Giáo trình Marketing du lịch - Ngành/nghề: Quản trị nhà hàng (Phần 2)
Chương 3:
̉
́
́
̉
̣
CHINH SACH SAN PHÂM DU LICH
Mục tiêu:
- Trình bày được các khái niệm, đặc điểm của sản phẩm du lịch; vai trò
của nó trong Marketing hỗn hợp;
- Giải thích được 4 giai đoạn của chủ kỳ sống của sản phẩm;
- Giải thích được xu hướng phát triển sản phẩm du lịch mới.
3.1. Khái niệm chính sách sản phẩm
Sản phẩm du lịch theo nghĩa hẹp là những gì khách du lịch mua lẻ hoặc
trọn gói, ví dụ như vận chuyển, lưu trú,... Theo nghĩa rộng là tổng hợp những gì
khách mua, hưởng thụ, thực hiện gắn với điểm du lịch, trang thiết bị và dịch vụ.
Nhìn từ góc độ khách du lịch, sản phẩm du lịch bao trùm toàn bộ những gì
phục vụ cho chuyến đi tính từ khi rời chỗ ở hàng ngày đến khi trở lại nhà. Một
chỗ trên máy bay, một phòng khách sạn mà khách sử dụng là một sản phẩm du
lịch riêng lẻ. Một tuần nghỉ ở biển, một chuyến du lịch, một cuộc dự hội nghị là
sản phẩm du lịch trọn gói, tổng hợp.
Từ những quan điểm trên, sản phẩm du lịch được hiểu như sau:
Sản phẩm du lịch là sự kết hợp những dịch vụ và phương tiện vật chất trên
cơ sở khai thác các tiềm năng du lịch nhằm cung cấp cho du khách một khoảng
thời gian thú vị, một kinh nghiệm du lịch trọn vẹn và sự hài lòng,...
3.1.1. Sản phẩm hàng hóa
Là những sản phẩm hữu hình (có hình dạng cụ thể) mà doanh nghiệp kinh
doanh du lịch cung cấp như: thức ăn, đồ uống, hàng lưu niệm và các hàng hoá
khác được bán trong doanh nghiệp du lịch.
Đây là loại sản phẩm mà sau khi trao đổi thì quyền sở hữu sẽ thuộc về người
phải trả tiền. Trong số những sản phẩm hàng hoá thì hàng lưu niệm là một loại
hàng đặc biệt, nó có ý nghĩa về mặt tinh thần đặc biệt với khách đối với khách là
người từ những địa phương khác, đất nước khác đến. Chính vì vậy, các doanh
nghiệp du lịch thường rất chú ý đến việc đưa những sản phẩm này vào trong hoạt
động kinh doanh của doanh nghiệp.
3.1.2. Sản phẩm dịch vụ
68
Là những giá trị về vật chất hoặc tinh thần (hay cũng có thể là một sự trải
nghiệm, một cảm giác về sự hài lòng hay không hài lòng) mà khách hàng đồng ý
bỏ tiền ra để đổi lấy chúng.
- Dịch vụ vận chuyển: Nhằm đưa khách từ nơi cư trú đến các điểm du lịch,
giữa các điểm du lịch và trong phạm vi một điểm du lịch. Để thực hiện dịch vụ
này người ta sử dụng các loại phương tiện như: máy bay, ô tô, tàu hoả, tàu thuỷ,...
- Dịch vụ lưu trú, ăn uống: Nhằm đảm bảo cho khách du lịch nơi ăn, nghỉ
trong quá trình thực hiện chuyến du lịch. Khách du lịch có thể chọn một trong các
khả năng: khách sạn, nhà trọ, nhà nghỉ, người quen,... Ngoài ra, việc tạo ra dịch
vụ lưu trú còn bao gồm cả việc cho thuê đất để cắm trại và các hình thức tương
tự.
- Dịch vụ vui chơi giải trí: Đây là một bộ phận không thể thiếu được của
sản phẩm du lịch. Khách du lịch muốn đạt được sự thú vị cao nhất trong suốt
chuyến đi du lịch của mình. Để thoả mãn, họ có thể chọn nhiều khả năng khác
nhau: đi tham quan, vãn cảnh, đến các khu di tích, xem văn nghệ, chơi cờ bạc,...
- Dịch vụ mua sắm: Mua sắm cũng là hình thức giải trí, đồng thời đối với
nhiều du khách du lịch thì việc mua quà lưu niệm cho chuyến đi là không thể thiếu
được.
- Dịch vụ trung gian và dịch vụ bổ sung: Dịch vụ thu gom, sắp xếp các dịch
vụ riêng lẻ thành sản phẩm du lịch trọn gói; dịch vụ bán lẻ sản phẩm du lịch (cung
cấp thông tin và bán lẻ sản phẩm du lịch cho khách); dịch vụ sửa chữa, y tế,...
Mặc dù các sản phẩm du lịch tồn tại dưới hai hình thức hàng hoá và dịch
vụ nhưng hầu hết các sản phẩm hàng hoá đều được thực hiện dưới hình thức dịch
vụ khi đem bán cho khách (thời gian, không gian sản xuất và tiêu dùng là trùng
nhau). Vì vậy nhiều nhà nghiên cứu cho rằng sản phẩm du lịch là dịch vụ. Vì thế
hoạt động kinh doanh du lịch thuộc lĩnh vực kinh doanh dịch vụ.
3.1.3. Giá trị của tài nguyên du lịch
Toàn bộ công nghệ du lịch đều dựa vào những nguồn tài nguyên thiên
nhiên, những di tích văn hoá, lịch sử, những công trình xây dựng,… Để thu hút
và lưu giữ khách du lịch, các doanh nghiệp kinh doanh du lịch phải tổ chức những
dịch vụ đó ở những nơi có khí hậu thuận lợi, có vẻ đẹp tự nhiên độc đáo, có giá
trị nhân văn thu hút khách du lịch.
Như vậy sản phẩm du lịch có thể biểu diễn bằng công thức sau :
69
Sản phẩm du lịch = Tài nguyên du lịch + Các dịch vụ và hàng hoá du lịch
Việc phối hợp các bộ phận hợp thành một sản phẩm du lịch hoàn chỉnh và
cung ứng (bán) cho khách du lịch là quá trình phức tạp và đa dạng, cần thiết phải
tổ chức quản lý một cách đồng bộ, chặt chẽ. Từ đó đòi hỏi sự cần thiết ra đời các
tổ chức sản xuất dịch vụ trung gian.
3.2. Đặc điểm của sản phẩm du lịch
Với cách tiếp cận trên, sản phẩm du lịch gọi là sản phẩm dịch vụ. Có thể
tóm lược các đặc điểm của sản phẩm dịch vụ du lịch trong các đặc điểm vô hình,
không thể lưu kho cất trữ, tính cao cấp, tính tổng hợp, có sự trực tiếp tham gia của
người tiêu dùng, phụ thuộc vào cơ sở vật chất kỹ thuật :
- Sản phẩm dịch vụ du lịch mang tính vô hình: Do sản phẩm dịch vụ không
tồn tại dưới dạng vật chất, không thể nhìn thấy hay sờ thấy cho nên cả người cung
cấp và người tiêu dùng đều không thể kiểm tra được chất lượng của nó trước khi
bán và trước khi mua. Người ta cũng không thể vận chuyển sản phẩm dịch vụ du
lịch trong không gian như các hàng hoá thông thường khác, điều này ảnh hưởng
trực tiếp tới hệ thống kênh phân phối sản phẩm bởi lẽ chỉ có sự vận động một
chiều trong kênh phân phối theo hướng: khách phải tự đến để tiêu dùng dịch vụ.
