Tiểu luận Ứng dụng phương pháp san bằng mũ để dự báo tình hình sản xuất sản phẩm trong bộ phận camera của Công ty Samsung electronic tại Bắc Ninh giai đoạn 2016-2017

MỤC LỤC

DANH MỤC HÌNH ẢNH

LỜI NÓI ĐẦU

Lý do chọn đề tài

Trong hoạt động của mỗi kinh tế xã hội của mỗi quốc gia, mỗi vùng lãnh

thổ, mỗi đơn vị hoạt động kinh doanh đều vì mục đích lợi nhuận kinh tế, tức là

mục tiêu lợi nhuận.Tuy nhiên không chỉ bó hẹp trong phạm vi kinh tế mà còn trong

tất cả các lĩnh vực khác trong đời sống xã hội, chúng ta phải biết những gì về quá

khứ, hiện tại và cả tương lai để từ đó chúng ta có thể đưa ra những định hướng,

những quyết định đúng đắn nhất.Để làm được điều này, hiện nay trong nước và

trên thế giới người ta đã áp dụng những phương pháp khác nhau, nhưng trong đó đó

có một phương pháp sử dụng một các hiệu quả và phổ biến đó là phương pháp

phân tích dữ liệu và dự báo kinh tế

Vì những quyết định hôm nay có ảnh hưởng đến tương lai của tổ chức,

nhưng tương lai là bất định, nên hầu như mọi tổ chức: lớn, vùa và nhỏ, tư và công

đều sử dụng dự báo. Các bộ phận chức năng như tài chính, marketing, nhan sự, sản

xuất.Ngòai ra, tổ chức chính phủ phi chính phủ, các câu lạc bộ xã hội,..đều sử dụng

nó.Chúng ta có thể dự báo hàng ngày, hàng tháng, hàng tháng, hàng quý, hàng năm

hay vài năm

Cho đến nay có rất nhiều phương pháp khác nhau.Nhưng những phương pháp dự

báo phổ biến chỉ được phát triển gần đây là: phương pháp phân tích, phương pháp san

bằng mũ, phương pháp ARIMA.Cùng với sự phát triển của các phương pháp dự báo,

kiến thức bộ môn Phân tích và dự báo kinh tế, cùng những hiểu biết bên ngoài nên em đã

chọn đề tài: “ Ứng dụng phương pháp san bằng mũ để dự báo tình hình sản xuất

sản phẩm trong bộ phận camera của công ty Samsung electronic tại Bắc Ninh giai

đoạn 2016-2017 ”.Trong thời gian thực tập chuyên ngành này em nhận được sự giúp đỡ

nhiệt tình của cô giáo Trần Thu Phương và cô giáo Nguyễn Thị Kim Tuyến. Bản thân

em đã cố gắng tìm hiểu những nội dung liên quan đạt được mục đích là tìm hiểu thêm

về lĩnh vực dự báo, tạo điều kiện củng cố kiến thức, trình độ nghiệp vụ cho bản thân

Mục đích nghiên cứu

Nhằm tăng cường áp dụng CNTT vào hoạt động kinh doanh của doanh

nghiệp phù hợp với vấn đề cấp thiết hiện nay. Áp dụng công cụ thông tin vào dự

báo tình hình sản xuất sẽ làm hoạt động sản xuất ngày càng đạt hiệu quả đem lại

doanh thu và lợi nhuận lớn cho doanh nghiệp

Mục tiêu nghiên cứu

Trong phần báo cáo này, em xin trình bày về phương pháp dự báo san bằng

mũ nói chung và tình hình sản xuất trong bộ phận camera của công ty Samsung

electronic tại Bắc Ninh

Phân tích được phương dự báo san bằng mũ và ứng dụng phần mềm

Microsoft Excel cho phương pháp dự báo này

Qua đó, xây dựng được demo ứng dụng thực nghiệm phần mềm Microsoft

Excel trong dự báo san bằng mũ dự báo tình hình sản xuất sản phẩm trong bộ phận

camera của công ty Samsung electronic tại Bắc Ninh giai đoạn 2016-2017

Đối tượng phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu của đề tài gồm:

- Các nghiệp vụ trong dự báo, phương pháp san bằng mũ

- Phần mềm hỗ trợ dự báo Microsoft Excel

- Chương trình biểu diễn ứng dụng phần mềm Microsoft Excel cho dự

báo

Phạm vi nghiên cứu của đề tài

Đề tài ở mức dự báo tình hình sản xuất của một bộ phận trong một công ty

sản xuất, làm phương hướng xử lý yêu cầu ở doanh nghiệp

Phương pháp nghiên cứu

Thu thập tài liệu của các tác giả, các sách giáo trình đã được xuất bản và tình

hình thực tế sản xuất của công ty

Nghiên cứu và phát triển lý thuyết phục vụ đề tài

Ý nghĩa khoa học và giá trị thực tiễn của đề tài

- Ý nghĩa khoa học:

Đề xuất giải pháp tối ưu cho tình hình sản xuất tại bộ phận camera của công

ty Samsung

- Ý nghĩa thực tiễn:

Kết quả nghiên cứu đánh giá tình hình sản xuất trong bộ phận camera của

công ty Samsung

Kết quả nghiên cứu có thể dùng để định hướng mức sản xuất tối đa phù hợp

cho nhu cầu đáp ứng thị trường

Bố cục đề tài

Ngoài lời mở đầu và kết luận, nội dung chính đề tài của em gồm 3 chương:

Chương 1: Tổng quan về dự báo và phần mềm Microsoft Excel

Chương 2: Khảo sát và quy trình nghiệp vụ ứng dụng phương pháp san bằng

mũ để dự báo tình hình sản xuất sản phẩm trong bộ phận camera của công ty

Samsung electronic tại Bắc Ninh giai đoạn 2016-2017

Chương 3: Ứng dụng phần mềm phần mềm Microsoft Excel cho dự báo

Chương 1.

TỔNG QUAN VỀ DỰ BÁO VÀ

PHẦN MỀM MICROSOFT EXCEL

1.1 Tổng quan về dự báo

1.1.1. Khái niệm

Khái niệm:

Trong kinh doanh các nhà quản trị đều phải có một phương pháp tiếp cận

đối với dự báo là phần quan trọng trong hoạch định kế hoạch kinh doanh.Việc ước

lượng hay tính toán nhu cầu tương lai cho sản phẩm hoặc dịch vụ và các nguồn lực

cần thiết để sản xuất sản phẩm hoặc dịch vụ đó, trong hiện tại họ xác định hướng

tương lai cho các hoạt động sẽ thực hiện còn được gọi là dự báo

Như vậy, dự báo là một khoa học và nghệ thuật tiên đoán những sự việc

xảy ra trong tương lai trên cơ sở phân tích khao học và các dữ liệu thu thập được

Khi tiến hành dự báo ta căn cứ vào việc thu thập xử lý số liệu trong quá khứ

và hiện tại để xác định xu hướng và hiện tại để xác định xu hướng vận động của

hiện tượng trong tương lai nhờ vào một số mô hình toán học

Dự báo có thể là một dự đoán chủ quan hoặc trực giác về tương lai. Nhưng để

cho dự báo được chính xác hơn người ta cố loại trừ những tính chủ quan của người dự

báo

Ngày nay, dự báo rất quan trọng trong tất cả các ngành, lĩnh vực đều quan

tâm

1.1.2. Ý nghĩa và vai trò của phân tích dữ liệu dự báo trong quá trình ra quyết

định kinh doanh

1.1.2.1. Ý nghĩa

- Dùng để dự báo các mức độ tương lai của hiện tượng, từ đó giúp các nhà

quản trị doanh nghiệp chủ động trog việc đề ra các kế hoạch và các quyết định cần

thiết phục vụ cho quá trình sản xuất kinh doanh, đầu tư, quảng bá, quy mô sản

xuất, kênh phân phối sản phẩm,… và chuẩn bị đầy đủ điều kiện cơ sở vật chất, kỹ

thuật cho sự phát triển trong thời gian tới

- Nâng cao khả năng cạnh tranh thị trường nếu công tác dự báo thực hiện tốt.

- Dự báo chính xác sẽ giảm bớt mức độ rủi ro cho doanh nghiệp nói riêng và

toàn bộ nền kinh tế nói chung

- Nhà hoạch định kinh doanh có thể đưa ra các chính sách phát triển kinh tế

văn hóa xã hội trong toàn bộ nền kinh tế nhờ vào dự báo chính xác hay không

- Nhờ có dự báo các chính sách kinh tế, các kế hoạch và chương trình phát

triển được xây dựng có cơ sở khoa học và đem lại hiệu quả kinh tế cao

1.1.2.2. Vai trò

- Dự báo tạo ra lợi thế cạnh tranh

- Công tác dự báo là một bộ phận không thể thiếu trong hoạt động của các

doanh nghiệp, trong từng phòng ban như: phòng Kinh doanh, Marketing, phòng sản

xuất, phòng Nhân sự - tài chính

1.2. Các loại dự báo

1.2.1. Căn cứ vào độ dài thời gian

Dự báo có thể phân thành ba loại:

- Dự báo dài hạn: Là những dự báo có thời gian dự báo từ 5 năm trở lên.

