Tóm tắt Luận văn Phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường Trung học cơ sở khu vực thành phố và thị xã trên địa bàn tỉnh Gia Lai đáp ứng chuẩn nghề nghiệp

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

NGUYỄN ANH MINH

PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ

TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ KHU VỰC

THÀNH PHỐ VÀ THỊ XÃ TRÊN ĐỊA BÀN

TỈNH GIA LAI ĐÁP ỨNG CHUẨN NGHỀ NGHIỆP

Chuyên ngành: Quản lý Giáo dục

Mã số: 60.14.01.14

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ GIÁO DỤC HỌC

Đà Nẵng - Năm 2015

Công trình được hoàn thành tại

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. NGUYỄN SỸ THƯ

Phản biện 1: PGS.TS. LÊ QUANG SƠN

Phản biện 2: PGS.TS. VÕ NGUYÊN DU

Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng bảo vệ chấm Luận văn tốt

nghiệp Thạc sĩ Giáo dục học, họp tại Đại học Đà Nẵng vào ngày 11

tháng 9 năm 2015

Có thể tìm hiểu luận văn tại:

- Trung tâm Thông tin - Học liệu, Đại học Đà Nẵng

- Thư viện Trường Đại học Sư phạm, Đại học Đà Nẵng

1

MỞ ĐẦU

1. Lý do chọn đề tài

Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XI khẳng định: “Đổi mới cơ chế quản

lý giáo dục, phát triển đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục là khâu

then chốt”.

Trong những năm qua đội ngũ CBQL trường THCS khu vực thành phố

và thị xã trên địa bàn tỉnh Gia Lai đã góp phần quan trọng vào việc nâng cao

dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài của tỉnh. Kết quả đánh giá, xếp

loại CBQL hàng năm theo chuẩn nghề nghiệp cho thấy đội ngũ CBQL

trường THCS khu vực thành phố và thị xã trên địa bàn tỉnh Gia Lai vẫn còn

một số hạn chế; số CBQL trường THCS đạt chuẩn nghề nghiệp ở mức xuất

sắc còn thấp. Xuất phát từ thực tiễn trên, tôi nhận thấy những vấn đề về công

tác phát triển đội ngũ CBQL trường THCS theo chuẩn nghề nghiệp cần phải

có những biện pháp mang tính chiến lược và các biện pháp cụ thể nhằm xây

dựng và phát triển đội ngũ CBQL trường THCS khu vực thành phố, thị xã

trên địa bàn tỉnh Gia Lai theo quy định của chuẩn nghề nghiệp góp phần

nâng cao chất lượng giáo dục THCS của tỉnh. Từ những lý do trên tôi chọn

đề tài nghiên cứu: “Phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường Trung học

cơ sở khu vực thành phố và thị xã trên địa bàn tỉnh Gia Lai đáp ứng

chuẩn nghề nghiệp”.

2. Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng đội ngũ CBQL trường

THCS, đề xuất các biện pháp phát triển đội ngũ CBQL (Hiệu trưởng, Phó

Hiệu trưởng) các trường THCS khu vực thành phố, thị xã trên địa bàn tỉnh

Gia Lai đáp ứng quy định của chuẩn nghề nghiệp trong giai đoạn hiện nay.

3. Đối tượng và khách thể nghiên cứu

3.1. Đối tượng nghiên cứu

Biện pháp phát triển đội ngũ CBQL (Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng)

trường Trung học cơ sở khu vực thành phố, thị xã trên địa bàn tỉnh Gia Lai

đáp ứng chuẩn nghề nghiệp.

2

3.2. Khách thể nghiên cứu

Công tác phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường THCS.

4. Giới hạn phạm vi nghiên cứu

Đề tài tập trung vào biện pháp quản lý của Trưởng phòng Giáo dục và

Đào tạo thành phố, thị xã trên địa bàn tỉnh Gia Lai. Thời gian khảo sát: từ

năm học 2012-2013 đến năm học 2013-2014. Đối tượng khảo sát là Hiệu

trưởng, Phó Hiệu trưởng trường THCS khu vực thành phố và thị xã trên địa

bàn tỉnh Gia Lai.

5. Giả thuyết khoa học

Công tác phát triển đội ngũ CBQL trường THCS khu vực thành phố và

thị xã trên địa bàn tỉnh Gia Lai trong những năm qua đã đạt được một số kết

quả nhất định; tuy nhiên yêu cầu đặt ra so với quy định của chuẩn nghề

nghiệp còn bộc lộ nhiều hạn chế. Nếu có được các biện pháp mang tính khoa

học, đồng bộ, phù hợp sẽ góp phần phát triển đội ngũ CBQL trường THCS

khu vực thành phố và thị xã trên địa bàn tỉnh Gia Lai đáp ứng yêu cầu đổi

mới giáo dục.

6. Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu cơ sở lý luận liên quan đến việc phát triển đội ngũ CBQL

giáo dục nói chung và đội ngũ CBQL ở các trường THCS nói riêng.

- Điều tra, khảo sát thực trạng thực trạng công tác phát triển đội ngũ

CBQL ở các trường THCS khu vực thành phố và thị xã trên địa bàn tỉnh Gia

Lai theo chuẩn nghề nghiệp.

