,9%
người bị trầm cảm (trong đó 32,8% ở mức
độ nhẹ, 30,4% ở mức độ trung bình và 3,7%
ở mức độ nặng) (17). Tuy nhiên, sức khỏe
tâm thần của người cao tuổi tại Việt Nam nói
chung và vấn đề trầm cảm ở người già vẫn
chưa được quan tâm đúng mức khi không có
nhiều nghiên cứu về vấn đề này.
khăn trong giao tiếp (khiếm thính, khiếm thị)
không thể tham gia phỏng vấn.
Cỡ mẫu, chọn mẫu và phương pháp thu
thập số liệu
Áp dụng công thức ước tính một tỷ lệ, tính
toán cỡ mẫu tối thiểu là 340, dự phòng 10%,
nên số mẫu phỏng vấn là 376. Nghiên cứu
chọn mẫu theo 2 giai đoạn: Giai đoạn 1 nhóm
nghiên cứu chọn ngẫu nhiên 2 xã trong đó sẽ
có 1 xã nằm trong nhóm xã có kinh tế phát
triển nhất trong huyện và 1 xã nằm trong nhóm
xã có kinh tế phát triển thấp hơn trong huyện.
Giai đoạn 2, tại mỗi xã, chúng tôi sẽ chọn ngẫu
nhiên 190 người cao tuổi để gửi giấy mời tham
gia nghiên cứu. Tỷ lệ người cao tuổi tham gia
đạt 98,9%. Sau đó, các điều tra viên đã được
tập huấn đã phỏng vấn trực tiếp người cao tuổi
để đánh giá tâm trạng của họ bằng bảng hỏi.
Nghiên cứu này được thực hiện trên nhóm
đối tượng người cao tuổi tại Chương Mỹ, một
huyện ngoại thành Hà Nội, với mục tiêu: 1)
Mô tả thực trạng trầm cảm ở người cao tuổi
và 2) Xác định một số yếu tố liên quan đến
thực trạng trầm cảm ở người cao tuổi huyện
Chương Mỹ, năm 2019.
Biến số nghiên cứu và tiêu chí đánh giá
Các biến số chính được thu thập trong bảng
hỏi phỏng vấn bao gồm: thông tin chung của
đối tượng nghiên cứu (tuổi, giới, trình độ học
vấn, điều kiện sống …), đánh giá về tâm trạng
của người cao tuổi theo thang đo trầm cảm
The patient Health Questionare (PHQ-9),
gồm 9 câu hỏi về cảm nhận của người cao
tuổi trong 2 tuần qua. Để đánh giá có bị trầm
cảm hay không và trầm cảm ở mức độ nào
cần cộng điểm của tất cả các câu từ 1 đến 9,
tổng điểm cao nhất sẽ là 27 điểm. Kết quả
đánh giá về mức độ trầm cảm theo tổng điểm
là 27 điểm (0-4 điểm: Không trầm cảm; 5-9
điểm: Triệu chứng tối thiểu, có nguy cơ; 10-
14 điểm: Trầm cảm nhẹ; 15-19 điểm: Trầm
cảm vừa; trên 19 điểm: Trầm cảm nặng).
ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP
NGHIÊN CỨU
Thiết kế nghiên cứu: Nghiên cứu cắt ngang.
Địa điểm và thời gian nghiên cứu: Từ
tháng 07/2019-10/2019 tại huyện Chương
Mỹ, Hà Nội
Đối tượng nghiên cứu
Người cao tuổi (từ 60 tuổi trở lên) đang sinh
sống tại khu vực nghiên cứu và đồng ý tham
Xử lý và phân tích số liệu
gia nghiên cứu. Loại trừ những người cao tuổi Số liệu được nhập vào máy bằng phần mềm
không đủ sức khỏe (bệnh nặng) hoặc có khó
EPIDATA 3.1, làm sạch và phân tích bằng
15
Nguyễn Hằng Nguyệt Vân và cộng sự
Tạp chí Khoa học Nghiên cứu Sức khỏe và Phát triển (Tập 03, Số 04-2019)
Journal of Health and Development Studies (Vol.03, No.04-2019)
phần mềm STATA 14.0. Thống kê mô tả được chiếm tỷ lệ cao hơn nhóm tuổi 60-69 (47,3%).
sử dụng để tìm hiểu thực trạng trầm cảm ở
người cao tuổi và thống kê suy luận (kiểm
định khi bình phương, hồi quy logistic) được
sử dụng để xác định các mối liên quan.