Thường dùng để dự báo những mục tiêu, chiến lược về kinh tế chính trị, khoa học

kỹ thuật trong thời gian dài ở tầm vĩ mô

- Dự báo trung hạn: Là những dự báo có thời gian dự báo từ 3 đến 5 năm.

Thường phục vụ cho việc xây dựng những kế hoạch trung hạn về kinh tế văn hoá

xã hội… ở tầm vi mô và vĩ mô

- Dự báo ngắn hạn: Là những dự báo có thời gian dự báo dưới 3 năm, loại

dự báo này thường dùng để dự báo hoặc lập các kế hoạch kinh tế, văn hoá, xã hội

chủ yếu ở tầm vi mô và vĩ mô trong khoảng thời gian ngắn nhằm phục vụ cho công

tác chỉ đạo kịp thời.Cách phân loại này chỉ mang tính tương đối tuỳ thuộc vào từng

loại hiện tượng để quy định khoảng cách thời gian cho phù hợp với loại hiện tượng

đó: ví dụ trong dự báo kinh tế, dự báo dài hạn là những dự báo có tầm dự báo trên 5

năm, nhưng trong dự báo thời tiết, khí tượng học chỉ là một tuần. Thang thời gian

đối với dự báo kinh tế dài hơn nhiều so với thang thời gian dự báo thời tiết. Vì vậy,

thang thời gian có thể đo bằng những đơn vị thích hợp (ví dụ: quý, năm đối với dự

báo kinh tế và ngày đối với dự báo dự báo thời tiết)

1.2.2. Dựa vào các phương pháp dự báo

Dự báo có thể chia thành 3 nhóm

- Dự báo bằng phương pháp chuyên gia: Loại dự báo này được tiến hành trên

cơ sở tổng hợp, xử lý ý kiến của các chuyên gia thông thạo với hiện tượng được

nghiên cứu, từ đó có phương pháp xử lý thích hợp đề ra các dự đoán, các dự đoán

này được cân nhắc và đánh giá chủ quan từ các chuyên gia. Phương pháp này có ưu

thế trong trường hợp dự đoán những hiện tượng hay quá trình bao quát rộng, phức

tạp, chịu sự chi phối của khoa học - kỹ thuật, sự thay đổi của môi trường, thời tiết,

chiến tranh trong khoảng thời gian dài. Một cải tiến của phương pháp Delphi – là

phương pháp dự báo dựa trên cơ sở sử dụng một tập hợp những đánh giá của một

nhóm chuyên gia. Mỗi chuyên gia được hỏi ý kiến và rồi dự báo của họ được trình

bày dưới dạng thống kê tóm tắt. Việc trình bày những ý kiến này được thực hiện

một cách gián tiếp ( không có sự tiếp xúc trực tiếp) để tránh những sự tương tác

trong nhóm nhỏ qua đó tạo nên những sai lệch nhất định trong kết quả dự báo. Sau

đó người ta yêu cầu các chuyên gia duyệt xét lại những dự báo của họ trên cơ sở

tóm tắt tất cả các dự báo có thể có những bổ sung thêm

- Dự báo theo phương trình hồi quy: Theo phương pháp này, mức độ cần dự

báo phải được xây dựng trên cơ sở xây dựng mô hình hồi quy, mô hình này được

xây dựng phù hợp với đặc điểm và xu thế phát triển của hiện tượng nghiên cứu.

Để xây dựng mô hình hồi quy, đòi hỏi phải có tài liệu về hiện tượng cần dự báo và

các hiện tượng có liên quan. Loại dự báo này thường được sử dụng để dự báo trung

hạn và dài hạn ở tầm vĩ mô

- Dự báo dựa vào dãy số thời gian: Là dựa trên cơ sở dãy số thời gian phản

ánh sự biến động của hiện tượng ở những thời gian đã qua để xác định mức độ của

hiện tượng trong tương lai

1.2.3. Căn cứ vào nội dung (đối tượng dự báo)

Có thể chia dự báo thành: Dự báo khoa học, dự báo kinh tế, dự báo xã hội,

dự báo tự nhiên, thiên văn học…

- Dự báo khoa học: Là dự kiến, tiên đoán về những sự kiện, hiện tượng,

trạng thái nào đó có thể hay nhất định sẽ xảy ra trong tương lai. Theo nghĩa hẹp

hơn, đó là sự nghiên cứu khoa học về những triển vọng của một hiện tượng nào đó,

chủ yếu là những đánh giá số lượng và chỉ ra khoảng thời gian mà trong đó hiện

tượng có thể diễn ra những biến đổi

- Dự báo kinh tế: Là khoa học dự báo các hiện tượng kinh tế trong tương lai.

