Giải pháp nâng cao chất lượng kiểm toán tại các doanh nghiệp bảo hiểm do kiểm toán nhà nước thực hiện
gIaûI pHaùp naâng caO cHaÁT löôÏng KIEÅm TOaùn
TaÏI caùc dOanH ngHIEÄp baûO HIEÅm dO
KIEÅm TOaùn nHaØ nöôùc THöÏc HIEÄn
S. NGUYỄN HùNG MINH*
rong những năm qua, thị trường bảo hiểm Việt Nam đã khẳng định được vai trò quan trọng
trong phát triển kinh tế - xã hội, góp phần đảm bảo an sinh xã hội, cải thiện môi trường kinh
doanh của Việt Nam. ị trường bảo hiểm ngày càng thể hiện được vai trò, vị trí trong nền
T
kinh tế - xã hội, góp phần thực hiện thành công các giải pháp chủ yếu về chỉ đạo, điều hành
thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội. Do vậy, yêu cầu đặt ra là hoạt động của các DNBH cần được
kiểm soát tốt để đảm bảo sự phát triển, cũng như tính ổn định của nền kinh tế, chính trị và đời sống xã
hội. Hơn nữa, Nhà nước cũng như các chủ thể liên quan có nhu cầu nắm bắt, kiểm soát tình hình quản lý
và sử dụng vốn, cũng như khả năng quản lý, điều hành hoạt động của các DNBH. Trong những năm gần
đây, các kết quả thanh tra kiểm toán cho thấy công tác quản lý chi bồi thường, chi hoa hồng và hỗ trợ đại
lý tại các DNBH có nhiều vấn đề; nhiều trường hợp chi trả bồi thường không đúng đối tượng hoặc đã được
loại trừ nhưng vẫn chi trả... Điều này đặt ra yêu cầu kiểm soát hoạt động các DNBH, tình hình tuân thủ
các quy định, chính sách của Chính phủ, Bộ Tài chính tại các DNBH trong quá trình hoạt động. Chính vì
vậy, việc đưa ra các giải pháp nâng cao chất lượng kiểm toán tại các DNBH trở thành nhiệm vụ, mục tiêu
của KTNN trong quá trình thực hiện kiểm toán, việc này có vai trò quan trọng, chi phối tới chất lượng và
hiệu quả chung của cuộc kiểm toán.
Từ khóa: kiểm toán, doanh nghiệp bảo hiểm.
Solutions to improve the quality of auditing at insurance corporations implemented by SAV
In recent years, Vietnam’s insurance market has affirmed its important role in socio-economic
development, contributing to ensuring social security and improving the business environment of Vietnam.
e insurance market is increasingly showing the role and position in the socio-economy, contributing to
the successful implementation of major solutions on direction and administration of the implementation
of socio-economic development plans. erefore, the requirement is that the operation of insurers should
be well controlled to ensure the development, as well as the stability of the economy, politics and social life.
Moreover, the State as well as related subjects need to grasp and control the management and use of capital,
as well as the ability to manage and administer the operations of insurers. In recent years, audit inspection
results show that the management of compensation, commission payment and agency support in insurance
businesses has many problems; many cases of compensation payment are not the right person or have
been excluded but still paid... is poses a requirement to control the operation of insurers, the situation
of complying with regulations and policies of the Government, Ministry of Finance at insurers during
operation. erefore, the introduction of solutions to improve the audit quality at the insurers becomes the
task and objectives of SAV in the process of implementing auditing, this plays an important role, influencing
quality and overall effectiveness of the audit.
key words: Audit, insurers.
1. Tổng quan nghiên cứu và cơ sở lý luận cơ
bản về kiểm toán báo cáo tài chính tại các DNBH
do kTNN thực hiện
eo pháp luật hiện hành thì khái niệm “Doanh
nghiệp bảo hiểm” được hiểu như sau: “Doanh
nghiệp bảo hiểm là doanh nghiệp được thành lập,
tổ chức và hoạt động theo quy định của Luật Kinh
doanh bảo hiểm và các quy định khác của pháp
a) Phân biệt doanh nghiệp bảo hiểm với các loại
hình doanh nghiệp khác
* Vụ Chế độ và Kiểm soát chất lượng kiểm toán; Kiểm toán nhà nước
NGHIÊN CỨU KHOA HỌC KIỂM TOÁN Số 134 - tháng 12/2018 35
NGHIEÂN CÖÙU TRAO ÑOÅI
luật có liên quan để kinh doanh bảo hiểm, tái bảo
hiểm”. Với tư cách là doanh nghiệp, nó có đầy đủ
các đặc điểm của doanh nghiệp nói chung. Tuy
nhiên, doanh nghiệp bảo hiểm còn có đặc điểm
đặc thù giúp chúng ta nhận biết nó với các loại
doanh nghiệp kinh doanh trong các lĩnh vực khác.
