Luận văn Giải pháp mở rộng hoạt động bao thanh toán nội địa của Ngân hàng Thương mại cổ phần Á Châu
B! GIÁO D"C VÀO #ÀO T$O
TR%&NG #$I H'C KINH T( TP HCM
--- & ---
PH$M V) TH*O NGUYÊN
GI*I PHÁP M+ R!NG HO$T #!NG BAO THANH TOÁN
N!I #,A C-A NGÂN HÀNG TH%.NG M$I C/ PH0N Á
CHÂU
Chuyên ngành
: Tài chính – Ngân hàng
: 60340201
Mã s!
LU1N V2N TH$C S3 KINH T(
Ng45i h46ng d7n khoa h8c: PGS TS Hoàng #9c
TP.H: Chí Minh, N;m 2013
L&I CAM #OAN
Tôi xin cam "oan r#ng "ây là công trình nghiên c$u c%a tôi, có s& h' tr( t)
Ng*+i h*,ng d-n là PGS.TS Hoàng .$c. Các n/i dung nghiên c$u và k0t qu1
trong "2 tài này là trung th&c và ch*a t)ng "*(c ai công b! trong b3t c$ công
trình nào. Nh4ng s! li5u trong các b1ng bi6u ph7c v7 cho vi5c phân tích, nh8n
xét, "ánh giá "*(c chính tác gi1 thu th8p t) các ngu9n khác nhau có ghi trong
ph:n tài li5u tham kh1o. Ngoài ra, trong lu8n v;n còn s< d7ng m/t s! nh8n xét,
"ánh giá c=ng nh* s! li5u c%a các tác gi1 khác, c> quan t? ch$c khác, và "2u có
chú thích ngu9n g!c sau m'i trích d-n "6 d@ tra c$u, ki6m ch$ng. N0u phát hi5n
có b3t kA s& gian l8n nào tôi xin hoàn toàn chBu trách nhi5m tr*,c H/i "9ng, c=ng
nh* k0t qu1 lu8n v;n c%a mình.
TP.HCM, ngày ….. tháng …. n;m 2013
Tác gi1
PhCm V= Th1o Nguyên
M"C L"C
DANH M"C CH< VI(T T=T
DANH M"C CÁC B*NG, BI>U
DANH M"C CÁC BI>U #?, S. #?, #? TH,
PH0N M+ #0U … ...................................................................................Trang 1
CH%.NG I: T/NG QUAN V@ HO$T #!NG BAO THANH TOÁN N!I
#,A VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CAU.. ................................................................. 3
1.1 NghiBp vC bao thanh toán ............................................................................ 3
1.1.1 Khái ni5m bao thanh toán ........................................................................... 3
1.1.2 LBch s< hình thành s1n phDm bao thanh toán ............................................. 5
1.1.3 Các loCi hình bao thanh toán hi5n nay ........................................................ 6
1.1.4 Các kho1n ph1i thu không "*(c áp d7ng bao thanh toán ......................... 10
1.1.5 L(i ích khi áp d7ng s1n phDm bao thanh toán........................................... 11
1.1.6 R%i ro khi th&c hi5n bao thanh toán .......................................................... 16
1.1.7 So sánh s1n phDm bao thanh toán v,i hình th$c cho vay khác ................. 18
1.2 Quy trình hoDt EFng cGa sHn phIm bao thanh toán …............................. 22
1.2.1 Quy trình hoCt "/ng trong nghi5p v7 bao thanh toán trong n*,c ............ 22
1.2.2 Quy trình hoCt "/ng trong nghi5p v7 bao thanh toán xu3t nh8p khDu....... 23
1.3 Mô hình nghiên c9u hoDt EFng bao thanh toán…..................................... 25
1.4 J nghKa cGa viBc mL rFng hoDt EFng bao thanh toán nFi EMa .................. 28
1.4.1 Khái ni5m mE r/ng nghi5p v7 bao thanh toán ......................................... 28
1.4.2 Tiêu chí "ánh giá vi5c mE r/ng hoCt "/ng bao thanh toán ....................... 28
1.4.3 F nghGa c%a vi5c mE r/ng nghi5p v7 bao thanh toán. ............................... 29
1.5 HoDt EFng bao thanh toán cGa mFt sN ngân hàng th4Ong mDi trên thP
gi6i và bài h8c kinh nghiBm cho ViBt Nam................................................. 30
1.5.1 Tình hình hoCt "/ng bao thanh toán trên th0 gi,i...................................... 30
1.5.2 . Bài hHc kinh nghi5m cho hoCt "/ng bao thanh toán tCi Vi5t Nam............ 35
KPt luQn Ch4Ong 1 ............................................................................................. 39
!
