Báo cáo tóm tắt Đề tài Nghiên cứu nhân giống và cải thiện qui trình nuôi trồng nấm Linh chi (Ganoderma lucidum) nhằm hỗ trợ chương trình phát triển nông thôn mới tại Đà Nẵng

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

BÁO CÁO TÓM TẮT

ĐỀ TÀI KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ

CẤP ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

NGHIÊN CỨU NHÂN GIỐNG VÀ CẢI THIỆN QUI TRÌNH

NUÔI TRỒNG NẤM LINH CHI (GANODERMA LUCIDUM)

NHẰM HỖ TRỢ CHƯƠNG TRÌNH PHÁT TRIỂN

NÔNG THÔN MỚI TẠI ĐÀ NẴNG

Mã số: Đ2015-02-138

Chủ nhiệm đề tài: TS. LÊ LÝ THÙY TRÂM

Đà Nẵng, tháng 09/2016

1

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

BÁO CÁO TÓM TẮT

ĐỀ TÀI KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ

CẤP ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

NGHIÊN CỨU NHÂN GIỐNG VÀ CẢI THIỆN QUI TRÌNH

NUÔI TRỒNG NẤM LINH CHI (GANODERMA LUCIDUM)

NHẰM HỖ TRỢ CHƯƠNG TRÌNH PHÁT TRIỂN

NÔNG THÔN MỚI TẠI ĐÀ NẴNG

Mã số: Đ2015-02-138

Xác nhận của cơ quan chủ trì đề tài

Chủ nhiệm đề tài

(ký, họ tên, đóng dấu)

(ký, họ tên)

Đà Nẵng, tháng 09/2016

2

DANH SÁCH CÁC THÀNH VIÊN THAM GIA

NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI VÀ ĐƠN VỊ PHỐI HỢP CHÍNH

NHỮNG THÀNH VIÊN THAM GIA NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI

STT Họ và tên

Đơn vị công tác và lĩnh Nội dung nghiên cứu

Ký tên

vực chuyên môn

cụ thể được giao

Chủ nhiệm đề tài

1

2

3

Lê Lý Thùy Trâm

Khoa Hóa- Trường ĐH

Bách Khoa – ĐHĐN

Võ Công Tuấn

Khoa Hóa- Trường ĐH

Bách Khoa – ĐHĐN

Thành viên

Phạm Thị Kim Thảo

Khoa Hóa- Trường ĐH

Bách Khoa – ĐHĐN

ĐƠN VỊ PHỐI HỢP CHÍNH

Tên đơn vị trong và ngoài nước

Nội dung phối hợp nghiên cứu

Họ và tên người đại

diện đơn vị

Phòng nông nghiệp và phát triển Thử nghiệm nuôi trồng nấm Linh Huỳnh Văn Thới –

nông thôn huyện Hòa vang

chi tại huyện Hòa vang – cơ sở nuôi trưởng phòng nông

trồng nấm của anh Nguyễn Văn nghiệp và phát triển

Nhi

nông thôn huyện

Hòa Vang

3

DANH MỤC BẢNG

Số hiệu bảng

Bảng 1.1

Tên bảng

Thành phần hóa học có hoạt tính sinh học của nấm Linh Chi

Thành phần môi trường PGA

Trang

13

24

Bảng 2.1

Bảng 2.2

Bảng 2.3

Bảng 3.1a.

24

Thành phần môi trường PGA cải tiến

Thành phần môi trường Agaricus

25

30

Ảnh hưởng của điều kiện khử trùng đến khả năng sống của

giống G0

31

40

Bảng 3.1b.

Bảng 3.1c

Bảng 3.1d.

Bảng 3.1e.