Phần lớn người cao tuổi tham gia nghiên cứu
không theo tôn giáo, người cao tuổi theo công
giáo chỉ chiếm 5,1%. Đa số người cao tuổi có
trình độ học vấn dưới THPT, trong đó tỷ lệ
người cao tuổi không biết chữ chiếm 13,8%,
nghiên cứu cũng cho thấy sự khác biệt có
ý nghĩa thống kê giữa trình độ học vấn của
người cao tuổi theo giới (p=0,004).
Đạo đức nghiên cứu
Nghiên cứu đã được thông qua Hội đồng Đạo
đức trường Đại học Y tế công cộng theo quyết
định mã số 406/2019/YTCC-HD3 và được sự
chấp thuận của Trung tâm y tế huyện Chương
Mỹ, Trạm y tế và Hội Người cao tuổi hai xã
Đại Yên và Tốt Động trước khi triển khai thu
thập số liệu. Các số liệu được bảo mật thông
tin cá nhân và chỉ phục vụ cho nghiên cứu.
Về tình trạng hôn nhân, 75,5% người cao tuổi
tham gia nghiên cứu đã kết hôn, 22,3% người
goá vợ/chồng, số ít còn lại chưa từng kết hôn
hoặc ly hôn. Sự khác biệt về tình trạng hôn
nhân theo giới cũng được chỉ ra là có ý nghĩa
thống kê (p<0,001). Ngoài ra, phần lớn người
cao tuổi đang sống cùng gia đình và người
thân (93,1%), tỷ lệ này cao hơn ở nam giới
(p<0,05).
KẾT QUẢ
Đặc điểm chung của đối tượng tham gia
nghiên cứu
Trong số người cao tuổi tham gia nghiên cứu,
có 50,3% người cao tuổi vẫn đang tham gia
làm việc, tỷ lệ này khá tương đồng ở cả hai
giới (51,6% và 49,6%). Bên cạnh đó, hầu hết
người cao tuổi trong nghiên cứu không thuộc
diện hộ nghèo/cận nghèo (94,4%).
Nghiên cứu được thực hiện trên 376 người cao
tuổi tại huyện Chương Mỹ, Hà Nội (33,5%
nam và 66,5% nữ), với độ tuổi trung bình
là 71,6 (SD=7,9). Nhóm tuổi 70-95 (52,7%)
Bảng 1: Đặc điểm chung của đối tượng tham gia nghiên cứu (N=376)
Tổng số
n (%)
Nam
n (%)
Nữ
n (%)
Biến số
p
Tổng số
376 (100)
126 (33,5)
250 (66,5)
Tuổi (TB ± SD)
Nhóm tuổi
60-69
71,6 ± 7,9
178 (47,3)
198 (52,7)
63 (50)
63 (50)
115 (46)
135 (54)
0,46
0,63
70-95
Tôn giáo
Không tôn giáo
Có tôn giáo
293 (77,9)
83 (22,1)
100 (79,4)
26 (20,6)
193 (77,2)
57 (22,8)
16
Nguyễn Hằng Nguyệt Vân và cộng sự
Tạp chí Khoa học Nghiên cứu Sức khỏe và Phát triển (Tập 03, Số 04-2019)
Journal of Health and Development Studies (Vol.03, No.04-2019)
Tổng số
n (%)
Nam
n (%)
Nữ
n (%)
Biến số
p
Trình độ học vấn
Dưới THPT
323 (85,9)
53 (14,1)
99 (78,6)
27 (21,4)
224 (89,6)
26 (10,4)
0,004
Từ THPT trở lên
Tình trạng hôn nhân
Chưa kết hôn/Ly hôn/Goá
Đã kết hôn
0,000
0,72
92 (24,5)
7 (5,6)
85 (34,0)
284 (75,5)
119 (94,4)
165 (66,0)
Công việc hiện tại
Không làm gì
187 (49,7)
189 (50,3)
61 (48,4)
65 (51,6)
126 (50,4)
124 (49,6)
Đang làm việc
Hoàn cảnh sống
Sống một mình
26 (6,9)
4 (3,2)
22 (8,8)
0,042
0,55
Sống cùng gia đình/người thân
Kinh tế gia đình
Nghèo/Cận nghèo
Không nghèo
350 (93,1)
122 (96,8)
228 (91,2)
25 (6,6)
7 (5,6)
18 (7,2)
351 (93,4)
119 (94,4)
232 (92,8)
Thực trạng chứng trầm cảm của người
cao tuổi tại huyện Chương Mỹ theo thang
đo PHQ-9
và 2,4% trầm cảm nặng). Nếu tính cả tỷ lệ
người cao tuổi có triệu chứng trầm cảm tối
thiểu thì tỷ lệ này lên đến 66,2%. Trong đó,
tỷ lệ người cao tuổi nữ được sàng lọc là trầm
cảm cao hơn so với người cao tuổi nam ở tất
cả các mức độ trầm cảm.
Kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ lệ người cao
tuổi được đánh giá trầm cảm là 26,1% (trong
đó 18,6% trầm cảm nhẹ, 6,1% trầm cảm vừa
Bảng 2. Đánh giá mức độ trầm cảm theo thang điểm PHQ-9 theo giới tính
Tổng
Nam
Nữ
Mức độ trầm cảm
N
127
151
70
%
n
62
46
14
3
%
n
%
Không trầm cảm (điểm 0-4)
Trầm cảm tối thiểu (điểm 5-9)
Trầm cảm nhẹ (điểm 10-14)
Trầm cảm vừa (Điểm 15-19)
Trầm cảm nặng (Điểm >19)
33,8
40,2
18,6
5,0
49,2
65
26
36,5 105 42,0
11,1
2,4
56
16
8
22,4
6,4
19
9
2,4
1
0,8
3,2
17
Nguyễn Hằng Nguyệt Vân và cộng sự
Tạp chí Khoa học Nghiên cứu Sức khỏe và Phát triển (Tập 03, Số 04-2019)
Journal of Health and Development Studies (Vol.03, No.04-2019)
Một số yếu tố liên quan đến thực trạng trầm cảm ở người cao tuổi
Bảng 3. Các yếu tố liên quan đến đánh giá trầm cảm của người cao tuổi
OR
hiệu
chỉnh
Có trầm
cảm
Đặc điểm
OR thô p (95%CI)
p (95%CI)
Nam
Nữ
18 (14,3)
80 (32,0)
41 (23,0)
57 (28,8)
5 ( 9,43)
93 (28,8)
72 (24,6)
26 (31,3)
85 (24,2)
13 (52)
Giới tính
0,0002
2,82
0,006
(0,25-1,51)
2,72
(1,58-5,03)
60-69
70-95
Nhóm tuổi
0,2
1,35
-
2,29
-
-
(0,85-2,15)
Từ THPT trở lên
Dưới THPT
Trình độ học
vấn
0,003
3,88
0,02
(0,18-2,34)
(1,48-10,2)
Không tôn giáo
Tôn giáo
Phật giáo/Thiên
chúa giáo
0,21
1,4
-
(0,82-2,39)
Không nghèo
Kinh tế gia
đình
Nghèo/Cận
nghèo
0,002
3,39
0,009
(0,32-2,24)
2,62
-
(1,47-7,8)
Đã kết hôn
68 (23,9)
30 (32,6)
Tình trạng
hôn nhân
Chưa kết hôn/Ly
thân/Goá
0,1
1,54
-
(0,92-2,68)
Sống với gia
đình/người thân
81 (23,1)
Hoàn cảnh
sống
0,000
6,3
0,000
(1,3-3,46)
Sống một mình
Đang làm việc
Không làm gì
Không
17 (65,4)
38 (20,1)
60 (32,9)
43 (19,2)
55 (36,18)
4,32
-
(2,62-15,0)
Công việc
hiện tại
0,008
1,87
-
(1,17-3,02)
Mong muốn
được hỗ trợ
về tâm lý
0,0002
2,39
0,000
(0,44-1,53)
Có
3,54
(1,48-3,85)
Đã thăm
khám và
Không
4 (9,52)
điều trị sức
khoẻ trong
12 tháng qua
0,01
3,72
0,01
(0,29-2,54)
Có
94 (28,14)
57 (32,6)
41 (20,4)
2,48
-
(1,27-10,8)
Tham gia
hoạt động xã
hội tại địa
phương
Có
0,007
1,89
Không
-
(1,17-3,02)
Mô hình hồi quy đa biến: N-376, χ2=77,4, p=0,0000
18
Nguyễn Hằng Nguyệt Vân và cộng sự
Tạp chí Khoa học Nghiên cứu Sức khỏe và Phát triển (Tập 03, Số 04-2019)
Journal of Health and Development Studies (Vol.03, No.04-2019)
cảm tại là 26,1% (trong đó 18,6% trầm cảm
Phân tích hồi quy logistic đơn biến (mức ý nghĩa
α=0,05) được tiến hành với biến phụ thuộc là nhẹ, 6,1% trầm cảm vừa và 2,4% trầm cảm
có trầm cảm, biến độc lập là các biến yếu tố cá nặng). Tuy nhiên, nếu bao gồm cả tỷ lệ người