CH%.NG II: THRC TR$NG HO$T #!NG BAO THANH TOÁN N!I
#,A T$I NGÂN HÀNG TMCP Á CHÂU (ACB) . ......................................... 40
2.1 KPt quH hoDt EFng kinh doanh cGa ACB tS n;m 2008 EPn n;m 2012..... 40
2.2 ThTc trDng hoDt EFng bao thanh toán tDi NH TMCP Á Châu................. 45
2.2.1 Tình hình ho!t "#ng bao thanh toán t!i n$%c ta hi&n nay....................... 45
2.2.2 Th'c tr!ng v( ho!t "#ng bao thanh toán t!i NH TMCP Á Châu ............ 48
2.2.2.1 K0t qu1 hoCt "/ng bao thanh toán tCi ACB trong nh4ng n;m v)a qua.... 48
2.2.2.2 So sánh hoCt "/ng bao thanh toán c%a ACB v,i m/t s! ngân hàng khác 50
2.2.2.3 Kh1o sát v2 nhu c:u bao thanh toán c%a khách hàng I ki0n c%a khách
hàng ……..……..………………………………………………………………58
2.2.2.4 Nh4ng hCn ch0 và nguyên nhân................................................................ 64
KPt luQn Ch4Ong 2.............................................................................................. 67
CH%.NG III: GI*I PHÁP M+ R!NG HO$T #!NG BAO THANH
TOÁN N!I #,A T$I NGÂN HÀNG TMCP Á CHÂU .................................. 68
3.1 #Mnh h46ng phát triUn cGa Ngân hàng TMCP Á Châu EPn n;m 2015 ... 68
3.1.1 .Bnh h*,ng phát tri6n chung....................................................................... 68
3.1.2 .Bnh h*,ng v2 dBch v7 s1n phDm BTT........................................................ 69
3.2 MFt sN giHi pháp mL rFng hoDt EFng bao thanh toán tDi NH TMCP Á
Châu..................................................................................................................... 70
3.2.1 Nhóm giHi pháp L cVp EF vi mô.............................................................. 77
3.2 1.1 Nhóm gi1i pháp do b1n thân ngân hàng Á Châu t? ch$c th&c hi5n ......... 77
3.2.1.2 Nhóm gi1i pháp v2 phía các doanh nghi5p có liên quan "0n bao thanh
toán ....................................................................................................................... 87
3.2.2 Nhóm giHi pháp L cVp EF vK mô................................................................ 88
KPt luQn Ch4Ong 3.............................................................................................. 95
K(T LU1N #@ TÀI........................................................................................... 96
DANH M"C TÀI LIWU THAM KH*O
DANH M"C CH< VI(T T=T
BTT
: bao thanh toán
NHTM
NHNN
TCTD
BCT
: Ngân hàng th*>ng mCi
: Ngân hàng nhà n*,c
: T? ch$c tín d7ng
: B/ ch$ng t)
NH
: Ngân hàng
ACB
TMCP
TCBS
FCI
: Ngân hàng Th*>ng mCi c? ph:n Á Châu
: Th*>ng mCi c? phDn
: The Complete Banking Solution (Gi1i pháp ngân hàng toàn di5n)
: Factors chain International (T? ch$c bao thanh toán qu!c t0)
DANH M"C CÁC B*NG, BI>U
B1ng 1.1: Doanh thu bao thanh toán th0 gi,i n;m 2008 - 2012........................... 31
B1ng 1.2: Doanh thu bao thanh toán qu!c t0 và n/i "Ba th0 gi,i n;m
2008 – 2012. ......................................................................................................... 33
B1ng 1.3: Doanh thu bao thanh toán c%a m/t s! qu!c gia ASEAN n;m 2008 -
2012 ...................................................................................................................... 35
B1ng 2.1: Tình hình huy "/ng v!n c%a ACB n;m 2008 - 2012........................... 41
B1ng 2.2: D* n( vay theo loCi hình cho vay n;m 2008 - 2012............................ 43
B1ng 2.3: Nhóm n( c%a ACB n;m 2008 - 2012................................................... 44
B1ng 2.4: L(i nhu8n c%a ACB n;m 2008 - 2012 ................................................. 45
B1ng 2.5 Doanh s! hoCt "/ng BTT tCi ACB ....................................................... 53
B1ng 2.6: Lãi và phí BTT c%a ACB ..................................................................... 54
B1ng 2.7: So sánh ph*>ng th$c bao thanh toán, tJ l5 $ng tr*,c gi4a ACB và các
ngân hàng khác ..................................................................................................... 57
B1ng 2.8: So sánh phí bao thanh toán gi4a ACB và m/t s! ngân hàng ............... 58