- Đề xuất các biện pháp phát triển đội ngũ CBQL trường THCS khu

vực thành phố và thị xã trên địa bàn tỉnh Gia Lai.

7. Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phối hợp các phương pháp nghiên cứu sau:

- Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận.

- Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn.

- Phương pháp thống kê toán học để xử lý kết quả điều tra.

8. Cấu trúc của luận văn

3

Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, danh mục, tài liệu tham

khảo và phụ lục, nội dung đề tài gồm 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về phát triển đội ngũ CBQL trường THCS

theo quy định chuẩn Hiệu trưởng.

Chương 2: Thực trạng phát triển đội ngũ CBQL trường THCS khu vực

thành phố và thị xã trên địa bàn tỉnh Gia Lai.

Chương 3: Biện pháp phát triển đội ngũ CBQL trường THCS khu vực

thành phố và thị xã trên địa bàn tỉnh Gia Lai đáp ứng chuẩn nghề nghiệp.

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CBQL TRƯỜNG

THCS THEO QUY ĐỊNH CHUẨN HIỆU TRƯỞNG

1.1. TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

1.1.1. Ở nước ngoài

Từ lâu các tác giả ở Châu Âu như: Harold Koontz, Cyril Odonnell,

Heinz Weihrich, Ilina. T.A, Savin N.V đã cho ra đời các tác phẩm nghiên

cứu về nâng cao chất lượng của đội ngũ CBQL. Các quốc gia có nền giáo

dục phát triển luôn coi trọng phát triển đội ngũ giáo viên cũng như CBQL

dựa trên hệ thống chuẩn nghề nghiệp giáo viên và chuẩn Hiệu trưởng.

1.1.2. Ở Việt Nam

Chiến lược phát triển giáo dục giai đoạn 2011-2020 đề ra 8 giải pháp

phát triển giáo dục Việt Nam, trong đó 2 giải pháp “Đổi mới quản lý giáo

dục” là giải pháp đột phá và giải pháp “Phát triển đội ngũ nhà giáo và

CBQL giáo dục” là giải pháp then chốt.

Trong những năm gần đây, có nhiều công trình nghiên cứu, bài viết của

các tác giả bàn về vấn đề xây dựng và phát triển đội ngũ nhà giáo nói chung

và CBQL giáo dục nói riêng, như: Đặng Quốc Bảo, Chu Mạnh Nguyên,

Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Trần Kiểm,… Các công trình nghiên cứu này là cẩm

nang cho các nhà QLGD các cấp trong lý luận cũng như trong thực tiễn

QLGD và quản lý nhà trường. Bên cạnh đó, một số văn Thạc sỹ chuyên

ngành Quản lý Giáo dục đã nghiên cứu nội dung phát triển đội ngũ CBQL

4

trường THCS như: Luận văn của tác giả Nguyễn Ngọc Thạch, Đăk Lăk; tác

giả Trần Văn Lệ, Lâm Đồng…

1.2. CÁC KHÁI NIỆM CHÍNH CỦA ĐỀ TÀI

1.2.1. Quản lý, quản lý giáo dục, quản lý nhà trường

a. Khái niệm quản lý

Quản lý có thể hiểu là quá trình tác động có tổ chức, có hướng đích của

chủ thể quản lý đến khách thể quản lý trong một tổ chức, thông qua công cụ

và phương pháp quản lý nhằm làm cho tổ chức đó vận hành hợp quy luật và

đạt được mục tiêu đã đề ra.

b. Quản lý giáo dục

Quản lý giáo dục là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch,

hợp quy luật của chủ thể quản lý nhằm tổ chức, điều khiển hoạt động của đối

tượng và khách thể quản lý nhằm tổ chức, điều khiển hoạt động của đối

tượng và khách thể quản lý thực hiện mục tiêu giáo dục đã

đề ra.

c. Quản lý nhà trường

Quản lý nhà trường là những tác động hợp quy luật của chủ thể quản lý

nhà trường đến khách thể quản lý nhà trường nhằm đưa ra các hoạt động

giáo dục và dạy học của nhà trường đạt tới mục tiêu phát triển giáo dục của

nhà trường.

1.2.2. Phát triển, đội ngũ, đội ngũ quản lý giáo dục, đội ngũ cán bộ

quản lý trường THCS

a. Phát triển

Phát triển là quá trình tăng trưởng về số lượng và biến đổi về chất của

một sự vật, một hiện tượng đã có, đã được xây dựng nhưng chưa hoàn chỉnh,

chưa đầy đủ, hoặc phải tiếp tục nâng cao chất lượng để đáp ứng yêu cầu của

một thời kỳ mới.

b. Đội ngũ

Đội ngũ là một nhóm người, một tổ chức, tập hợp thành một lực lượng

để thực hiện mục đích.

c. Đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục

5

Đội ngũ CBQL giáo dục là những người được cơ quan nhà nước có

thẩm quyền bổ nhiệm giữ một chức vụ trong bộ máy lãnh đạo quản lý ở các

tổ chức đơn vị giáo dục, cơ sở giáo dục.

d. Đội ngũ cán bộ quản lý trường THCS

Đội ngũ CBQL trường THCS là tập hợp những người Hiệu trưởng, Phó

Hiệu trưởng của các trường THCS trên cùng một địa phương (huyện, tỉnh)

hoặc trong cả nước cùng thực hiện chức năng, nhiệm vụ quản lý giáo dục

trong hệ thống các trường THCS theo quy định của pháp luật.

