Báo cáo Đề tài Nghiên cứu phương pháp khử clo dư trong nước thải. Bước đầu thử nghiệm với nước thải rủa chai của Công ty Cổ phần chế biến dịch vụ thủy sản mắm Cát Hải
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC DÂN LẬP HẢI PHÒNG
--------------------------------------
ISO 9001 : 2008
ĐỀ TÀI
NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
Nghiên cứu phương pháp khử clo dư trong nước thải.
Bước đầu thử nghiệm với nước thải rủa chai của công ty cổ phần Cổ phần
chế biến dịch vụ thủy sản mắm Cát Hải
Chủ nhiệm đề tài:Trần Thị Út Thảo
HẢI PHÒNG, 2016
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC DÂN LẬP HẢI PHÒNG
--------------------------------------
ISO 9001 : 2008
Nghiên cứu phương pháp khử clo dư trong nước thải.
Bước đầu thử nghiệm với nước thải rủa chai của công ty cổ phần Cổ phần
chế biến dịch vụ thủy sản mắm Cát Hải
CHUYÊN NGÀNH: KỸ THUẬT MÔI TRƯỜNG
Chủ nhiệm đề tài:
Trần Thị Út Thảo
Nguyễn Duy Thành
Thành viên:
Giảng viên hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Kim Dung
Ths. Nguyễn Thị Mai Linh
HẢI PHÒNG, 2016
LỜI CẢM ƠN
Với lòng biết ơn sâu sắc, em xin chân thành cảm ơn cô giáo Tiến sĩ.
Nguyễn Thị Kim Dung và Ths. Nguyễn Thị Mai Linh đã tận tình giúp đỡ em
hoàn thành đề tài này.
Em cũng xin chân thành cảm ơn tới các thầy cô trong ban lãnh đạo nhà
trường, các thầy cô trong Bộ môn kỹ thuật Môi trường đã tạo điều kiện giúp đỡ
cho chúng em trong suốt quá trình thực hiện đề tài.
Vì khả năng và sự hiểu biết của em còn có hạn chế nên đề tài của em
không tránh khỏi sự sai sót. Vậy em kính mong các thầy cô góp ý để đề tài của
em được hoàn thiện hơn.Em xin chân thành cảm ơn!
[Type text]
Page 1
MỤC LỤC
Lời mở đầu:
Chương 1: Tổng quan
1.1. Tổng quan về chlorine…………………………………..………………..7
1.1.1. Đặc điểm của chlorine…………………………………..……...7
1.1.2. Tác dụng của chloirne…………………………….……...…..…8
1.1.3. Cơ chế tác dụng của chlorine với sinh vật……………………...8
1.1.4. Dư lượng clo trong quá trình khử trùng………………………...8
1.2. Tổng quan về ngành sản xuất mắm………………………………..
10
1.2.1. Đặc điểm nước thải trong các cơ sở sản xuất nước mắm[ 2] [Báo
cáo chuyên đề 2 đề tài NCKH cấp thành phố của TS. Nguyễn Thị Kim Dung –
2015 ]…………………………………………………………………………...11
1.2.2. Các phương pháp xử lý nước thải chế biến thủy sản…………..12
1.3. Tác dụng của ure và muối sắt đối với cây trồng ………………....………16
1.3.1. Ure …………………………………………………………….16
1.3.2. Muối sắt………………………………………………...……..17
Chương 2: Đối tượng và phương pháp nghiên cứu
2.1. Đối tượng nghiên cứu……………………………….………………18
2.2. Phương pháp nghiên cứu …………………………………………...18
2.2.1. Phương pháp lấy mẫu ………………………………………….…18
2.2.2.Phương pháp phân tích trong phòng thí nghiệm…………………..18
2.2.3 Phương pháp dùng giàn phun……………………………………...19
2.2.4 Phương pháp hấp thụ clo bằng than hoạt tính……………………..20
2.2.5. Khảo sát các điều kiện tối ưu khử clo bằng ure…………………..20
[Type text]
Page 2
2.2.6. Khảo sát các điều kiện tối ưu khử clo bằng muối sắt (II)……...…20
2.2.7. Ứng dụng khử clo trong mẫu nước thải rửa chai bằng muối Fe(II)
…………………………………………………………………………...21
Chương 3: Kết quả và thảo luận
3.1. Kết quả phân tích hàm lượng clo trong nước thải rủa chai của Công ty
sản xuất mắm ……………………………………………………………22