động kinh doanh bảo hiểm có tên gọi là Ủy ban
Giám sát bảo hiểm. Các nước khác như Anh, Nhật
Bản, cơ quan này là một phòng trực thuộc vụ quản
lý các ngân hàng.
Như vậy, đây là các đặc điểm giúp ta phân biệt
doanh nghiệp bảo hiểm với doanh nghiệp khác
trong nền kinh tế. Trong khi các doanh nghiệp
kinh doanh trong các lĩnh vực ngành nghề khác
chịu sự quản lý của các cơ quan quản lý nhà nước
khác như các tổ chức tín dụng chịu sự quản lý nhà
nước trực tiếp của Ngân hàng Nhà nước, các doanh
nghiệp kinh doanh chứng khoán chịu sự quản lý
nhà nước của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước...
ứ nhất, tính chất đặc biệt của kinh doanh bảo
hiểm thể hiện ở chỗ: Nó là loại dịch vụ tài chính
đặc biệt, là hoạt động kinh doanh trên những rủi
ro. Sản phẩm của bảo hiểm là sản phẩm vô hình,
nó là sự bảo đảm về mặt tài chính trước rủi ro
cho người được bảo hiểm kèm theo là các dịch vụ
có liên quan. Chu trình kinh doanh bảo hiểm là
chu trình đảo ngược, tức là sản phẩm được bán ra
trước, doanh thu được thực hiện, sau đó mới phát
sinh chi phí. Các doanh nghiệp bảo hiểm nhận phí
bảo hiểm trước của người tham gia bảo hiểm đóng
góp và thực hiện nghĩa vụ sau với bên được bảo
hiểm khi xảy ra sự kiện bảo hiểm thực tế.
b) Báo cáo tài chính của doanh nghiệp bảo hiểm
và vai trò của nó
Hệ thống báo cáo tài chính của DNBH bao gồm
có 4 báo cáo: Bảng cân đối kế toán; Báo cáo kết quả
hoạt động kinh doanh; Báo cáo lưu chuyển tiền tệ
và thuyết minh BCTC.
ứ hai, doanh nghiệp bảo hiểm chịu sự quản
lý trực tiếp của Bộ Tài chính. Để quản lý hoạt động
kinh doanh bảo hiểm hầu hết các quốc gia trên thế
giới đều giao cho một cơ quan quản lý nhà nước
nhất định. Một số nước ở châu á như Singapore,
Philippines, cơ quan quản lý nhà nước về hoạt
Báo cáo tài chính có vai trò quan trọng và chiếm
phần lớn trong báo cáo thường niên của DNBH.
ông qua báo cáo tài chính của DNBH, ta có thể
thấy rõ vai trò của nó như sau:
- Trình bày một cách tổng quát nhất, phản ánh
36 Số 134 - tháng 12/2018 NGHIÊN CỨU KHOA HỌC KIỂM TOÁN
rõ tài sản, nguồn vốn cũng như tình hình tài chính
của DNBH bằng những con số thực tế mà kế toán
tổng hợp trong kỳ.
2. ực trạng chất lượng kiểm toán BCTC tại
các DNBH do kiểm toán nhà nước thực hiện
- Những kết quả đạt được: Việc thực hiện kiểm
toán theo đúng trọng tâm, mục tiêu, nội dung đặt
ra đã tạo sự thống nhất giữa các đoàn kiểm toán
từ trình tự tiến hành các bước, các phương pháp
vận dụng cũng như hình thức, nội dung thể hiện
trên báo cáo, giúp cho các đoàn kiểm toán có định
hướng rõ ràng về mục đích, yêu cầu nội dung phải
thực hiện trong từng công việc; thủ tục kiểm toán
báo cáo tài chính đã thiết lập được các công việc cơ
bản và trình tự thực hiện một cách tương đối khoa
học; chỉ ra được những việc cần làm cụ thể, các
phương pháp có thể vận dụng cũng như cách thức
tiến hành của từng bước trong một cuộc kiểm toán;
thực hiện đầy đủ các bước hướng dẫn của quy trình
thủ tục kiểm toán giúp KTV hạn chế và tránh các
rủi ro trong quá trình thực hiện kiểm toán. Việc
áp dụng thủ tục kiểm toán tại các DNBH vào hoạt
động kiểm toán đã làm tăng chất lượng kiểm toán.