Bảng 3.2

Ảnh hưởng của điều kiện khử trùng đến khả năng sống của

giống G1

Ảnh hưởng của điều kiện khử trùng đến khả năng sống của

giống G2

Ảnh hưởng của điều kiện khử trùng đến khả năng sống của

giống G3

Ảnh hưởng của điều kiện khử trùng đến khả năng sống của

giống G4

Sự thay đổi hàm lượng cellulose trong mùn cưa cao su

trong thời gian ủ 3 ngày với nước vôi 1%

43

47

48

50

Bảng 3.3

Bảng 3.4

Bảng 3.5

Bảng 3.6

Thời gian (ngày) hệ tơ nấm ăn kín bịch nguyên liệu trong các

điều kiện khảo sát khác nhau

Ảnh hưởng của độ ẩm không khí đến sự phát triển của quả thể

nấm giống G3

Ảnh hưởng của độ ẩm không khí đến sự phát triển của quả thể

nấm giống G1

Năng suất thu hoạch quả thể của 2 giống G1 và G3 trong điều

kiện nhiệt độ và dinh dưỡng khác nhau

DANH MỤC HÌNH VẼ

Số hiệu hình

Hình 1.1

Hình 1.2

Hình 1.3

Hình 1.4

Hình 1.5

Hình 2.1

Hình 2.2

Hình 2.3

Hình 3.1

Tên hình

Trang

7

Nấm linh chi

Cổ linh chi

7

Các loại nấm linh chi

9

Cấu tạo quả thể nấm linh chi

Chu trình sống nấm linh chi

Sơ đồ bố trí thí nghiệm

10

11

22

23

33

Quả thể nấm linh chi dùng làm mẫu phân lập

Vị trí lấy mô thịt nấm làm mẫu phân lập

Sự phát triển của hệ sợi nấm của 5 giống G₀– G₄(lần lượt

từ trái qua phải) trên môi trường PGA cải tiến.

Hình 3.2

Hình 3.3

Hình 3.4

Hình 3.5

Chiều dài hệ tơ sau 5 ngày nuôi cấy 2 giống G1 và G3 trên

các điều kiện nhiệt độ và môi trường nhân giống cấp 1 khác

nhau

34

36

37

39

Chiều dài hệ tơ sau 5 ngày nuôi cấy 2 giống G1 và G3 trên

các điều kiện nhiệt độ và môi trường nhân giống cấp 2 khác

nhau

Hình thái hệ tơ nấm trên môi trường thóc: giống G3 (a),

giống G1 (b) và trên môi trường ngô: giống G3 (c), giống

G1 (d)

Chiều dài hệ tơ sau 10 ngày nuôi cấy 2 giống G1 và G3 trên

các điều kiện nhiệt độ và môi trường nhân giống cấp 3 khác

nhau

41

42

Hình 3.6

Hình 3.7

Sự thay đổi hàm lượng cellulose của mùn cưa keo trong thời

gian ủ 7 ngày

Ảnh hưởng của độ ẩm nguyên liệu đến tốc độ lan tơ của 2

giống G1 và G3

Hình 3.8

Hình 3.9

Sự phát triển của tơ nấm giống G3 trên mùn cưa keo

44

46

Ảnh hưởng của nhiệt độ đến tỉ lệ kết nụ nấm của 2 giống G1

và G3 trên nguyên liệu mùn cưa keo và mùn cưa cao su

Hình 3.10

Hình 3.11

Khả năng kết nụ của 2 giống G1 và G3 ở nhiệt độ 320C:

giống G1 hầu như không kết nụ (trái) và giống G3 kết nụ rất

nhiều (phải)

46

49

Qủa thể nấm linh chi mọc cuống rất dài ở những khu vực

chiếu sáng mạnh

Hình 3.12

Hình 3.13

Hình 3.14

Qủa thể nấm linh chi dị dạng khi nhà trồng bị ngộp khí

Qủa thể nấm linh chi phát triển bình thường

49

50

51

Quả thể nấm linh chi (G1) và (G3) trồng trên nguyên liệu

mùn cưa keo

Hình 3.15

Hình 3.16

Qui trình nhân giống nấm linh chi giống G1 và G3

53

54

Qui trình nuôi trồng nấm linh chi giống G1 và G3 trên mùn

cưa keo có thể phù hợp với địa bàn Đà Nẵng

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

Chữ viết tắt

PGA

Nội dung

Potato Glucose Agar

MT-K

MT-CS

ACE

Môi trường mùn cưa keo

Môi trường mùn cưa cao su

Angiotensin converting enyme

Thành phố Hồ chí minh

TPHCM

THÔNG TIN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

1. Thông tin chung:

- Tên đề tài: NGHIÊN CỨU NHÂN GIỐNG VÀ CẢI THIỆN QUI TRÌNH NUÔI

TRỒNG NẤM LINH CHI (GANODERMA LUCIDUM) NHẰM HỖ TRỢ

CHƯƠNG TRÌNH NÔNG THÔN MỚI TẠI ĐÀ NẴNG.