B1ng 2.9: Phân loCi m-u th!ng kê........................................................................ 59
B1ng 2.10: K0t qu1 ki6m "Bnh thang "o Cronbach’alpha..................................... 60
B1ng 2.11: Tóm tKt các h5 s! v2 m$c "/ phù h(p c%a mô hình........................... 61
B1ng 2.12: H5 s! h9i quy chuDn hóa c%a ph*>ng trình........................................ 63
DANH M"C CÁC BI>U #?, S. #?, #? TH,
S> "9 1.1: Quy trình bao thanh toán trong n*,c.. ................................................ 22
S> "9 1.2: Quy trình bao thanh toán xu3t nh8p khDu .......................................... 24
S> "9 1.3: Mô hình phân tích SWOT................................................................... 27
Bi6u "9 1.1: Doanh thu bao thanh toán th0 gi,i n;m 2008 - 2012....................... 30
Bi6u "9 1.2: Doanh thu bao thanh toán qu!c t0 và n/i "Ba th0 gi,i n;m 2008 -
2012 ...................................................................................................................... 33
Bi6u "9 2.1 S! l*(ng khách hàng s< d7ng BTT tCi ACB .................................... 50
Bi6u "9 2.2: Doanh s! hoCt "/ng BTT trong n*,c tCi ACB ............................... 53
Bi6u "9 2.3 Doanh s! hoCt "/ng BTT trong n*,c tCi ACB ................................. 65
PH!N M" #!U
M!c tiêu nghiên c"u
Hi!n nay, tr"#c b$i c%nh Vi!t Nam &ã gia nh'p t( ch)c th"*ng m+i th, gi#i
WTO, n-n kinh t, Vi!t Nam nói chung và ngành tài chính ngân hàng nói
riêng &ã và &ang &$i m.t v#i s/ c+nh tranh gay g0t c1a các n"#c trong khu
v/c và trên th, gi#i. Chính vì th, &a d+ng và phát tri2n s%n ph3m m#i nh4m
t5ng thêm ti!n ích cho khách hàng không ch6 là m7c tiêu quan tr8ng mà còn
là chi,n l"9c t:n t+i và phát tri2n c1a b;t k< ngân hàng nào.
Bên c+nh nh=ng s%n ph3m tín d7ng truy-n th$ng thì bao thanh toán v#i
nh=ng "u &i2m n(i b't s> là m?t kênh huy &?ng v$n h=u ích cho Doanh
nghi!p và giúp ngân hàng t5ng doanh s$ và l9i nhu'n hi!u qu%. Tuy nhiên
th/c t, th@i gian qua bao thanh toán vAn ch"a &"9c sB d7ng r?ng rãi và
tri2n khai ph( bi,n. V'y t+i sao C n"#c ta ho+t &?ng này ch"a th/c s/ phát
tri2n, các t( ch)c tín d7ng nói chung và Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB)
nói riêng &ang g.p khó kh5n gì khi tri2n khai bao thanh toán và &âu là gi%i
pháp &2 mC r?ng ho+t &?ng bao thanh toán.
D- tài “Gi!i pháp m" r#ng ho$t %#ng bao thanh toán n#i %&a c'a Ngân
hàng Th()ng m$i c* ph+n Á Châu” s> t'p trung phân tích th/c tr+ng và tìm
hi2u nguyên nhân c1a nh=ng v;n &- nêu trên &2 tE &"a ra nh=ng gi%i pháp
c7 th2 nh4m mC r?ng ho+t &?ng m%ng dFch v7 này, góp phGn nâng cao n5ng
l/c c+nh tranh c1a ACB trong ti,n trình h?i nh'p.
#$i t%&ng và ph'm vi nghiên c"u
D$i t"9ng nghiên c)u: Ho+t &?ng bao thanh toán n?i &Fa &ang &"9c tri2n
khai t+i ACB
Ph+m vi nghiên c)u: Toàn b? h! th$ng ACB trong kho%ng th@i gian tE n5m
2008 &,n n5m 2012.
Ph%(ng pháp nghiên c"u
Lu'n v5n &"9c nghiên c)u d/a trên ph"*ng pháp duy v't bi!n ch)ng, duy
v't lFch sB k,t h9p v#i vi!c t(ng h9p, phân tích th$ng kê, so sánh và &$i
chi,u nh4m ch8n s$ li!u th/c t, &áng tin c'y, xB lH &úng &0n và khoa h8c.
K)t c*u c+a ,- tài
N?i dung chính c1a lu'n v5n &"9c th2 hi!n qua 3 ch"*ng nh" sau:
Ch"*ng 1: T(ng quan v- ho+t &?ng bao thanh toán n?i &Fa và mô hình
nghiên c)u
Ch"*ng 2: Th/c tr+ng ho+t &?ng bao thanh toán n?i &Fa t+i Ngân hàng
TMCP Á Châu
Ch"*ng 3: M?t s$ gi%i pháp mC r?ng ho+t &?ng bao thanh toán t+i Ngân
hàng TMCP Á Châu
CH$%NG I
T&NG QUAN V' HO(T #)NG BAO THANH TOÁN
N)I #*A VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN C+U
1.1 Nghi,p v- bao thanh toán
1.1.1 Khái ni.m bao thanh toán
% Theo công "#c v- bao thanh toán qu$c t, UNIROIT 1988 (Unidroit
Convention on International factoring) &Fnh nghIa: Bao thanh toán là
m?t d+ng tài tr9 b4ng vi!c mua bán các kho%n n9 ng0n h+n trong giao
dFch th"*ng m+i gi=a t( ch)c tài tr9 và bên cung )ng, theo &ó t( ch)c
tài tr9 th/c hi!n t$i thi2u hai trong s$ các ch)c n5ng sau: tài tr9 bên
cung )ng g:m cho vay và )ng tr"#c ti-n, qu%n lH s( sách liên quan &,n
các kho%n ph%i thu, thu n9 cu% các kho%n ph%i thu, b%o &%m r1i ro
không thanh toán c1a bên mua hàng.