nhân và các hành vi liên quan đến cá nhân. Kết
quả phân tích hồi quy đơn biến cho thấy có 08
yếu tố liên quan đến tình trạng trầm cảm như
trình bày ở bảng 3 đã được đưa vào mô hình hồi
quy đa biến. Yếu tố công việc hiện tại sau khi
đưa vào mô hình hồi quy logistic đa biến không
còn ý nghĩa thống kê do ảnh hưởng của yếu
tố nhiễu toàn phần. Do mô hình đã kiểm soát
các biến gây nhiễm nên cũng thay đổi OR hiệu
chỉnh của các yếu tố thực sự có tác động đến
có trầm cảm. Cụ thể, về yếu tố cá nhân, nữ có
nguy cơ trầm cảm cao hơn 2,05 lần nam (1,58-
5,03). Tỷ lệ trầm cảm ở người cao tuổi có trình
độ học vấn dưới THPT cao hơn so với nhóm
người cao tuổi có trình độ học vấn từ THPT trở
lên với OR=3,03 (1,48-10,2). Tỷ lệ trầm cảm
trong nhóm người cao tuổi nghèo/cận nghèo
cao gấp 3,4 lần so với nhóm người cao tuổi có
kinh tế gia đình không nghèo. Đặc biệt, về hoàn
cảnh sống, tỷ lệ trầm cảm ở nhóm người cao
tuổi sống một mình cao gấp 6,8 lần so với nhóm
người cao tuổi sống cùng gia đình/người thân.
Về hành vi liên quan đến cá nhân: Tỷ lệ trầm
cảm ở nhóm người cao tuổi đã thăm khám và
điều trị sức khoẻ trong 12 tháng qua cao hơn
gấp 4,03 lần so với nhóm còn lại. Những người
cao tuổi đang mong muốn được hỗ trợ tâm
lý có tỷ lệ trầm cảm hơn so với nhóm còn lại
với OR=2,37 (1,4-4,01). Nhóm người cao tuổi
không tham gia hoạt động xã hội tại địa phương
có tỷ lệ trầm cảm cao so với nhóm đang tham
gia với OR=1,74 (1,02-2,97).
cao tuổi có các triệu chứng tối thiểu, có nguy
cơ trầm cảm, thì con số này lên tới 66,2%. Kết
quả này tương đối tương đồng tỷ lệ người cao
tuổi được sàng lọc trầm cảm bằng bộ công cụ
Zung SDS tại phường Trung Tự, Đống Đa,
Hà Nội năm 2018 (66,9%). Tỷ lệ người cao
tuổi được xác định trầm cảm trong nghiên
cứu của chúng tôi cũng nằm trong khoảng tỷ
lệ mắc từ 30% đến 86% của các nghiên cứu
gần đây trên thế giới (2-8).
Một số yếu tố liên quan đến trầm cảm ở
người cao tuổi huyện Chương Mỹ, Hà Nội
Tỷ lệ người cao tuổi là nữ được sàng lọc là
trầm cảm cao hơn hẳn so với nam giới, sự
khác biệt có ý nghĩa thống kê trong nghiên
cứu này, hoàn toàn tương đồng với nghiên
cứu về sự khác biệt giới về mức độ trầm cảm
ở người cao tuổi tại Kiến Xương, Thái Bình,
năm 2013 (18). Các yếu tố về giới tính (nam
giới), nhóm tuổi trẻ hơn, có thu nhập cao hơn,
và không mắc các bệnh mạn tính khiến người
cao tuổi có sức khoẻ tầm thần tốt hơn cũng
được chứng minh ở nhóm người cao tuổi tại
Nam Phi (7).