- Mã số: Đ2015-02-138

- Chủ nhiệm đề tài: TS.Lê Lý Thùy Trâm

- Thành viên tham gia:

KS.Võ Công Tuấn

KS.Phạm Thị Kim Thảo

- Cơ quan chủ trì: Trường đại học Bách khoa – Đại học Đà Nẵng

- Thời gian thực hiện: 10/2015 – 09/2016

2. Mục tiêu:

- Tuyển chọn và sản xuất giống Nấm Linh chi có giá trị dược liệu cao và phù hợp nuôi

trồng tại Đà Nẵng.

- Hoàn thiện qui trình nuôi trồng nấm Linh chi sử dụng các nguyên liệu có sẵn tại địa

phương và phù hợp với điều kiện khí hậu tại Đà Nẵng.

3. Tính mới và tính sáng tạo

- Môi trường nhân giống nấm linh chi các cấp

- Qui trình nuôi trồng nấm linh chi trên mùn cưa keo

4. Tóm tắt kết quả nghiên cứu:

Nấm linh chi (Ganoderma lucidum) là một loại thảo dược quý đã được sử dụng

rộng rãi ở Trung Quốc, Nhật Bản và nhiều nước châu Á trong ngăn ngừa và điều trị

nhiều loại bệnh nguy hiểm. Trong nghiên cứu này chúng tôi đã tiến hành tuyển chọn

giống, khảo sát các điều kiện tối ưu để phân lập và nhân giống nấm linh chi các cấp,

xây dựng qui trình hoàn chỉnh để nuôi trồng nấm linh chi phù hợp với địa bàn Đà

Nẵng. Kết quả thu được như sau:

- Đã tuyển chọn được 2 giống G₁và G₃có quả thể đạt chất lượng và có thể

nuôi trồng trong điều kiện khí hậu tại địa bàn Đà Nẵng. Trong đó giống G₁phù hợp

với mùa lạnh và giống G₃phù hợp với mùa nóng.

- Để phân lập giống, chọn các mẫu đã trưởng thành nhưng chưa tạo bào tử.

Khử trùng bằng cồn 70⁰hoặc Javel 10% đều cho hiệu quả khử trùng tương đối tốt với

dưới 20% mẫu nhiễm; các mẫu không nhiễm đều có khả năng hình thành hệ sợi, đặc

biệt tốt nhất trên môi trường MT3 (200g khoai tây + 3g pepton + 2g NaHPO₄, 0,5g

MgSO₄.7H₂O + 20g glucose 20g agar pha trong 1L nước). Sau 5 ngày nuôi cấy, có thể

chuyển giống cấp 1 sang môi trường nhân giống cấp 2.

- Môi trường nhân giống cấp 2 tối ưu nhất là môi trường ngô luộc + 2% bột

nhẹ. Sau 7 ngày có thể cấy chuyền meo giống sang môi trường nhân giống cấp 3 là

meo cọng (cọng khoai mì + 2% bột nhẹ + 3% cám bắp), nuôi cấy trong 10 ngày.

- Nguyên liệu mùn cưa keo đưa vào nuôi trồng cần được ủ kín với nước vôi

1%, tới độ ẩm 60 - 65%, trong 10 ngày sau đó phối trộn thêm 8% phân gà hoặc 3%

phân gà + 3% cám gạo + 3% cám bắp. Cả 2 nghiệm thức phối trộn dinh dưỡng đều

cho kết quả tốt tương tự nhau, có thể ứng dụng để luân phiên thay đổi môi trường

nhằm hạn chế vấn đề nhiễm mốc trong các nhà trồng.

- Kết quả trồng thử nghiệm cho thấy, có thể sử dụng mùn cưa keo để thay thế

mùn cưa cao su cho việc nuôi trồng 2 giống nấm linh chi nói trên, cho năng suất tương

đương.