Đây là một đặc điểm gây khó khăn không nhỏ cho công tác Marketing du lịch.
Đồng thời cho thấy sự cần thiết tiến hành các biện pháp thu hút khách đến với
doanh nghiệp nếu muốn tồn tại và phát triển trên thị trường.
- Sản phẩm du lịch là dịch vụ không thể lưu kho cất trữ được: Quá trình sản
xuất và tiêu dùng các dịch vụ du lịch là gần như trùng nhau về không gian và thời
gian. Một khách sạn nếu mỗi đêm có những buồng không có khách thuê có nghĩa
là khách sạn đã bị ế số lượng buồng trống đó. Người ta không thể bán bù trong
đêm khác được. Đặc điểm này của sản phẩm du lịch đòi hỏi các doanh nghiệp
luôn tìm mọi biện pháp để làm tăng tối đa sản phẩm dịch vụ được bán ra mỗi
ngày.
- Sản phẩm du lịch có tính cao cấp: Khách du lịch là những người có khả
năng thanh toán và khả năng chi trả cao hơn mức tiêu dùng thông thường. Vì thế
yêu cầu đòi hỏi của họ về chất lượng sản phẩm mà họ bỏ tiền ra mua trong thời
gian đi du lịch là rất cao. Các doanh nghiệp du lịch không có sự lụa chọn nào khác
ngoài phải việc cung cấp những sản phẩm dịch vụ có chất lượng cao nếu muốn
70
bán sản phẩm của mình cho đối tượng khách hàng khó tính này. Hay nói cách
khác, các doanh nghiệp du lịch muốn tồn tại và phát triển thì chỉ có thể dựa trên
cơ sở luôn đảm bảo cung cấp những sản phẩm có chất lượng cao mà thôi.
- Sản phẩm du lịch có tính tổng hợp cao: Tính tổng hợp này xuất phát từ
đặc điểm nhu cầu của khách du lịch. Vì thế, trong cơ cấu của sản phẩm du lịch có
nhiều chủng loại dịch vụ khác nhau. Các doanh nghiệp muốn tăng tính hấp dẫn
của sản phẩm của mình đối với khách hàng mục tiêu và tăng khả năng cạnh tranh
của mình trên thị trường phải tìm mọi cách để tăng tính khác biệt cho sản phẩm
của mình thông qua các dịch vụ bổ sung không bắt buộc.
- Sản phẩm dịch vụ của doanh nghiệp du lịch chỉ được thực hiện với sự
tham gia trực tiếp của khách hàng: Sự hiện diện trực tiếp của khách hàng trong
thời gian cung cấp dịch vụ đã buộc các doanh nghiệp du lịch phải tìm mọi cách
để kéo khách hàng (từ nhiều nơi khác nhau) đến với doanh nghiệp nhằm đạt được
mục tiêu kinh doanh. Ngoài ra những người làm công tác Marketing còn phải
đứng trên quan điểm của người sử dụng dịch vụ từ khi thiết kế, xây dựng bố trí
cũng như mua sắm các trang thiết bị và lựa chọn hình thức cung cấp dịch vụ tới
khách hàng.
- Sản phẩm dịch vụ du lịch chỉ được thực hiện trong những điều kiện cơ sở
vật chất kỹ thuật nhất định: Để có đủ điều kiện kinh doanh, các doanh nghiệp du
lịch phải đảm bảo các điều kiện về cơ sở vật chất kỹ thuật. Các điều kiện này hoàn
toàn tuỳ thuộc vào các quy định của mỗi quốc gia cho từng loại hình kinh doanh
cụ thể.
3.3. Một số mô hình sản phẩm du lịch tiêu biểu
3.3.1 Mô hình 4S
- Mặt trời (Sun):
Đối với khách du lịch quốc tế, yếu tố mặt trời, ánh nắng rất quan trọng. Là
những người ở xứ lạnh, ít khi thấy ánh nắng mặt trời. Vào những mùa mưa, nhiệt
độ rất thấp và lạnh, ít người đi du lịch vào mùa này. Vì vậy, họ thường tìm đến
những vùng nắng ấm để tắm và sưởi nắng. Tại Việt Nam, miền Bắc và miền
Trung, mỗi năm chia ra làm 4 mùa rõ rệt. Riêng ở miền Nam chỉ có 2 mùa: mùa
mưa và mùa nắng. Về thời tiết, đây cũng là một yếu tố thuận lợi cho việc phát
triển du lịch ở miền Nam.
- Biển (Sea):
71
Biển là những yếu tố quan trọng để thu hút khách du lịch. Những nơi nào
có bãi biển đẹp, sạch sẽ là nơi du khách đổ xô về để tắm biển lướt ván, phơi nắng,
nghỉ dưỡng. Việt Nam có vị trí rất thuận lợi để phát triển du lịch, từ Bắc chí Nam,
Việt Nam có hơn 2.500km bờ biển với nhiều bãi biển nổi tiếng như Vũng Tàu,
Nha Trang, Đà Nẵng, kỳ quan thế giới Vịnh Hạ Long,... Ngoài ra, Việt Nam còn
có nhiều bãi biển đẹp nhưng chưa được khai thác, đây là thế mạnh, là tiềm năng
dồi dào để phát triển ngành du lịch trong tương lai.
- Cửa hàng đồ lưu niệm, mua sắm (Shop):
Mua sắm rất quan trọng đối với khách du lịch, khách đi du lịch hầu hết là để
thoả mãn sự hiểu biết, kinh nghiệm. Họ muốn biết những nơi xa lạ, biết phong tục
tập quán, lối sống của dân cư địa phương, những nét văn hoá, sinh hoạt của những
sắc tộc, bộ lạc hoang sơ,... Và khi ra về, ngoài những ấn tượng, những kinh nghiệm
mà họ có được một cách vô hình, họ cần có một thứ gì đó để làm kỷ niệm cho chuyến
đi cho chính bản thân họ, cho những người thân và bạn bè.
Cửa hàng bán hàng lưu niệm và sự mua sắm giữ một vai trò vô cùng quan
trọng trong việc thu hút khách du lịch. Điều này đã chứng minh cho ta thấy ở
những nơi nghèo nàn, các cửa hàng bán đồ lưu nhiệm hoặc thuế hải quan quá cao
đánh trên sản phẩm khách du lịch mua làm quà lưu niệm, là những nơi ít khách
du lịch và có thể là nơi mà khách “Một đi và không bao giờ trở lại”.