3.2. Kết quả nghiên cứu một số yếu tố ảnh hưởng đến quá trình khử clo
dư bằng ure………………………………………………………………23
3.3 Kết quả nghiên cứu một số yếu tố ảnh hưởng đến quá trình khử clo
bằng Fe(II)………………………………………………………...……..25
3.4. Kết quả nghiên cứu khử clo bằng giàn phun ……………………….27
3.5. Kết quả nghiên cứu khử clo bằng than hoạt tính……………………28
3.6. So sánh hiệu quả khử clo các phương pháp ………………………..29
3.7. Kết quả nghiên cứu với mẫu thật……………………….………….30
Tài liệu tham khảo
[Type text]
Page 3
DANH MỤC BẢNG
Bảng 1.1. Các liều lượng chlorine thường dùng cho các mục đích khác nhau
trong quá trình xử lý nước thải …………………………………………………9
Bảng 1.2. Các loài thủy sinh vật chính…………………….…………………16
Bảng 3.1 Thành phần nước thải rửa chai công ty………………………........ 22
Bảng 3.2. Kết quả khảo sát ảnh hưởng của pH khi khử clo bằng ure
….………..…….… ………………………………………………………….. 23
Bảng 3.3 Khảo sát ảnh hưởng khối lượng ure đến hiệu suất khử clo bằng
ure.................................................................................................................. ..... 24
Bảng 3.4 . Kết quả khảo sát ảnh hưởng của pH đến hiệu suất khử clo bằng
Fe(II) ……….......................................................................................................26
Bảng 3.5. Kết quả ảnh hưởng của khối lượng Fe(II) tới hiệu quả khử clo dư
………...……………………………………………………………………..…27
Bảng 3.6. Kết quả khảo sát hiệu suất khử clo dư bằng giàn phun
………………………………………………………………………………….28
Bảng 3.7. Kết quả khảo sát khử clo dư bằng than hoạt tính …………………...28
Bảng 3.8. Kết quả thử nghiệm các mẫu nước rửa chai công ty CPCBDVTS
mắm Cát Hải ……………………………………………………………..…. ..30
[Type text]
Page 4
DANH MỤC HÌNH
Hình 1.1. Sơ đồ quá trình phân hủy kị khí…………………………………….14
Hình 3.1. Kết quả khảo sát ảnh hưởng của PH khi khử clo bằng ure………… 24
Hình 3.2 . Kết quả khảo sát ảnh hưởng khối lượng ure………………..… ….. 25
Hình 3.3. Kết quả khảo sát ảnh hưởng pH đến hiệu quả khử clo dư bằng Fe(II)
…………………………………………………………………………………26
Hình 3.4. Kết quả khảo sát ảnh hưởng khối lượng Fe(II) tới hiệu quả khử clo dư
…………………………………………………………………………………27
Hình 3.5. So sánh hiệu suất khử clo dư của ure và muối
Fe(II)…................................................................................................................29
[Type text]
Page 5
Giảng viên hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Kim Dung
LỜI MỞ ĐẦU
Phát triển kinh tế xã hội từ xưa đến nay luôn là một trong những chiến
lược trọng tâm để phát triển đất nước. Việc phát triển kinh tế, đẩy mạnh sản
xuất hàng hóa, tạo ra thêm thu nhập và công ăn việc làm cho người dân đã đem
lại những lợi ích hết sức to lớn. Đi đôi với phát triển đó là những vấn đề ô
nhiễm môi trường do các hoạt động sản xuất gây ra. Việc phát triển theo xu
hướng bền vững, đảm bảo hài hòa giữa lợi ích kinh tế, xã hội, môi trường không
còn mới mẻ. Một trong những việc quan trọng đó là giải quyết vấn đề: xử lý
nguồn thải ô nhiễm trong đó phổ biến nhất là nước thải. Theo những thống kê
được biết, hiện nay đa số các doanh nghiệp trên cả nước đã có hệ thống xử lý
nước thải. Nhưng điểm cần lưu ý ở đây là do một số nguyên nhân nào đó mà các
hệ thống xử lý này chưa đạt hiệu quả xử lý một cách tối ưu.