- Với qui trình nuôi trồng kéo dài khoảng 90 ngày từ khi cấy giống sản xuất

cho đến khi thu hoạch quả thể, năng suất khô khi trồng trên mùn cưa keo là 33,4 ± 2,3

g/bịch (đối với giống G3) và 19,3 ± 1,7 g/bịch (đối với giống G1)

5. Tên sản phẩm:

- Sản phẩm khoa học: 01 Bài báo khoa học đăng trên tạp chí chuyên ngành trong nước

Lê Lý Thùy Trâm, Nghiên cứu qui trình nuôi trồng nấm linh chi (Ganoderma

lucidum) phù hợp tại Đà Nẵng, Tạp chí khoa học và Công nghệ -Đại học Đà Nẵng, đã

được phản biện và dự kiến đăng bài trong số 9(106).2016.

- Sản phẩm ứng dụng:

+ Qủa thể Nấm linh chi (Ganoderma lucidum): 2 kg

+ Qui trình công nghệ nuôi trồng nấm linh chi trên mùn cưa keo.

- Sản phẩm đào tạo: hướng dẫn 1 sinh viên đại học ngành CNSH làm đề tài tốt nghiệp

6. Hiệu quả, phương thức chuyển giao kết quả nghiên cứu và khả năng áp dụng:

Qui trình công nghệ được xây dựng góp phần đưa công nghệ nuôi trồng loại

nấm này đến gần hơn với nông dân tại địa bàn Đà Nẵng; trên cơ sở chủ động trong

khâu sản xuất giống, phát triển công nghệ với nguồn nguyên liệu phù hợp tại địa

phương và hướng dẫn qui trình hoàn chỉnh nuôi trồng giống nấm Linh chi tại địa bàn

Đà Nẵng, góp phần hỗ trợ chương trình phát triển nông thôn mới Hòa Vang trên địa

bàn TP Đà Nẵng.

Cơ quan chủ trì

Chủ nhiệm đề tài

(ký, họ và tên, đóng dấu)

(ký, họ và tên)

INFORMATION ON RESEARCH RESULTS

1. General information:

- Project title: STUDY ON BREEDING AND IMPROVING THE

CULTIVATION OF LINGZHI MUSHROOM (GANODERMA LUCIDUM) TO

SUPPORT THE NEW RURAL DEVELOPMENT PROGRAM IN DANANG

CITY.

- Code number: Đ2015-02-138

- Project leader: Ph.D Lê Lý Thùy Trâm

- Coordinator:

Võ Công Tuấn

Phạm Thị Kim Thảo

- Implementing institution: Danang University of Science and Technology

- Duration: October, 2015 to September, 2016

2. Objective(s):

- Select and isolate the qualified Ganoderma lucidum strains well-grown in Danang

city.

- Build-up the cultivation protocol using alternative materials available in Danang city

and being suitable to ecological conditions here.

3. Creativeness and innovatiness

- Alternative culture media of breeding of the Ganoderma strains

- Cultivation protocol of the lingzhi mushroom using the acacia sawdust substrate.

4. Research results:

Lingzhi mushroom (Ganoderma lucidum) is a precious natural medicinal herb

that has been widely used for promoting health and longevity in China, Japan and

other Asian countries. In this study, we investigated the best conditions of isolation

and breeding the Ganoderma lucidum strains and established their cutivation protocol

suitable to Danang city. The results such as:

- We isolated two qualified and suitable varieties for the ecological conditions

at Danang city: the G₃strain grew well at the dry season and the G₁strain grew well at

the wet season.

- For the isolation, we used the mature fruit-bodies but not having yet formed

spores. The samples were sterilized by alcohol 70% or Javel 10% with the infected

percentage of less than 20%. All the uninfected samples could grow into the

mycelium, especially well-grew in MT3 medium (200g potato extract + 3g pepton +

2g NaHPO₄, 0,5g MgSO₄.7H₂O + 20g glucose + 20g agar for 1 litre). After 5-day

inoculation, the primary spawns were transfered into the 2^ndbreeding medium.

- The best 2^ndbreeding medium is the boiled corn and 2% CaCO_3.After 7-day

inoculation, the 2^ndspawns were transfered into the 3^rdbreeding medium (treated

cassava stem + 2% CaCO₃+ 3% corn bran), incubated in 10 days.