1.2.3. Phát triển đội ngũ cán bộ quản lý

Phát triển đội ngũ CBQL là xây dựng và phát triển cả ba yếu tố: số

lượng, chất lượng, cơ cấu.

1.2.4. Chuẩn, chuẩn nghề nghiệp, chuẩn Hiệu trưởng

a. Khái niệm chuẩn

Chuẩn được hiểu như một thước đo, một căn cứ để đối chiếu từ đó thực

hiện cho đúng.

b. Khái niệm chuẩn nghề nghiệp

Chuẩn nghề nghiệp là hệ thống các yêu cầu cơ bản đối với một ngành

nghề trong đó có các tiêu chí quy định cụ thể về phẩm chất chính trị, đạo

đức, năng lực chuyên môn, nghiệp vụ, năng lực thực hiện nhiệm vụ hoặc

năng lực quản lý.

c. Khái niệm chuẩn Hiệu trưởng

Chuẩn Hiệu trưởng là hệ thống các yêu cầu cơ bản đối với Hiệu trưởng

về phẩm chất chính trị, đạo đức nghề nghiệp; năng lực chuyên môn; nghiệp

vụ sư phạm; năng lực lãnh đạo, quản lý nhà trường.

1.3. GIÁO DỤC THCS VÀ VAI TRÒ, NHIỆM VỤ CỦA CBQL

TRƯỜNG THCS

1.3.1. Mục tiêu của trường THCS

Mục tiêu của giáo dục THCS nhằm giúp học sinh củng cố và phát triển

những kết quả của giáo dục tiểu học; có học vấn phổ thông ở trình độ cơ sở

6

và những hiểu biết ban đầu về kỹ thuật và hướng nghiệp để tiếp tục học trung

học phổ thông, trung cấp, học nghề hoặc đi vào cuộc sống

1.3.2. Vị trí và nhiệm vụ trường THCS

a. Vị trí trường THCS

lao động.

Trường THCS nằm trong hệ thống giáo dục quốc dân, là một bộ phận

trong hệ thống giáo dục phổ thông. Giáo dục THCS thực hiện trong 4 năm

học, từ lớp 6 đến lớp 9.

b. Nhiệm vụ và quyền hạn trường THCS

Nhiệm vụ và quyền hạn của trường THCS được quy định tại Điều 3,

Điều lệ Trường THCS, trường THPT và trường phổ thông có nhiều cấp học.

1.3.3. Vai trò, nhiệm vụ của CBQL giáo dục trường THCS

a. Vai trò của cán bộ quản lý giáo dục

CBQL giáo dục giữ vai trò quan trọng trong việc tổ chức, quản lý, điều

hành các hoạt động giáo dục.

b. Nhiệm vụ và quyền hạn của Hiệu trưởng

Nhiệm vụ và quyền hạn của Hiệu trưởng trường THCS được quy định

tại Khoản 1, Điều 19 của Điều lệ trường THCS, trường THPT và trường phổ

thông có nhiều cấp học.

c. Nhiệm vụ và quyền hạn của Phó Hiệu trưởng

Nhiệm vụ và quyền hạn của Phó Hiệu trưởng trường THCS được quy

định tại Khoản 2, Điều 19 của Điều lệ trường THCS, trường THPT và

trường phổ thông có nhiều cấp học.

1.4. CÁC QUAN ĐIỂM VÀ YÊU CẦU PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ

CBQL TRƯỜNG THCS

1.4.1. Quan điểm về phát triển đội ngũ CBQL trường THCS

“Chiến lược phát triển giáo dục giai đoạn 2011-2020” đã xác định 8

giải pháp và các bước đi cụ thể. Để đạt được mục tiêu chiến lược đã đề ra,

cần thực hiện tốt 8 giải pháp mà chiến lược đã xác định, trong đó trọng tâm

thực hiện 2 giải pháp: “Đổi mới quản lý giáo dục là giải pháp đột phá và

7

phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục là giải pháp

then chốt”.

1.4.2. Yêu cầu về phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường THCS

a. Về phẩm chất

b. Về năng lực chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm

c. Về năng lực quản lý

1.5. NỘI DUNG PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CBQL THEO CHUẨN

NGHỀ NGHIỆP

1.5.1. Chuẩn nghề nghiệp và đánh giá CBQL theo chuẩn nghề

nghiệp

a. Mục đích ban hành quy định chuẩn Hiệu trưởng

Giúp CBQL tự đánh giá, từ đó xây dựng kế hoạch học tập, rèn luyện, tự

hoàn thiện và nâng cao năng lực lãnh đạo, quản lý nhà trường. Là căn cứ để

cơ quan quản lý giáo dục đánh giá, xếp loại HT và PHT để phục vụ công tác

sử dụng, bổ nhiệm, miễn nhiệm, đào tạo, bồi dưỡng đối với đội ngũ CBQL.

b. Nội dung của "Chuẩn Hiệu trưởng"

Theo Thông tư 29/2009/TT-BGDĐT quy định chuẩn Hiệu trưởng

trường THCS, THPT và trường phổ thông có nhiều cấp học bao gồm 03 tiêu

chuẩn, 23 tiêu chí: tiêu chuẩn 1 về Phẩm chất chính trị và đạo đức nghề

nghiệp; tiêu chuẩn 2 về Năng lực chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm; tiêu

chuẩn 3 về Năng lực quản lý nhà trường. Mỗi tiêu chuẩn gồm các tiêu chí cụ

thể kèm theo.