Nghiên cứu ở Trung Quốc đã chỉ ra rằng
nhóm người già sống cùng vợ chồng/người
thân có khả năng hoạt động xã hội và chỉ
số cảm xúc và tinh thần cao hơn hẳn so với
nhóm người già sống một mình (19). Nghiên
cứu của chúng tôi cũng tìm ra mối liên quan
có ý nghĩa thống kê giữa việc trầm cảm và
hoàn cảnh sống của người cao tuổi. Như vậy
có thể thấy các tương tác trong gia đình có thể
thúc đẩy giá trị của người cao tuổi và có vai
trò bảo vệ đối với các đầu ra về sức khỏe tâm
thần ở nhóm người cao tuổi. Báo cáo gần đây
tại Ấn Độ trên 3083 người trên 60 tuổi năm
2018 cũng chỉ ra môi trường sống có mối liên
BÀN LUẬN
Thực trạng trầm cảm ở người cao tuổi
huyện Chương Mỹ, Hà Nội
Kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ lệ người cao
tuổi tại huyện Chương Mỹ được đánh giá trầm
19
Nguyễn Hằng Nguyệt Vân và cộng sự
Tạp chí Khoa học Nghiên cứu Sức khỏe và Phát triển (Tập 03, Số 04-2019)
Journal of Health and Development Studies (Vol.03, No.04-2019)
tham gia các hoạt động xã hội và làm việc
để tăng các tương tác xã hội để cải thiện sức
khoẻ tâm thần. Ngoài ra, cũng cần có các
chương trình can thiệp phù hợp để tác động
làm thay đổi nhận thức, thái độ của người
cao tuổi, hướng đến thực hiện hành vi tích
cực; qua đó góp phần giảm thiểu gánh nặng
trầm cảm ở người cao tuổi tại địa phương.
Những yếu tố liên quan như giới tính, trình
độ học vấn, kinh tế gia đình, đã thăm khám
và điều trị sức khỏe trong 12 tháng qua, đây
sẽ là các chỉ báo để các cơ quan chức năng
(trung tâm y tế, Hội người cao tuổi, y tế địa
phương) quan tâm theo dõi, thăm hộ gia đình
và tiến hành sàng lọc sớm bằng cách sử dụng
các bộ câu hỏi sàng lọc cho người già trong
cộng đồng (PHQ-9) một cách thường xuyên,
để phát hiện sớm trầm cảm thay vì chẩn đoán
ở giai đoạn muộn, để giảm gánh nặng bệnh
tật cho gia đình và xã hội.
quan đến sức khỏe tâm thần của nhóm người
cao tuổi, tỷ lệ trầm cảm cao hơn ở phụ nữ và
gia đình neo đơn (20).
Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng những người
có lịch sử trầm cảm và tiền sử lo âu có mối
liên quan đến nhu cầu được hỗ trợ về tâm lý.
Các mức độ trầm cảm cũng liên quan đến sức
khoẻ thể chất kém và các rối loạn lo âu, đặc
biệt là khi các triệu chứng nhiều hơn sẽ thúc
đẩy các cá nhân có nhu cầu được chăm sóc
sức khoẻ tâm thần (21-23). Điều này hoàn
toàn phù hợp với nghiên cứu của chúng tôi,
khi mà nhóm người cao tuổi mong muốn
được trợ giúp về tâm lý và đã thăm khám và
điều trị sức khoẻ trong 12 tháng qua có tỷ lệ
sàng lọc là trầm cảm cao hơn so với nhóm còn
lại được chỉ ra là có ý nghĩa thống kê.
Bên cạnh đó, việc tham gia các hoạt động xã
hội ý nghĩa góp phần tạo nên tuổi già khoẻ
mạnh. Người cao tuổi tích cực tham gia các
hoạt động xã hội và tương tác xã hội sẽ cải
thiện sức khoẻ thể chất và tâm thần, ít có khả
năng bị trầm cảm hơn (17, 24). Nghiên cứu
này cũng một lần nữa khẳng định, người cao
tuổi hiện không làm việc và không tham gia
vào các hoạt động xã hội có tỷ lệ trầm cảm
cao hơn so với nhóm còn lại. Như vậy tương
tác xã hội và tham gia các hoạt động xã hội
mang lại lợi ích về sức khoẻ tâm thần và sự
hài lòng về cuộc sống cho người cao tuổi.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Parkar SR. Elderly Mental Health: Needs.
