Đánh giá hiện trạng quản lý chất thải rắn sinh hoạt của huyện Hóc Môn, thành phố Hồ Chí Minh và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả công tác phân loại chất thải rắn tại nguồn trên địa bàn huyện
ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG QUẢN LÝ CHẤT THẢI RẮN
SINH HOẠT CỦA HUYỆN HÓC MÔN, TP. HỒ CHÍ MINH
VÀ ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ
CÔNG TÁC PHÂN LOẠI CHẤT THẢI RẮN TẠI NGUỒN
TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN
Hồ Thị Thanh Thảo
Viện Khoa học Ứng dụng HUTECH, Trường Đại học Công nghệ TP. Hồ Chí Minh
GVHD: ThS. Nguyễn Trần Ngọc Phương
TÓM TẮT
Thành phố Hồ Chí Minh là một trong các thành phố lớn của nước ta đã và đang trên đà phát triển
kinh tế - xã hội. Theo báo cáo của Sở Tài nguyên – Môi trường TP. Hồ Chí Minh 10/05/2019, hiện
nay trên địa bàn TP.HCM mỗi ngày phát 13.000 tấn chất thải rắn, trong tổng số 13.000 tấn chất thải
rắn thải mỗi ngày có 8.300 tấn chất thải rắn thải sinh hoạt, 1.500 - 2.000 tấn công nghiệp, 1.200 -
1.600 tấn chất thải rắn xây dựng, 22 tấn chất thải rắn thải y tế và hơn 2.000 tấn bùn thải các loại.
Lượng chất thải rắn chưa được xử lý sẽ là một nguồn ô nhiễm nghiêm trọng cho môi trường nước,
không khí, đất. Huyện Hóc Môn là một huyện thuộc TP. Hồ Chí Minh, huyện đang tiến hành công
tác phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn sẽ góp phần tăng tỷ lệ tái sinh, tái chế chất thải rắn,
tiết kiệm tài nguyên và bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, việc này chưa được quan tâm đúng mức. Bài
viết này nhằm mục tiêu đánh giá hiện trạng quản lý chất thải rắn sinh hoạt cho khu vực huyện Hóc
Môn, TP. Hồ Chí Minh và đề xuất các giải pháp nâng cao hiện quả công tác phân loại chất thải rắn
sinh hoạt tại nguồn.
Từ khóa: Phân loại chất thải rắn tại nguồn, chất thải rắn sinh hoạt, huyện Hóc Môn.
1 ĐẶT VẤN ĐỀ
Hiện nay, ô nhiễm môi trường đang là vấn đề cấp bách trên mỗi quốc gia, và cả thế giới nên có rất
nhiều phương án để khắc phục, giảm thiểu hậu quả quả của ô nhiễm môi trường gây ra. Trong đó
việc xử lý và thu gom rác thải sinh họat gặp nhiều khó khăn cả về phương pháp, hiện nay phổ biến
là việc thực hiện công tác phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn đang được áp dụng tại một số
thành phố lớn trên thế giới trong đó có Thủ đô Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh đã thí điểm ở một
số quận, huyện.
Huyện Hóc Môn đang trên đà phát triển về công nghiệp với số lượng công ty đông đảo hoạt động.
Song song với tốc độ tăng gia tăng dân số và phát triển kinh tế của huyện Hóc Môn, lượng chất thải
rắn sinh hoạt phát sinh không ngừng tăng về khối lượng mà còn phức tạp hơn về thành phần và
tính chất. Hơn nữa, hiện nay lượng rác thải sinh hoạt này hầu hết được thu gom theo phương thức
thủ công không qua phân loại gây ra nhiều vấn đề môi trường.
243
Công tác phân loại rác tại nguồn đang được coi là giải pháp và hướng đi phù hợp hiện nay trên thế
giới. Công tác này mang lại nguồn lợi về kinh tế lẫn môi trường. Chính vì vậy, để xử lý hiệu quả vấn
đề môi trường ô nhiễm thì việc thực hiện đề tài nghiên cứu ‚Đánh giá hiện trạng quản lý chất thải
rắn sinh hoạt của huyện hóc môn, tp. hồ chí minh và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả
công tác phân loại chất thải rắn tại nguồn trên địa bàn huyện‛ là rất cần thiết.
2 GIỚI THIỆU CHUNG VỀ HUYỆN HÓC MÔN
2.1 Vị trí địa lý
Hóc Môn là huyện ngoại thành ở phía Tây Bắc của Thành phố Hồ Chí Minh, cách trung tâm thành
phố 20 km. Phía Bắc giáp huyện Củ Chi. Phía Nam giáp Quận 12. Phía Đông giáp huyện Thuận An
của tỉnh Bình Dương, ranh giới là Sông Sài Gòn. Phía Tây giáp huyện Đức Hòa là của tỉnh Long An,
huyện Bình Chánh và quận Bình Tân.