1.5.2. Nội dung phát triển đội ngũ CBQL theo chuẩn nghề nghiệp

Phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường THCS theo chuẩn Hiệu

trưởng, cần tập trung vào các nội dung sau:

- Công tác quy hoạch, phát triển đội ngũ CBQL.

- Tổ chức đánh giá năng lực quản lý của đội ngũ CBQL.

- Đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ CBQL.

- Thực hiện công tác luân chuyển, bổ nhiệm.

8

- Tạo động lực, môi trường phát triển đội ngũ CBQL theo chuẩn nghề

nghiệp.

1.6. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ

CBQL TRƯỜNG THCS THEO CHUẨN NGHỀ NGHIỆP

1.6.1. Các yếu tố khách quan

- Chất lượng đội ngũ CBQL chưa đồng đều, năng lực lãnh đạo và quản

lý của một số CBQL còn hạn chế.

- Chưa có cơ chế, chính sách tạo động lực mạnh mẽ cho đội ngũ

CBQLGD.

- Số lượng CBQL chưa qua các lớp bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý giáo

dục cũng như bồi dưỡng về nghiệp vụ quản lý tài chính còn khá nhiều.

1.6.2. Các yếu tố chủ quan

- Nhận thức của đội ngũ CBQL về tự bồi dưỡng năng lực chuyên môn

và năng lực quản lý chưa cao.

- Các cơ sở giáo dục chưa coi trọng những minh chứng cho hoạt động

đánh giá CBQLGD theo chuẩn nghề nghiệp.

- Việc tự đánh giá của đội ngũ CBQL chưa thực chất.

- Lực lượng tham gia đánh giá đánh giá CBQL theo chuẩn nghề nghiệp

còn nể nang, chưa chỉ ra được điểm yếu, điểm hạn chế để cá nhân từng

CBQL tiếp thu, điều chỉnh.

TIỂU KẾT CHƯƠNG 1

Để phát triển đội ngũ CBQLGD nhất thiết phải phát triển đội ngũ

CBQL trường THCS đủ về số lượng, đảm bảo về chất lượng và đồng bộ về

cơ cấu. Phát triển đội ngũ CBQLGD nói chung và đội ngũ CBQL trường

THCS nói riêng là phát triển nguồn nhân lực quan trọng nhất đảm bảo sự

phát triển giáo dục. Mọi hoạt động của giáo dục đều hướng đến chuẩn hóa,

trong đó có chuẩn hóa HT, PHT các trường THCS. Muốn phát triển đội ngũ

CBQL trường THCS có hiệu quả phải căn cứ vào chuẩn để xây dựng, phát

triển đội ngũ. Có chuẩn hóa HT, PHT trường THCS thì mới nâng cao được

9

chất lượng đội ngũ HT, PHT, mới nâng cao được chất lượng giáo dục THCS

đáp ứng được yêu cầu đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục

- đào

tạo.

CHƯƠNG 2

THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CBQL TRƯỜNG THCS

KHU VỰC THÀNH PHỐ, THỊ XÃ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH GIA LAI

THEO CHUẨN NGHỀ NGHIỆP

2.1. KHÁI QUÁT VỀ ĐẶC ĐIỂM KINH TẾ - XÃ HỘI, GD&ĐT KHU

VỰC THÀNH PHỐ, THỊ XÃ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH GIA LAI

2.1.1. Vài nét về điều kiện tự nhiên, dân số

Gia Lai là tỉnh nằm ở phía Bắc khu vực Tây Nguyên với 17 đơn vị

hành chính (01 thành phố, 02 thị xã và 14 huyện). Diện tích tự nhiên là

15.536,92 km²; dân số toàn tỉnh có 1.272.792 người, bao gồm 34 cộng đồng

dân tộc cùng sinh sống.

2.1.2 Về tình hình kinh tế - xã hội

a. Về kinh tế: Thành phố Pleiku, thị xã An Khê và thị xã AyunPa là 3

vùng kinh tế trọng điểm của tỉnh Gia Lai. Tốc độ tăng trưởng kinh tế giai

đoạn 2010-2015 đạt 11,9%; GDP bình quân đầu người đạt 34,1 triệu

đồng/năm.

b. Về văn hóa - xã hội: Hạ tầng kinh tế xã hội phát triển, bộ mặt đô thị,

nông thôn có nhiều khởi sắc. Quốc phòng, an ninh được giữ vững; trật tự, an

toàn xã hội được đảm bảo. Hệ thống chính trị ở cơ sở có nhiều chuyển biến

tích cực.

2.1.3. Tình hình phát triển GD&ĐT khu vực thành phố, thị xã trên

địa bàn tỉnh Gia Lai

Trong nhiều năm qua, Giáo dục và Đào tạo khu vực thành phố và thị xã

trên địa bàn tỉnh Gia Lai đã có sự phát triển mạnh mẽ về quy mô, mạng lưới

trường lớp. Thành phố Pleiku, thị xã An Khê, thị xã AYunPa hiện có 131

trường (45 trường mầm non, 52 trường tiểu học, 30 trường THCS và 04

trường Tiểu học & THCS).