Dự báo kinh tế được coi là giai đoạn trước của công tác xây dựng chiến lược phát

triển kinh tế - xã hội và dự án kế hoạch dài hạn; không đặt ra những nhiệm vụ cụ

thể, nhưng chứa đựng những nội dung cần thiết làm căn cứ để xây dựng những

nhiệm vụ đó. Dự báo kinh tế bao trùm sự phát triển kinh tế và xã hội của đất nước

có tính đến sự phát triển của tình hình thế giới và các quan hệ quốc tế. Thường

được thực hiện chủ yếu theo những hướng sau: dân số, nguồn lao động, việc sử

dụng và tái sản xuất chúng, năng suất lao động; tái sản xuất xã hội trước hết là vốn

sản xuất cố định: sự phát triển của cách mạng khoa học – kĩ thuật và công nghệ và

khả năng ứng dụng vào kinh tế; mức sống của nhân dân, sự hình thành các nhu cầu

phi sản xuất, động thái và cơ cấu tiêu dùng, thu nhập của nhân dân; động thái kinh

tế quốc dân và sự chuyển dịch cơ cấu (nhịp độ, tỉ lệ, hiệu quả); sự phát triển các

khu vực và ngành kinh tế (khối lượng động thái, cơ cấu, trình độ kĩ thuật , bộ máy,

các mối liên hệ liên ngành); phân vùng sản xuất, khai thác tài nguyên thiên nhiên và

phát triển các vùng kinh tế trong nước, các mối liên hệ liên vùng; dự báo sự phát

triển kinh tế của thế giới kinh tế. Các kết quả dự báo kinh tế cho phép hiểu rõ đặc

điểm của các điều kiện kinh tế - xã hội để đặt chiến lược phát triển kinh tế đúng

đắn, xây dựng các chương trình, kế hoạch phát triển một cách chủ động, đạt hiệu

quả cao và vững chắc

- Dự báo xã hội: Dự báo xã hội là khoa học nghiên cứu những triển vọng cụ

thể của một hiện tượng, một sự biến đổi, một quá trình xã hội, để đưa ra dự báo

hay dự đoán về tình hình diễn biến, phát triển của một xã hội

- Dự báo tự nhiên, thiên văn học, loại dự báo này thường bao gồm:

+ Dự báo thời tiết: Thông báo thời tiết dự kiến trong một thời gian nhất định

trên một vùng nhất định. Trong dự báo thời tiết có dự báo chung, dự báo khu vực,

dự báo địa phương, v.v. Về thời gian, có dự báo thời tiết ngắn (1-3 ngày) và dự báo

thời tiết dài (tới một năm)

+ Dự báo thuỷ văn: Là loại dự báo nhằm tính để xác định trước sự phát triển

các quá trình, hiện tượng thuỷ văn xảy ra ở các sông hồ, dựa trên các tài liệu liên

quan tới khí tượng thuỷ văn. Dự báo thuỷ văn dựa trên sự hiểu biết những quy luật

phát triển của các quá trình, khí tượng thuỷ văn, dự báo sự xuất hiện của hiện

tượng hay yếu tố cần quan tâm. Căn cứ thời gian dự kiến, dự báo thuỷ văn được

chia thành dự báo thuỷ văn hạn ngắn (thời gian không quá 2 ngày), hạn vừa (từ 2

đến 10 ngày); dự báo thuỷ văn mùa (thời gian dự báo vài tháng); cấp báo thuỷ văn:

thông tin khẩn cấp về hiện tượng thuỷ văn gây nguy hiểm. Theo mục đích dự báo,

có các loại: dự báo thuỷ văn phục vụ thi công, phục vụ vận tải, phục vụ phát

điện,v.v. Theo yếu tố dự báo, có: dự báo lưu lượng lớn nhất, nhỏ nhất, dự báo lũ,

v.v…

+ Dự báo địa lý: Là việc nghiên cứu về hướng phát triển của môi trường địa

lí trong tương lai, nhằm đề ra trên cơ sở khoa học những giải pháp sử dụng hợp lí