- Báo cáo tài chính cung cấp những thông tin,
số liệu cụ thể để đánh giá hiệu quả hoạt động của
DNBH, thực trạng tài chính, kinh tế giúp cho việc
kiểm tra, giám sát và sử dụng vốn của DN, đánh
giá hiệu quả sử dụng nguồn vốn vào hoạt động
của DN.
- Giúp các nhà quản trị DN, các đối tượng kinh
doanh có những thông tin cần thiết phục vụ trong
quá trình nhìn nhận, đánh giá và ra quyết định
chiến lược.
- Báo cáo tài chính là các số liệu thực tế, những
chỉ tiêu thực trạng. Đây sẽ là căn cứ, tiền đề, là cơ
sở để tính ra các chỉ tiêu đánh giá khác trong DN.
- Báo cáo tài chính của DNBH là căn cứ quan
trọng trong việc phân tích, nghiên cứu, phát triển
về quản lý, điều hành DN. Đồng thời là cơ sở để xây
dựng kế hoạch chiến lược kinh doanh riêng biệt
nhằm đưa hoạt động DN hiệu quả hơn, tối đa hóa
lợi nhuận.
- Hạn chế: Kiểm toán BCTC các DNBH đã được
thực hiện thông qua nhiều cuộc kiểm toán nhưng
nhiều vấn đề cụ thể trong từng bước của cuộc kiểm
toán chưa có văn bản nào hướng dẫn một cách chi
tiết, điều này rất bất lợi cho những KTV mới vào
nghề hoặc KTV còn ít kinh nghiệm. Hệ thống hồ
sơ mẫu biểu kiểm toán còn chưa đầy đủ, một số
chỉ tiêu còn trùng lắp. Đặc biệt, chưa có hướng
dẫn cụ thể đối với việc ghi chép nhật ký của KTV;
Chưa có quy trình cụ thể đối với việc soát xét chất
lượng kiểm toán và giám sát đạo đức hành nghề
của KTV...
b) Các nhân tố khách quan và chủ quan ảnh
hưởng đến kiểm toán BCTC các doanh nghiệp bảo
hiểm do KTNN thực hiện
- Cơ chế phân công, phân cấp nhiệm vụ của
KTNN;
- Các quy định về chuyên môn nghiệp vụ kiểm
toán;
- Quy chế, thủ tục về kiểm soát chất lượng kiểm
toán;
- Nguyên nhân chất lượng kiểm toán hạn chế:
Xác định mục tiêu kiểm toán hàng năm của Kiểm
toán nhà nước nhiều khi cũng chung chung, mục
tiêu kiểm toán chưa gắn kết với hệ thống các chỉ
tiêu trọng điểm, chưa gắn kết với đối tượng kiểm
toán; hệ thống luật pháp, chính sách, chế độ hiện
nay chưa đầy đủ, chặt chẽ, chưa đồng bộ giữa các
ngành, lĩnh vực và thường xuyên thay đổi; hiểu biết
về DNBH nói chung và chuyên môn về nghiệp vụ
bảo hiểm của các KTV còn nhiều hạn chế. Những
vấn đề trên có ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động
kiểm toán nói chung và kiểm toán các DNBH nói
- Trình độ, năng lực và đạo đức nghề nghiệp
KTV;
- Cơ cấu tổ chức, quy mô hoạt động kinh
doanh, đặc thù về lĩnh vực hoạt động kinh doanh
của doanh nghiệp...;
- Quan điểm, nhận thức, tinh thần phối hợp
công tác của lãnh đạo đơn vị được kiểm toán đối
với công việc kiểm toán của KTV cũng là những
nhân tố ảnh hưởng đến việc áp dụng kiểm toán
trong thực tiễn...