10

2.1.4. Tình hình phát triển các trường THCS khu vực thành phố,

thị xã trên địa bàn tỉnh Gia Lai

Hiện nay, khu vực thành phố Pleiku, thị xã AYunPa, thị xã An Khê có

33 trường THCS và trường phổ thông có hai cấp học (29 trường THCS và 04

trường Tiểu học & THCS); bình quân có 9,3 lớp/trường và 37,9 học

sinh/lớp; số học sinh đi học đúng độ tuổi đạt 91,3%; có 07 trường đạt chuẩn

quốc gia (đạt tỷ lệ: 21,2%).

2.2. TỔ CHỨC KHẢO SÁT

2.2.1. Mục đích khảo sát

Đánh giá thực trạng đội ngũ CBQL trường THCS khu vực thành phố,

thị xã trên địa bàn tỉnh Gia Lai theo các yêu cầu của Chuẩn Hiệu trưởng

trường THCS, trường THPT và trường phổ thông có nhiều cấp học, làm cơ

sở để xác định các biện pháp phát triển đội ngũ CBQL trường THCS theo

chuẩn nghề nghiệp đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông.

2.2.2. Nội dung khảo sát

- Khảo sát, đánh giá thực trạng về quy mô, cơ cấu, phẩm chất và năng

lực đội ngũ CBQL trường THCS đáp ứng chuẩn nghề nghiệp.

- Khảo sát, đánh giá, phân tích các biện pháp đang thực hiện.

2.2.3. Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp nghiên cứu lý luận.

- Phương pháp thực tiễn.

- Phương pháp thống kê toán học.

2.2.4. Địa bàn khảo sát và khách thể khảo sát

Số trường THCS thuộc thành phố Pleiku, thị xã An Khê, thị xã

AyunPa tham gia khảo sát: 33 trường. Tổng số khách thể tham gia khảo sát:

202.

2.3. THỰC TRẠNG ĐỘI NGŨ CBQL TRƯỜNG THCS KHU VỰC

THÀNH PHỐ, THỊ XÃ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH GIA LAI

2.3.1. Thực trạng về số lượng của đội ngũ cán bộ quản lý trường

THCS theo chuẩn nghề nghiệp

11

Hiện nay, khu vực thành phố và thị xã trên địa bàn tỉnh Gia Lai có 29

trường THCS và 04 trường Tiểu học & THCS với 80 CBQL trường học (31

HT, 49 PHT - trong đó có 03 PHT bậc tiểu học thuộc trường phổ thông có 2

cấp học). Tuy nhiên, còn 02 trường trên địa bàn huyện AYunPa chưa có HT

và 01 trường trên địa bàn huyện An Khê chưa có PHT.

2.3.2. Thực trạng về cơ cấu của đội ngũ CBQL trường THCS khu

vực thành phố, thị xã trên địa bàn tỉnh Gia Lai theo chuẩn nghề nghiệp

a. Độ tuổi của CBQL trường THCS năm học 2014-2015

Hiệu trưởng có tuổi đời trên 50 chiếm đa số (74,2%), không có Hiệu

trưởng tuổi đời dưới 31 tuổi. Độ tuổi bình quân của đội ngũ Phó Hiệu trưởng

có tuổi đời dưới 50 tuổi chiếm 63,3% cơ bản đảm bảo yêu cầu về số lượng,

chất lượng và tính kế thừa.

b. Về cơ cấu giới tính

Tỷ lệ nữ là Hiệu trưởng trường THCS là 12,9% thấp hơn nhiều so với

Hiệu trưởng là nam; tỷ lệ nữ là Phó Hiệu trưởng trường THCS chiếm 40,8%

cơ bản tương đương với Phó Hiệu trưởng là nam. Như vậy, số lượng nữ

CBQL chưa tương xứng với tỉ lệ nữ giáo viên của thành phố,

thị xã.

2.3.3. Thực trạng về trình độ đào tạo, năng lực, phẩm chất đội ngũ

cán bộ quản lý trường THCS theo chuẩn nghề nghiệp

a. Về trình độ đào tạo, trình độ lý luận chính trị

- 100% CBQL có trình độ trình độ chuyên môn đạt chuẩn và trên

chuẩn, trong đó có 83,8% CBQL có trình độ trên chuẩn; 66,3% CBQL có

trình độ trung cấp lý luận chính trị, 1,3% CBQL có trình độ cao cấp chính trị.

93,8% CBQL là đảng viên; 2,5% CBQL là người dân tộc thiểu số.

- Có 38,8% CBQL có trình độ tin học từ A trở lên; 48,8% CBQL có

chứng chỉ ngoại ngữ từ A trở lên, 7,5% CBQL có trình độ cử nhân Ngoại

ngữ; 50% CBQL đã qua bồi dưỡng về QLGD.

b. Về thâm niên quản lý

12

CBQL có thâm niên quản lý lâu năm nhất là 28 năm, ít nhất là 01 năm;

bình quân số năm tham gia làm công tác quản lý của đội ngũ CBQL khoảng

từ 08 đến 16 năm chiếm đa số.

c. Về phẩm chất chính trị, đạo đức của đội ngũ CBQL theo chuẩn

nghề nghiệp

Đội ngũ CBQL có lập trường, quan điểm chính trị vững vàng, gương

mẫu chấp hành đường lối chủ trương của Đảng, hiểu biết và thực hiện đúng

pháp luật, chế độ chính sách, quy định của Nhà nước, tin tưởng tuyệt đối vào

sự lãnh đạo của Đảng.