và bảo vệ môi trường

+ Dự báo động đất: Là loại dự báo trước địa điểm và thời gian có khả năng

xảy ra động đất. Động đất không đột nhiên xảy ra mà là một quá trình tích luỹ lâu

dài, có thể hiện ra trước bằng những biến đổi địa chất, những hiện tượng vật lí,

những trạng thái sinh học bất thường ở động vật,.v.v. Việc dự báo thực hiện trên

cơ sở nghiên cứu bản đồ phân vùng động đất và những dấu hiệu báo trước. Cho

đến nay, chưa thể dự báo chính xác về thời gian động đất sẽ xảy ra

1.3 Các phương pháp dự báo

1.3.1. Phương pháp dự báo định tính

Các phương pháp này dựa trên cơ sở nhận xét của những nhân tố nhân quả,

dựa theo doanh số của từng sản phẩm hay dịch vụ riêng biệt và dựa trên những ý

kiến về các khả năng có liên hệ của những nhân tố nhân quả này trong tương lai

(Những phương pháp này có liên quan đến mức độ phức tạp khác nhau, từ những

khảo sát ý kiến được tiến hành một cách khoa học để nhận biết về các sự kiện

tương lai)

Ưu điểm: Dễ dàng thực hiện, không đòi hỏi kiến thức về các mô hình toán

hoặc kinh tế lượng, thường được chấp nhận

Nhược điểm: Mang tính chủ quan rất cao, không chuẩn, mất nhiều năm để

trở thành người có khả năng phán đoán đúng. Không có phương pháp hệ thống để

đánh giá và cải thiện mức độ chính xác

Dưới đây là các dự báo định tính thường dùng:

Lấy ý kiến của ban điều hành

Phương pháp này được sử dụng rộng rãi ở các doanh nghiệp. Khi tiến hành

dự báo, họ lấy ý kiến của các nhà quản trị cấp cao, những người phụ trách các công

việc, các bộ phận quan trọng của doanh nghiệp, và sử dụng các số liệu thống kê về

những chỉ tiêu tổng hợp: doanh số, chi phí, lợi nhuận...Ngoài ra cần lấy thêm ý kiến

của các chuyên gia về marketing, tài chính, sản xuất, kỹ thuật

Ưu điểm: của phương pháp này là thu thập được nhiều kinh nghiệm từ nhiều

chuyên gia khác nhau

Nhược điểm: lớn nhất của phương pháp này là có tính chủ quan của các thành

viên và ý kiến của người có chức vụ cao nhất thường chi phối ý kiến của những người

khác

Lấy ý kiến của người bán hàng

Ưu điểm: phương pháp này là những người bán hàng tiếp xúc thường xuyên

với khách hàng, do đó họ hiểu rõ nhu cầu, thị hiếu của người tiêu dùng. Họ có thể

dự đoán được lượng hàng tiêu thụ tại khu vực mình phụ trách

Tập hợp ý kiến của nhiều người bán hàng tại nhiều khu vực khác nhau, ta có

được lượng dự báo tổng hợp về nhu cầu đối với loại sản phẩm đang xét

Nhược điểm: phương pháp này là phụ thuộc vào đánh giá chủ quan của

người bán hàng. Một số có khuynh hướng lạc quan đánh giá cao lượng hàng bán ra

của mình. Ngược lại, một số khác lại muốn giảm xuống để dễ đạt định mức

Phương pháp chuyên gia (Delphi)

Phương pháp này thu thập ý kiến của các chuyên gia trong hoặc ngoài doanh

nghiệp theo những mẫu câu hỏi được in sẵn và được thực hiện như sau:

- Mỗi chuyên gia được phát một thư yêu cầu trả lời một số câu hỏi phục vụ

cho việc dự báo

- Nhân viên dự báo tập hợp các câu trả lời, sắp xếp chọn lọc và tóm tắt lại

các ý kiến của các chuyên gia

- Dựa vào bảng tóm tắt này nhân viên dự báo lại tiếp tục nêu ra các câu hỏi

để các chuyên gia trả lời tiếp

- Tập hợp các ý kiến mới của các chuyên gia. Nếu chưa thỏa mãn thì tiếp tục

quá trình nêu trên cho đến khi đạt yêu cầu dự báo

Phương pháp này là tránh được các liên hệ cá nhân với nhau, không xảy ra va

chạm giữa các chuyên gia và họ không bị ảnh hưởng bởi ý kiến của một người nào

đó có ưu thế trong số người được hỏi ý kiến

Phương pháp điều tra người tiêu dùng

Phương pháp này sẽ thu thập nguồn thông tin từ đối tượng người tiêu dùng

về nhu cầu hiện tại cũng như tương lai. Cuộc điều tra nhu cầu được thực hiện bởi

những nhân viên bán hàng hoặc nhân viên nghiên cứu thị trường. Họ thu thập ý kiến