Mens Sana Monogr [Internet]. 2015 [cited 10
December 2018];13(1):91–9. Available at:
PMC4381326/
2. Sarokhani D, Parvareh M, Hasanpour Dehkordi
A, Sayehmiri K, Moghimbeigi A. Prevalence of
Depression among Iranian Elderly: Systematic
Review and Meta-Analysis. Iran J Psychiatry.
Jan 2018;13(1):55–64.
3. Nakulan A, Sumesh TP, Kumar S, Rejani PP,
Shaji KS. Prevalence and risk factors for
depression among community resident older
people in Kerala. Indian J Psychiatry [Internet].
2015 [cited 19 Jan 2019];57(3):262–6.
pmc/articles/PMC4623644/
4. Nazemi L, Skoog I, Karlsson I, Hosseini S,
HosseiniM, HosseinzadehMj, etal. Depression,
Prevalence and Some Risk Factors in Elderly
Nursing Homes in Tehran, Iran. Iran J Public
Health [Internet]. 1 June 2013 [cited 19 Jan
ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3744252/
KẾT LUẬN
Tỷ lệ người cao tuổi tại huyện Chương Mỹ
được đánh giá trầm cảm là 26,1% (trong đó
18,6% trầm cảm nhẹ, 6,1% trầm cảm vừa và
2,4% trầm cảm nặng). Dựa trên những yếu
tố liên quan đã tìm hiểu được trong nghiên
cứu này, chúng tôi đề xuất những khuyến
nghị cụ thể như sau: Người cao tuổi nên
sống cùng gia đình/người thân, tích cực
20
Nguyễn Hằng Nguyệt Vân và cộng sự
Tạp chí Khoa học Nghiên cứu Sức khỏe và Phát triển (Tập 03, Số 04-2019)
Journal of Health and Development Studies (Vol.03, No.04-2019)
5. Ma X, Xiang Y-T, Li S-R, Xiang Y-Q,
Guo H-L, Hou Y-Z, et al. Prevalence and
sociodemographic correlates of depression
in an elderly population living with family
members in Beijing, China. Psychol Med.
December 2008;38(12):1723–30.
Soc Australas. Jan 2018;47:1–5.
15. Bauer H, Emeny RT, Baumert J, Ladwig K-H.
Resilience moderates the association between
chronic pain and depressive symptoms in the
elderly. EurJPainLondEngl. 2016;20(8):1253–
65.
6. Imran A, Azidah AK, Asrenee AR, Rosediani
M. Prevalence of depression and its associated
factors among elderly patients in outpatient
clinic of Universiti Sains Malaysia Hospital.
Med J Malaysia. June 2009;64(2):134–9.
7. Peltzer K, Phaswana-Mafuya N. Depression and
associatedfactors inolderadultsinSouthAfrica.
GlobHealthAction[Internet].1June2013[cited
11 December 2018];6(s6):18871. Available at:
gha.v6i0.18871%40zgha20.2013.6.issue-s6
8. Kitchen KA, McKibbin CL, Wykes TL, Lee
AA, Carrico CP, McConnell KA. Depression
Treatment Among Rural Older Adults:
Preferences and Factors Inꢀuencing Future
Service Use. Clin Gerontol [Internet]. 2013
[cited 19 Jan 2019];36(3). Available at:
PMC3881270/
16. General Ofꢁce for Population Family Planning.
Overview report on the care policies for the
aged adapt changing age structure in Vietnam.
2009.
17. Dao ATM, Nguyen VT, Nguyen HV, Nguyen
LTK. Factors Associated with Depression
among the Elderly Living in Urban Vietnam.
BioMed Res Int. 2018;2018:2370284.
18. Nguyễn Văn Tiến, Nguyễn Văn Huy. Sự khác
biệt giới và một số yéu tố ảnh hưởng đến trầm
cảm ở người cao tuổi tại 3 xã thuộc huyện Kiến
Xương, tỉnh Thái Bình, năm 2013. Tạp chí Y
học cộng đồng. Tháng Ba 2014;05:19–23.
19. Chao J, Li Y, Xu H, Yu Q, Wang Y, Liu P.
Health status and associated factors among the
community-dwelling elderly in China. Arch
Gerontol Geriatr [Internet]. 2013 [cited 11
Dec 2018];56(1):199–204. Available at: http://
europepmc.org/abstract/med/23102740
9. Yasamy MT, Dua T, Harper M, Saxena S.
Mental Health of the Elderly.6.