Nước thải trong quá trình sản xuất của nhà máy mắm cũng là vấn đề
được các nhà quản lý môi trường quan tâm. Do nước thải sản xuất mắm có
nồng độ chất hữu cơ và nồng độ muối cao và có chứa lượng clo dư trong nước
thải rửa chai và đồ chứa mắm làm ảnh hưởng đến hiệu quả xủ lý của các hệ
thống xử lý nước thải bằng công nghệ sinh học, nếu lượng nước thải chứa clo
dư thải trực tiếp ra môi trường ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của các vi
sinh vật, thủy sinh vật, thực vật trong nước, cũng như ảnh hưởng đến môi
trường xung quanh.
Vì vậy để góp phần vào việc tìm ra các biện pháp nâng cao hiệu quả xử lý
nước thải trong sản xuất nước mắm thân thiện với môi trường Em chọn đề tài:
“ Nghiên cứu phương pháp khử clo dư trong nước thải. Bước đầu thử
nghiệm khử clo dư trong nước thải rủa chai của công ty cổ phần CBTS mắm Cát
Hải”
Sinh viên:Trần Thị Út Thảo và Nguyễn Duy Thành– MT1801
6
Giảng viên hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Kim Dung
CHƯƠNG I: TỔNG QUAN
1.1. Tổng quan về chlorine
1.1.1.Đặc điểm của chlorine [5]
• Chlorine là một hợp chất màu trắng, dễ tan trong nước. Khi tan trong nước
giải phóng khí Clo làm cho nước có mùi hắc đặc trưng.
• Trong tự nhiên chlorine tồn tại ở các dạng khác nhau như:
Khí Clo (Cl2): 100% Clo; Calcihypochlorite (Ca(OCl)2): 65% Clo
Natrihypochlorite (NaOCl); Clo dioxyt (ClO2)
• Một số dạng Clo nằm trong các thành phần hữu cơ như Cloramin B,
• Khí Cl2, Ca(OCl)2, NaOCl là chất oxy hóa mạnh, khi hòa tan trong nước tạo
ra acid hypochlorous (HOCl) và ion hypochlorite (OCl-)
Cl2 + H2O ---> HOCl + HCl
NaOCl + H2O ---> HOCl + NaOH
Ca(OCl)2 + 2 H2O ---> 2 HOCl + Ca(OH)2
HOCl ---> H+ + OCl-
Hàm lượng HClO và OCl- phụ thuộc vào pH, HOCl là thành phần khử trùng
chính trong nước.
* Khi pH cao thì OCl-chiếm tỷ lệ lớn và ngược lại pH thấp thì HOCl chiếm tỷ lệ
cao.
Ví dụ: Khi pH = 7,5 thì lượng HOCl và ion OCl- là tương đương
pH = 5,5 thì lượng HOCl chiếm xấp xỉ 100%
pH = 9,5 thì lượng OCl- chiếm xấp xỉ 100%
• Khả năng khử trùng của HOCl cao hơn OCl- từ 80 – 100 lần. Vì vậy, trong môi
trường pH thấp Chlorine sử dụng có hiệu quả cao hơn so với môi trường có pH
cao.
Sinh viên:Trần Thị Út Thảo và Nguyễn Duy Thành– MT1801
7
Giảng viên hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Kim Dung
• Ví dụ: Để diệt được 99% Ecoli bằng liều lượng clorine 0,1 mg/l ở pH = 6 thời
gian cần thiết 6 phút, khi pH = 11 thời gian cần thiết tới 180 phút.
1.1.2. Tác dụng của chlorine với với một số thành phần có trong nước [ 5]
•
•
Tác dụng với amoniac NH3 + HOCl ---> NH2Cl + H2O (1)
NH2Cl + HOCl ---> NHCl2 + H2O (2)
NHCl2 + HOCl ---> NCl3 + H2O (3)
Khả năng diệt trùng kém
Khả năng diệt trùng: NH2Cl = 1/3 -1/5 NHCl2
NHCl2 = 1/20 – 1/25 Cl2
Khi pH < 6 sản phẩm chủ yếu NCl3 (Khí có mùi hôi)
Chlorine tác dụng với phenol tạo mono-, di- hoặc triclophenol gây mùi
•
vị của nước
•
Chlorine dễ tạo hợp chất THM - trihalomethanes như là: cloroform,
diclomethane, 1,2-dicloethane và carbon tetraclorua, ….là những chất có khả
năng gây ung thư
* Chlorine tác dụng với hydro sulfua tạo thành sulfat
1.1.3. Cơ chế quá trình khử trùng bằng chlorine [ 5]
Chlorine là chất oxy hóa mạnh có tác dụng oxy hóa vật chất hữu cơ
Diệt khuẩn, tảo, phiêu sinh động vật trong môi trường
Qúa trình hủy diệt VSV qua 2 giai đoạn:
- Chlorine khuếch tán xuyên qua vỏ tế bào của VSV
- Phản ứng với enzym trong tế bào
Khi enzym tiếp xúc với chlorine thì nguyên tử hydro trong cấu trúc phân
tử được thay thế bởi chlorine. Vì vậy, cấu trúc phân tử thay đổi, enzym của VK
không hoạt động làm tế bào chết và SV chết.