Về hành chính, hiện nay huyện bao gồm Thị trấn Hóc Môn và 11 xã khác nhau là: Bà Điểm, Đông
thạnh, Nhị Bình, Tân Hiệp, Tân Xuân, Tân Thới Nhì, Thới Tam Thôn, Trung Chánh, Xuân Thới Đông,
Xuân Thới Thượng, Xuân Thới Sơn.
Hình 1: Bản đồ huyện Hóc Môn
2.2 Đặc điểm kinh tế xã hội
Huyện Hóc Môn đang dần chuyển mình từ huyện nông thôn lên thành thị với các khu công nghiệp
có tiềm năng. Nhiều trường học và bệnh viện đã và đang được huyện hỗ trợ đầy đủ về cơ sở cũng
như vật chất.
Dân số hiện nay của huyện là 546.066 người theo điều tra dân số tính đến ngày 31/12/2019 của
Chi cục thống kê huyện Hóc Môn.
3 HIỆN TRẠNG VÀ ĐÁNH GIÁ HỆ THỐNG QUẢN LÝ CHẤT THẢI RẮN SINH HOẠT
Hiện nay, khối lượng chất thải rắn sinh hoạt được thu gom trên địa bàn huyện Hóc Môn chiếm
khoảng 65,5% tổng khối lượng tương đương với 141413,3 kg/năm với tốc độ gia tăng chất thải rắn là
10%. Hoạt động thu gom do các tổ rác dân lập của mỗi phường đảm nhiệm dưới sự quản lý của
244
Công ty Dịch vụ Công ích huyện Hóc Môn, tùy thuộc vào đặc điểm của từng phường mà có sự trang
bị phương tiện thu gom phù hợp.
Huyện Hóc Môn được chia thành 2 khu vực:
1. Khu vực 1 bao gồm các xã: Thị trấn Hóc môn, Bà Điểm, Đông Thạnh, Tân Thới Nhì, Trung
Chánh, Xuân Thới Đông, Xuân Thới Sơn.
2. Khu vực 2 bao gồm các xã: Nhị Bình, Tân Hiệp, Tân Xuân, Thới Tam Thôn, Xuân Thới Thượng.
Tỷ lệ thu gom ở khu vực 1 với lượng chất thải rắn là 81092,31 kg/năm cao hơn nhiều so với khu vực 2
là 60321.04 kg/năm. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng này là dân cư khu vực 2 phân bố thưa thớt,
vị trí xa xôi và mức thu nhập còn thấp. Do đó, họ thường không phân loại chất thải rắn sinh hoạt
hoặc vứt chất thải rắn tại các bãi đất trống xung quanh khu vực sống.
Dịch vụ công ích huyện Hóc Môn là đơn vị thu gom chất thải rắn sinh hoạt tại địa bàn, chất thải rắn
được thu gom theo từng hộ gia đình và chưa qua công tác phân loại. Trung bình một ngày trên
toàn huyện, chất thải rắn thu được 600 tấn/ngày. Sau khi thu gom chất thải rắn được đưa đến trạm
trung chuyển gần nhất ở các xã Bà Điểm, Tân Nhì, Xuân Thới Thượng để tập kết. Cuối cùng chất
thải được đưa đến bãi rác Phước Hiệp, huyện Củ Chi để tiến hành chôn lấp.
4 CÔNG TÁC PHÂN LOẠI RÁC TẠI NGUỒN
Công tác phân loại chất thải rắn tại nguồn hiện nay gặp nhiều bất cập trong công tác thu gom, với
thói quen bỏ chung tất cả các loại chất thải rắn chung lại cùng nhau thì việc nhận diện loại chất
thải rắn gây nhiều khó khăn cho công tác thu gom, vận chuyển.
Đơn vị thu gom chưa có thùng/xe riêng để phân loại từng chất thải rắn nên quá trình phân loại chất
thải rắn bị kéo dài.
Hiện nay, tại khu vực huyện Hóc Môn vẫn còn tồn tại nhiều lực lượng thu gom chất thải rắn dân lập
chưa được hướng dẫn nên dẫn tới thời gian thu gom, tần suất thu gom và không tổ chức thu gom
riêng biệt chất thải sau khi phân loại. Huyện Hóc Môn đang đi vào khoảng thời gian bắt đầu khởi
động lại công tác phân loại chất thải rắn tại nguồn. Đặt mục tiêu các hộ dân 100% phân loại chất
thải rắn tại nguồn, các hộ dân và lực lượng thu gom sẽ có một buổi tập huấn để đạt được hiệu quả
phân loại rác tại nguồn tốt hơn.
