Đồ án Tìm hiểu các ứng dụng của biến tần ig5A trong công nghiệp

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC DÂN LẬP HẢI PHÒNG

ISO 9001:2015

TÌM HIỀU CÁC ỨNG DỤNG CỦA BIẾN TẦN IG5A

TRONG CÔNG NGHIỆP

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC HỆ CHÍNH QUY

NGÀNH ĐIỆN TỰ ĐỘNG CÔNG NGHIỆP

HẢI PHÒNG - 2019

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC DÂN LẬP HẢI PHÒNG

ISO 9001:2015

TÌM HIỂU CÁC ỨNG DỤNG CỦA BIẾN TẦN IG5A TRONG

CÔNG NGHIỆP

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC HỆ CHÍNH QUY

NGÀNH ĐIỆN TỰ ĐỘNG CÔNG NGHIỆP

Sinh viên: Bùi Thanh Lịch

Người hướng dẫn: Th.S Đinh Thế Nam

HẢI PHÒNG - 2019

Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

----------------o0o-----------------

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC DÂN LẬP HẢI PHÒNG

NHIỆM VỤ ĐỀ TÀI TỐT NGHIỆP

Sinh viên :Bùi Thanh Lịch – MSV : 1412101010

Lớp : ĐC1801- Ngành Điện Tự Động Công Nghiệp

Tên đề tài : Tìm hiểu các ứng dụng của biến tần ig5A trong công

nghiệp.

NHIỆM VỤ ĐỀ TÀI

1. Nội dung và các yêu cầu cần giải quyết trong nhiệm vụ đề tài tốt nghiệp (

về lý luận, thực tiễn, các số liệu cần tính toán và các bản vẽ).

..................................................................................................................................................

.................................................................................................................................................

..................................................................................................................................................

2. Các số liệu cần thiết để thiết kế, tính toán

.................................................................................................................................................

..................................................................................................................................................

3. Địa điểm thực tập tốt nghiệp.

.........................................................................:

CÁC CÁN BỘ HƯỚNG DẪN ĐỀ TÀI TỐT NGHIỆP

Người hướng dẫn thứ nhất:Th.S Đinh Thế Nam.

Họ và tên

Học hàm, học vị

Cơ quan công tác

:

Đinh Thế Nam

Thạc sĩ

Trường Đại học dân lập Hải Phòng

Toàn bộ đề tài

Nội dung hướng dẫn :

Người hướng dẫn thứ hai:

Họ và tên

:

Học hàm, học vị

Cơ quan công tác

:

Nội dung hướng dẫn :

Đề tài tốt nghiệp được giao ngày 11 tháng 10 năm 2018.

Yêu cầu phải hoàn thành xong trước ngày 7 tháng 1 năm 2019

Đã nhận nhiệm vụ Đ.T.T.N

Sinh viên

Đã giao nhiệm vụ Đ.T.T.N

Cán bộ hướng dẫn Đ.T.T.N

Bùi Thanh Lịch

Th.S Đinh Thế Nam

Hải Phòng, ngày.....tháng........năm 2019

HIỆU TRƯỞNG

GS.TS.NGƯT TRẦN HỮU NGHỊ

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

PHIẾU NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN TỐT

NGHIỆP

...................................................................................................

........................................................................ ..........................

Họ và tên giảng viên:

Đơn vị công tác:

Họ và tên sinh viên:

Nội dung hướng dẫn:

.......................................... Chuyên ngành: ...............................

.......................................................... ........................................

....................................................................................................................................

1. Tinh thần thái độ của sinh viên trong quá trình làm đề tài tốt nghiệp

....................................................................................................................................

....................................................................................................................................................

2. Đánh giá chất lượng của đồ án/khóa luận (so với nội dung yêu cầu đã đề ra

trong nhiệm vụ Đ.T. T.N trên các mặt lý luận, thực tiễn, tính toán số liệu…)

....................................................................................................................................................

3. Ý kiến của giảng viên hướng dẫn tốt nghiệp

Được bảo vệ

Không được bảo vệ

Điểm hướng dẫn

Hải Phòng, ngày … tháng … năm ......