% Theo T( ch)c bao thanh toán qu$c t, FCI (Factors chain International):
Bao thanh toán là m?t dFch v7 tài chính tr8n gói bao g:m s/ k,t h9p
gi=a tài tr9 v$n ho+t &?ng, phòng ngEa r1i ro tín d7ng, theo dõi các
kho%n ph%i thu và dFch v7 thu h?. Dó là s/ tho% thu'n gi=a &*n vF bao
thanh toán (factor) và ng"@i cung )ng hàng hóa, dFch v7 hay còn g8i là
ng"@i bán hàng trong quan h! mua bán hàng hóa (seller). Theo nh" thJa
thu'n &*n vF bao thanh toán s> mua l+i kho%n ph%i thu c1a ng"@i bán
d/a trên kh% n5ng tr% n9 c1a ng"@i mua trong quan h! mua bán hàng
hóa (buyer) hay còn g8i là con n9 trong quan h! tín d7ng (debtor).
% Theo quy ch, ho+t &?ng bao thanh toán ban hành theo quy,t &Fnh s$
1096/2004/QD-NHNN ngày 6/9/2004 c1a Ngân hàng nhà n"#c: Bao
thanh toán là m?t hình th)c c;p tín d7ng c1a các t( ch)c tín d7ng cho
bên bán hàng thông qua vi!c mua l+i các kho%n ph%i thu phát sinh tE
vi!c mua, bán hàng hóa &ã &"9c bên bán hàng và bên mua hàng thJa
thu'n trong h9p &:ng mua, bán hàng.
Trong m?t nghi!p v7 bao thanh toán thông th"@ng s> xu;t hi!n ít
nh;t ba bên: t( ch)c bao thanh toán (factor), khách hàng c1a t( ch)c tín
d7ng (client hay seller) và con n9 c1a t( ch)c bao thanh toán (debtor
hay buyer).
! Ng(,i mua n- hay %)n v& bao thanh toán hay t* ch.c bao thanh
toán (factor): là ngân hàng, công ty tài chính chuyên th/c hi!n vi!c
mua bán n9 và các dFch v7 khác liên quan &,n mua bán n9. Trong
nghi!p v7 bao thanh toán qu$c t, s> có hai &*n vF bao thanh toán,
m?t &*n vF bao thanh toán t+i n"#c c1a nhà xu;t kh3u và m?t &*n vF
bao thanh toán t+i n"#c c1a nhà )nh'p kh3u.
! Ng(,i bán n- hay nhà xu/t kh0u (client, seller, exporter): các doanh
nghi!p s%n xu;t hàng hóa ho.c kinh doanh dFch v7 có nh=ng kho%n
n9 ch"a &,n h+n thanh toán.
! Ng(,i mua hàng (ng(,i m1c n-) hay nhà nh2p kh0u (debtor, buyer,
importer): hay còn g8i là ng"@i ph%i tr% ti-n, &ó chính là ng"@i mua
hàng hóa hay nh'n các dFch v7 cung )ng.
! Nhìn chung nghi!p v7 bao thanh toán là hình th)c tài tr9 cho nh=ng
kho%n thanh toán ch"a &,n h+n (trong ng0n h+n) tE các ho+t &?ng
s%n xu;t kinh doanh, cung )ng hàng hóa và dFch v7, gGn nh" là ho+t
&?ng mua bán n9. Hay nói cách khác d"#i góc &? ho+t &?ng c1a
NHNM, bao thanh toán là vi!c c;p tín d7ng cho khách hàng là bên
bán hàng thông qua vi!c mua l+i các kho%n ph%i thu c1a bên bán
hàng phát sinh tE vi!c mua bán hàng hóa &ã &"9c bên bán hàng và
bên mua hàng thJa thu'n trong h9p &:ng mua bán hàng hóa. Nh"
v'y, &*n vF bao thanh toán làm ch)c n5ng là m?t &*n vF ch;p thu'n
tín d7ng &:ng th@i là m?t &*n vF cung c;p tài chính.