NGHIÊN CỨU KHOA HỌC KIỂM TOÁN Số 134 - tháng 12/2018 37
NGHIEÂN CÖÙU TRAO ÑOÅI
riêng; trình độ tổng hợp và viết báo cáo của KTV
hiện nay cũng khá hạn chế, thêm vào đó việc chỉ
đạo, phân công giữa KTV làm công tác kiểm toán
tổng hợp của một cuộc kiểm toán và KTV viết báo
cáo tổng hợp lại không đồng bộ, sử dụng chưa đúng
người đúng việc. Một số đoàn kiểm toán nhiều khi
còn có sự phân công, phân nhiệm không hợp lý, tạo
ra sự chồng chéo, một số kiểm toán viên không có
chuyên sâu về nghiệp vụ nhưng lại được giao kiểm
toán các doanh nghiệp bảo hiểm dẫn tới chất lượng
công việc không cao. Một số Đoàn kiểm toán có
các kiểm toán viên vẫn chưa thực hiện đúng quy
chế hoạt động đoàn kiểm toán...
chuẩn bị kiểm toán, gộp bước “Đánh giá hệ thống
kiểm soát nội bộ và các thông tin đã thu thập về
đơn vị được kiểm toán” với bước “Xác định trọng
yếu và rủi ro kiểm toán” thành bước “Phân tích,
đánh giá các thông tin đã thu thập, đánh giá rủi ro
kiểm toán và lựa chọn các đơn vị được kiểm toán”
như vậy sẽ phù hợp với quy định của chuẩn mực
lập kế hoạch kiểm toán.
- Bỏ nội dung xác định trọng yếu, thay bằng xác
định trọng tâm kiểm toán vì cũng theo chuẩn mực,
trong kế hoạch kiểm toán tổng quát chưa xác định
trọng yếu kiểm toán.
- KTNN cần tổ chức các Tổ khảo sát với thành
phần là các KTV có trình độ, kinh nghiệm, được
trang bị đầy đủ phương tiện làm việc, kéo dài thời
gian khảo sát để có thể thu thập được đầy đủ các
thông tin đủ điều kiện làm cơ sở cho việc đánh giá
về đơn vị được kiểm toán.
3. Giải pháp nâng cao chất lượng kiểm toán
BCTC tại các DNBH do kiểm toán nhà nước
thực hiện
Từ những phân tích ở trên, bài viết đưa ra
phương hướng nâng cao chất lượng kiểm toán
BCTC tại các DNBH như việc kiểm toán báo cáo
tài chính đối với các DNBH là không thể thiếu và
luôn phát triển song song với kiểm toán tài chính
công, tài sản công của Nhà nước, mà các công ty
kiểm toán độc lập không thể thay thế vị trí của một
cơ quan kiểm tra tài chính công. Một cuộc kiểm
toán BCTC DNBH của KTNN thực hiện không chỉ
kiểm toán báo cáo tài chính mà xu hướng chủ yếu
là kết hợp với kiểm toán tuân thủ, kiểm toán hoạt
động để đạt được nhiều mục tiêu khác nhau theo
yêu cầu của quản lý Nhà nước. Quá trình xây dựng
và nâng cao chất lượng kiểm toán BCTC DNBH
một mặt phải đảm bảo phù hợp với các quy định
hiện hành của Luật KTNN về chức năng, nhiệm
vụ của KTNN, Hệ thống Chuẩn mực KTNN, mặt
khác phải đảm bảo tính khoa học, tính thực tiễn,
tính kinh tế, tính hiệu quả, dễ hiểu và dễ áp dụng,
đồng thời phải phù hợp với hệ thống các quy định
hiện hành của Nhà nước về công tác quản lý kinh
tế, tài chính, kế toán...
- Xây dựng hệ thống thông tin về các DNBH
được kiểm toán là rất cần thiết. Hệ thống thông tin
này sẽ liên tục được cập nhật theo những thay đổi,
biến động của khách thể kiểm toán.
b) Giải pháp nâng cao chất lượng kiểm toán ở
giai đoạn thực hiện kiểm toán
- Triển khai một cách chủ động và tích cực các
kế hoạch, chương trình kiểm toán nhằm đưa ra
những ý kiến xác thực về mức độ trung thực và
hợp lý của báo cáo tài chính trên cơ sở những bằng
chứng kiểm toán đầy đủ và tin cậy.