Giảng viên hướng dẫn

(Ký và ghi rõ họ tên)

QC20-B18

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

PHIẾU NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN CHẤM PHẢN BIỆN

..............................................................................................

........................................................................ .....................

Họ và tên giảng viên:

Đơn vị công tác:

Họ và tên sinh viên:

Đề tài tốt nghiệp:

...................................... Chuyên ngành: ..............................

......................................................................... ....................

...............................................................................................................................

……………………………………………………………………………………

1.Phần nhận xét của giáo viên chấm phản biện

................................................................................................................................

2. Những mặt còn hạn chế

.................................................................................................................................

3. Ý kiến của giảng viên chấm phản biện

Được bảo vệ

Không được bảo vệ

Điểm hướng dẫn

QC20-B18

LỜI CẢM ƠN

Sau thời gian ba tháng thực hiện, đồ án tốt nghiệp của em với đề tài: Tìm

hiểu các ứng dụng của biến tần ig5A trong công nghiệp đã hoàn thành đúng thời

gian quy định.

Qua đây em xin bày tỏ lòng biết ơn đến các thầy cô giáo trong khoa Điện –

Tự động công nghiệp trường Đại học dân lập Hải Phòng, là những người truyền thụ

tri thức, kỹ năng, kinh nghiệm cho em trong suốt bốn năm học vừa qua. Đó là nền

tảng cho việc thực hiện đồ án tốt nghiệp này.

Đặc biệt, em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến giáo viên hướng dẫn – thầy Đinh

Thế Nam, thầy đã luôn theo dõi, chỉ dẫn, giúp đỡ và tạo điều kiện tốt nhất để em

hoàn thành đồ án. Trong thời gian thực hiện đồ án, em đã phải những khó khăn và

sai xót, thầy luôn có những phát hiện và gợi ý cho em có thể tìm ra phương pháp

khắc phục và hoàn thiện đồ án.

Em xin chân thành cảm ơn!

Hải Phòng, ngày…tháng…năm 2019

Sinh viên thực hiện

QC20-B18

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦ U ................................................................................................ 1

CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT VỀ ĐỘNG CƠ KHÔNG ĐỒNG BỘ 3 PHA VÀ

CÁC PHƯƠNG ÁN ĐIỀU CHỈNH TỐC ĐỘ ĐỘNG CƠ ............................. 2

1.1 M ở đầu ...................................................................................................... 2

1.2 C ấu tạo ...................................................................................................... 2

1.2.1 C ấu tạ o c ủ a stat o ................................................................................ 3

1.2.1.1 M ạch từ ..................................................................................... 3

1.2.1.2 M ạch điệ n. ................................................................................ 3

1.2.2 C ấu tạ o c ủ a rotor................................................................................ 3

1.2.2.1 M ạch t ừ :..................................................................................... 3

1.2.2.2 M ạch điệ n: ................................................................................. 4

1.2.3 Nguy ên l ý h oạt độ ng.......................................................................... 4

1.3 C ác ph ươ ng ph áp khở i độ ng độ ng cơ kh ô ng đồ ng b ộ ................................... 5

1.3.1 Đặ t v ấ n đề .......................................................................................... 5

1.3.2 Kh ở i độ ng độ n g cơ kđb ..................................................................... 6

1.3.2.1 Kh ởi độ ng tr ự c ti ế p .................................................................. 6

1.3.2.2 Kh ở i độ ng dù ng ph ươ ng ph á p g iả m dòng k hởi độ ng ................ 7

1.3.2.3 Kh ở i độ ng b ằ ng ph ươ ng ph á p t ầ n s ố ......................................... 8

1.3.2.4 K hởi động gián tiếp ................................................................. 8

1.4 Đặ c tính c ơ củ a độ ng c ơ k hô ng đồ n g b ộ ................................................. 16

1.4.1 Th ố ng k ê năng l ượ ng c ủ a độ ng c ơ .................................................... 16

1.5 C á c p hươ ng ph á p điều c hỉ nh tốc độ độ ng c ơ khô ng đồ n g bộ ................... 17

1.5.1 Điều c h ỉnh độ ng cơ kđb b ằ ng c á ch thay đổ i tần s ố ng uồn ............... 17