- Yếu tố hấp dẫn giới tính (Sex) hay bãi cát (Sand)
Yếu tố hấp dẫn giới tính bao hàm nhiều ý nghĩa khác nhau. Nhưng dù hiểu
theo nghĩa nào đi nữa thì chữ sex trong du lịch thể hiện tính khêu gợi, hấp dẫn và
để đáp ứng sự thoả mãn về nhu cầu sinh lý. Vì vậy, trong du lịch có từ kèm theo
chữ sex, đó là sex-tour.
Đường lối chính sách của Nhà nước Việt Nam là không chủ trương và cấm
nghiêm ngặt việc kinh doanh sex dưới mọi hình thức. Đây là chủ trương đúng
đắn. Tuy nhiên, trong thực tế cũng không thể tránh khỏi tình trạng sex và cũng
chỉ làm chậm đi chứ không sao ngăn chặn được hoàn toàn bệnh AIDS và các tệ
nạn xã hội khác.
Nếu loại trừ yếu tố hấp dẫn giới tính (sex) thì yếu tố bãi cát (sand) cũng rất
hấp dẫn khách du lịch. Với những bãi cát trắng, mịn chạy dài dọc theo bờ biển sẽ
thu hút khách du lịch. Người ta thích phơi mình trên những bãi cát để tắm nắng,
72
nhìn những đợt sóng biển và cũng có nhiều người nhất là trẻ em thích nô đùa với
cát.
Biết được tính hấp dẫn của những bãi cát đối với khách du lịch, nên những
vùng không có cát hoặc ít cát đã từng đi mua cát để tạo thành bãi cát thu hút khách
du lịch.
Việt Nam đã được thiên nhiên ban tặng cho nhiều bãi biển đẹp, có những
miền cát trắng mênh mông nhưng việc khai thác để thu hút khách du lịch chưa
cân xứng với tiềm năng sẵn có. Cát là tiềm năng lớn, là thế mạnh cho việc phát
triển du lịch. Chắc chắn trong tương lai Việt Nam sẽ khai thác và biến những nơi
này thành những điểm, những sản phẩm du lịch hấp dẫn đối với du khách.
3.3.2 Mô hình 3H
- Di sản truyền thống dân tộc, di sản văn hoá (Heritage):
Những lĩnh vực thuộc về di sản như văn hoá, nghệ thuật, lịch sử, công nghệ,
những công trình kiến trúc cổ của một vùng, một đất nước, tuỳ theo mức độ quan
trọng, quý giá có thể trở thành những di sản văn hoá của một quốc gia, của thế
giới.
Việt Nam có nhiều di sản truyền thống dân tộc, di sản văn hoá được thế
giới công nhận như thành phố cổ Hội An, các lăng tẩm vua chúa thời Nguyễn ở
Cố đô Huế,... Những loại di sản như di sản truyền thống văn hoá, phong tục, tập
quán ở Việt Nam được đánh giá rất cao. Giá trị truyền thống dân tộc Việt Nam
được thể hiện, phát huy rõ nét nhất qua truyền thống mấy ngàn năm dựng nước
và giữ nước, sắc thái dân tộc, văn hoá dân tộc.
Hiểu theo nghĩa nhà thờ của thuật ngữ Heritage thì đây cũng là một yếu tố
quan trọng đối với khách du lịch quốc tế.
- Lòng hiếu khách, khách sạn, nhà hàng (Hospitality)
Từ hospitality có nghĩa là lòng hiếu khách. Trong du lịch, từ hospitality còn
có nghĩa là những dịch vụ trong khách sạn nhà hàng. Cả hai yếu tố này đều là yếu
tố vô cùng quan trọng để cấu thành sản phẩm du lịch.
Lòng hiếu khách thể hiện qua sự tiếp xúc giữa khách với nhân viên cung
ứng dịch vụ, giữa khách và nhân viên nhà nước,... Làm tốt những việc này sẽ gây
một ấn tượng tốt đẹp đối với mỗi người khách sau chuyến đi, họ muốn có dịp để
trở lại hoặc giới thiệu với bạn bè, người thân đến du lịch.
73
Hai yếu tố quan trọng nhất để tạo thành tour du lịch trọn gói đó là khách sạn
nhà hàng và vận chuyển. Ngoại trừ khách tham quan, hầu hết du khách đều nghỉ qua
đêm nên cần có khách sạn nhà hàng để giải quyết vấn đề lưu trú ăn uống.
- Tính lương thiện (Honesty):
Tính lương thiện là một yếu tố quan trọng trong kinh doanh. Kinh doanh
phải lấy chữ “tín” làm đầu. Cho nên vấn đề uy tín với khách là điều cần thiết, nó
đảm bảo lòng tin của khách khi bỏ tiền ra mua sản phẩm mà chưa thấy, chưa sử
dụng được sản phẩm.
3.3.3 Mô hình 6S
- Vệ sinh (Sanitaire):
Yếu tố vệ sinh bao gồm: vệ sinh thực phẩm, vệ sinh ăn uống, ngủ, nghỉ, vệ
sinh môi trường như không khí, nước thải, vệ sinh đường phố, các điểm tham
quan...
- Sức khoẻ (Santé):
Yếu tố sức khoẻ bao gồm các loại hình thể thao, chữa bệnh và nghỉ dưỡng.
Người ta đi du lịch hầu hết là để nghỉ ngơi, lấy lại sức khoẻ sau những năm tháng
làm việc căng thẳng về tinh thần và thể chất.
Để thu hút khách du lịch đi du lịch vì lý do sức khoẻ, các đơn vị cung ứng
du lịch phải kết hợp những yếu tố liên quan đến sức khoẻ trong sản phẩm du lịch
như các hoạt động thể thao bao gồm sân golf, lướt ván, bể bơi, sân tennis, leo núi,
câu cá,... Ngoài ra cũng cần chú ý đến các dịch vụ như tắm hơi, massage đa dạng,
phong phú,...
- An ninh, trật tự xã hội (Sécurité):
Yếu tố an ninh, trật tự xã hội bao gồm các vấn đề ổn định chính trị, trật tự,
bài trừ tệ nạn xã hội, bảo hiểm sinh mạng cho khách du lịch.
Vấn đề an ninh là yếu tố quan tâm hàng đầu để phát triển du lịch. Một vùng,
một nước thiếu an ninh thì ngành du lịch không thể phát triển. Bảo vệ tính mạng
cho du khách là vấn đề cực kỳ quan trọng. Du khách có thể bị phe đối nghịch của
một quốc gia bắt cóc hoặc sát hại nên việc đảm bảo an ninh là vấn đề tất yếu và
cần thiết.
- Sự thanh thản (Serénité):
74
Ngoài mục đích du lịch công vụ, hầu hết khách đi du lịch vì mục đích hưởng
thụ, đi tìm sự thanh thản cho tâm hồn để bù đắp vào sự mất mát qua nhiều năm
tháng làm việc cật lực, căng thẳng tinh thần.