1.1.4. Dư lượng clo trong quá trình khử trùng [ 5]
• Trong xử lý nước thải, dư lượng clo hữu dụng đạt 0,5 mg/L thì liều lượng
sử dụng được coi là đủ và người ta gọi đó là lượng clo cần thiết.
Sinh viên:Trần Thị Út Thảo và Nguyễn Duy Thành– MT1801
8
Giảng viên hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Kim Dung
• Sau khử trùng liều lượng clo dư ở đầumạng lưới 0,5 mg/l đến cuối
đường ống 0,05 mg/l. Tuy nhiên, lượng clo dư 0,5 mg/l sẽ gây hại đến cá
và các Sinh vật dưới nước.
Do vậy, cần khử bỏ chlorine dư bằng một số phương pháp sau:
• Dùng Natri thiosulfate, Na2SO3 và SO2
Cl2 + 2 Na2S2O3 ---> Na2S4O6 + 2NaCl + H2O
(Để khử 1 mg/l Cl2 cần 6,99mg/l thiosunfate natri)
Cl2 + Na2SO3 + H2 O ---> Na2SO4 + 2 HCl
Cl2 + SO2 + 2H2 O ---> H2SO4 + 2 HCl
• Dùng than hoạt tính khử clo dư
• Làm thoáng bề mặt khử một phần clo dư hòa tan ở pH < 5
1.1.4.1 Các liều lượng chlorine thường dùng cho các mục đích khác nhau
trong quá trình xử lý nước thải [ 5 ]
Bảng 1.1. Các liều lượng chlorine thường dùng cho các mục đích khác nhau
trong quá trình xử lý nước thải
Mục đích sử dụng
Liều lượng
mg/L
Ngăn quá trình ăn mòn do H2S
2,9 a
2 ,9 a
1 – 10
Khử mùi hôi
Khống chế quá trình phát triển của các màng
bùn vi sinh vật
Khử BOD
0,5 - 2 b
Sinh viên:Trần Thị Út Thảo và Nguyễn Duy Thành– MT1801
9
Giảng viên hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Kim Dung
Khống chế ruồi ở bể lọc sinh học
0,1 - 0,5
2 -10
Loại dầu, mỡ
Khử trùng nước thải chưa qua xử lý
Khử trùng nước thải đã qua xử lý cấp I
Khử trùng nước thải sau kết tủa hóa học
6 – 25
5 – 20
2 – 6
Khử trùng nước thải đã qua xử lý bằng bể lọc
sinh học
3 – 15
Khử trùng nước thải đã qua xử lý bằng bể bùn
hoạt tính
2 – 8
Ghi chú:
a: trên mg/L H2S;
b: cho 1 mg/L BOD khử đi
1.2. Tổng quan về ngành sản xuất mắm [ 1]
Các sản phẩm lên men truyền thống là một trong những loại sản phẩm lên
men của các dân tộc trên thế giới. Theo thời gian các sản phẩm lên men truyền
thống này được mở rộng cả về cả chủng loại lẫn phương pháp chế biến và mắm
là một trong những sản phẩm lên men đó.
Nước mắm luôn là một loại gia vị không thể thiếu trong mỗi gia đình người
Việt. Một loại nước chấm có thể dùng trực tiếp hoặc để chế biến cùng các món
ăn.
Sinh viên:Trần Thị Út Thảo và Nguyễn Duy Thành– MT1801
10
Giảng viên hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Kim Dung
Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, mỗi năm Việt Nam tiêu thụ hơn 200
triệu lít nước mắm.Trong đó, nước mắm công nghiệp chiếm 75%. Còn lại là các
làng nghề truyền thống sản xuất thủ công.