1.5.2 P hương ph áp điều ch ỉnh u/f = const ................................................ 18

1.6 C họn phương pháp điều chỉnh tốc đ ộ ....................................................... 21

1.7 P hân loại .................................................................................................. 21

QC20-B18

CHƯƠNG 2: TÌM HIỂU CHUNG VỀ BIẾN TẦN IG5 A ........................ 22

2.1 Đặc điểm chung ....................................................................................... 22

2.2.T ổng quan về biến tần ig5a ...................................................................... 23

2.2.1.C ông suất lớn và hiệu suất được cải thiện. ....................................... 23

2.3 C ác sản phẩm của biến tần ig5a tùy thuộc vào dải công suất động cơ ..... 24

2.4 C ác thông số kỹ thuật cơ bản ................................................................... 24

2.5 K ích thước bên ngoài của biến tần .......................................................... 25

2.6 S ơ đồ đấu d ấ y .......................................................................................... 27

CHƯƠNG 3: NHỮNG ỨNG DỤNG CỦA BIẾN TẦN LS IG5A TRONG

CÔNG NGHIỆP .......................................................................................... 28

3.1 B ăng tải ( điều khiển vận chuyển : vận tải, khung quay) ......................... 28

3.2 Sử dụng trong cầu trục ............................................................................ 31

3.3 M áy nén khí ............................................................................................. 33

3.4 Máy ép phu n ............................................................................................ 35

3.5 Thang máy ............................................................................................... 36

3.6 M áy đùn ép ............................................................................................. 39

3.7 Điều khiển máy công cụ ......................................................................... 40

3.8 Điều khiển trong chế biến thực phẩ m ...................................................... 41

3.9 Điều khiển xử lý sức căng sức cuộn ........................................................ 43

3.10 S ử dụng trong vit tải .............................................................................. 44

3.11 C ải thiện khả năng điều khiển của các hộp số. ...................................... 46

3.12 D ùng cho hệ thống bơm nước đây là giải pháp ứng dụng phổ biến nhất

của biến tần. .................................................................................................. 47

1) Biến tần cho bơm cấp 1 ( Không điều khiển lưu lượng): ...................... 50

2) Biến tần cho bơm cấp 2 ( Điều khiển lưu lượng): ................................. 50

3) Cấp nước cho nhà cao tầng: .................................................................. 51

KẾT LUẬN .................................................................................................. 53

TÀI LIỆU THAM KHẢO ........................................................................... 54

QC20-B18

LỜI MỞ ĐẦU

Ngày nay trước những sự phát triển như vũ bão của khoa học kỹ thuật

việc áp dụng khoa học công nghệ vào trong thực tế sản xuất đang được phát

triển rộng rãi về mặt quy mô lẫn chất lượng. Trong đó ngành tự động hóa

chiếm một vai trò rất quan trọng không những giảm nhẹ sức lao dộng cho con

người mà còn góp phần rất lớn trong việc nâng cao năng suất lao động, cải

thiện chất lượng sản phẩm, chính vì thế ngành tự dộng hóa ngày càng khẳng

định được vị trí cũng như vai trò của mình trong các ngành công nghiệp và

đang được phổ biến rộng rãi trong các hệ thống công nghiệp trên toàn thế giới

nói chung và Việt Nam nói riêng.

Chiếm một vai trò rất quan trọng trong ngành tự động hóa công

nghiệp, các loại biến tần đã chiếm một phần quan trọng trong sự phát triển

chung của ngành. Nó đã và đang phát triển mạnh mẽ và ngày càng chiếm một

vị trí rất quan trọng trong các ngành kinh tế quốc dân. Ngày nay với sự phát

triển của khoa học kỹ thuật, đặc biệt là công nghệ tự động hóa, biến tần ra đời

đã giúp giải quyết bài toán điều khiển một cách dễ dàng.

Xuất phát từ thực tế đó, trong quá trình học tập tại trường Đại Học

Dân Lập Hải Phòng, được sự chỉ bảo và hướng dẫn tận tình của các thầy cô

trong khoa Điện Công Nghiệp và đặc biệt là thầy giáo, Th.S ”Đinh Thế

Nam”, em đã nhận được đồ án với đề tài: “ Tìm hiểu ứng dụng của biến tần

ig5A trong công nghiệp ”.Để giúp cho sinh viên có thêm được những hiểu biết

về vấn đề này.