Đứng trước những sự thay đổi nhanh chóng về khoa học kỹ thuật và cả về
mặt tinh thần, hàng ngày con người phải đối phó với những công việc nhàm chán,
căng thẳng, nguy hiểm, người ta cần sự thanh thản và họ muốn quay về, tìm về
thiên nhiên, muốn được tận hưởng những giây phút yên tĩnh để thư giãn tinh thần,
được nhìn lại những cảnh thiên nhiên núi non hùng vĩ, hoang sơ, đi tìm cái màu
xanh của núi rừng, của biển cả, rong rêu để xua đi cái màu xám xịt của bụi khói,
của bê tông cốt thép, sự nặng nề của những nhà máy, công xưởng, và những toà
nhà chọc trời.
Do tính chất quan trọng của tài nguyên thiên nhiên về rừng núi, biển cả,
sông hồ, ghềnh, thác, thú rừng hoang dã, vì vậy những nơi nào có lắm cảnh đẹp,
những nơi đó thu hút khách du lịch rất mạnh. Cho nên, khi chọn một nơi làm nước
đến, điểm đến tham quan du lịch, người làm Marketing phải chú ý và tận dụng
những sản phẩm do thiên nhiên ban tặng để kết hợp tạo nên sản phẩm du lịch
phong phú hấp dẫn.
- Dịch vụ, phong cách phục vụ (Service):
Sản phẩm du lịch hầu hết là những dịch vụ, những đơn vị cung ứng du lịch
như khách sạn, vận chuyển tham quan giải trí là những thành phần cốt lõi để tạo
nên tour du lịch trọn gói. Khi bán tour du lịch trọn gói đơn vị cung ứng du lịch chỉ
bán dịch vụ. Thật vậy, sau khi kết thúc chuyến đi, khách không thể mang theo
phòng ngủ, mang theo chỗ ngồi trên xe hoặc mang theo những điểm đến du lịch.
Khi bán sản phẩm du lịch và bán dịch vụ, bán chỗ ngủ cho khách và khách chỉ có
quyền sử dụng nó, cũng như bán chỗ ngồi của một chuyến xe hay một chuyến
bay, bán dịch vụ vui chơi, giải trí... Sau chuyến du lịch, khách chỉ mang theo
những kỷ niêm, kinh nghiệm về chuyến đi.
- Sự thoả mãn (Satisfaction):
Mục đích của việc đi du lịch là để thoả mãn nhu cầu của con người. Như
cầu du lịch tuỳ thuộc mục đích của chuyến đi. Tuy nhiên, trong du lịch người đi
du lịch là để thoả mãn được nhiều mục đích khác nhau chứ không hẳn thuần tuý
về công vụ, hưởng thụ hay chỉ vì một động cơ nào khác, đành rằng chủ đề và nội
dung của tour du lịch trọn gói có thể là du lịch công vụ, hội họp, du lịch nghiên
cứu, tham quan hay du lịch sinh thái,...
75
Đáp ứng được sự thoả mãn của khách nhiều hay ít phụ thuộc phần lớn vào
các dịch vụ, phong cách phục vụ, đó là những yếu tố gây ấn tượng tốt đẹp cho
khách về đất nước, con người nơi họ đến du lịch.
3.4. Chu kỳ sống của sản phẩm du lịch
Chu kỳ sống của sản phẩm là thuật ngữ mô tả sự biến đổi của doanh số tiêu
thụ kể từ khi hàng hoá được tung ra thị trường cho đến khi nó phải rút lui khỏi thị
trường.
Chu kỳ sống của sản phẩm là khoảng thời gian từ lúc sản phẩm được đưa
ra thị trường cho đến khi nó không còn tồn tại trên thị trường nữa.
Chu kỳ sống của sản phẩm có thể được xem xét cho từng mặt hàng cụ thể,
từng nhóm chủng loại, thậm chí cho từng nhãn hiệu sản phẩm. Sự tồn tại chu kỳ
sống của sản phẩm là hiển nhiên, hy vọng về sự tồn tại lâu dài với doanh số cao
đối với một sản phẩm, chủng loại sản phẩm hoặc nhãn hiệu sản phẩm là chính
đáng. Nhưng hy vọng đó chỉ đạt được khi doanh nghiệp biết được diễn biến của
chu kỳ sống, đặc điểm của nó, đồng thời có những điều chỉnh chiến lược
Marketing thích hợp.
Doanh thu
Lợi nhuận
Giới thiệu
Tăng trưởng
Trưởng thành
Suy thoá i
Hình 3.1. Các giai đoạn chu kỳ sản phẩm
3.4.1 Giai đoạn giới thiệu
76
Giai đoạn giới thiệu bắt đầu khi sản phẩm mới lần đầu tiên được tung ra
bán trên thị trường. Giai đoạn này cần có nhiều thời gian và số lượng sản phẩm
bán được ít. Một số sản phẩm có thể tồn tại trong giai đoạn này tương đối lâu
trước khi chúng bước vào giai đoạn tăng trưởng nhanh.
Trong giai đoạn giới thiệu sản phẩm, lợi nhuận âm hoặc rất thấp vì số lượng
sản phẩm bán được ít và chi phí để xúc tiến bán và phân phối cao. Doanh nghiệp
cần vốn để thu hút các nhà phân phối trung gian. Chi phí xúc tiến bán cao nhằm
thông tin cho khách hàng về sản phẩm mới và khuyến khích họ dùng thử.
Trong giai đoạn này chỉ có một vài đối thủ cạnh tranh ở mức độ thấp vì vẫn
chưa được thị trường sẵn sàng chấp nhận. Doanh nghiệp tập trung bán sản phẩm
cho những khách hàng thực sự muốn mua, thông thường là đối với những nhóm
khách hàng có thu nhập cao. Giá bán thông thường ở mức cao vì số lượng có hạn.
Ví dụ: đối với các điểm du lịch hoặc chương trình du lịch mới, lúc đầu chỉ nên thu
hút được loại du khách có cá tính trong đặc điểm tâm lý, những du khách thích
phiêu lưu mạo hiểm, hoặc là người thích đến những nơi du lịch đầu tiên mới được
khám phá và không cần được phục vụ đầy đủ. Đây là giai đoạn mở đầu của việc
đưa sản phẩm ra bán chính thức trên thị trường. Trong giai đoạn này, doanh nghiệp
thường chịu lỗ hoặc lãi rất ít, mặc dù giá bán thường được quy định cao. Hướng
chiến lược Marketing trong giai đoạn này chủ yếu nhằm vào các hoạt động sau:
- Tập trung nỗ lực bán vào nhóm khách hàng có điều kiện sẵn sàng mua nhất;
- Động viên khuyến khích các trung gian Marketing;
- Tăng cường quảng cáo và xúc tiến bán.
3.4.2 Giai đoạn tăng trưởng
Nếu sản phẩm mới thoả mãn được khách hàng, nó sẽ bước vào giai đoạn
phát triển. Sản phẩm trở nên phổ biến, hấp dẫn khách du lịch, công việc kinh
doanh thuận lợi và phát đạt, kích thích những người khác cạnh tranh. Trong giai
đoạn này, khách hàng ban đầu vẫn sẽ tiếp tục mua, những khách hàng mới sẽ bắt
đầu mua, đặc biệt khi họ được những người khác truyền miệng. Khi đó điểm du
lịch hay chương trình du lịch dần dần thích hợp với loại khách hàng có thu nhập
trung bình và trong kinh doanh có nhiều đối thủ cạnh tranh muốn nhảy vào, cho
nên cần bán nhiều hơn là cổ động.