Nước mắm áp dụng quy trình sản xuất thủ công về cơ bản bằng cách trộn cá
và muối biển (chượp cá) với một tỷ lệ thích hợp, quá trình chượp giúp phân giải
protein phức tạp và đơn giản và tạo amino axit nhờ tác dụng của các enzim có
sẵn trong thịt cá và ruột cá làm cho nước mắm có mùi vị đặc trưng.
Mắm là sản phẩm của nhiều quá trình phức tạp gồm quá trình đạm hóa, quá
trình phân hủy một phần thành amino axit dưới tác dụng của vi khuẩn có hại, quá
trình phân giải đường trong cá thành axit, tiếp tục bị phân hủy thành các hợp chất
đơn giản như amin, ammoniac, …
Ngoài Việt Nam thì nhiều nước trên thế giới cũng sử dụng nước mắm, mỗi
nước sẽ có một quy trình sản xuất riêng, vì thế mà sản phẩm tạo ra sẽ có giá trị
dinh dưỡng và mùi vị đặc trưng cho từng quốc gia.
1.2.1. Đặc điểm nước thải trong các cơ sở sản xuất nước mắm[ 2] [Báo cáo
chuyên đề 2 đề tài NCKH cấp thành phố của TS. Nguyễn Thị Kim Dung –
2015 ]
Nước thải của các cơ sở sản xuất mắm phát sinh chủ yếu từ hoạt động sơ
chế nguyên liệu, vệ sinh dụng cụ chứa đựng, vận chuyển, rửa chai, lượng nước
mắm dư, tồn đọng và từ nước thải sinh hoạt của công nhân… Trong đó nguồn
thải ô nhiễm lớn nhất là nước vệ sinh dụng cụ, thùng chứa và thiết bị sản xuất.
Đặc trưng nước thải sản xuất mắm chứa các hợp chất hữu cơ dễ phân hủy với
nồng độ cao, độ muối cao và hàm lượng chất sát trùng trong nước thải rửa chai
lớn.
Nước thải trong các cơ sở sản xuất nước mắm có thể chia 2 dạng:
+ Dạng 1: Nước thải từ sản xuất mắm chứa nồng độ các chất hữu cơ và
độ mặn cao phát sinh: Nguồn phát sinh: từ quá trình ủ lên men: nước vệ sinh
Sinh viên:Trần Thị Út Thảo và Nguyễn Duy Thành– MT1801
11
Giảng viên hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Kim Dung
các thiết bị lên men, thùng chứa đường ống, sàn nhà xưởng… nước này có chứa
bã men và các chất hữu cơ. Từ quá trình chượp: nước vệ sinh thiết bị chứa bã,
hàm lượng chất hữu cơ cao. Nước thải rửa dụng cụ sau quá trình nấu.
Đặc điểm: Nồng độ các chất hữu cơ cao ( COD: 800- 1580mg/l) và độ
mặn cao ( 25- 36 g/l); TSS: 374 mg/l; T –N : 138,5 mg/l; T – P : 5,26 mg/l; pH
7 – 7,5
+ Dạng 2: Nước thải phát sinh từ việc rửa dụng cụ đóng sản phẩm như
chai lọ và can đựng mắm: nồng độ chất hữu cơ thấp COD dao động trong
khoảng : 100 – 310 mg/l, nhưng lượng nước thải phát sinh lớn gấp 2 - 3 lần
lượng nước thải phát sinh từ sản xuất. Do đó khi xử lý bằng phương pháp sinh
học aeroten, nước thải loại này chiếm chủ yếu làm tiêu hao lượng điện năng
lớn, mặt khác trong nước thải loại này còn chứa lượng chất sát khuẩn đáng kể
ảnh hưởng đến sự hoạt động các VSV làm giảm hiệu quả xử lý hệ thống sinh
học.
1.2.2. Các phương pháp xử lý nước thải chế biến thủy sản
1.2.2.1. Xử lý nước thải bằng phương pháp sinh học.[ 6 ]
Phương pháp sinh học dựa trên cơ sở hoạt động của VSV để phân hủy các
chất hữu cơ gây ô nhiễm. VSV sử dụng chất hữu cơ và các khoáng chất trong
nước thải để làm thức ăn nên làm giảm nồng độ chất ô nhiễm có trong nước thải.
Chia làm 2 loại là:
- Phương pháp hiếu khí.
- Phương pháp kị khí.
a) Phương pháp hiếu khí.