1

CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT VỀ ĐỘNG CƠ KHÔNG ĐỒNG BỘ 3

PHA VÀ CÁC PHƯƠNG ÁN ĐIỀU CHỈNH TỐC ĐỘ ĐỘNG CƠ

1.1 Mở đầu

-Loại máy điện quay đơn giản nhất là loại máy điện không đồng bộ (KĐB).

Máy điện KĐB có thể là loại một pha, hai pha hoặc ba pha, nhưng phần lớn

máy điện KĐB ba pha, có công suất từ một vài W tới vài MW, có điện áp từ

100V đến 6000V.

-Căn cứ vào cách thực hiện rotor, người ta phân biệt hai loại: loại có rotor

ngắn mạch và loại có rotor dây quấn. Cuộn dây rotor dây quấn là cuộn dây

cách điện, thực hiện theo nguyên lý của cuộn dây dòng xoay chiều.

-Cuôn dây rotor ngắn mạch gồm một lồng bằng nhôm đặt trong các rãnh

của mạch từ rotor, cuộn dây ngắn mạch là cuộn dây nhiều pha có số pha

bằng số rãnh. Động cơ rotor ngắn mạch có cấu tạo đơn giản và rẻ tiền, còn

máy điện rotor dây quấn đắt hơn, nặng hơn nhưng có tính năng động tốt hơn,

do đó có thể tạo các hệ thống khởi động và điều chỉnh.

1.2 Cấu tạo

-Máy điện quay nói chung và máy điện không đồng bộ nói riêng gồm hai phần

cơ bản: phần quay (rotor) và phần tĩnh (stato). Giữa phần tĩnh và phần quay là

khe hở không khí.

2

Stato

Roto

Cuộn dây

Hình 1.1:Cấu tạo động cơ không đồng bộ

1.2.1 Cấu tạo của stato

-Stato gồm 2 phần cơ bản: mạch từ và mạch điện.

1.2.1.1 Mạch Từ

-Mạch từ của stato được ghép bằng các lá thép điện có chiều dày khoảng 0,3-

0,5mm, được cách điện hai mặt để chống dòng Fuco. Lá thép stato có dạng

hình vành khăn, phía trong được đục các rãnh. Để giảm dao động từ thông, số

rãnh stato và rotor không được bằng nhau. Mạch từ được đặt trong vỏ máy.Ở

những máy có công suất lớn, lõi thép được chia thành từng phần được ghép

lại với nhau thành hình trụ bằng các lá thép nhằm tăng khả năng làm mát của

mạch từ. Vỏ máy được làm bằng gang đúc hay gang thép, trên vỏ máy có đúc

các gân tản nhiệt. Để tăng diện tích tản nhiệt. Tùy theo yêu cầu mà vỏ máy có

đế gắn vào bệ máy hay nền nhà hoặc vị trí làm việc. Trên đỉnh có móc để giúp

di chuyển thuận tiện. Ngoài vỏ máy còn có nắp máy, trên lắp máy có giá đỡ ổ

bi. Trên vỏ máy gắn hộp đấu dây.

1.2.1.2 Mạch điện.

-Mạch điện là cuộn dây máy điện được quấn quanh mạch từ.

1.2.2 Cấu tạo của rotor.

1.2.2.1 Mạch từ:

3

-Giống như mạch từ stato, mạch từ rotor cũng gồm các lá thép điện kỹ

thuật cách điện đối với nhau. Rãnh của rotor có thể song song với trục

hoặc nghiêng đi một góc nhất định nhằm giảm dao động từ thông và loại trừ

một số sóng bậc cao. Các lá thép điện kỹ thuật được gắn với nhau thành

hình trụ, ở tâm lá thép mạch từ được đục lỗ để xuyên trục, rotor gắn trên

trục. Ở những máy có công suất lớn rotor còn được đục các rãnh thông gió dọc

thân rotor

1.2.2.2 Mạch điện:

-Mạch điện rotor được chia thành hai loại: loại rotor lồng sóc và loại rotor

dây quấn.