khách hàng thông qua phiếu điều tra, phỏng vấn trực tiếp hay điện thoại... Cách

tiếp cận này không những giúp cho doanh nghiệp về dự báo nhu cầu mà cả trong

việc cải tiến thiết kế sản phẩm. Phương pháp này mất nhiều thời gian, việc chuẩn

bị phức tạp, khó khăn và tốn kém, có thể không chính xác trong các câu trả lời của

người tiêu dùng

Ưu điểm: Cách tốt nhất để dự báo nhu cầu, sở thích của họ qua dự định mua

sắm của họ, điều tra được thị hiếu của khách hàng để cải tiến sản phẩm.

Nhược điểm: Phù hợp cho các sản phẩm công nghiệp, tính chính xác của dữ

liệu

1.3.2. Phương pháp dự báo định lượng

Mô hình dự báo định lượng dựa trên số liệu quá khứ, những số liệu này giả

sử có liên quan đến tương lai và có thể tìm thấy được. Tất cả các mô hình dự báo

theo định lượng có thể sử dụng thông qua chuỗi thời gian và các giá trị này được

quan sát đo lường các giai đoạn theo từng chuỗi

Ưu điểm:

- Kết quả dự báo hoàn toàn khách quan

- Có phương pháp đo lường độ chính xác dự báo

- Tốn ít thời gian để tìm ra kết quả dự báo

Nhược điểm:

- Chỉ dự báo tốt trong thời gian ngắn và trung hạn

- Không có phương pháp nào có thể đưa đầy đủ những yếu tố bên ngoài có

tác động đến kết quả dự báo vào mô hình

Tính chính xác của dự báo

Tính chính xác của dự báo đề cập đến độ chênh lệch của dự báo với số liệu

thực tế. Bởi vì dự báo được hình thành trước khi số liệu thực tế xảy ra, vì vậy tính

chính xác của dự báo chỉ có thể đánh giá sau khi thời gian đã qua đi. Nếu dự báo

càng gần với số liệu thực tế, ta nói dự báo có độ chính xác cao và lỗi trong dự báo

càng thấp

Gọi: : giá trị thực tại giai đoạn t

: giá trị dự báo tại giai đoạn t

n: số giai đoạn

Sai số dự báo: e_t= -

Nếu một mô hình được đánh giá là tốt thì sai số dự báo phải tương đối nhỏ

Tiêu chí

1. Sai số trung bình

Công thức tính

ME =

2. Sai số trung bình tuyệt đối

3. Sai số phần trăm trung bình

MAE =

MPE = x 100%

4. Sai số phần trăm trung bình tuyệt đối MAPE = x 100%

5. Sai số bình phương trung bình MSE =

6. Sai số bình phương trung bình chuẩn RMSE =

+ Sai số của dự báo:

+ Sai số dự báo là sự chênh lệch giữa mức độ thực tế và mức độ tính toán

theo mô hình dự báo

+ Sai số dự báo phụ thuộc vào 03 yếu tố: độ biến thiên của tiêu thức trong

thời kỳ trước, độ dài của thời gian của thời kỳ trước và độ dài của thời kỳ dự đoán

+ Vấn đề quan trọng nhất trong dự báo bằng ngoại suy hàm xu thế là lựa

chọn hàm xu thế, xác định sai số dự đoán và khoảng dự đoán:

- Công thức tính sai số chuẩn ()

Trong đó:

: Sai số chuẩn

: Giá trị hàm xu thế

N: Số các mức độ trong dãy số

P: Số các tham số cần tìm trong mô hình xu thế

Công thức này được dùng để lựa chọn dạng hàm xu thế (so sánh các sai số

chuẩn tính được) sai số nào nhỏ nhất chứng tỏ rằng hàm tương ứng với sai số sẽ

xấp xỉ tốt nhất và được lựa chọn làm hàm xu thế để dự đoán. Thông thường để

việc dự đoán được tiến hành đơn giản ta vẫn chọn hàm xu thế làm hàm tuyến tính

Công thức tính sai số dự báo:

= δ_y

Trong đó:

: Sai số của dự báo

n: số lượng các mức độ (n=10)