Nguyên tắc của phương pháp sử dụng các VSV hiếu khí để phân huỷ các hợp
chất hữu cơ trong nước thải cần phải cung cấp đủ oxy hòa tan ở nhiệt độ, pH…
thích hợp. Quá trình phân hủy chất hữu cơ của VSV hiếu khí được thể hiện qua
sơ đồsau:
Sinh viên:Trần Thị Út Thảo và Nguyễn Duy Thành– MT1801
12
Giảng viên hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Kim Dung
+
(CHO)nNS + O2 CO2 + H2O + NH4 + H2S + Tế bào VSV + … ∆H
+
Trong điều kiện hiếu khí H2S và NH4 cũng bị phân hủy nhờ quá trình nitrat
hóa và sunfat hóa.
2-
H2S + 2O2 SO4 + 2H+ + ∆H
+
-
NH4 + 2O2 NO3 + 2H+ + H2O + ∆H
Cơ chế quá trình xử lý hiếu khí gồm 3 giai đoạn:
- Giai đoạn 1: Oxy hóa hết các chất hữu cơ có trong nước thải để đáp ứng
nhu cầu năng lượng của tế bào.
CxHyOzN + (x + y/4 +z/3 + ¾)O2→푀푒푛 xCO2 + [(y – 3)/2]H2O + NH3
- Giai đoạn 2( Quá trình đồng hóa): Tổng hợp hình thành tế bào.
CxHyOzN + NH3+ O2→푀푒푛 xCO2 + C5H7NO2
- Giai đoạn 3( Quá trình dị hóa): Hô hấp nội bào.
C5H7NO2 + 5O2→푀푒푛 xCO2 + H2O
NH3+ O2→푀푒푛 O2 + HNO2푀→푒푛 HNO3
Ưu điểm:
Hiệu quả xử lý của phương pháp này cao và triệt để hơn kỵ khí, không
gây ô nhiễm thứ cấp như các phương pháp, hóa lý, hóa học.
Nhược điểm: Chiếm nhiều diện tích mặt bằng, thể tích công trình lớn. Chi
phí xây dựng và đầu tư thiết bị lớn, chi phí vận hành tương đối cao và không có
khả năng thu hồi năng lượng. Không chịu được những thay đổi đột ngột về tải
lượng chất hữu cơ. Sau khi xử lý sinh ra một lượng bùn dư cao, không ổn định
đòi hỏi chi phí xử lý bùn.Tải trọng xử lý thấp hơn phương pháp kỵ khí.
1.2.2.2. Phương pháp kỵ khí.
Sinh viên:Trần Thị Út Thảo và Nguyễn Duy Thành– MT1801
13
Giảng viên hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Kim Dung
Nguyên tắc: sử dụng các vi sinh vật kỵ khí và tùy nghi để phân hủy các
hợp chất hữu cơ và vô cơ có trong nước thải ở điều kiện không có oxi với nhiệt
độ, pH… thích hợp tạo ra các sản phẩm dạng khí ( chủ yếu là CH4, CO2,…. ).
Quá trình phân hủy kỵ khí chất dinh dưỡng có thể mô tả bằng sơ đồ sau:
+
(CHO)n NS CO2 + H2O + CH4 + NH4 + H2 + H2S + Tế bào vi sinh vật
Quá trình phân hủy kị khí chia làm 4 giai đoạn:
Giai đoạn 1: quá trình thủy phân, cắt mạch các hợp chất cao phân tử tạo
thành những phân tử đơn giản, dễ phân hủy hơn.
Giai đoạn 2: quá trình axit hóa, các chất hữu cơ đơn giản dễ phân hủy được
phân giải, chuyển hóa thành axit acetic, H2 và CO2.
Giai đoạn 3: quá trình acetate hóa.
Giai đoạn 4: quá trình Methane hóa
Hình 1.1 Sơ đồ quá trình phân hủy kị khí
Ưu điểm: Cấu tạo công trình đơn giản, giá thành không cao, chi phí vận hành
về năng lượng thấp, có thể thu hồi năng lượng – Biogaz cao. Không đòi hỏi
cung cấp nhiều chất dinh dưỡng, lượng bùn sinh ra ít hơn 10 – 20 lần so với
phương pháp hiếu khí và có tính ổn định tương đối cao, có thể tồn trữ được
Sinh viên:Trần Thị Út Thảo và Nguyễn Duy Thành– MT1801
14
Giảng viên hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Kim Dung
trong thời gian dài. Được coi là một nguồn phân bón có giá trị, tải trọng phân
hủy chất hữu cơ cao.Chịu được nhiều sự thay đổi đột ngột về lưu lượng.