A,Loại rotor lồng sóc (ngắn mạch):

-Mạch điện của loại rotor này được làm bằng nhôm hoặc đồng thau. Nếu làm

bằng nhôm thì được đúc trực tiếp và rãnh rotor, hai đầu được đúc hai vòng

ngắn mạch, cuộn dây hoàn toàn ngắn mạch, chính vì vậy gọi là rotor ngắn

mạch. Nếu làm bằng đồng thì được làm thành các thanh dẫn và đặt vào trong

rãnh, hai đầu được gắn với nhau bằng hai vòng ngắn mạch cùng kim loại.

Bằng cách đó hình thành cho ta một cái lồng chính vì vậy loại rotor này có tên

rotor lồng sóc. Loại rotor ngắn mạch không phải thực hiện cách điện giữa dây

dẫn và lõi thép.

B,Loại rotor dây quấn:

-Mạch điện của loại rotor này thường được làm bằng đồng và phải cách điện

với mạch từ. Cách thực hiện cuộn dây này giống như thực hiện cuộn dây máy

điện xoay chiều đã trình bày ở phần trước. Cuộn dây rôto dây quấn có số cặp

cực và pha cố định. Với máy điện ba pha, thì ba đầu cuối được nối với nhau ở

trong máy điện, ba đầu còn lại được dẫn ra ngoài và gắn vào ba vành trượt đặt

trên trục rôto, đó là tiếp điểm nối với mạch ngoài.

1.2.3 Nguyên lý hoạt động

4

-

Động cơ làm việc dựa vào định luật về luật điện từ F tác dụng lên thanh dẫn

có chiều dài l khi nó có dòng điện I và nằm trong từ trường có từ cảm B.

-Chiều và độ lớn của lực F được xác định theo tích véc tơ:

F=i.l.B.

-Đó chính là định luật cơ bản của động cơ biến đổi điện năng thành cơ năng.

-Khi động cơ được cấp điện, dòng điện trong dây quấn stato sinh ra trong lõi

sắt stato một từ trường quay với tốc độ đồng bộ.

60f₁

n₁=

p

(f1 là tần số dòng điện lưới đưa vào, p là số đôi cực của máy)

-Khi từ trường này quét qua thanh dẫn nhiều pha tự ngắn mạch đặt trên lõi sắt

roto và cảm ứng trong thanh dẫn đó sức điện động và dòng điện. Từ thông do

dòng điện này sinh ra hợp với từ thông của stato tạo thành từ thông tổng ở khe

hở. Dòng điện trong thanh dẫn roto tác dụng với từ thông khe hở này sinh ra

mômen. Tác dụng đó làm cho roto quay với vận tốc không đồng bộ n (n < n₁).

Để chỉ phạm vi tốc độ của động cơ người ta dùng hệ số trượt s, theo định

nghĩa hệ số trượt bằng :

n₁-n

n₁

n₁-n

n₁

S=

hay

s%=

*100

Như vậy khi bắt đầu mở máy n = 0 nên s = 1, khi n n₁thì độ trượt s = 0

1.3 Các phương pháp khởi động động cơ không đồng bộ

1.3.1 Đặt vấn đề

-Theo yêu cầu của sản phẩm, động cơ điện lúc làm việc thường phải khởi

động và dừng máy nhiều lần. Tùy theo tính chất của tải và tình hình của lưới

mà yêu cầu về khởi động đối với động cơ điện khác nhau. Có khi yêu cầu

mômen khởi động dòng lớn, có khi cần hạn chế dòng điện khởi động và có

khi cần cả 2. Những yêu cầu trên đòi hỏi phải có tính năng khởi động thích

5

ứng.

-Trong nhiều trường hợp do phương pháp khởi động hay do chọn động cơ

có tính năng khởi động không thích đáng nên thường gây nên những sự cố

không mong muốn.

-Nói chung khi khởi động động cơ cần xét đến để thích ứng với đặc tính

cơ của tải:

 Phải có mômen khởi động đủ lớn để thích ứng với đặc tính cơ của tải



Dòng điện khởi động càng nhỏ càng tốt

Phương pháp khởi động và thiết bị cần dùng đơn giản, rẻ tiền, chắc chắn

Tổn hao công suất trong quá trình khởi động càng thấp càng tốt.