Trong giai đoạn này mức tiêu thụ bắt đầu phát triển mạnh, trên thị trường
xuất hiện nhiều đối thủ cạnh tranh mới, lợi nhuận trong giai đoạn này tăng. Để
77
khai thác và kéo dài tối đa cơ hội này, doanh nghiệp có thể thực hiện các ý tưởng
chiến lược sau:
- Giữ nguyên mức giá hoặc giảm chút ít để thu hút nhiều khách hàng ;
- Giữ nguyên hoặc tăng chi phí kích thích tiêu thụ ;
- Tiếp tục thông tin mạnh mẽ về hàng hoá cho công chúng;
- Nâng cao chất lượng sản phẩm, tạo cho nó có tính chất mới, những mẫu
mã mới;
- Xâm nhập vào những phần thị trường mới;
- Sử dụng kênh phân phối mới;
- Thay đổi đôi chút về thông điệp quảng cáo để kích thích khách hàng.
3.4.3 Giai đoạn bão hòa
Giai đoạn chín muồi còn gọi là giai đoạn bão hoà. Trong giai đoạn này,
hoạt động kinh doanh trở nên cạnh tranh ráo riết về giá cả. Các đơn vị cung ứng
du lịch tìm cách cải biến sản phẩm nhằm đạt được sự thoả mãn của khách tối đa.
Để giảm bớt rủi ro và tránh sự suy thoái của sản phẩm, các sản phẩm du lịch phải
tìm cách cải tổ lại hình thức kinh doanh, thích ứng với thị trường du khách mới,
cần cải biến sản phẩm mới và ý tưởng mới để thu hút khách du lịch.
Đến thời điểm nào đó, nhịp độ tăng mức tiêu thụ bắt đầu chững lại, việc
tiêu thụ sản phẩm bước vào giai đoạn chín muồi. Về thời gian, giai đoạn này dài
hơn các giai đoạn trước và đặt ra nhiệm vụ quan trọng đối với hoạt động
Marketing. Sản phẩm tiêu thụ chậm cũng có nghĩa là, chúng tràn ngập trên các
kênh lưu thông, điều đó hàm chức một cuộc cạnh tranh gay gắt. Để cạnh tranh,
các đối thủ dùng nhiều thủ thuật khác nhau như: bán hạ giá, bán theo giá thấp hơn
giá niêm yết chính thức, tăng quảng cáo, kích thích các trung gian thương mại,
tăng cường chi phí đầu tư cho việc nghiên cứu, thiết kế, thử nghiệm nhằm tạo ra
các mẫu mã hàng mới,... Tình hình đó dẫn đến sự giảm sút của lợi nhuận.
Để tiếp tục tồn tại trên thị trường, các nhà hoạt động Marketing có thể có
các phương án lựa chọn sau:
- Cải biến thị trường, tức là tìm thị trường mới cho sản phẩm;
- Cải biến sản phẩm, thay đổi một số yếu tố, đặc tính của sản phẩm;
- Cải biến các công cụ Marketing - mix.
78
3.4.4 Giai đoạn suy thoái
Đây là giai đoạn tỏ dấu hiệu khách hàng đã chán ngấy và quay mặt lại với
sản phẩm cũ để tìm đến những điểm, chương trình du lịch khác. Trong giai đoạn
này, các doanh nghiệp du lịch nên tìm cách để đưa những sản phẩm không còn sử
dụng cho khách du lịch vào việc sử dụng hữu ích khác. Không phải bất cứ sản
phẩm nào cũng trải qua 4 giai đoạn trên và mỗi giai đoạn dài ngắn là do sự hiểu
biết của người làm Marketing. Mỗi giai đoạn của chu kỳ đời sống sản phẩm có
một chiến lược Marketing nhằm phù hợp với tình thế, thực trạng của môi trường
để duy trì và phát triển sản phẩm. Có những nơi du lịch ở giai đoạn chín muồi tồn
tại được nhiều năm, nhưng cũng có những nơi không vượt qua được giai đoạn
phát hiện ban đầu. Ví dụ, ở Nam cực là điểm du lịch rất hấp dẫn với du khách
muốn ngắm đàn chim cánh cụt, ngắm và thưởng thức cảnh băng giá tuyết phủ
quanh năm. Nhưng chắc chắn Nam cực không thể trở thành nơi du lịch ở giai đoạn
chín muồi. Trái lại, cũng có những nơi du lịch không qua giai đoạn phát hiện mà
đã trở nên chín muồi như trường hợp Cancun, Mexico. Và cũng có những trường
hợp một điểm du lịch đã trải qua bốn giai đoạn thì chuyển qua một giai đoạn phát
triển mới như thành phố Atlantic vào cuối thể kỷ 19.
Giai đoạn suy thoái xuất hiện khi mức tiêu thụ các loại sản phẩm hoặc nhãn
hiệu sản phẩm giảm sút. Việc giảm sút có thể diễn ra nhanh chóng, chậm chạp,
thậm chí đến số không. Cũng có sản phẩm mà mức tiêu thụ chúng giảm xuống
thấp rồi dừng lại ở đó trong nhiều năm. Mức tiêu thụ giảm xuống dẫn đến lợi
nhuận giảm sút, một số doanh nghiệp có thể rút khỏi thị trường, số còn lại có thể
thu hẹp chủng loại hàng hoá chào bán, từ bỏ phần thị trường nhỏ, những kênh
thương mại ít hiệu quả, cắt giảm chi phí khuyến khích và hạ giá nhiều hơn.
3.5. Sản phẩm mới
3.5.1. Khái niệm sản phẩm mới
̉
̉
Phat triên san phâm mơi la yêu câ
̀
u tâ
́
t yê
́
u khach quan trong hoat
̣
̣
đông san
̉
̉
́
́
̀
́
̉
xuâ
́
t kinh doanh cua doanh nghiêp
̣
. Sư
̣
cai tiê
́
n san phâm la môt
̣
day liên tuc, đi tư
̣
̉
̉
̉
̃
̀
̀
̉
̉ ̉
̣
́n môt san phâm hoan toan mơi, chung co thê qua cac giai
̉
̀ ̀ ́ ́ ́ ́
san phâm hiên
̣
tai
̣
đê
ngoai đê
̉
đoan
̣
như cai tiên bê
́
̀
́
n viêc
̣
cai tiê
́
n nho trên cac thuôc
̣
tinh quan tron
̣
g va
̉
̉
̉
̀
́
̀
́
̉
cuôi cung la san phâm hoan toan mơi.