- Bước nghiên cứu, đánh giá các thông tin về
DNBH được kiểm toán trong kế hoạch cần phải
được chú trọng. Tổ chức thực hiện kiểm toán báo
cáo tài chính DNBH chủ yếu phải dựa vào kế hoạch
kiểm toán và đề cương kiểm toán đã được duyệt để
phân công, bố trí lực lượng KTV trong Đoàn thực
hiện kiểm toán các nội dung, mục tiêu và các trọng
tâm, trọng điểm đã được xác định trong giới hạn,
phạm vi của cuộc kiểm toán. Trên cơ sở tiến hành
kiểm toán để thu thập các bằng chứng kiểm toán
trung thực, chính xác, đầy đủ để phân loại phục
vụ cho việc phân tích, đánh giá, kết luận và đưa ra
những kiến nghị cho việc lập báo cáo kiểm toán.
Một số giải pháp cụ thể để nâng cao chất lượng
kiểm toán BCTC tại các DNBH ở các giai đoạn cụ
thể như sau:
a) Nâng cao chất lượng kiểm toán ở giai đoạn
chuẩn bị kiểm toán
- Đối với các bước công việc trong giai đoạn
- Căn cứ các nội dung kiểm toán để xác định
38 Số 134 - tháng 12/2018 NGHIÊN CỨU KHOA HỌC KIỂM TOÁN
các kỹ thuật thu thập bằng chứng kiểm toán thích
hợp... Trong nội dung bước thiết kế chương trình
kiểm toán chi tiết của kiểm toán lĩnh vực bảo hiểm
nên có chương trình kiểm toán mẫu (bố trí ở phần
phụ lục hướng dẫn kèm theo để KTV có thể tham
khảo khi lập chương trình kiểm toán chi tiết).
giấy tờ làm việc mô tả ngắn gọn nhưng đầy đủ cơ
sở về nguồn tài liệu, số liệu và trình tự thực hiện.
c) Nâng cao chất lượng kiểm toán ở giai đoạn lập
và gửi Báo cáo kiểm toán của Đoàn kiểm toán
- KTNN cần lựa chọn, bố trí nhân sự phụ trách
công tác lập báo cáo là những người có trình độ
chuyên môn cao, có nhiều kinh nghiệm đồng thời
tăng cường công tác chỉ đạo, kiểm tra nhằm phát
hiện các sai sót.
- Sau khi thực hiện các thủ tục kiểm toán cơ
bản, KTV cần xem xét quy định pháp lý và các quy
định khác để đánh giá tính tuân thủ trong việc chấp
hành luật pháp của đơn vị được kiểm toán.
- Giai đoạn lập và gửi báo cáo kiểm toán của
Đoàn kiểm toán cần có những sự điều chỉnh để phù
hợp với quy định của các chuẩn mực mới ban hành.
- Trong quá trình kiểm toán, KTV phải thường
xuyên ghi chép, tập hợp đầy đủ những nhận định
về các nghiệp vụ, các con số, các sự kiện… nhằm
tích luỹ bằng chứng, nhận định cho những kết
luận kiểm toán và loại trừ những nhận xét ban đầu
không chính xác về nghiệp vụ, các sự kiện thuộc
đối tượng kiểm toán.
- BCKT của Đoàn kiểm toán phải báo đảm các
yêu cầu chung quy định tại Chuẩn mực Kiểm toán
nhà nước và theo mẫu biểu quy định của Tổng
Kiểm toán nhà nước. Kết cấu của báo cáo kiểm
toán cũng phải sửa đổi, bổ sung để phù hợp với
quy định của chuẩn mực mới ban hành.
- Hệ thống mẫu biểu hồ sơ kiểm toán theo quy
định của KTNN là hết sức cần thiết, nó là “xương
sống’’ của hồ sơ kiểm toán, nhưng chưa đủ đối với
yêu cầu về hồ sơ kiểm toán của một cuộc kiểm
toán cụ thể. Điều này đòi hỏi các KTV phải tự phát
huy khả năng sáng tạo, dựa vào kinh nghiệm nghề
nghiệp để thu thập và ghi chép các tài liệu làm việc
một cách khoa học và hợp lý.
- Để báo cáo kiểm toán có giá trị pháp lý cao
thì phải nâng cao chất lượng kiểm toán nói chung
và các kết luận, kiến nghị kiểm toán nói riêng phải
đảm bảo đúng pháp luật và khả thi.
d) Nâng cao chất lượng kiểm toán ở giai đoạn
kiểm tra kết luận, kiến nghị của Đoàn kiểm toán
- Một số yêu cầu cơ bản cần thực hiện trong quá
trình thu thập, lưu trữ các bằng chứng kiểm toán
đó là:
- Việc thực hiện kiến nghị kiểm toán là điều
kiện để nhìn nhận đánh giá lại hoạt động kiểm
toán, các khuyến nghị kiểm toán đưa ra có phù hợp
hay không, có đảm bảo tính khả thi hay không.