-Những yêu cầu trên thường mâu thuẫn với nhau, khi yêu cầu dòng điện

khởi động nhỏ thường làm cho momen khởi động giảm theo hoặc cần các

Vì vậy căn cứ vào điều kiện làm việc cụ thể mà chọn

thiết bị phụ tải đắt tiền.

phương pháp khởi động thích hợp.

-Với động cơ không đồng bộ hiện nay có các phương pháp khởi động trực

tiếp

-Khởi động bằng phương pháp hạ điện áp đặt vào stator động cơ:



Phương pháp khởi động sử dụng cuộn kháng

Phương pháp khởi động sử dụng biến áp tự ngẫu

Phương pháp khởi động đổi nối sao- tam giác

Phương pháp khởi động động cơ roto dây quấn Khởi động bằng

phương pháp tần số

1.3.2 Khởi động động cơ KĐB

1.3.2.1 Khởi động trực tiếp

-Khởi động là quá trình đưa động cơ đang ở trạng thái nghỉ (đứng im) vào

trạng thái làm việc quay với tốc độ định mức.

-Khởi động trực tiếp là đóng động cơ vào lưới không qua một thiết bị phụ

nào. Việc cấp một điện áp định mức cho stato động cơ KĐB rotor lồng sóc

6

hoặc động cơ KĐB rô to dây quấn nhưng cuộn dây rotor nối tắt, khi rotor

chưa kịp quay, thực chất động cơ làm việc ở chế độ ngắn mạch. Dòng động

cơ rất lớn, có thể gấp dòng định mức từ 4 đến 8 lần. Tuy dòng khởi động lớn

như vậy nhưng mô men khởi động lại nhỏ do hệ số công suất cos rất nhỏ

0

(cos ₀= 0,1- 0,2), mặt khác khi khởi động, từ thông cũng bị giảm do điện áp

giảm làm cho mô men khởi động càng nhỏ. Dòng khởi động lớn gây ra 2 hậu

quả sau:

Nhiệt độ máy tăng vì tổn hao lớn, nhiệt lượng toả ra ở máy nhiều

(đặc biệt ở các máy có công suất lớn hoặc máy thường xuyên phải khởi

Vì thế trong sổ tay kỹ thuật sử dụng máy bao giờ cũng cho số

động).

lần khởi

động tối đa, và điều kiện khởi động.

Dòng khởi động lớn làm cho sụt áp lưới điện lớn, gây trở ngại cho

các phụ tải cùng làm việc với lưới điện.

-Vì những lý do đó khởi động trực tiếp chỉ áp dụng cho các động cơ có

công suất nhỏ so với các công suất của nguồn, và khởi động nhẹ (moment

cản trên trục động cơ nhỏ). Khi khởi động nặng người ta không dùng

phương pháp này.

1.3.2.2 Khởi động dùng phương pháp giảm dòng khởi động

-Dòng khởi động của động cơ xác định bằng biểu thức:

I_ngm=

-Từ biểu thức này chúng ta thấy để giảm dòng khởi động ta có các phương

pháp sau:



Giảm điện áp nguồn cung cấp

Đưa thêm điện trở vào mạch rotor

Khởi động bằng thay đổi tần số.

Giảm điện áp

+Người ta dùng các phương pháp sau đây để giảm điện áp khởi động:dùng cuộn

7

kháng, dùng biến áp tự ngẫu và thực hiện đổi nối sao-tam giác

+Đặc điểm chung của các phương pháp giảm điện áp là cùng với việc

giảm dòng khởi động, mô men khởi động cũng giảm.

1.3.2.3 Khởi động bằng phương pháp tần số.

- Do sự phát triển của công nghệ điện tử, ngày nay người ta đã chế tạo

được các bộ biến tần có tính chất kỹ thuật cao và giá thành rẻ, do đó ta có

thể áp dụng phương pháp khởi động bằng tần số. Thực chất của phương

pháp này như sau: Động cơ được cấp điện từ bộ biến tần tĩnh, lúc đầu tần số

và điện áp nguồn cung cấp có giá trị rất nhỏ, sau khi đóng động cơ vào

nguồn cung cấp, ta tăng dần tần số và điện áp nguồn cung cấp cho động

cơ, tốc độ động cơ tăng dần, khi tần số đạt giá trị định mức, thì tốc độ

động cơ đạt giá trị định mức. Phương pháp khởi động này đảm bảo dòng

khởi động không vượt quá giá trị dòng định mức.