́
̉
̀
̀
̀
̀
́
3.5.2. Ý nghĩa của việc xây dựng sản phẩm mới
79
̉
̣ ̣ ̣
hiếu cua khach hang luôn thay đôi, cac doanh nghiêp đa phân đoan
̉
̃
́ ̀ ́
Do thi
thi
muô
mong muô
Do sư
̣
trương va lưa
̣
chon
̣
thi
̣
trương muc
̣
tiêu, đin
̣
h vi
̉
̣
nhưng san phâm thich hơp đê đap ưng cac nhu cầu,
́ ́ ́
̣
đươc nhưng thi trương mong
̣
̣
̀
̀
̀
̃
̀
̉
́
n trên thi phai chon
̣
lưa
̣
̉
̃
̉
̀
́
́
n đo thi mơi hy von
̣
g thanh công.
́
́
̀
̀
̣
tiê
́
̣ ̣ ̣
n bô cua khoa hoc, ky thuât ngay cang diên ra nhanh chong hơn
̃
̉
̃
̀ ̀ ́
va no đa trơ thanh lưc
̣
lươn
̣
g san xuâ
́
t trưc
đai hoa trong khach san
̣
chuyên chơ mơi, nhanh chong, an toan va tiên hơn,…
̣
tiê
́
p tao
̣
điê
̀
u kiên
̣
cho thiê
́t kế, chế tao
̣
̀
́
̃
̉
̀
̉
̉
̉
̉
san phâm mơi, chăng han co thê hiên
̣
̣
̣
̣
, hay co cac phương
̉
́
́
́
́
́
́
tiên
̣
̣
lơi
trương ngay cang gay găt hơn, can
g san phâm, dich vu no đo hoi cac doanh
̉
̣
g va hoan thiên thêm san phâm
̉
̉
́
́
̀
̀
̉
̣
h tranh đa chuyên
̃
Can
̣
h tranh trên thi
̣
́
̀
̀
̀
̉
thanh trong tâm tư gia sang châ
̣
́
t lươn
̣
̣
̣
̉
̉
̀
̀
́
́
̀
́
nghiêp
̣
thương xuyên tim cach nâng cao châ
́
t lươn
̣
̀
́
̀
̀
̀
̉
̉
hiên co cua minh, hay tao
̣
̣
ra đươc
̣
san phâm mơi đê gianh lơi
̣
thê
́
trong can
̣
h tranh.
̉
̉
́
́
̀
̀
Mô
̃
i san phâm đê
̉
̀
u co chu ky sô
́
ng riêng, khi san phâm đa chin muô
̉
̀
i va suy
̉
̉
̃
́
̀
̀
́
̉
phai co san phâm thay thế nhằm đam bao qua trinh san
̉ ̉ ̉ ̉ ̉
́ ́
̀
thoai thi doanh nghiêp
̣
́
̀
xuâ
́
t kinh doanh lien tuc
3.5.3. Qui trình xây dựng sản phẩm mới
Do những thay đổi nhanh chóng về thị hiếu, công nghệ, tình hình cạnh
̣
.
tranh, do đó các doanh nghiệp du lịch không thể tồn tại và phát triển nếu chỉ dựa
vào những sản phẩm, dịch vụ hiện có. Vì vậy, mỗi doanh nghiệp đều phải quan
tâm đến chương trình phát triển hàng hoá, dịch vụ mới nếu muốn tồn tại và phát
triển với uy tín ngày càng tăng.
Theo quan điểm của Marketing, sản phẩm mới có thể là những sản phẩm
mới về nguyên tắc, sản phẩm mới cải tiến từ các sản phẩm cũ hiện có, hoặc những
nhãn hiệu mới do kết quả nghiên cứu, thiết kế, thử nghiệm của doanh nghiệp.
Nhưng dấu hiệu quan trọng nhất đánh giá hàng hoá đó là sản phẩm mới hay không
phải là được sự thừa nhận của khách hàng.
Thiết kế, sản xuất sản phẩm mới là một việc làm cần thiết, nhưng có thể là
mạo hiểm đối với doanh nghiệp bởi vì chúng có thể thất bại do những nguyên
nhân khác nhau. Để hạn chế bớt rủi ro, các chuyên gia - những người sáng tạo sản
phẩm mới phải tuân thủ nghiêm chặt các bước trong quá trình tạo ra sản phẩm
mới và đưa nó vào thị trường. Việc thiết kế sản phẩm mới thường trải qua ba giai
đoạn hết sức quan trọng là: hình thành ý tưởng; lựa chọn ý tưởng; soạn thảo và
thẩm định dự án.
80
Hì nh thành
ý tưởng
Lựa chọn ý
tưởng
Soạn thảo và
thẩm định dự á n
sản phẩm mới
Soạn thảo chiến
lược Marketing
cho sản phẩm
Triển khai sản xuất
hàng loạt và quyết
định tung sản phẩm
mới ra thị trường
Thử nghiệm
trong điều kiện
thị trường
Thiết kế sản phẩm
mới
Hình 3.2. Các bước cơ bản trong quá trình phát triển sản phẩm mới
Hình thành ý tưởng
Tìm kiếm những ý tưởng về sản phẩm là bước đầu tiên quan trọng để hình
thành phương án tạo ra sản phẩm mới. Việc tìm kiếm này phải được tiến hành có
hệ thống và thường căn cứ vào các nguồn thông tin sau:
- Từ phía khách hàng, qua thăm dò ý kiến của họ, trao đổi với họ, thư từ và
đơn khiếu nại họ gửi đến, các thông tin họ phản ánh trên báo chí và phương tiện
thông tin đại chúng;
- Từ việc nghiên cứu, phân tích những sản phẩm thành công hay thất bại
của đối thủ cạnh tranh;
- Từ nhân viên bán hàng và những người của doanh nghiệp thường xuyên
tiếp xúc với khách hàng;
- Từ các chuyên gia, các nhà quản lý, các nhà nghiên cứu Marketing.
Ý tưởng sản phẩm mới thường hàm chứa những tư tưởng chiến lược trong
hoạt động kinh doanh và hoạt động Marketing của doanh nghiệp như: tạo ra một ưu
thế đặc biệt nào đó so với sản phẩm của đối thủ cạnh tranh; cống hiến một sự hài
lòng hay thoả mãn nào đó cho khách hàng,... Mỗi ý tưởng đó thường có khả năng,
điều kiện thực hiện và ưu thế khác nhau. Vì vậy phải chọn lọc ý tưởng tốt nhất.
Lựa chọn ý tưởng
Mục đích của việc lựa chọn nhằm cố gắng phát hiện, sàng lọc và thải loại
những ý tưởng không phù hợp, kém hấp dẫn để chọn được những ý tưởng tốt nhất.
Để làm được điều này, mỗi ý tưởng về sản phẩm, dịch vụ mới cần được trình bày
bằng văn bản, trong đó có những nội dung cốt yếu là: mô tả sản phẩm, thị trường
mục tiêu, các đối thủ cạnh tranh, ước tính sơ bộ quy mô thị trường, các chi phí có
81
liên quan đến việc thiết kế, chi phí sản xuất, mức độ phù hợp với doanh nghiệp về
các phương diện công nghệ, tài chính, mục tiêu chiến lược,... Đó cũng chính là
các tiêu chuẩn để lựa chọn và thẩm định ý tưởng và phương án sản phẩm mới.