L: tầm xa của dự báo

: sai số chuẩn

+ Hệ số tương quan

Khái niệm: Hệ số tương quan là chỉ tiêu đánh giá mức độ chặt chẽ của mối

liên hệ tương quan tuyến tính đơn

Tác dụng:

Xác định cường độ của mối liên hệ từ đó chọn ra nguyên nhân chủ yếu hoặc

thứ yếu đốivới hiện tượng nghiên cứu

Xác định chiều hướng cụ thể của mối liên hệ (thuận – nghịch)

Hệ số tương quan còn dùng trong nhiều trường hợp dự đoán thống kê và tính

sai số của dự đoán

Công thức tính:

Như vậy, dấu của hệ số tương quan r phụ thuộc vào dấu của hệ số b vì

phương sai luôn mang dấu dương

Các tính chất của hệ số tương quan: Miền xác định: –1 ≤ r ≤ 1

r > 0: Mối liên hệ tươngquantuyến tính thuận

r < 0: Mối liên hệ tươngquantuyến tính nghịch

r = ± 1: Mối liên hệ hàmsố hoàn toàn chặt chẽ

r = 0: Không có mối liên hệ tương quan tuyến tính giữa x và y

r càng gần1: Mối liên hệ càng chặt chẽ (cường độ mối liên hệ)

r > 0,9: Mối liên hệ rất chặt chẽ

0,7 ≤ r ≤0,9: Mối liên hệ tương đối chặt chẽ

0,5≤r ≤0,7: Mối liên hệ bình thường

r < 0,5 : Mối liên hệ hết sức lỏng lẻo

+ Hệ số xác định (): Hệ số xác định dùng để đánh giá sự phù hợp của mô

hình, nó chobiết tỷ lệ % thay đổi của y được giải thích bởi mô hình

1.4. Tổng quan phần mềm Microsoft Excel

1.4.1. Khái niệm phần mềm Microsoft Excel

Excel

là trình ứng dụng bảng tính trong Windows, thuộc bộ công cụ văn phòng

Microsoft Office (MsOffice). Excel là ứng dụng đa văn bản – nghĩa là có thể

mở đồng thời nhiều hơn một cửa sổ văn bản. Các thao tác trong Excel tuân theo

tiêu chuẩn của Windows, như: làm việc với cửa sổ, các hộp đối thoại, hệ thống

menu, sử dụng mouse, các biểu tượng, lệnh...

Excel có thể được cài đặt một cách độc lập, nhưng thông thường là qua bộ c

ài đặtMsO

fice. Đường dẫn đến chương trình EXCEL.EXE thường là ...Programs\MosoftOf

fice

1.4.2. Các chức năng chính của Excel

Là một ứng dụng bảng tính, mỗi cửa sổ văn bản của Excel là một

WorkBook, trong đó gồm nhiều Sheet – mỗi Sheet có thể là bảng tính, biểu đồ hoặc

macro bảng tính. Các Sheet có thể độc lập hoặc phụ thuộc nhau tùy vào sự tổ chức

của người sử dụng. Khi lưu (save) WorkBook, Excel tự động thêm phần mở rộng

là XLS

Chức năng chính của Excel bao gồm:

- Tính toán, phân tích, tạo biểu đồ, lập báo cáo... trên các dữ liệu được tổ ch

ức theo dạng bảng 2 chiều (mô hình quan hệ)

- Chia sẻ dữ liệu với các ứng dụng khác

Các chức năng này một phần được thực hiện thông qua các hàm đã được thiết kế

sẵn hoặc hàm do người sử dụng tự tạo; phần khác thông qua các công cụ được tổ chức

trong hệ thống menu hoặc biểu tượng lệnh. Là ứng dụng trong bộ MsOffice nên Excel

được tối ưu hóa để sử dụng các tính năng bổsung, như nhập văn bản từ Word, tạo chữ

nghệ thuật từ WordArt, chèn văn bản toán học từ Equation, bổ sung hình ảnh từ ClipArt

Gallery... Ngược lại, Excel cũng cung cấp các phương thức để các ứng dụng khác có thể

sử dụng được các chức năng mạnh của nó

Ngoài ra, Excel còn được thiết kế để có thể sử dụng các nguồn dữ liệu từ

các ứng dụngkhác, như dữ liệu từ FoxPro, từ Lotus 1-2-3…

Giao diện Excel:

Hình 1.1: Giao diện phần mềm Microsoft Excel

1.4.3. Các thành phần của Excel

Workbook: Trong Excel, một workbook là một tập tin mà trên đó bạn làm

việc (tính toán, vẽ đồ thị, …) và lưu trữ dữ liệu. Vì mỗi workbook có thể chứa

nhiều sheet (bảng tính), do vậy bạn có thể tổ chức, lưu trữ nhiều loại thông tin có

liên quan với nhau chỉ trong một tập tin (file). Một workbook chứa rất nhiều

worksheet hay chart sheet tùy thuộc vào bộ nhớ máy tính của bạn.