- The acacia sawdust substrate was incubated with 1% lime and chicken

manure to 60 - 65% moisture for 10 days. The nutrition addition of 8% chicken

manure or 3% chicken manure + 3% rice bran + 3% corn bran, were good for fruiting

and pinning stage, proposed the alternative media to prevent the mold contamination

problem in the long-time mushroom house.

- We established successfully the protocol of cultivation of 2 strains (G1 and

G3) using the acacia sawdust substrate, getting the similar yield to using the rubber

sawdust substrate. The highest yield of dry fruit body is 33,4 ± 2,3 gram/bag for G3

strain at 32⁰C and is 19,3 ± 1,7 gram/bag for G1 strain at 25⁰C.

5. Products:

- Scientific product: 01 article will be published in Journal of Science and Technology,

The University of Danang.

- Applied products:

+ 2 kg of Lingzhi mushroom fruit-body.

+ Protocol of cultivation of Lingzhi mushroom using the acacia sawdust substrate.

- Training product: 01 graduated student.

6. Effects, transfer alternatives of research results and applicability:

Finding two Ganoderma lucidum strains (G₁and G₃) which are well-grown at

the different seasons in Danang has contributed to the development of the cultivation

of Lingzhi mushroom in Danang. With studied protocol, we can transfer it to farmers,

supply the spawn and guide the way of cultivation using the alternative material,

acacia sawdust. The project supports for the new rural development program in

Danang city.

MỞ ĐẦU

Nấm linh chi (Ganoderma lucidum) là một loại dược liệu quý trong y học cổ

truyền. Với thành phần hóa học có chứa polysaccharide (giàu β-glucan), triterpenoid,

steroid, saponin…, nấm linh chi được ghi nhận có tác dụng phòng chống ung thư, tăng

cường hệ miễn dịch, giải độc gan, hỗ trợ điều trị tiểu đường, giảm cholesterol trong

máu… Chính vì thế, nhu cầu sử dụng nấm linh chi trong phòng ngừa và điều trị bệnh

là rất lớn, không chỉ ở Việt Nam, mà còn ở nhiều nơi trên thế giới như Nhật Bản,

Trung Quốc, Hàn Quốc, Đài Loan, Malaysia, Thái Lan,…

Việc khai thác nguồn nấm linh chi mọc hoang dại trong tự nhiên không phải là

cách bền vững để đáp ứng nhu cầu sử dụng đang ngày càng gia tăng. Do đó, giải pháp

nuôi trồng nấm linh chi trong điều kiện nhân tạo là một xu hướng cần thiết để bảo tồn

nguồn giống và đáp ứng đủ nhu cầu của thị trường.

Hiện nay, nhiều giống nấm linh chi đã được đưa vào nuôi trồng nhân tạo thành

công tại Việt Nam trên nguồn nguyên liệu phổ biến là mùn cưa cao su. Tuy nhiên, ở

khu vực miền Trung nói chung và Đà Nẵng nói riêng, việc nuôi trồng nấm linh chi vẫn

còn rất hạn chế. Nguyên nhân là do nguồn giống nấm chưa ổn định về mặt chất lượng;

nguồn nguyên liệu mùn cưa cao su không có sẵn tại địa phương, phải vận chuyển

đường xa làm tăng chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm, khó cạnh tranh trên thị

trường trong nước. Thực tế, chưa có bất kỳ trung tâm nghiên cứu chuyên nghiệp nào

tại Đà Nẵng quan tâm nghiên cứu khảo sát và chọn lựa các giống nấm Linh chi có giá

trị dược liệu cao và phù hợp nuôi trồng tại Đà Nẵng. Hơn thế nữa, kỹ thuật nuôi trồng

nấm Linh chi tương đối phức tạp hơn các loại nấm thông thường khác nên nông dân

cũng khó tiếp cận và phát triển sản xuất loại nấm này tại địa phương; trong khi giá trị

kinh tế của loại nấm này lại rất cao

Xuất phát từ thực tế này, chúng tôi đề xuất nghiên cứu đề tài này nhằm mục

đích đưa công nghệ nuôi trồng loại nấm này đến gần hơn với nông dân tại địa bàn Đà

Nẵng; trên cơ sở chủ động trong khâu sản xuất giống, phát triển công nghệ với nguồn

nguyên liệu phù hợp tại địa phương và hướng dẫn qui trình hoàn chỉnh nuôi trồng

giống nấm Linh chi tại địa bàn Đà Nẵng. Đây cũng là một trong những nội dung tham

gia vào chương trình hỗ trợ phát triển nông thôn mới Hòa Vang của trường ĐH Bách

Khoa – ĐH Đà Nẵng.