Soạn thảo và thẩm định dự án sản phẩm mới
Sau khi đã lựa chọn được ý tưởng hình thành sản phẩm mới, mỗi ý tưởng
phải được xây dựng thành những dự án sản phẩm mới.
Ý tưởng và dự án là những khái niệm khác nhau. Chỉ có dự án mới tạo
thành hình ảnh thực sự về một sản phẩm mà doanh nghiệp dự định đưa ra thị
trường và nó có ý nghĩa đối với khách hàng.
Ý tưởng là những tư tưởng khái quát về sản phẩm, còn dự án là sự thể hiện
tư tưởng khái quát đó thành các phương án sản phẩm mới với các tham số về đặc
tính hay công dụng hoặc đối tượng sử dụng khác nhau của chúng.
Sau khi đã có dự án về sản phẩm, cần phải thẩm định từng dự án này. Thẩm
định dự án là thử nghiệm quan điểm và thái độ của của nhóm khách hàng mục
tiêu đối với các phương án sản phẩm đã được mô tả. Qua thẩm định, dựa trên ý
kiến của khách hàng tiềm năng kết hợp với các phân tích khác nữa, doanh nghiệp
sẽ lựa chọn được một dự án sản phẩm chính thức.
Soạn thảo chiến lược Marketing cho sản phẩm mới
Sau khi dự án sản phẩm mới tốt nhất được thông qua, doanh nghiệp cần
soạn thảo chiến lược Marketing cho sản phẩm đó. Chiến lược Marketing cho sản
phẩm mới bao gồm ba phần:
- Phần thứ nhất: mô tả quy mô, cấu trúc thị trường và thái độ của khách
hàng trên thị trường mục tiêu, chỉ tiêu về khối lượng bán, thị phần và lợi nhuận
trong những năm trước mắt.
- Phần thứ hai: trình bày quan điểm chung về phân phối sản phẩm và dự
đoán chi phí Marketing cho năm đầu tiên.
- Phần thứ ba: trình bày những mục tiêu tương lai về các chỉ tiêu: tiêu thụ,
lợi nhuận, quan điểm chiến lược lâu dài về các yếu tố Marketing-mix.
Trên cơ sở các tư liệu đã có, trước khi quyết định cho thiết kế sản phẩm,
doanh nghiệp tiến hành duyệt lần cuối cùng về mức độ hấp dẫn của sản phẩm mới,
phân tích và cân nhắc kỹ các chỉ tiêu dự kiến về: mức bán, chi phí và lợi nhuận.
Thiết kế sản phẩm mới
82
Trong giai đoạn thiết kế các dự án, sản phẩm phải được thể hiện thành những
sản phẩm hiện thực, chứ không chỉ là những mô tả khái quát như các bước trên. Để
làm được việc này, bộ phận nghiên cứu thiết kế sẽ tạo ra một hay nhiều phương án
hay mô hình sản phẩm. Theo dõi và kiểm tra các thông số kinh tế - kỹ thuật, các khả
năng thực hiện vai trò của sản phẩm và từng bộ phận, chi tiết cấu thành nó. Tạo ra
sản phẩm mẫu, thử nghiệm chức năng của nó trong phòng thí nghiệm, kiểm tra thông
qua khách hàng hay người tiêu dùng để biết ý kiến của họ.
Thử nghiệm trong điều kiện thị trường
Nếu sản phẩm mới đã qua được việc thử nghiệm chức năng và sự kiểm tra
của người tiêu dùng thì doanh nghiệp có thể tạo ra các sản phẩm đó với quy mô
hạn chế để thử nghiệm trong điều kiện thị trường. Ở bước này, doanh nghiệp vừa
thử nghiệm sản phẩm, vừa thử nghiệm các chương trình Marketing.
Tuy nhiên, sản phẩm du lịch bao gồm hàng hoá và dịch vụ. Một số hàng
hoá có thể đưa vào thử nghiệm trong điều kiện thị trường xác định. Còn hầu hết
các dịch vụ chủ yếu chỉ thông qua việc kiểm tra, đánh giá của chính bản thân
doanh nghiệp chứ không thể thử nghiệm trong điều kiện thị trường với sự có mặt
của khách hàng được.
Mục tiêu theo đuổi trọng yếu trong bước này là để thăm dò khả năng mua
và dự báo chung về mức độ tiêu thụ. Để đạt mục tiêu đó sản phẩm mới sẽ được
bán thử ở trên thị trường.
Triển khai sản xuất hàng loạt và quyết định tung sản phẩm mới ra thị trường
Sau khi thử nghiệm thị trường, doanh nghiệp đã có căn cứ rõ nét hơn để
quyết định có sản xuất đại trà sản phẩm mới hay không. Doanh nghiệp cần bắt tay
vào triển khai tổ chức tạo ra sản phẩm với quy mô lớn và triển khai phương án
Marketing sản phẩm mới. Trong giai đoạn này, những quyết định liên quan đến
việc tung sản phẩm mới vào thị trường là cực kỳ quan trọng. Cụ thể doanh nghiệp
phải thông qua bốn quyết định:
- Khi nào thì chính thức tung sản phẩm mới vào thị trường ?
- Sản phẩm mới sẽ được tung ra ở đâu ?
- Sản phẩm mới trước hết tập trung bán cho đối tượng khách hàng nào ?
- Sản phẩm mới được tung ra bán như thế nào ? Với những hoạt động hỗ
trợ nào để xúc tiến việc bán ?
83
3.5.4. Xác định thời điểm ra mắt sản phẩm mới.
Sau khi thư nghiêm doanh nghiêp se quyêt đinh co đưa san phâm ra kinh
tra hay không. Nêu quyê h đưa san phâm mơi vao kinh doanh
t hang loat hơp
̉
̣
̣
́
̣
̉
̃
̉
́
̉
doanh va ban đai
̣
́
́
t đin
̣
̉
̀
́
̀
́
̀
̉
doanh nghiêp
cung câp cac dic
nghiêp câ
̣
se phai ky kê
́
̣
̣
đông vơi cac doanh nghiêp
̀
̣
, đô
́
i tac đê
̃
̉
́
̀
́
́
́
́
̣
h vu
̣
cho cac chương trinh du lic
̣
h mơi. Giai đoan
̣
nay doanh
́
́
́
̀
̀
̣
̀
n phai thông qua bô
́
n quyê
́
t đin
̣
h đo la:
̉
́
̀
̉
̉
Thơi điêm nao thi tung san phâm mơi ra thi t
̣
rương, hoăc
̣
la tung ra đâ
̀
u tiên
h tranh va cac vân đê
thơi vu
̣
̉
̀
̀
́
̀
̀
̀
hoăc
̣
la đô
̀
ng thơi hoăc
̣
la muôn
̣
hơn so vơi cac đô
́
i thu can
̣
́
̀
̉
̀
̀
̀
́
́
̀
́
̉
phu
̣
khac như co châ
́
m dưt kinh doanh san phâm cu hay không, hay chon
̣
̉
̃
́
́
́
̀
du lic
̣
h mơi mơi đưa ra,…
́ ́
̉
Tung san phâm mơi ra thi
̣
trương ơ đâu, diên
̣
rôn
̣
g hay hep
̣
va phai lưu y
̉
̉
̉
́
̀
̀
́
đê
́
n cac đô
́
i thu can
̣
h tranh săn co?