+ KTV cần phải sao, chụp các bằng chứng kiểm
toán do đơn vị được kiểm toán cung cấp (chứng
từ kế toán, trang sổ kế toán phản ánh hoặc tài liệu
khác) gắn với những sai phạm trọng yếu mà KTV
phát hiện. Đồng thời có những ghi chép, chú giải
để thấy rõ nguồn gốc của những tài liệu, số liệu có
liên quan đến phát hiện kiểm toán đó.
- KTNN phải sắp xếp thời gian và nhân sự hợp
lý để kiểm tra việc thực hiện kiến nghị kiểm toán.
Nhân sự của tổ kiểm tra nên bố trí những người đã
thực hiện kiểm toán và có liên quan đến vấn đề mà
Đoàn kiểm toán kiến nghị đơn vị phải thực hiện.
- ời gian kiểm tra việc thực hiện các kiến
nghị kiểm toán liên quan đến các sai phạm xử lý
tài chính nên để sau 30 ngày kể từ ngày phát hành
BCKT nhằm đảm bảo tính hiệu lực của kiến nghị
kiểm toán.
+ Đối với các bằng chứng kiểm toán do bên thứ
ba cung cấp cần có xác nhận của bên thứ ba, KTV
chủ động tạo ra các biên bản hoặc bản xác nhận có
nội dung ghi chép rõ ràng và chứng tỏ được ý kiến
xác nhận của bên cung cấp.
- Đối với những kiến nghị liên quan đến cải
tiến công tác quản lý thì không nên quy định thời
gian cố định mà phải tùy thuộc vào tính chất, mức
độ phức tạp của kiến nghị. Nội dung kiểm tra của
+ Đối với các hoạt động nghiệp vụ quan trọng
cần phải thực hiện theo yêu cầu của chuẩn mực,
quy trình kiểm toán, KTV cần phải tự tạo ra các
NGHIÊN CỨU KHOA HỌC KIỂM TOÁN Số 134 - tháng 12/2018 39
NGHIEÂN CÖÙU TRAO ÑOÅI
KTNN sẽ tập trung vào việc đơn vị được kiểm toán
có biện pháp thực hiện kiến nghị như thế nào? Tiến
độ thực hiện đến đâu? Đối với trường hợp không
thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ, KTNN
đề nghị các cơ quan có thẩm quyền xử lý theo quy
định tại Khoản 4, Điều 16, Luật KTNN.
đối tượng kiểm toán như kiểm toán các doanh
nghiệp bảo hiểm...
- Kiểm toán nhà nước cần đẩy mạnh công
tác đào tào bằng việc tăng cường công tác tuyên
truyền, cập nhật kiến thức về pháp luật cho KTV;
mở các khóa đào tạo chuyên sâu về kiểm toán sai
phạm, gian lận, tham nhũng và kiểm toán trách
nhiệm kinh tế, điều tra trong hoạt động kiểm toán.
- Chuyển bước thứ tư của quy trình kiểm toán
“Kiểm tra việc thực hiện kết luận, kiến nghị kiểm
toán” tập trung về một đầu mối, không để một bộ
phận vừa thực hiện kiểm toán vừa kiểm tra thực
hiện kiến nghị. Bộ phận kiểm tra thực hiện kiến
nghị kiểm toán sẽ cân nhắc để chuyển những đơn
vị không thực hiện kiến nghị hoặc thực hiện không
thỏa đáng kết luận và kiến nghị của KTNN sang cơ
quan nhà nước có thẩm quyền để xử lý theo pháp
luật. Bộ phận đó cũng đánh giá lại các kiến nghị
do các đoàn kiểm toán yêu cầu về tính khả thi và
chính xác. Về hình thức kiểm tra thực hiện có thể
tùy thuộc tính chất từng cuộc kiểm toán, tùy thuộc
ý thức thực hiện kết luận, kiến nghị và chế độ báo
cáo của đơn vị, bộ phận được giao nhiệm vụ kiểm
tra sẽ cân nhắc và trình Tổng KTNN quyết định,
không nhất thiết phải tổ chức kiểm tra tại đơn vị
được kiểm toán.