1.1.2 L/ch s0 hình thành s1n ph2m bao thanh toán
Nghi!p v7 bao thanh toán (hay còn g8i là nghi!p v7 Factoring) có
lFch sB phát tri2n lâu dài. Ra &@i tE th@i trung c( khi ng"@i ta b0t &Gu giao
th"*ng v#i nhau và phát sinh các kho%n n9 th"*ng m+i. Bao thanh toán
xu;t phát tE ho+t &?ng &+i lH h"Cng hoa h:ng kho%ng 2000 n5m tr"#c d"#i
th@i &, ch, La Mã. Nh=ng ng"@i &+i lH n0m gi= quy-n sC h=u hàng hóa
bên 1y nhi!m – bên cung )ng s%n ph3m n"#c ngoài – r:i giao hàng &ó cho
ng"@i mua trong n"#c, ghi s( và thu n9 khi &,n h+n, chuy2n d" n9 cho bên
1y nhi!m thu sau khi &ã trE phGn hoa h:ng c1a mình.
S/ phát tri2n c1a ngành công nghi!p Anh vào th, kK th) 15 &ã nâng
cao tGm quan tr8ng c1a bao thanh toán. Khi các &+i lH dGn dGn tin c'y vào
kh% n5ng tr% n9 c1a ng"@i mua trong n"#c, h8 b0t &Gu c;p tín d7ng cho
ng"@i uK nhi!m mình (nhà cung )ng s%n ph3m) &2 l;y hoa h:ng cao h*n.
Các &+i lH có &1 v$n b0t &Gu )ng m?t phGn cho ng"@i 1y nhi!m c1a mình
d/a trên kho%n thanh toán c1a ng"@i mua trong t"*ng lai và tính thêm phí
hoa h:ng hay lãi su;t. Thông th"@ng, &2 tránh tình tr+ng không thanh toán
hay thanh toán không &Gy &1 do phát sinh nh=ng tranh ch;p gi=a ng"@i
mua và ng"@i bán, &+i lH bao thanh toán không t+m )ng toàn b? doanh thu
bán hàng mà h8 s> gi= l+i m?t phGn &2 d/ tr= ph%i tr% cho ng"@i bán cho
&,n khi t;t c% s/ vi!c không thanh toán không còn t:n t+i n=a.
Vào th@i &i2m Columpus phát hi!n ra Châu ML n5m 1942, &+i lH
bao thanh toán &ã phát tri2n tE vai trò duy nh;t v#i ch)c n5ng marketing
thành &óng hai vai trò vEa có ch)c n5ng marketing vEa có ch)c n5ng tài
chính. Th, kK 16 ch)ng ki,n s/ b0t &Gu c1a ch, &? th/c dân ML và cùng
v#i nó là vai trò ngày càng t5ng và nhi-u c* h?i m#i cho bao thanh toán,
&.c bi!t là v#i nh=ng ng"@i thi,t l'p kinh doanh C ML.
D,n cu$i th, kK 19, m?t s/ thay &(i quan tr8ng trong th, gi#i th"*ng
m+i &ã x%y ra khi ML &ã phát tri2n thành m?t qu$c gia ch1 quy-n và trC nên
ít bF ph7 thu?c vào hàng hóa n"#c ngoài, nh=ng nhà s%n xu;t ML phát tri2n
&?i ngM marketing c1a mình và vì v'y vai trò marketing mà các &+i lH bao
thanh toán th"@ng th/c hi!n gi%m &i. Tuy nhiên, tr"#c tình hình &ó, các &+i
lH bao thanh toán &ã &i-u ch6nh và phát tri2n theo nhu cGu kinh t, m#i trong
n"#c, t'p trung vào tín d7ng, thu n9, k, toán và các ch)c n5ng tài chính.
DGu th, kK 20, khi các nhà s%n xu;t ML mC r?ng sang các ho+t &?ng
may m.c, ph7 ki!n, &: n?i th;t và th%m thì các &+i lH bao thanh toán C ML
cMng mC r?ng chuyên môn và dFch v7 sang ngành công nghi!p này. D,n
gi=a th, kK 20, bao thanh toán c1a ML phát tri2n sang nh=ng ngành công
nghi!p m#i &ang phát tri2n nh" &i!n, hóa ch;t và s9i t(ng h9p. Ngày nay,
bao thanh toán &ã mC r?ng sang nhi-u ngành ngh- kinh doanh khác nh"
giao nh'n, cung c;p dFch v7…
1.1.3 Các lo'i hình bao thanh toán hi.n nay
! Theo ph'm vi th3c hi.n:
" Bao thanh toán trong n./c: là hình th)c c;p tín d7ng c1a m?t
NHTM hay m?t công ty tài chính chuyên nghi!p cho bên bán hàng
thông qua vi!c mua l+i các kho%n ph%i thu phát sinh tE vi!c mua bán
hàng hóa &ã &"9c bên bán hàng và bên mua hàng hóa thJa thu'n
trong h9p &:ng mua bán hàng hóa, trong &ó, bên bán hàng và bên
mua hàng là ng"@i c" trú trong ph+m vi m?t qu$c gia.