* Mức độ đáp ứng về năng lực chuyên môn và nghiệp vụ sư phạm của

đội ngũ CBQL trường THCS khu vực thành phố, thị xã trên địa bàn tỉnh Gia

Lai

Năng lực chuyên môn và nghiệp vụ sư phạm, quản lý của đội ngũ

CBQL trường THCS khu vực thành phố, thị xã trên địa bàn tỉnh Gia Lai

được đánh giá tốt. CBQL trước khi được bổ nhiệm chức vụ PHT, HT đều có

thâm niên giảng dạy ít nhất là 5 năm. Tuy nhiên, CBQL có khả năng sử dụng

thành thạo CNTT và biết một ngoại ngữ còn hạn chế; công tác xây dựng kế

hoạch của nhà trường phù hợp với tầm nhìn chiến lược và các chương trình

hành động của nhà trường chưa tốt.

* Đánh giá về thực hiện chức năng quản lý cũng như các nhiệm vụ

quản lý của đội ngũ CBQL theo chuẩn Hiệu trưởng trường THCS ở khu vực

thành phố, thị xã trên địa bàn tỉnh Gia Lai

Đội ngũ CBQL trường THCS được đánh giá đã thực hiện tốt các chức

năng quản lý nhưng so với chuẩn Hiệu trưởng trường THCS thì mức độ xuất

sắc của CBQL còn thấp.

Khả năng thể hiện tầm nhìn chiến lược của đội ngũ CBQL trường

THCS chưa đáp ứng được yêu cầu mới trong công tác quản lý giáo dục hiện

nay. Công tác quản lý hành chính, tài chính của nhà trường chưa thực sự tốt.

2.3.4. Đánh giá chung về thực trạng đội ngũ CBQL

b. Về ưu điểm

13

+ Đội ngũ CBQL chấp hành tốt đường lối, chủ trương của Đảng, chính

sách, pháp luật của Nhà nước; bám sát chức năng, nhiệm vụ của người quản

lý.

+ Việc tuyển chọn, quy hoạch tạo nguồn CBQL triển khai có hiệu quả.

Công tác bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, luân chuyển CBQL thực hiện nghiêm túc,

đúng quy trình.

+ Đội ngũ CBQL trường THCS cơ bản đáp ứng được yêu cầu đặt ra.

+ Trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của đội ngũ CBQL trường THCS cơ

bản đáp ứng chuẩn nghề nghiệp và yêu cầu đặt ra.

b. Về hạn chế

+ Công tác đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho đội ngũ CBQL chưa được

quan tâm đúng mức.

+ Đội ngũ CBQL chưa đảm bảo tính cân đối về độ tuổi và tính

kế thừa.

+ Một số CBQL lớn tuổi chậm đổi mới tư duy quản lý. Khả năng phân

tích, dự báo, tầm nhìn chiến lược của một số CQBL còn hạn chế.

2.4. THỰC TRẠNG VỀ CÔNG TÁC PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CBQL

TRƯỜNG THCS KHU VỰC THÀNH PHỐ, THỊ XÃ TRÊN ĐỊA BÀN

TỈNH GIA LAI

2.4.1. Về công tác quy hoạch, bổ nhiệm đội ngũ CBQL trường

THCS

Công tác quy hoạch, bổ nhiệm đội ngũ CBQL trường THCS được triển

khai thực hiện tương đối tốt. Cán bộ, giáo viên thuộc diện quy hoạch được

xem xét điều chỉnh, bổ sung hàng năm nhưng chưa thường xuyên.

2.4.2. Về công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ CBQL trường THCS

đáp ứng yêu cầu đổi mới

Phòng GD&ĐT, UBND thành phố, thị xã đã cử CBQL tham gia các

khóa đào tạo, bồi dưỡng về công tác quản lý, chính trị. Tuy nhiên, phòng

GD&ĐT thành phố, thị xã chưa xây dựng được kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng

cụ thể, chưa có các biện pháp khuyến khích CBQL, đội ngũ kế cận đi học.

14

2.4.3. Về tạo động lực và môi trường làm việc cho đội ngũ CBQL

trường THCS

Các chế độ chính sách đối với đội ngũ CBQL trường THCS thực hiện

tốt, cơ chế quản lý cán bộ, kiểm tra, giám sát chặt chẽ. Điều kiện, phương

tiện làm việc của CBQL trường THCS đã có nhiều cải thiện. Tuy nhiên, vẫn

còn một số hạn chế như: chưa tạo điều kiện về nguồn kinh phí để tổ chức

cho đội ngũ CBQL trường THCS tham quan, học tập kinh nghiệm quản lý;

số CBQL chưa được tham gia học lớp trung cấp lý luận chính trị còn nhiều

(32,5%).