Nhược điểm: Nhạy cảm với chất độc hại, với sự thay đổi bất thường về tải
trọng của công trình. Xử lý nước thải chưa được triệt để, thời gian lưu nước lâu.
1.2.2.3. Phương pháp tự nhiên xử lý nước thải[ 6 ]
Là phương pháp sử dụng khả năng làm sạch nước của các loài thực vật kết
hợp với hệ thống thực vật, vi sinh vật trong bãi lọc để xử lý chất hữu cơ trong
nước thải.
Dựa vào điều kiện tự nhiên để xử lý ô nhiễm :
Trên thế giới hiện nay trồng cây lọc nước là một giải pháp hữu hiệu để xử lý
nước thải phân tán (nước thải sinh hoạt, công sở, chăn nuôi, bệnh viện) thân
thiện với môi trường, hiệu suất cao, chi phí thấp và rất ổn định, đồng thời làm
tăng giá trị đa dạng sinh học, cải tạo cảnh quan môi trường.
Phương pháp này có ưu điểm là ít phải tốn công sục rửa thiết bị, hiệu suất xử
lý luôn được duy trì. Cách thức trồng chăm sóc cũng như đưa cây vào xử lý của
hệ thống tương đối đơn giản, chủ yếu việc chăm sóc hệ thực vật tập trung trong
thời gian đầu khi cây mới phát triển, tránh cho cây bị chết do thiếu dinh dưỡng.
Phương pháp tự nhiên bao gồm :
- Cánh đồng chảy tràn
- Cánh đồng lọc nhanh
- Cánh đồng lọc chậm
- Thủy sinh thực vật
a) Cánh đồng chảy tràn
Là phương pháp xử lý nước thải trong đó nước thải được chảy tràn trên bề
mặt cánh đồng có độ dốc nhất định, chảy tràn qua lớp cây trồng và tập trung lại
ở các kênh thu nước.
Sinh viên:Trần Thị Út Thảo và Nguyễn Duy Thành– MT1801
15
Giảng viên hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Kim Dung
b) Cánh đồng lọc nhanh
Là việc đưa nước thải vào các kênh đào ở khu vực đất có độ thấm lọc cao
(cát, mùn pha cát) với lưu lượng nạp lớn. Nước thải sau khi thấm lọc qua đất
được các ống thu nước đặt ngầm hoặc giếng khoan thu lại.
c) Cánh đồng lọc chậm
Là hệ thống xử lý nước thải thông qua đất và hệ thực vật, ở lưu lượng thấp.
Các cơ chế xử lý xảy ra khi nước thải di chuyển qua lớp đất và thực vật, nước
thải sẽ tiêu hao do một phần qua quá trình bốc hơi nước và hô hấp ở thực vật.
d) Thủy sinh thực vật
Thủy sinh thực vật là loài thực vật sinh trưởng trong môi trường nước, có thể
gây nên bất lợi cho con người do sự phát triển nhanh và phân bố rộng. Nhưng
lợi ích mà nó đem lại cũng rất đáng kể: xử lý nước thải, làm phân compost, thức
ăn gia súc…
Bảng 1.2. Các loại thủy sinh thực vật
Thủy thực vật sống
chìm
Thực vật sống trôi nổi Thủy thực vật sống nổi
Phát triển dưới mặt
Phát triển trên mặt nước Thân, lá phát triển trên
Rễ bám lơ lửng trên mặt mặt nước.
nước
Nguồn nước phải đủ
ánh sáng cần thiết
nước, tạo điều kiện cho
vi khuẩn có thế lấy đó
Rễ bám vào đất
Rễ cung cấp oxi và làm
môi trường sống cho các
sinh vật phân hủy chất
thải
Làm tăng độ đục nước, làm nơi cư trú để phân
giảm sự khuếch tán của
ánh sang vào nước
hủy các chất thải
Không hiệu quả
Hiệu quả
Hiệu quả
1.3
Vai trò của ure và muối sắt đối cây trồng [7 ]
1.3.1.Ure (CO (NH2)2
Sinh viên:Trần Thị Út Thảo và Nguyễn Duy Thành– MT1801
16
Giảng viên hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Kim Dung
+
-
Cây hút đạm chủ yếu ở dạng NH4 và NO3 . Đạm là thành phần quan
trọng trong các chất hữu cơ rất cơ bản và cần thiết cho sự sinh trưởng phát triển
của cây như các chất diệp lục, nguyên sinh chất, axit nucleic (AND và ARN),
các loại men, các chất điều hòa sinh trưởng. Đạm quyết định sự phát triển của
các mô tế bào sống của cây. Bón đủ đạm cây sinh trưởng nhanh, ra nhiều chồi,
lá và cành, hoa quả nhiều và lớn, tích lũy được nhiều chất nền cho năng suất
cao và chất lượng tốt.