" Bao thanh toán xu0t nh1p kh2u: là hình th)c c;p tín d7ng c1a
NHTM hay m?t công ty tài chính chuyên nghi!p cho bên bán hàng
thông qua vi!c mua l+i các kho%n ph%i thu phát sinh tE vi!c mua bán
hàng hóa &ã &"9c bên bán hàng và bên mua hàng thJa thu'n trong
h9p &:ng mua bán hàng hóa, mà vi!c mua bán hàng hóa v"9t ra khJi
ph+m vi m?t qu$c gia.
" S3 khác nhau gi4a hai hình th5c bao thanh toán trong n./c và
bao thanh toán xu0t nh1p kh2u:
S/ gi$ng nhau: có nhi-u &i2m gi$ng nhau c;u thành nên bao thanh
toán trong n"#c và bao thanh toán xu;t nh'p kh3u, nh":
% Tài tr9 v- tài chính trên c* sC các kho%n ph%i thu
- Ki2m soát tín d7ng và ch;p nh'n r1i ro tín d7ng
- Theo dõi s( cái bán hàng
- Thu n9 các hóa &*n bán hàng ch"a thanh toán
S/ khác nhau: &"9c nh'n xét theo cách v'n hành c1a bao thanh toán
theo t'p quán qu$c t, và s> có s/ khác bi!t nh;t &Fnh khi áp d7ng
trong tr"@ng h9p c1a mNi n"#c.
Bao thanh toán (BTT) trong n./c
Bao thanh toán (BTT) Xu0t
Nh1p kh2u
D*n vF BTT theo dõi và qu%n lH s( D*n vF BTT theo dõi và qu%n lH s(
cái bán hàng theo m?t &*n vF ti-n t! cái bán hàng theo nhi-u lo+i ti-n
duy nh;t, cùng lo+i ti-n v#i lo+i khác nhau , n,u có s/ khác nhau
ti-n &ã )ng tr"#c.
gi=a các lo+i ti-n thanh toán trong
các h9p &:ng mua bán hàng hóa.
Thông th"@ng thì kho%n )ng tr"#c
s> theo &*n vF ti-n t! thanh toán
trong hóa &*n.
D*n vF BTT có trách nhi!m &:ng D"#i h! th$ng 2 &*n vF BTT,
th@i v- vi!c ki2m soát tín d7ng và trong khi &*n vF BTT xu;t kh3u
ch;p nh'n r1i ro.
cung c;p s/ b%o v! khJi rui ro tín
d7ng cho ng"@i bán theo s/ &-
nghF c1a &*n vF BTT nh'p kh3u,
thì &*n vF BTT nh'p kh3u chFu
trách nhi!m ki2m soát tín d7ng
c1a nhà nh'p kh3u &Fa ph"*ng.
Thông th"@ng &"9c th/c hi!n trên HGu h,t các giao dFch &"9c th/c
c* sC BTT có truy &òi, &*n vF BTT hi!n trên c* sC không truy &òi,
không ph%i chFu r1i ro tín d7ng.
&*n vF BTT ph%i ch;p nh'n r1i ro
tín d7ng thay cho nhà xu;t kh3u.
D*n vF BTT, ng"@i bán, ng"@i mua Có ít nh;t 2 h! th$ng lu't pháp chi
&-u chi phi ph$i chung bCi m?t h! ph$i m$i quan h! c1a các bên.
th$ng lu't pháp trong n"#c.
Nhà Factor, ng"@i bán, ng"@i mua Ngôn ng= và các t'p quán khác
&-u có chung ngôn ng=, thông l! và nhau, dAn &,n vi!c ki2m tra tín
t'p quán &Fa ph"*ng. Do &ó vi!c
ki2m tra tín d7ng &$i v#i ng"@i
mua trong môi tr"@ng thu'n l9i
d7ng và th/c hi!n thu n9 s> khó
kh5n và t$n kém h*n. D2 h+n ch,
r1i ro, trong Factoring qu$c t,
luôn ph%i có hai nhà Factor tham
gia
D*n vF BTT chFu trách nhi!m thu D*n vF BTT nh'p kh3u chFu trách
ti-n tE ng"@i mua.
nhi!m thu ti-n tE ng"@i mua.
!
!
! Theo 4 ngh5a b1o hi6m r+i ro:
" Bao thanh toán có quy6n truy 7òi (recourse factoring): là nghi!p
v7 bao thanh toán theo &ó n,u ng"@i mua hàng không tr% &"9c n9
ho.c không th/c hi!n nghIa v7 tr% n9 thì ng"@i bán hàng có trách
nhi!m hoàn tr% kho%ng ti-n &ã &"9c )ng tr"#c cho &*n vF bao thanh
toán.
" Bao thanh toán mi8n truy 7òi (Non-recourse factoring): là lo+i
nghi!p v7 bao thanh toán mà &*n vF bao thanh toán ph%i chFu m8i r1i
ro v- tín d7ng và không &"9c &òi l+i kho%n ti-n &ã )ng cho ng"@i
bán trong tr"@ng h9p ng"@i mua hàng không th/c hi!n nghIa v7 tr%
n9.