1

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU

1.1. GIỚI THIỆU VỀ NẤM LINH CHI

́

Linh chi co tên khoa hoc la Ganoderma lucidum, tên tiêng Anh la Lingzhi

̀

̣

́

̀

mushroom. Trong thư tịch cổ, nâ

Nấm trường thọ, Vạn niên nhung…

Vi tri phân loai cua nâm Linh chi:

Giơi

́

m linh chi còn được gọi với tên khác như Tiên thảo,

̣

́

̉

́

: Mycota hay Fungi

: Eumycota

́

Ngành

Nganh phu

̀

̣

: Basidiomycotina

: Hymenomycetes

: Hymenomycetidae

: Ganodermatales

: Ganodermataceae

: Ganoderma

Lớp

Lơp phu

́

̣

Bộ

Họ

Chi

Hình 1.1: Nấm linh chi

́ ́

Chi Ganoderma trên thê giơi co trên 50 loai, riêng Trung Quôc đa co tơi 48 loai

́ ́ ̀ ́ ́ ̀

̃

khac nhau [1]

́

̉

́ ̣

Nâm Linh chi đươc chia lam 2 nhom lơn la: Cô linh chi & Linh chi.

̀ ́ ́ ̀

̉

* Cô linh chi:

̉

Hình 1. 1: Cô linh chi

Cổ linh chi chính có tên khoa học là Ganoderma applanatum (Pers.) Pat, tên

tiếng Anh là Ancient Lingzhi, ở Bắc Mỹ còn được gọi là Artist’conk.

̉

Cô linh chi la các loài nấm gỗ không cuống (hoặc cuống rất ngắn) có nhiều tầng

̀

(mỗi năm thụ tầng lại phát triển thêm một lớp mới chồng lên). Mũ nấm hình quạt, màu

2

từ nâu xám đến đen sẫm, mặt trên sù sì thô ráp. Chúng sống ký sinh và hoại sinh trên

cây gỗ trong nhiều năm (đến khi cây chết thì nấm cũng chết).

Cổ linh chi mọc hoang từ đồng bằng đến miền núi ở khắp nơi trên thế giới.

Trong rừng rậm, độ ẩm cao, cây to thì nấm phát triển mạnh, tán lớn.[1]

* Linh chi:

̀

Tên khoa học : Ganoderma lucidum (Leyss ex Fr) Kart, co nhiêu loai khac

̀ ́

́

́ ̣

nhau. La loai nâm gỗ moc hoang ở những vùng núi cao và lạnh. Nấm có cuống, cuống

̀

nấm có màu (mỗi loài có một màu riêng như nâu, đỏ vàng, đỏ cam). Thụ tầng màu

trắng ngà hoặc màu vàng. Mũ nấm có nhiều hình dạng, phổ biến là hình thận, hình

tròn, mặt trên bóng, nấm hơi cứng và dai.

Sách Bản thảo cương mục (in năm 1595) của Lý Thời Trân, đại danh y Trung

̣ ̣

Quốc đã phân loại Linh chi theo màu sắc thành 6 loại hay con goi la “Luc bao Linh

̉

̀

chi”, mỗi loại có công dụng chữa bệnh khác nhau.

- Loại có màu vàng gọi là Hoàng chi hoặc Kim chi.

- Loại có màu xanh gọi là Thanh chi.

- Loại có màu trắng gọi là Bạch chi hay Ngọc chi.

- Loại có màu hồng, màu đỏ gọi là Hồng chi hay Ðơn chi hoặc Xích chi.

- Loại có màu đen gọi là Huyền chi hay Hắc chi.

- Loại có màu tím gọi là Tử chi.