- Công tác kiểm soát chất lượng kiểm toán phải
được bắt đầu bằng việc tuyển dụng nhân sự với
các tiêu chuẩn tối thiểu được xem xét kỹ lưỡng. Để
thực hiện điều này, cơ chế tuyển dụng công chức
của Nhà nước cần được kiến nghị điều chỉnh, thay
đổi theo xu hướng phù hợp hơn với đặc điểm của
ngành, tuyển dụng những người có phẩm chất đạo
đức tốt nhưng cũng phải có đầy đủ năng lực chuyên
môn đáp ứng nhu cầu riêng của ngành KTNN.
- KTNN cần yêu cầu, hướng dẫn KTV, các tổ
kiểm toán khi đưa ra các kiến nghị phải tập hợp
đầy đủ các bằng chứng thuyết phục, các lý lẽ phù
hợp với kiến nghị; các bằng chứng đó phải có tính
pháp lý, hiệu lực; các bằng chứng do chính đơn
vị cung cấp phải có dấu và chữ ký xác nhận của
những người có thẩm quyền.
Một số đề xuất kiến nghị nhằm nâng cao chất
lượng kiểm toán tại các DNBH do Kiểm toán nhà
nước thực hiện:
- Để thu hút và giữ được các nhân tài, Nhà nước
cần cải thiện chế độ đãi ngộ đối với KTV về điều
kiện làm việc, trang thiết bị, chế độ lương, thưởng,
cơ hội được đào tạo, cơ hội thăng tiến... xứng
đáng với công sức và cống hiến của KTV. Khi đó
thì KTV mới có điều kiện dành toàn bộ tâm sức
vào công việc, KTNN mới tránh được tình trạng
chảy máu chất xám. Đi đôi với việc khen thưởng
thì hình thức xử phạt cũng cần được chú ý để nâng
cao chất lượng đội ngũ KTV.
* Đối với Quốc hội, Chính phủ: Hoàn thiện các
cơ sở pháp lý, nâng cao vai trò, vị trí của cơ quan
KTNN; Hoàn thiện các văn bản hướng dẫn thi
hành Luật KTNN; Cần bổ sung thêm biên chế cho
KTNN để có thể đáp ứng được nhiệm vụ kiểm toán
thường xuyên hàng năm; Có chế độ ưu tiên thoả
đáng đối với lực lượng KTV Nhà nước trong khi
thực hiện nhiệm vụ.
- Cần mở rộng đối tượng kiểm toán sang các cơ
quan, đơn vị cổ phần không có cổ phần chi phối
của Nhà nước.
* Đối với cơ quan Kiểm toán nhà nước: KTNN
phải xây dựng, hoàn thiện và ban hành đầy đủ hệ
thống các văn bản pháp lý, chuẩn mực và quy trình
nghiệp vụ cho hoạt động của KTNN và KTNN
chuyên ngành nhằm phục vụ, hỗ trợ và đảm bảo
hành lang pháp lý cho hoạt động kiểm toán.
- Rà soát lại hệ thống hồ sơ, mẫu biểu kiểm toán
để giúp KTV trong việc ghi chép, tổng hợp số liệu
nhanh và chuẩn xác. Xây dựng tiêu chí, cơ chế giám
sát, đánh giá chất lượng kiểm toán BCTC riêng cho
các tổ chức tài chính - ngân hàng.
- KTNN cần tiếp tục xây dựng, bổ sung và hoàn
thiện hệ thống quy trình kiểm toán theo các lĩnh
vực, đặc biệt quy trình kiểm toán riêng cho từng
* Đối với Kiểm toán viên nhà nước:
40 Số 134 - tháng 12/2018 NGHIÊN CỨU KHOA HỌC KIỂM TOÁN
- Trong quá trình thực hiện kiểm toán, KTV
cần tuân thủ các quy định của Luật KTNN, các
chuẩn mực KTNN đặc biệt là chuẩn mực về trình
độ chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp của KTV.
toán báo cáo tài chính nhằm nâng cao chất
lượng kiểm toán, Luận văn ạc sỹ Kế toán
- Kiểm toán, Học viện Tài chính, Hà Nội;
8. Vương Đình Huệ, 2002 Giáo trình Kiểm
toán. Hà Nội, Nhà Xuất bản Tài chính;
- KTV cần thực hiện đúng các công việc được
phân công trong kế hoạch kiểm toán chi tiết do Tổ
trưởng xây dựng, tuân thủ các bước trong quy trình
kiểm toán.