20. Sengupta P, Benjamin AI. Prevalence of
depression and associated risk factors among
the elderly in urban and rural ꢁeld practice areas
of a tertiary care institution in Ludhiana. Indian
Journal Public Health. Mar 2015;59(1):3–8.
21. Burns BJ, Ryan Wagner H, Gaynes BN,
Wells KB, Schulberg HC. General medical
and specialty mental health service use for
major depression. Int Journal Psychiatry Med.
2000;30(2):127–43.
22. Ronalds C, Kapur N, Stone K, Webb S,
Tomenson B, Creed F. Determinants of
consultation rate in patients with anxiety and
depressive disorders in primary care. Fam
Pract. Feb 2002;19(1):23–8.
23. Van Voorhees BW, Fogel J, Houston TK,
Cooper LA, Wang N-Y, Ford DE. Attitudes and
illness factors associated with low perceived
need for depression treatment among young
adults. Soc Psychiatry Psychiatr Epidemiol.
Sep 2006;41(9):746–54.
24. Chiao C, Weng L-J, Botticello AL. Social
participation reduces depressive symptoms
among older adults: an 18-year longitudinal
analysis in Taiwan. BMC Public Health. 10
May 2011;11:292.
10. Press Y, Punchik B, Freud T. The association
between subjectively impaired sleep and
symptoms of depression and anxiety in a frail
elderly population. Aging Clin Exp Res. July
2018;30(7):755–65.
11. Baiyewu O, Smith-Gamble V, Lane KA, Gureje
O, Gao S, Ogunniyi A, và c.s. Prevalence
estimates of depression in elderly community-
dwellingAfricanAmericans in Indianapolis and
Yoruba in Ibadan, Nigeria. Int Psychogeriatr.
Aug 2007;19(4):679–89.
12. Hornsten C, Molander L, Gustafson Y. The
prevalence of stroke and the association
between stroke and depression among a very
old population. Arch Gerontol Geriatr. Dec
2012;55(3):555–9.
13. Liguori I, Russo G, Curcio F, Sasso G, Della-
Morte D, Gargiulo G, et al. Depression
and chronic heart failure in the elderly: an
intriguing relationship. J Geriatr Cardiol JGC.
June 2018;15(6):451–9.
14. Zhang Y, Chen Y, Ma L. Depression and
cardiovascular disease in elderly: Current
understanding. J Clin Neurosci Off J Neurosurg
21
Nguyễn Hằng Nguyệt Vân và cộng sự
Tạp chí Khoa học Nghiên cứu Sức khỏe và Phát triển (Tập 03, Số 04-2019)
Journal of Health and Development Studies (Vol.03, No.04-2019)
Factors associated with depression among the elderly living in Chuong My
district, Hanoi, 2019
Nguyen Hang Nguyet Van1*, Nguyen Thi Khanh Huyen2, Ha Ngoc Anh3,
Vu Thị Thanh Mai1, Pham Quoc Thanh1
1Hanoi University of Public Health
2The Institute of Population, Health and Development
3Maternal and Child Health Department, Ministry of Health
Background: Population aging is one of the most important trends of the 21st century. Evidence
shows an increase in morbidity, hospitalization, mortality, and functional impairment associated
with mental disorders in the elderly, in which depressive disorder is one of the most common
mental disorders. Objectives: This study aims to 1) describe the situation of depression and 2)
analyze some related factors in the elderly with depression in Chuong My district, Hanoi, 2019.
Methods: A cross-sectional study was conducted on 376 elderly people (aged 60 and older)
who were randomly selected in Chuong My District, Hanoi, 2019. Results: The results showed
that the proportion of elderly people with depression was 26.1% (18.6% of minor depression,
6.1% of moderate depression and 2.4% of major depression). Factors related to depression in
the elderly such as gender, education, family economy, living arrangement, current jog, the
need for psychological support and participation in social activities were statistically signiꢁcant
(p<0.05). Conclusions: Recognizing depression among the elderly – which is individual and
social – helps us design public health programs. Screening for early depression, encourage and
increase acesssing the mental health services to improve mental life of the elderly.
Key words: depression, elderly people, PHQ-9.
22
9 trang
20580
Free
Bạn đang xem tài liệu "Một số yếu tố liên quan đến trầm cảm ở người cao tuổi huyện Chương Mỹ, Hà Nội, năm 2019", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- mot_so_yeu_to_lien_quan_den_tram_cam_o_nguoi_cao_tuoi_huyen.pdf