̃
̉
́
́
84
̉
̀
̉
CÂU HOI ÔN TÂP VA THAO LUÂN CHƯƠNG 3
̣
̣
1. Sản phẩm du lịch là gì? Có gì khác biệt với sản phẩm cụ thể? Trình
bày những yếu tố cấu thành nên sản phẩm trong du lịch?
2. Phân tích những đặc điểm của sản phẩm du lịch, cho ví dụ cụ thể?
3. Theo quan điểm của bạn, thì trong các yếu tố của các mô hình 4S
những yếu tố nào là quan trọng và cần thiết để phát triển ngành du lịch của
Việt Nam. Lý do?
4. Hãy phân tích các bước trong một quy trình thiết kế và tạo ra sản
phẩm mới?
5. Bạn hãy chọn một điểm du lịch, mô tả nơi du lịch này và đánh giá nó
đang ở giai đoạn nào của chu trình. Nếu có thể được hãy cho những số liệu
thống kê chứng tỏ chu kỳ đã thay đổi trong nhiều năm qua và sự quản lý du
lịch tại đó đã thích ứng như thế nào để đối phó với những giai đoạn khác nhau
của chu kỳ. Nếu khu du lịch đang ở thời kỳ suy thoái, bạn xác định nguyên
nhân.
6. Hãy cho biết chu kỳ sống của một sản phẩm du lịch trải qua những
giai đoạn nào? Trình bày những chiến lược Marketing - Mix của doanh nghiệp
áp dụng cho từng giai đoạn cụ thể?
85
Chương 4:
CHINH SACH GIA TRONG KINH DOANH DU LIC
Mục tiêu:
́
́
́
̣
H
- Giải thích được các chính sách giá;
- Giải thích được các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định giá;
- Trình bày được các phương pháp xác lập chính sách giá và vận dụng
được các phương pháp đó để xây dựng được chính sách giá trong kinh doanh du
lịch.
4.1. Khái niệm chính sách giá
4.1.1. Đối với hoạt động trao đổi:
Giá cả là mối tương quan trao đổi trên thị trường
Khái niệm này chỉ rõ:
- Giá cả là biểu tượng giá trị của sản phẩm, dịch vụ trong hoạt động trao
đổi. Vì vậy không thể thiếu vắng giá cả ở bất kỳ hoạt động trao đổi nào.
- Trao đổi qua giá cả là trao đổi dựa trên giá trị của những thứ đem trao đổi.
Vì vậy, khi thực hiện trao đổi qua giá, trước hết phải đánh giá được giá trị của các
thứ đem trao đổi. Nếu tiêu chuẩn của giá trị là là lợi ích kinh tế thì sự chấp nhận
một mức giá cả phụ thuộc rất lớn vào xét đoán lợi ích mà các thành viên tham gia
trao đổi đánh giá về mức giá cả đó. Một mức giá cả không được chấp nhận trong
trao đổi thường xuất phát từ vấn đề cốt lõi là lợi ích của một hoặc cả hai bên tham
gia trao đổi không được thoả mãn. Cho dù giá mang những tên gọi khác nhau
nhưng chúng đều chứa đựng một ý nghĩa kinh tế chung, đó là lợi ích được xác
định bằng tiền.
4.1.2. Đối với người mua
Người mua là một trong hai thành phần tất yếu của hoạt động trao đổi.
Trong trao đổi, họ thường là người có tiếng nói cuối cùng về một mức giá cả được
thực hiện.
Người mua tham gia trao đổi nhằm tìm kiếm những lợi ích mà hàng hoá và
dịch vụ có thể thoả mãn nhu cầu và ước muốn của họ. Với họ, hoạt động trao đổi
nào cũng phải trả giá. Mức mà người mua phải trả cho hàng hoá và dịch vụ dưới
hình thức tiền tệ chính là giá cả của hàng hoá và dịch vụ đó.
86
Giá cả của một hàng hoá hoặc dịch vụ là khoản tiền mà người mua phải
trả cho người bán để được quyền sở hữu, sử dụng hàng hoá hay dịch vụ đó.
Khái niệm này thể hiện rõ quan niệm của người mua về giá cả:
- Giá cả là chi phí bằng tiền mà người mua phải bỏ ra để có được những lợi
ích mà họ tìm kiếm ở hàng hoá và dịch vụ. Vì vậy, giá thường là chỉ số quan trọng
được sử dụng trong quá trình lựa chọn và mua sắm sản phẩm của người mua. Nó
vừa là “phanh hãm”, vừa là công cụ kích cầu sản phẩm.
- Thích mua rẻ là xu hướng có tính qui luật trong ứng xử về giá cả của người
mua. Khi mọi điều kiện khác như nhau (chất lượng sản phẩm, danh tiếng nhãn
hiệu, dịch vụ hỗ trợ,... như nhau) người mua luôn tìm đến những người cung ứng
có giá bán thấp nhất.
- Giá cả chỉ là đại diện cho một bộ phận chi phí (được tính bằng tiền) mà
người mua phải bỏ ra để sở hữu và sử dụng sản phẩm. Vì vậy, không thể coi là
biến số duy nhất ảnh hưởng tới quyết định của người mua. Trong nhiều trường
hợp, các yếu tố phi giá cả (lối sống, sự nhận thức, tâm lý,...) còn ảnh hưởng tới
hành vi của người mua lớn hơn cả ảnh hưởng của giá cả.
4.1.3. Đối với người bán
Trong hoạt động trao đổi, người bán đóng vai trò cung ứng hàng hoá và
dịch vụ thoả mãn nhu cầu, ước muốn của người mua và muốn nhận lại giá trị hàng
hoá, dịch vụ đó được biểu hiện dưới hình thức giá cả.
Giá cả của một hàng hoá hoặc dịch vụ là khoản thu nhập mà người bán
nhận được nhờ việc tiêu thụ sản phẩm đó.
Với người bán, nhận thức về giá cả sản phẩm được thể hiện qua đẳng thức
sau đây:
Doanh thu
Giá cả của một đơn vị sản phẩm =
Đơn vị hàng hoá, dịch vụ
Tầm quan trọng của giá cả được những người làm Marketing đánh giá như sau:
- Giá cả là biến số duy nhất của Marketing - mix tạo doanh thu cho doanh
nghiệp. Các quyết định về giá luôn gắn với kết quả tài chính của doanh nghiệp. Trong
hoạt động trao đổi, mong muốn bán được sản phẩm với giá cao là một trong những
biểu hiện đặc trưng trong hành vi thoả thuận về giá cả của người bán.
87
Tải về để xem bản đầy đủ
59 trang
24341
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Giáo trình Marketing du lịch - Ngành/nghề: Quản trị nhà hàng (Phần 2)", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- giao_trinh_marketing_du_lich_nganhnghe_quan_tri_nha_hang_pha.pdf
