Bài giảng Kỹ năng ra quyết định quản trị

KỸ NĂNG

RA QUYẾT ĐỊNH QUẢN TRỊ

4/25/2022

TS Trương Quang Dũng

1

I. KỸ NĂNG

GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

4/25/2022

TS Trương Quang Dũng

2

1. VẤN ĐỀ VÀ CÁC LOẠI VẤN ĐỀ

1.1. Vấn đề là gì?

◆ Sự khác biệt giữa tình trạng mong đợi và tình trạng hiện tại

◆ Nhận thức về một sự không hoàn hảo của hiện tại với niềm

tin về khả năng làm cho nó tốt hơn trong tương lai.

Khi có một vấn đề nào đó xảy ra, ta thường phân vân

không biết giải quyết theo hướng nào.

1. VẤN ĐỀ VÀ CÁC LOẠI VẤN ĐỀ

1.2. CÁC LOẠI VẤN ĐỀ

◆ VẤN ĐỀ ĐƠN GIẢN

Được xác định rõ ràng

Lặp đi lặp lại

Có một nguyên nhân duy nhất

Có thể đánh giá được ảnh hưởng của nó đối với vấn đề

Giải pháp được quy định

◆ VẤN ĐỀ PHỨC TẠP

Không được xác định rõ ràng

Mới lạ

Có nhiều nguyên nhân

Có nhiều giải pháp có thể

2. GIẢI PHÁP VÀ SÁNG TẠO

2.1. Giải pháp

2.1.1. K/niệm

◆ Giải pháp là xử lý một vấn đề làm cho vấn đề không tồn tại

nữa

◆ Giải pháp là xử lý một vấn đề sao cho đạt được mục tiêu của

vấn đề đó sau khi xử lý.

Giải pháp bao gồm: Giải pháp chặn đứng và giải pháp xử

lý.

2. GIẢI PHÁP VÀ SÁNG TẠO

2.1.2. Giải pháp chặn đứng

- Ngăn ngừa: Không cho vấn đề xảy ra hoặc tái diễn.

- Loại trừ: Giải quyết vấn đề một lần cho dứt điểm.

- Giảm thiểu: Giảm thiểu mức độ nghiêm trọng của vấn đề

2. GIẢI PHÁP VÀ SÁNG TẠO

2.1.3. Giải pháp xử lý

Tập trung vào hệ quả của vấn đề

- Xử lý: Sửa chữa thiệt hại do vấn đề gây ra. Có ý nghĩa bổ sung

cho giải pháp loại trừ hay giảm thiểu

- Chấp nhận: Chấp nhận hậu quả của vấn đề và làm quen với

nó.

- Tái định hướng: Vấn đề được lái theo hướng khác. Thực chất

là tìm xem vấn đề có ưu điểm gì không và tận dụng ưu điểm đó

2. GIẢI PHÁP VÀ SÁNG TẠO

2.2. Sáng tạo

2.2.1. K/n

- Một khả năng: Khả năng tưởng tượng hay sáng chế ra cái mới.

- Một thái độ: Khả năng chấp nhận những cái mới và thay đổi.

- Một quá trình: liên tục cải tiến ý tưởng và giải pháp

2. GIẢI PHÁP VÀ SÁNG TẠO

2.2.2. Mô hình sáng tạo

- Chuẩn bị: Thu thập thông tin, tập trung vào vấn đề

- Ấp ủ: Suy ngẫm về vấn đề, đôi khi vô thức.

- Tia chớp sáng kiến: tại 1 thời điểm bất kỳ trong giai đoạn ấp ủ

có thể nảy sinh ý nghĩ độc đáo

- Kiểm tra: những tia chớp sáng kiến chỉ là ý tưởng ban đầu nên

cần được kiểm tra đánh giá

2. GIẢI PHÁP VÀ SÁNG TẠO

2.2.2. Mô hình sáng tạo

Kiểm tra

Tia chớp

sáng kiến

Ấp ủ

Chuẩn bị

2. GIẢI PHÁP VÀ SÁNG TẠO

2.2.3. Phương pháp sáng tạo

- Tiến hóa: Cải tiến những cái đã có từ trước

- Tổng hợp: 2 hay nhiều ý tưởng được kết hợp lại thành ý tưởng

mới.