Worksheet: Còn gọi tắt là sheet, là nơi lưu trữ và làm việc với dữ liệu, nó còn

được gọi là bảng tính. Một worksheet chứa nhiều ô (cell), các ô được tổ chức thành

các cột và các dòng. Worksheet được chứa trong workbook. Một Worksheet chứa

được 16,384 cột và 1,048,576 dòng (phiên bản cũ chỉ chứa được 256 cột và 65,536

dòng).

Chart sheet: Cũng là một sheet trong workbook, nhưng nó chỉ chứa một đồ

thị. Một chart sheet rất hữu ích khi bạn muốn xem riêng lẻ từng đồ thị. Sheet tabs:

Tên của các sheet sẽ thể hiện trên các tab đặt tại góc trái dưới của cửa sổ

workbook. Để di chuyển từ sheet này sang sheet khác ta chỉ việc nhấp chuột vào tên

sheet cần đến trong thanh sheet tab.

Nút lệnh Office: chứa các lệnh rất thường hay sử dụng như tạo tập tin mới,

mở tập tin, lưu tập tin, … và danh mục các tập tin đã mở trước đó. Nút lệnh Office

giống như thực đơn File của các phiên bản trước.

Chúng ta có thể chế biến thành các lệnh truy cập nhanh chứa các lệnh mà ta

hay sử dụng nhất. Nhấn vào để mở danh mục các lệnh và vào các lệnh cần cho

hiện lên thanh lệnh truy cập nhanh. Nếu các nút lệnh ở đây còn quá ít bạn có thể

nhấn chọn More Commands… để mở cửa sổ điều chế thanh lệnh truy cập nhanh.

Ribbon: Excel 2010 thay đổi giao diện người dùng từ việc sử dụng các thanh

thực đơn truyền thống thành các cụm lệnh dễ dàng truy cập được trình bày ngay

trên màn hình gọi là Ribbon. Có các nhóm Ribbon chính: Home, Insert, Page Layout,

Formulas, Data, Reviews, View, Developer, Add-Ins.

Home: Là nơi chứa các nút lệnh được sử dụng thường xuyên trong quá trình

làm việc như: cắt, dán, sao chép, định dạng tài liệu, các kiểu mẫu có sẵn, chèn hay

xóa dòng hoặc cột, sắp xếp, tìm kiếm, lọc dữ liệu,…

Insert: Chèn các loại đối tượng vào bảng tính như: bảng biểu, vẽ sơ đồ, đồ

thị, ký hiệu, …

Page Layout: Chứa các nút lệnh về việc hiển thị bảng tính và thiết lập in

ấn.

Formulas: Chèn công thức, đặt tên vùng (range), công cụ kiểm tra theo dõi

công thức, điều khiển việc tính toán của Excel.

Data: Các nút lệnh thao đối với dữ liệu trong và ngoài Excel, các danh sách,

phân tích dữ liệu,…

Review: Các nút lệnh kiễm lỗi chính tả, hỗ trợ dịch từ, thêm chú thích vào

các ô, các thiết lập bảo vệ bảng tính.

View: Thiết lập các chế độ hiển thị của bảng tính như: phóng to, thu nhỏ,

chia màn hình, …

Developer: Tab này mặc định được ẩn vì nó chỉ hữu dụng cho các lập trình

viên, những người có hiểu biết về VBA. Để mở nhóm này nhấn vào nút Office

>Excel Options>Popular>Chọn Show Developer tab in the Ribbon

Add-Ins: Tab này chỉ xuất hiện khi Excel mở một tập tin có sử dụng các tiện

ích bổ sung, các hàm bổ sung

Sử dụng thực đơn ngữ cảnh (shortcut menu)

Khi muốn thực hiện một thao tác nào đó trên đối tượng (ô, vùng, bảng biểu,

đồ thị, hình vẽ…) trong bảng tính, bạn hãy nhấp phải chuột lên đối tượng đó. Lập

tức một thanh thực đơn hiện ra chứa các lệnh thông dụng có thể hiệu chỉnh hay áp

dụng cho đối tượng mà bạn chọn