2.4.4. Về công tác kiểm tra, đánh giá đội ngũ CBQL trường THCS

Phòng GD&ĐT thành phố, thị xã trên địa bàn tỉnh Gia Lai đã xây dựng

kế hoạch kiểm tra, đánh giá hoạt động quản lý của đội ngũ CBQL và triển

khai đầy đủ các bước đánh giá CBQL theo chuẩn nghề nghiệp. Tuy nhiên,

công tác kiểm tra, đánh giá đội ngũ CBQL chưa được chú trọng, ít có tác

dụng động viên, khuyến khích; việc đánh giá còn mang nặng tính thành tích,

còn cả nể, chưa thực chất.

2.5. ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN ĐỘI

NGŨ CBQL TRƯỜNG THCS THEO CHUẨN NGHỀ NGHIỆP

2.5.1. Những thuận lợi và khó khăn

a. Thuận lợi

- Ngành GD&ĐT luôn nhận được sự quan tâm, chỉ đạo sâu sát của các

cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương.

- Đội ngũ CBQL đã nỗ lực, cố gắng vươn lên, tự khẳng định mình.

- Cơ cấu, chất lượng đội ngũ CBQL cơ bản đảm bảo theo quy định.

b. Khó khăn

- Cơ chế chính sách quản lý trường THCS chưa thực sự tạo được tính

tự chủ để đội ngũ CBQL thực hiện nhiệm vụ được giao.

- Mặt trái của cơ chế thị trường đã ảnh hưởng không nhỏ đến sự phát

triển GD&ĐT, một số CBQL cũng bị ảnh hưởng của các tác động tiêu

cực này.

15

2.5.2. Những ưu điểm, hạn chế

a. Ưu điểm

- Các phòng GD&ĐT đã thực hiện các biện pháp để phát triển đội ngũ

CBQL trường THCS theo chuẩn nghề nghiệp tương đối đồng bộ.

- Các chế độ chính sách đối với đội ngũ CBQL được thực hiện tốt.

Công tác kiểm tra, giám sát chặt chẽ tạo nên môi trường pháp lý khá thuận

lợi để phát triển đội ngũ CBQL trường THCS đáp ứng theo chuẩn

nghiệp.

nghề

- Điều kiện, phương tiện làm việc của đội ngũ CBQL trường THCS đã

có sự cải thiện đáng kể.

b. Hạn chế

- Việc đề bạt, bổ nhiệm CBQL một số trường THCS tại thị xã An Khê

và thị xã AYunPa thời gian qua đôi khi chưa kịp thời.

- Công tác quy hoạch, xây dựng đội ngũ kế cận tại trường THCS chưa

thực sự được quan tâm đúng mức, chưa có kế hoạch dài hạn và tầm nhìn

chiến lược trong công tác cán bộ.

- Việc đào tạo, bồi dưỡng về trình độ lý luận chính trị, quản lý giáo dục,

quản lý tài chính cho đội ngũ CBQL chưa kịp thời.

- Công tác kiểm tra, đánh giá cán bộ có lúc có nơi chưa được

trọng.

chú

- Chưa giao quyền tự chủ về nhân sự, tài chính cho các nhà trường.

2.5.3. Nguyên nhân của những hạn chế

- Một bộ phận CBQL chưa thực sự phấn đấu vươn lên, còn thụ động,

trông chờ, ỷ lại, thiếu năng động, sáng tạo.

- Việc đào tạo, bồi dưỡng các mặt cho đội ngũ CBQL trường THCS

chưa được quan tâm.

- Công tác quy hoạch, tuyển chọn, bổ nhiệm chưa chú trọng đến cơ cấu

CBQL là nữ.

16

- Việc tạo động lực, môi trường phát triển đội ngũ CBQL trường THCS

theo chuẩn nghề nghiệp chưa được quan tâm đúng mức. Chưa giao quyền tự

chủ về nhân sự, tài chính cho các nhà trường.

TIỂU KẾT CHƯƠNG 2

Qua nghiên cứu thực trạng đội ngũ CBQL trường THCS khu vực thành

phố và thị xã trên địa bàn tỉnh Gia Lai cho thấy: đội ngũ CBQL đủ về số

lượng, cơ cấu khá hợp lý, cơ bản đáp ứng được về phẩm chất đạo đức và

năng lực lãnh đạo, quản lý chuyên môn hiện nay. Tuy nhiên, để đội ngũ

CBQL trường THCS khu vực thành phố và thị xã trên địa bàn tỉnh Gia Lai

đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục trong giai đoạn hiện nay và đạt các tiêu

chuẩn của chuẩn Hiệu trưởng trường THCS, THPT và trường phổ thông có

nhiều cấp học do Bộ GD&ĐT ban hành, đội ngũ CBQL trường THCS cần

được quan tâm, phát triển hoàn thiện hơn.

Công tác quy hoạch, bổ nhiệm đội ngũ CBQL trường THCS, công tác

đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ CBQL đáp ứng yêu cầu đổi mới; việc tạo động

lực và môi trường làm việc cho đội ngũ CBQL; công tác kiểm tra, đánh giá

đội ngũ CBQL trường THCS khu vực thành phố, thị xã trên địa bàn tỉnh Gia

Lai chưa được quan tâm đúng mức do đó đã ảnh hưởng không nhỏ đến hiệu

quả quản lý nhà trường.