" Bao thanh toán có 79m b9o r:i ro tín d-ng bên mua hàng: là lo+i
nghi!p v7 bao thanh toán trong &ó &*n vF bao thanh toán bên bán
hàng giao dFch v#i &*n vF bao thanh toán bên mua hàng &2 &*n vF
bao thanh toán bên mua hàng cung c;p cho bên bán hàng dFch v7
b%o &%m r1i ro tín d7ng bên mua hàng. Theo &ó, trong tr"@ng h9p
bên mua hàng không có kh% n5ng hoàn thành &"9c nghIa v7 thanh
toán kho%n ph%i thu, thì vào ngày 90 k2 tE ngày &áo h+n kho%n ph%i
thu &*n vF bao thanh toán bên mua hàng có trách nhi!m thanh toán
100% giá trF kho%n ph%i thu &"9c b%o &%m r1i ro tín d7ng bên mua
hàng cho &*n vF bao thanh toán bên bán hàng &2 thanh toán cho bên
bán hàng.
" Bao thanh toán không có 79m b9o r:i ro tín d-ng bên mua
hàng: là lo+i nghi!p v7 bao thanh toán trong &ó &*n vF bao thanh
toán bên bán hàng giao dFch v#i &*n vF bao thanh toán bên mua hàng
&2 &*n vF bao thanh toán bên mua hàng cung c;p cho bên bán hàng
dFch v7 thu n9 &*n thuGn mà không có b%o &%m r1i ro tín d7ng bên
mua hàng.
! Theo ph%(ng th"c bao thanh toán:
" Bao thanh toán t;ng l<n: &*n vF bao thanh toán và bên bán hàng
th/c hi!n các th1 t7c cGn thi,t và kH h9p &:ng bao thanh toán &$i v#i
các kho%n ph%i thu c1a bên bán hàng.
" Bao thanh toán theo h=n m5c: &*n vF bao thanh toán và bên bán
hàng thJa thu'n và xác &Fnh m?t h+n m)c bao thanh toán duy trì
trong m?t kho%ng th@i gian nh;t &Fnh.
" #>ng bao thanh toán: hai hay nhi-u &*n vF bao thanh toán cùng
th/c hi!n ho+t &?ng bao thanh toán cho m?t h9p &:ng mua, bán
hàng hóa, trong &ó có m?t &*n vF bao thanh toán làm &Gu m$i th/c
hi!n vi!c t( ch)c &:ng bao thanh toán.
1.1.4 Các kho1n ph1i thu không ,%&c áp d!ng bao thanh toán
C* sC &2 áp d7ng s%n ph3m bao thanh toán là các kho%n ph%i thu.
Tuy nhiên không ph%i kho%n ph%i thu nào cMng áp d7ng bao thanh toán. C7
th2 các kho%n ph%i thu sau không &"9c bao thanh toán:
% Phát sinh tE h9p &:ng mua bán hàng hóa bF pháp lu't c;m.
% Phát sinh tE các giao dFch, thJa thu'n b;t h9p pháp.
% Phát sinh tE các giao dFch, thJa thu'n &ang có tranh ch;p.
% Phát sinh tE các h9p &:ng mua bán d"#i hình th)c kH gCi. T)c là
hình th)c mua không ph%i tr% ti-n hàng cho &,n khi hàng hóa &"9c
bán &i. N,u sau th@i gian h9p lH mà hàng ch"a bán &"9c, ng"@i mua
hoàn l+i hàng cho ng"@i bán.
% Các kho%n ph%i thu &ã quá h+n thanh toán theo h9p &:ng mua bán
hàng hóa.
% Các kho%n ph%i thu phát sinh sau quá trình l0p &.t thi,t bF s%n xu;t.
Quá trình l0p &.t thi,t bF s%n xu;t luôn &òi hJi cGn có quá trình ch+y
thB và b%o hành theo th@i gian. N,u nh" trong quá trình b%o hành,
phát sinh nh=ng v;n &- v- máy móc thi,t bF thì ng"@i mua có quy-n
không thanh toán phGn còn l+i cu% h9p &:ng.
% Các kho%n ph%i thu &"9c thanh toán theo ti,n &? và gi= l+i m?t phGn
ti-n nh" trong ngành xây d/ng: Ng"@i mua có quy-n gi= l+i m?t
phGn ti-n cho &,n khi k,t thúc th@i gian th/c hi!n h9p &:ng. Trong
tr"@ng h9p có s/ c$ phát sinh ng"@i mua s> kh;u trE phGn giá trF gi=
l+i và các chi phí phát sinh thêm vào hóa &*n ch"a thanh toán.