+
-
CO (NH2)2 + 2 H2 O = NH4 + HCO3 + NH3
1.3.2. Vai trò của sắt:
Sắt có vai trò quan trọng việc hình thành diệp lục, qua đó có vai trò trong
việc cung câp oxi cho cây trồng.
- Khi cây thiếu sắt sẽ biểu hiện qua lá: lá cây có màu xanh nhợt nhạt (bạc
lá), đặc biệt giữa gân lá mầu xanh và khoảng giữa mầu vàng. Dễ quan sát nhất là
các lá non, vào thời kỳ đỉnh sinh trưởng của cây trồng.
- Khi bệnh nặng, toàn bộ cây biến thành màu vàng cho tới trắng lợt. Lá
cây thiếu sắt sẽ chuyển từ màu xanh sang vàng hay trắng ở phần thịt lá, trong khi
gân lá vẫn còn xanh. Triệu chứng thiếu sắt xuất hiện trước hếtở các lá non, sau
đến lá già.
Nguyên nhân:
+ Mất cân bằng với các chất khác như Molipden (Mo), Đồng(Cu) hay
Mangan(Mn) trong quá trình bón phân (ví dụ khi bón Lân).
+ Do pH trong đất (giá thể), hàm lượng carbonat cao
+ Do di truyền của cây
+ Do hàm lượng chất hữu cơ trong đất thấp.
Bên cạnh vai trò đối với sự phát triển của cây trồng, ure và sắt còn có khả
năng khử clo dư trong nước thải sau quá trình khử trùng, do vậy việc sử dụng
ure và sắt vào nghiên cứu xử lý clo dư trong nước thải là rất phù hợp.
Sinh viên:Trần Thị Út Thảo và Nguyễn Duy Thành– MT1801
17
Giảng viên hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Kim Dung
Chương 2: Đối tượng và phương pháp nghiên cứu
2.1. Đối tượng nghiên cứu
Nước thải có chứa clo dư của ngành sản xuất mắm
2.2. Phương pháp nghiên cứu.
2.2.1. Phương pháp lấy mẫu
- Chuẩn bị mẫu nghiên cứu chứa clo hoạt động từ dung dịch Javen ban đầu
250g/l tiến hành qua các bước sau:
Bước 1: Chuẩn bị dung dịch clo gốc 2,5g/l
Bước 2 : Chuẩn bị các mẫu nghiên cứu có nồng độ clo khác nhau từ dung
dịch clo gốc.
Bước 3: Xác định lại nồng độ mẫu pha bằng bộ máy so màu.
- Mẫu thực: nước thải lấy tại xưởng rửa chai của Công ty Cổ phần chế biến
dịch vụ thủy sản Cát Hải vào cuối ca sáng (10h30) các ngày khác nhau trong
tháng.
2.2.2. Phương pháp phân tích trong phòng thí nghiệm.
A, Phương pháp xác định clo
Nguyên tắc: trong môi trường axit, clo hoạt động trong nước javen có thể tác
dụng một cách định lượng với iodua giải phóng ra iot nguyên tố( trong môi
trường kiềm phản ứng xảy ra không hoàn toàn). Chuẩn độ lượng iot giải phóng
ra bằng dung dịch natri thiosunfat đã biết nồng độ sẽ tính được nồng độ clo hoạt
động trong dung dịch.
Cl2
+
2KI
2KCl
+
I2
I2 + 2 Na2S2O3
Na2S4O6 + 2 NaI
Sinh viên:Trần Thị Út Thảo và Nguyễn Duy Thành– MT1801
18
Tải về để xem bản đầy đủ
36 trang
13400
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Báo cáo Đề tài Nghiên cứu phương pháp khử clo dư trong nước thải. Bước đầu thử nghiệm với nước thải rủa chai của Công ty Cổ phần chế biến dịch vụ thủy sản mắm Cát Hải", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- bao_cao_de_tai_nghien_cuu_phuong_phap_khu_clo_du_trong_nuoc.pdf