Gần đây khi tìm được cách gây giống, những khoa học gia Nhật Bản chứng

minh được rằng những cây nấm màu sắc khác nhau không phải vì khác loại mà chỉ vì

môi trường và điều kiện sinh hoạt khác nhau. Thay đổi điều kiện người ta có thể có

được đủ sáu loại từ cùng một giống.[11]

2.1. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU THUỘC LĨNH VỰC ĐỀ TÀI

a.Tình hình nghiên cứu trong nước

Giá trị dược liệu của nấm Linh Chi đã được ghi chép trong các thư tịch cổ của

Trung Quốc cách đây hơn 4000 năm. Trong thần nông bản thảo (đời nhà Châu cách

nay khoảng 2000 năm), Linh Chi còn được xếp vào loại Thượng dược. Đến đời nhà

Minh (1590), Lý Thời Trân đã phân Linh Chi thành sáu loại gọi là Lục bảo Linh Chi,

đồng thời chỉ rõ đặc tính trị liệu của từng loại. Cho đến nay Linh Chi không còn giới

hạn trong phạm vi đất nước Trung Quốc, mà đã mang tính toàn cầu. Hiện nay, có

khoảng hơn 2000 bài báo của các nhà khoa học trên khắp thế giới đã công bố liên quan

3

đến đa dạng loài, thành phần hóa học và tác dụng sinh học của nấm Linh Chi.

[11,14,16]

Tại Việt Nam, với những giá trị dược liệu quan trọng và tiềm năng kinh tế lớn,

nấm Linh Chi đã được nuôi trồng và phát triển sản xuất ở nhiều địa phương. Các

nghiên cứu khoa học chủ yếu tập trung trên lĩnh vực nuôi trồng và tác dụng dược lý

của nấm Linh chi.

Tại khu vực phía nam, PGS.TS Lê Xuân Thám có rất nhiều nghiên cứu về đa

dạng sinh học và đặc điểm sinh học của các loài nấm linh chi. Tác giả thống kê và ghi

nhận có đến hơn 200 loài nấm linh chi khác nhau tại Việt Nam hiện nay [11]

Công ty cổ phần Dược liệu TW2 tại Tp.HCM đã có một trung tâm nghiên cứu

về Nấm Linh Chi và nấm dược liệu do Ths. Cổ Đức Trọng chủ trì, chuyên nghiên cứu

và phát triển các loại nấm có giá trị cao phục vụ cho việc nâng cao sức khỏe, cải thiện

đời sống con người. Trong đó đặc biệt quan tâm đến việc nuôi trồng nấm Linh Chi,

giống Việt Nam.

Ngoài ra, trường đại học Nông Lâm TPHCM cũng là một đơn vị nghiên cứu và

chuyên cung cấp giống nấm linh chi cho khu vực phía nam. Nhóm nghiên cứu đã

thành công trong việc tận dụng các phế liệu nông nghiệp như mạt dừa, rơm rạ để trồng

nấm linh chi [4]

Tại Huế, nhóm nghiên cứu của PGS.TS Ngô Anh đã có nhiều nghiên cứu được

công bố liên quan đến việc nghiên cứu sự đa dạng của các giống nấm Linh Chi mọc tự

nhiên tại Thừa Thiên Huế, phân lập và đưa vào nuôi trồng nhân tạo [13].

Trong khi đó, ở khu vực phía Bắc, Viện di truyền nông nghiệp Việt Nam là đơn

vị rất tin cậy trong việc nghiên cứu và sản xuất giống nấm cung cấp cho thị trường cả

nước. Gần đây nhất, một nhóm nghiên cứu thuộc trung tâm công nghệ sinh học thực

vật – Viện di truyền nông nghiệp Việt Nam đã nghiên cứu thành công trồng nấm linh

chi trên bã mía, là nguồn nguyên liệu dư thừa rất nhiều tại địa phương. Năng suất đạt

được cao hơn so với trồng trên mùn cưa từ 10-15%, mở ra triển vọng thay thế nguyên

liệu và hạ giá thành sản phẩm nấm linh chi trong thị trường trong nước.

Tại Đà Nẵng, nhóm nghiên cứu từ trường Đại học sư phạm cũng đã có những

nghiên cứu nhân giống và nuôi trồng nấm linh chi tại Đà Nẵng [17], nghiên cứu về

đặc điểm phân bố và nuôi trồng thử nghiệm nấm Lim xanh trên môi trường nhân tạo

tại tỉnh Quảng Nam và Đà Nẵng [2]. Tuy nhiên, hiện nay tại Đà Nẵng, chưa có một

4