1.1.5 L&i ích khi áp d!ng s1n ph2m bao thanh toán
! L-i th3 c'a bao thanh toán so v4i các lo$i hình thanh toán khác
Ph"*ng th)c thanh toán ghi s(, nh@ thu, tín d7ng th" (L/C), tr% ti-n
tr"#c khi giao hàng là nh=ng ph"*ng th)c thanh toán truy-n th$ng ph( bi,n
nh;t trong các quan h! th"*ng m+i qu$c t,. Tuy nhiên, các ph"*ng th)c
thanh toán truy-n th$ng này cMng &ã b?c l? m?t s$ h+n ch, &$i v#i các bên
tham gia giao dFch:
" Ghi s? (Open Account): V- c* b%n, &ây là hình th)c thanh toán g$i
&Gu và th"@ng sB d7ng khi giao hàng &Fnh k<. Hàng hóa s> &"9c gBi
&i tr"#c khi thanh toán, ng"@i mua s> &"9c tr% ch'm m?t kho%n th@i
gian sau khi gBi hàng, do v'y thJa thu'n này th"@ng &"9c sB d7ng
cho các khách hàng có uy tín trong thanh toán và có kh% n5ng tín
d7ng t$t. Trong giao dFch này, t;t c% r1i ro chuy2n sang ng"@i bán vì
h8 &ã gBi hàng tr"#c khi nh'n &"9c thanh toán. Ngoài ra, ng"@i bán
còn ph%i gánh chi phí mua hàng hay chi phí s%n xu;t hàng hóa trong
m?t kho%ng th@i gian dài nh;t so v#i t;t c% các ph"*ng th)c thanh
toán khác.
" Nh@ thu/ hAi phiBu (Collection): Thanh toán b4ng ph"*ng th)c
nh@ thu h+n ch, &"9c r1i ro cho c% ng"@i mua và ng"@i bán so v#i
ph"*ng th)c thanh toán ghi s(. Ng"@i bán s#m nh'n &"9c ti-n hàng
vì ngân hàng &óng vai trò trung gian thu ti-n hàng tE ng"@i mua
thanh toán s$ ti-n hàng mà ng"@i bán &ã giao. Tuy nhiên, &$i v#i
hình th)c thanh toán này không có gì b%o &%m ng"@i mua s> thanh
toán và do &ó ng"@i bán cGn hi2u rõ tình hình tài chính và uy tín c1a
ng"@i mua. Ng"@i mua có th2 tE ch$i thanh toán ho.c ch;p nh'n h$i
phi,u m.c dù ng"@i bán &ã chFu chi phí v'n chuy2n và l"u kho.
Nhi-u ng"@i mua không thích ph"*ng th)c nh@ thu kèm ch)ng tE
tr% ngay (D/P) vì h8 bu?c ph%i tr% ti-n tr"#c khi nh'n hàng. Ng"@i
mua do &ó ph7 thu?c vào ng"@i bán có tuân theo các &i-u kho%n c1a
h9p &:ng hay không.
" Tín d-ng th. (L/C): Khi ng"@i bán yêu cGu ph"*ng th)c thanh
toán L/C xác nh'n h8 &%m b%o ch0c ch0n &"9c thanh toán n,u b?
ch)ng tE hoàn toàn phù h9p v#i &i-u kho%n c1a L/C. Tuy nhiên,
th/c t, ng"@i mua th"@ng &"a ra các &i-u kho%n nghiêm ng.t trong
L/C &2 &%m b%o vi!c giao hàng &úng th@i h+n và ch;t l"9ng hàng
hóa. B;t k< s/ không chính xác nào s> dAn &,n vi!c ch'm trO vì b?
ch)ng tE cGn &"9c ch6nh s=a và ki2m tra l+i. Vi!c này làm t5ng chi
phí và m;t th@i gian. D)ng trên quan &i2m c1a ng"@i mua, có &i2m
b;t l9i &ó là &2 phát hành L/C ng"@i mua ph%i kH quL, tr% phí L/C
ho.c chFu s/ th0t ch.t tín d7ng c1a Ngân hàng phát hành L/C. Do
v'y, n,u ng"@i mua có th2 mua hàng hóa t"*ng t/ C n*i khác mà
không cGn ph%i mC L/C thì ng"@i bán s> có nguy c* m;t khách hàng.
" Tr9 ti6n tr./c khi giao hàng: Ng"@i mua ph%i tr% ti-n tr"#c khi
ng"@i bán giao hàng. Trong ph"*ng th)c này ng"@i bán &"9c an
toàn nh"ng ng"@i mua s> g.p r1i ro n,u ng"@i bán vi ph+m h9p
&:ng. Th"@ng thì ng"@i mua ch6 ch;p nh'n hình th)c này n,u &ây là
Tải về để xem bản đầy đủ
146 trang
19420
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Luận văn Giải pháp mở rộng hoạt động bao thanh toán nội địa của Ngân hàng Thương mại cổ phần Á Châu", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- luan_van_giai_phap_mo_rong_hoat_dong_bao_thanh_toan_noi_dia.pdf