1.3.2.4 Khởi động gián tiếp

A) Khởi động động cơ dị bộ rô to dây quấn

-Với động cơ dị bộ rô to dây quấn để giảm dòng khởi động ta đưa thêm điện

trở phụ vào mạch rô to. Lúc này dòng ngắn mạch có dạng:

I_ngm=

(1-3)

-Việc đưa thêm điện trở phụ R_pvào mạch rô to ta đựoc 2 kết quả: làm giảm

dòng khởi động nhưng lại làm tăng mômen khởi động. Bằng cách chọn điện

trở R_pta có thể đạt được mô men khởi động bằng giá trị mô men cực đại

8

a)

b)

Hình 1.2: Khởi động cơ dị bộ rô to dây quấn Đặc tính cơ khi mới khởi động

Phương pháp này chỉ sử dụng cho động cơ rô to dây quấn vì điện trở ở

ngoài mắc nối tiếp với cuộn dây rô to.

B) Khởi động động cơ dị bộ rô to ngắn mạch

-Với động cơ rô to ngắn mạch do không thể đưa điện trở vào mạch rô to như

động cơ dị bộ rô to dây quấn để giảm dòng khởi động ta thực hiện các biện

pháp sau:

-Người ta dùng các phương pháp sau đây để giảm điện áp khởi động:

dùng cuộn kháng, dùng biến áp tự ngẫu và thực hiện đổi nối sao-tam giác.

* Phương pháp sử dụng cuộn kháng

Hình 1.3 :Khởi động động cơ không đồng bộ bằng cuộn kháng

-Khi khởi động trong mạch điện stato đặt nối tiếp một điện kháng. Sau khi

khởi động xong bằng cách đóng cầu dao D2 thì điện kháng này bị nối ngắn

mạch. Điều chỉnh trị số của điện kháng được dòng điện khởi động cần thiết.

Do điện áp sụt trên điện kháng nên điện áp khởi động trên đầu cực động cơ

điện U‟ sẽ nhỏ hơn điện áp lưới U₁. Gọi dòng điện khởi động và mômen khởi

động khi khởi động trực tiếp I_kvà M_k, sau khi thêm điện kháng vào dòng

điện khởi động còn lại I‟_k= k.I_ktrong đó k<1. Nếu cho rằng khi hạ điện áp

khởi động, tham số của máy điện vẫn giữ không đổi thì dòng điện khởi động

9

nhỏ đi, điện áp đầu cực động cơ điện sẽ là U‟_k= k.U_k. Vì mômen khởi động

tỉ lệ với bình phương của điện áp nên lúc đó mômen khởi động sẽ bằng

M‟_k=k².M_k.

Ưu điểm : Là thiết bị đơn giản

Nhược điểm : Khi giảm dòng điện khởi động thì mômen khởi động cũng

giảm xuống bình phương lần.

*Sử dụng phương pháp dùng máy biến áp tự ngẫu

Hình 1.4 :Khởi động cơ không đồng bộ bằng biến áp tự ngẫu

Sơ đồ lúc khởi động như hình 1.4, trong đó là T là biến áp tự ngẫu, bên cao áp

nối với lưới điện, bên hạ áp nối với động cơ điện, sau khi khởi

động xong thì cắt T ra (bằng cách đóng cầu dao D2 và mở cầu dao D3 ra).

Gọi tỉ số biến đổi của may biến áp tự ngẫu là kt (kt<1) thì U‟k = kt * U1,

dòng điện khởi động và mômen khởi động của động cơ điện sẽ là :

I‟_K= K_T* I_Kvà M‟_K= K²* M_K

T

Gọi dòng điện lấy từ lưới vào là I₁(dòng điện sơ cấp của máybiến áp tự ngẫu)

thì dòng điện đó bằng :I₁= K_T* I_K= K²* I‟_K

T

10