- Cách mạng: Ý tưởng hoàn toàn mới so với cũ

- Áp dụng lại: nhìn cái cũ theo một cách mới (công dụng mới)

- Chuyển hướng: chuyển sự chú ý từ mặt này sang mặt khác của

vấn đề (khi một cách giải quyết vấn đề không hiệu quả, chuyển

qua cách khác)

3. GiẢI QUYẾT VẤN ĐỀ LÀ GÌ?

Là giải quyết “khoảng cách” giữa tình trạng hiện

tại và tình trạng mong đợi

Một số vần đề sau khi giải quyết xong sẽ biến

mất nhưng một số vấn đề vẫn còn tồn tại nên phải

giải quyết tiếp

4. TIẾN TRÌNH GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

4.1.Nhận biết vấn đề

◼ Tìm hiểu rõ nguồn gốc của vấn đề để tránh dẫn đến cách

giải quyết sai lệch.

Việc “bắt không đúng bệnh” thì chỉ trị triệu chứng,

chứ không trị được bệnh, đôi khi “tiền mất, tật mang”.

◼ Cần dành thời gian để lấy những thông tin cần thiết liên

quan vấn đề cần giải quyết.

13

4/25/2022

4. TIẾN TRÌNH GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

4.1.Nhận biết vấn đề

Lưu ý:

Hiện nay, mọi người cảm thấy mình phải đối phó với

cả “núi” thông tin và họ phải “đãi cát tìm vàng”

Trên thực tế, hầu như mọi vấn đề đều được đưa ra

trong tình trạng thông tin không hoàn hảo.

14

4/25/2022

4. TIẾN TRÌNH GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

* Nguồn thông tin

Tài liệu

nội bộ

Cấp trên

trực tiếp

Các giám đốc và

các cấp quản lý

Thành viên

trong nhó m

Thô ng tin

quản lý nội bộ

Các nguồn

thô ng tin có

thể hữu ích

Cá c chuyên gia

trong doanh nghiệp

Cơ sở dữ liệu máy tính

bên ngoài

Thư viện và DV

cung cấp thông tin

Khá ch hàng và

các nhà cung cấp

Các ấn phẩm

chính thức

4. TIẾN TRÌNH GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

* Chất lượng thông tin

Cần phải thận trọng với những thông tin dùng làm cơ

sở để giải quyết các vấn đề lớn.

Danh mục kiểm tra chất lượng thông tin:

- Thông tin đó có phù hợp không?

- Có đáng tin cậy và chính xác không? (ai cung cấp, có

dấu hiệu biến dạng, bằng chứng hậu thuẫn…)

- Có đầy đủ không? (các lĩnh vực chính, đủ các chi tiết…)

16

4/25/2022

4. TIẾN TRÌNH GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

4.2. Phát biểu vấn đề

4.2.1. Xác định vấn đề

- Vấn đề là gì? Có nhiều khía cạnh không? Nếu có chúng

là gì? Nên viết thành bảng mô tả.

- So sánh sự khác nhau giữa định hướng giải quyết vấn đề.

VD: nên cải tiến kiểu dáng hay tăng độ bền SP…

Tổng quan

17

4/25/2022

4. TIẾN TRÌNH GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

4.2. Phát biểu vấn đề

4.2.1. Xác định vấn đề

Tình huống:

Liên cảm giác phòng kế toán mình phụ trách xử lý

hóa đơn lâu hơn trước. Liên định tìm hiểu kỹ nhưng bận

họp hành, giải quyết khiếu nại… khiến cô chưa làm

được.

Một hôm, nhân viên thân cận trình bày với cô: khối

lượng công việc đã tăng hơn 20%, mọi người phàn nàn

nhiều, đề nghị cô tuyển thêm người…

18

4/25/2022

4. TIẾN TRÌNH GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

Vấn đề: Giảm khối lượng công việc. Tóm tắt:

- Thời điểm phát sinh vấn đề

- Những người liên quan: cấp trên nghĩ rằng phòng kế toán

vẫn đảm đương tốt công việc, nhân viên (Liên bị giảm uy

tín trước nhân viên)

- Hậu quả nếu không giải quyết

- Những gì cản trở khi giải quyết vấn đề này

- Những thông tin khác….

19

4/25/2022

4. TIẾN TRÌNH GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

4.2. Phát biểu vấn đề

4.2.2. Làm rõ vấn đề

- Định nghĩa các thuật ngữ chính của vấn đề. Nên làm rõ

bất kỳ điều gì còn mập mờ hoặc không chắc chắn. VD:

cải tiến công việc…

- Đề ra các giả định cho vấn đề và mô tả cách thức đi đến

giải pháp. VD: sau cải tiến… doanh thu sẽ tăng…

- Thu thập thông tin cần thiết: gồm cả thông tin liên quan

đến phương pháp giải quyết…

20

4/25/2022

Bài giảng Kỹ năng ra quyết định quản trị - Trương Quang Dũng