9. Kiểm toán nhà nước, 2010. Luật Kiểm toán
nhà nước, Hà Nội;
10. Kiểm toán nhà nước, 2010. Quy trình kiểm
toán các tổ chức tài chính tín dụng của
Kiểm toán nhà nước ban hành, Hà Nội;
- Để đảm bảo chất lượng công việc kiểm toán,
KTV cần tích cực nghiên cứu học hỏi về chuyên
môn nghiệp vụ, tìm hiểu sâu hơn về đặc điểm và
nghiệp vụ chuyên môn của hoạt động các công
ty bảo hiểm, đáp ứng được yêu cầu kiểm toán;
Chủ động, sáng tạo, trách nhiệm trong công việc;
thường xuyên cập nhập các kiến thức về nghiệp vụ,
văn bản pháp luật mới ban hành về lĩnh vực kiểm
toán.
11. Kiểm toán nhà nước 2010, 2012. Chuẩn mực
kiểm toán của Kiểm toán nhà nước, Hà Nội;
12. Kiểm toán nhà nước, 2007. Quyết định số
04/2007/QĐ-KTNN ngày 02/8/2007 của
Tổng Kiểm toán nhà nước ban hành Công tác
kiểm toán của Kiểm toán nhà nước, Hà Nội;
- Chấp hành tốt các quy định của KTNN ban
hành như quy chế tổ chức và hoạt động của Đoàn
KTNN, quy chế bảo vệ bí mật của KTNN.
13. Luật Kinh doanh Bảo hiểm, 2010.
14. Ngô ị Hoài Nam, 2012. Hoàn thiện tổ
chức kiểm toán Báo cáo tài chính doanh
nghiệp của Kiểm toán nhà nước hiện nay,
Tạp chí Kiểm toán, số 67, trang 55 – 58;
TÀI LIỆU THAM KHẢO
I. Tài liệu Tiếng Việt:
15. Phạm ị Kiều Trinh, (2011), Hoàn thiện
công tác lập kế hoạch kiểm toán Báo cáo tài
chính tại Công ty Deloitt Việt Nam, Luận văn
ạc sĩ Kinh tế, Đại học Kinh tế, Đà Nẵng;
1. Đoàn Tuấn Anh, 2011. Hoàn thiện công
tác kiểm toán báo cáo tài chính các doanh
nghiệp nhà nước do Kiểm toán nhà nước
thực hiện, Luận văn ạc sỹ Kinh tế,
Trường Đại học Kinh tế Quốc dân, Hà Nội;
16. Võ ị Hải Yến, (2011), Hoàn thiện công
tác kiểm soát chất lượng kiểm toán Báo cáo
tài chính tại Công ty Kiểm toán và Kế toán
ACC, Luận văn ạc sĩ Kinh tế, Đại học
Kinh tế Quốc dân, Hà Nội;
2. Quốc hội, Luật Ngân sách Nhà nước,
Hà Nội;
3. Bộ Tài chính, 2012. Thủ tục, chương
trình kiểm toán mẫu do VACPA ban
hành, Hà Nội;
II. Tài liệu tiếng nước ngoài:
17. David Mcnamee, 2005. Internal auditing:
Basic and best practices. Oxford: Oxford
University, 96, pp. 103-130;
4. Bộ Tài chính, 2008. Chuẩn mực Kiểm toán
Việt Nam, Hà Nội;
5. Bộ Tài chính, 2005. Chuẩn mực Kế toán Việt
Nam, Hà Nội;
18. Paul J.Sobel, June 2007. Auditor’s risk
management guide: intergrating auditing
an ERM, 78, pp. 156-190;
6. John Dunn, 2008. Kiểm toán lý thuyết và
thực hành - Người dịch Vũ Trọng Hùng,
2010, Hà Nội, Nhà Xuất bản ống kê;
19. e IIA Research Foundation , July 2007.
Internal Auditing: Assurance an Consulting
service, 56, pp. 98-200.
7. Cát ị Hà, 2010. Hoàn thiện quá trình
thu thập bằng chứng kiểm toán trong kiểm
NGHIÊN CỨU KHOA HỌC KIỂM TOÁN Số 134 - tháng 12/2018 41
7 trang
20360
Free
Bạn đang xem tài liệu "Giải pháp nâng cao chất lượng kiểm toán tại các doanh nghiệp bảo hiểm do kiểm toán nhà nước thực hiện", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- giai_phap_nang_cao_chat_luong_kiem_toan_tai_cac_doanh_nghiep.pdf