Hình 2: Tình trạng thu gom chất thải rắn không phân loại
245
5 GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ PHÂN LOẠI CHẤT THẢI RẮN TẠI NGUỒN
Để nâng cao hiệu quả công tác thu gom, xử lý chất thải rắn sinh hoạt, chính quyền huyện Hóc Môn
cần nhân rộng các mô hình phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn. Hiện nay vẫn còn rất nhiều
hộ dân vứt rác không đúng nơi qui định. Do vậy phải làm cho nhân dân hiểu rõ mối quan hệ chặt
chẽ tác động của chất thải rắn đến môi trường và sức khoẻ con người. Từ đó người dân sẽ thấy
được tầm quan trọng của công tác phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn có những hành động
thiết thực để bảo vệ môi trường, tham gia trực tiếp vào việc phân loại chất thải rắn tại nguồn.
– Tuyên truyền cụ thể và yêu cầu người dân thỏa thuận/cam kết sẽ phân loại chất thải rắn tại
nguồn.
– Xử phạt nghiêm khắc với các hành vi xả rác bừa bãi/không phân loại tại nguồn.
– Cung cấp thêm các loại thùng rác, bao bì phân theo màu để nơi công cộng.
– Lắp camera theo dõi công tác phân loại rác, đổ rác của người vận chuyển rác.
– Triển khai thực hiện chương trình ‚Phân loại rác tại nguồn, môi trường sạch đẹp‛ trên địa bàn
huyện Hóc Môn.
– Thành lập câu lạc bộ môi trường.
Hình 3: Poster hướng dẫn phân loại thùng rác theo màu
6 KẾT LUẬN
Hiện nay tình hình quản lý chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn huyện Hóc Môn dần đi vào ổn định.
Tuy nhiên, sự phát triển chưa đồng bộ giữa tốc độ đô thị hóa và việc nâng cấp cơ sở hạ tầng cùng
với dân số huyện Hóc Môn ngày càng tăng đã tạo thêm một lượng chất thải rắn ra môi trường
xung quanh ngày càng nhiều. Lượng chất thải rắn này không được thu gom, xử lý kịp thời sẽ gây
ảnh hưởng xấu đến môi trường xung quanh cũng như gây tác động xấu đến sức khỏe cộng đồng
246
dân cư đang sinh sống tại huyện Hóc Môn. Chất lượng vệ sinh dọc theo các tuyến vận chuyển chất
thải rắn nhìn chung đảm bảo vệ sinh.
Phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn tạo điều kiện tốt cho việc xử lý chất thải rắn, đây là yếu
tố quyết định cho phương pháp xử lý của việc lựa chọn phương pháp xử lý và giảm chi phí cho việc
xử lý chất thải rắn. Tuy nhiên, đã đưa ra nhiều biện pháp nhưng hiệu quả chưa cao vì ý thức người
dân vẫn còn kém, việc phân loại thu gom không đồng nhất.
Đề tài trình bày khảo sát hệ thống quản lý chất thải rắn sinh hoạt của huyện Hóc Môn và đề xuất
giải pháp nâng cao hiệu quả việc phân loại rác tại nguồn. Bên cạnh đó, đề tài đi vào phân tích hệ
thống quản lý, mô hình phân loại chất thải rắn tại nguồn tại huyện Hóc Môn để thấy được những
mặt tích cực và tiêu cực, những tồn tại của công tác phân loại để từ đó có những giải pháp khắc
phục nhằm giúp cho các nhà quản lý, các đối tượng liên quan đến vấn đề chất thải rắn sinh hoạt
tại huyện Hóc Môn có cách nhìn đúng đắn, chính xác và có hướng phát triển mô hình phân loại rác
thải rắn sinh hoạt trong tương lai.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1]
Dịch vụ công ích huyện Hóc Môn, ngày đến 06/07/2010.
Chi cục thống kê huyện Hóc Môn, ngày đến 29/06/2020.
[2]
[3]
Cổng Thông tin điện tử huyện Hóc Môn, ngày xem 16/04/2020, truy cập từ:
[4]
[5]
[6]
[7]
Trần Hiếu Nhuệ, Ứng Quốc Dũng, Nguyễn Thị Kim Thái (2001). Quản lý chất thải rắn. Nhà xuất
bản Xây dựng, Hà Nội.
Nguyễn Văn Phước (2008). Giáo trình quản lý và xử lý chất thải rắn. Đại học Bách khoa TP. Hồ
Chí Minh.
Ngọc Trung (2017). Báo cáo giám sát môi trường tại huyện Hóc Môn. Ngày xem 18/04/2020,
Nguyễn Văn Phước (2012). Quản lý và xử lý chất thải rắn. Ngày 20/04/2020. Nhà xuất bản
Xây dựng, Hà Nội.
247
5 trang
12400
Free
Bạn đang xem tài liệu "Đánh giá hiện trạng quản lý chất thải rắn sinh hoạt của huyện Hóc Môn, thành phố Hồ Chí Minh và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả công tác phân loại chất thải rắn tại nguồn trên địa bàn huyện", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- danh_gia_hien_trang_quan_ly_chat_thai_ran_sinh_hoat_cua_huye.pdf