Từ việc khảo sát, phân tích trên đây, chúng tôi mạnh dạn đề xuất các

biện pháp nhằm phát triển đội ngũ CBQL trường THCS khu vực thành phố,

thị xã trên địa bàn tỉnh Gia Lai đáp ứng chuẩn nghề nghiệp.

CHƯƠNG 3

BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CBQL TRƯỜNG THCS KHU

VỰC THÀNH PHỐ VÀ THỊ XÃ TRÊN ĐỊA BÀN

TỈNH GIA LAI ĐÁP ỨNG CHUẨN NGHỀ NGHIỆP

3.1. CÁC NGUYÊN TẮC ĐỀ XUẤT BIỆN PHÁP

17

3.1.1. Tính kế thừa

3.1.2. Tính thực tiễn

3.1.3. Tính pháp lý

3.1.4. Tính hệ thống

3.2. CÁC BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI CBQL TRƯỜNG THCS

THEO CHUẨN NGHỀ NGHIỆP

3.2.1. Quy hoạch, phát triển đội ngũ CBQL trường THCS theo

chuẩn nghề nghiệp

a. Mục tiêu, ý nghĩa của biện pháp

Xây dựng được đội ngũ CBQL kế cận đủ về số lượng, đồng bộ về cơ

cấu, đảm bảo chất lượng; có phẩm chất đạo đức nghề nghiệp tốt, năng lực

chuyên môn vững vàng, được đào tạo, bồi dưỡng về năng lực lãnh đạo, quản

lý một cách toàn diện.

b. Nội dung chủ yếu của biện pháp

Xây dựng và hoàn thiện dự báo về đội ngũ CBQL trường THCS của

thành phố, thị xã. Xây dựng quy hoạch chức danh HT, PHT đáp ứng theo

các yêu cầu của Chuẩn nghề nghiệp. Làm tốt công tác dự báo, bảo đảm về số

lượng, hợp lý về cơ cấu, độ tuổi, chú ý tỷ lệ nữ trong quy hoạch CBQL của

nhà trường. Rà soát, đánh giá, nhận xét cán bộ đã được quy hoạch, bổ sung

nhân tố mới và đưa ra khỏi danh sách quy hoạch những người không còn đủ

điều kiện. Tạo điều kiện cho cán bộ, giáo viên đã thuộc diện quy hoạch được

học tập, bồi dưỡng nâng cao trình độ lý luận chính trị, năng lực lãnh đạo,

quản lý.

c. Cách thức thực hiện biện pháp

Xác định tính chính xác, khách quan nhu cầu về số lượng, chất lượng,

cơ cấu đội ngũ CBQL trường THCS của địa phương. Xây dựng kế hoạch

thực hiện việc quy hoạch, bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, luân chuyển, miễn nhiệm.

Phòng GD&ĐT tham mưu UBND thành phố, thị xã ban hành quy trình

tuyển chọn, bổ nhiệm CBQL trường THCS.

18

3.2.2. Tổ chức đánh giá năng lực quản lý của đội ngũ cán bộ quản

lý trường THCS theo chuẩn nghề nghiệp

a. Mục tiêu, ý nghĩa của biện pháp

Làm rõ năng lực trình độ thực sự, kết quả công tác, phẩm chất chính trị,

đạo đức, lối sống theo chuẩn nghề nghiệp, đồng thời làm căn cứ để các cấp

quản lý giáo dục xem xét bố trí, sử dụng, bổ nhiệm,

đào tạo, bồi dưỡng theo kế hoạch.

b. Nội dung chủ yếu của biện pháp

Xây dựng kế hoạch kiểm tra công tác quản lý đội ngũ CBQL trường

THCS thông qua kiểm tra chuyên môn, kiểm tra hồ sơ quản lý, kiểm tra các

hoạt động quản lý giáo dục và dạy học…Hướng việc kiểm tra của phòng

GD&ĐT thành phố, thị xã trở thành hoạt động tự kiểm tra của từng CBQL.

Tăng cường công tác kiểm tra đột xuất; việc đánh giá, xếp loại CBQL trường

THCS phải căn cứ vào các tiêu chuẩn và tiêu chí đã được chuẩn Hiệu trưởng

quy định.

c. Cách thức thực hiện biện pháp

Phòng GD&ĐT thành phố, thị xã bố trí chuyên viên phụ trách các bậc

học làm công tác kiểm tra, xây dựng mạng lưới cộng tác viên thanh tra. Xây

dựng kế hoạch kiểm tra, đồng thời xây dựng tiêu chí đánh giá, xếp loại từng

học kỳ, từng năm học cho CBQL trường THCS theo chuẩn nghề nghiệp

3.2.3. Đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trường THCS

theo chuẩn nghề nghiệp

a. Mục tiêu, ý nghĩa của biện pháp

Đào tạo, bồi dưỡng để nâng cao năng lực quản lý là yêu cầu mang tính

tất yếu trong sự nghiệp phát triển giáo dục. Đào tạo, bồi dưỡng phải toàn

diện về nội dung, đa dạng về phương thức và hình thức tổ chức theo nội

dung, cách thức thực hiện.

b. Nội dung chủ yếu của biện pháp

Xác định nhu cầu và mục tiêu, yêu cầu đào tạo, bồi dưỡng, điều kiện

và hoàn cảnh của những CBQL có nhu cầu hoặc do yêu cầu phải nâng cao