Tiềm năng địa du lịch đảo Phú Quý, tỉnh Bình Thuận

Tạp chí Phát triển Khoa học và Công nghệ – Khoa học Tự nhiên, 4(SI):SI126-SI135  
Bài Nghiên cứu  
Open Access Full Text Article  
Tiềm Năng Địa Du Lịch Đảo Phú Quý, Tỉnh Bình Thuận  
Hoàng Thị Phương Chi1,2,*, Hà Quang Hải1,2, Nguyễn Thị Quế Nam1,2  
TÓM TẮT  
Đảo Phú Quý, tỉnh Bình Thuận cách thành phố Phan Thiết 120 km về phía Đông Nam, nơi mà sự  
phá hủy lâu dài của sóng, gió, mưa trên các vật liệu núi lửa giữa biển khơi để cấu thành bốn di  
sản địa mạo có giá trị cả về khoa học và bổ sung (văn hóa, thẩm mỹ và sinh thái), trong đó núi lửa  
phun nổ Cao Cát xứng đáng là di sản cấp khu vực (Nam Trung Bộ); các di sản núi lửa núi Cấm, Bờ  
biển xâm thực gành Hang – bãi Nhỏ và Đảo núi lửa hòn Tranh là di sản cấp địa phương (cấp tỉnh).  
Những vách núi chênh vênh để lộ các lớp trầm tích vụn thô dốc nghiêng do phun nổ; địa hình  
bờ biển xâm thực như gành đá, mũi đá, vách đá… đủ hình dạng, sắc màu gắn với địa danh như  
gò Móng Tay, vũng Gấm, vũng Bàn, mũi Xương Cá, vũng Phật, bàu Mực Khô, hòn Đen, hòn Giữa,  
hòn Đỏ… là những giá trị khoa học nổi bật của di sản. Các di tích văn hóa Sa Huỳnh (niên đại cách  
nay 2.500 – 3.000 năm) phát hiện ở núi Cao Cát; những ngôi chùa cổ kính Linh Sơn, Linh Bửu; điểm  
nhìn biển, trời Phú Quý từ hải đăng núi Cấm hay các rạn san hô đa sắc màu ở đảo hòn Tranh… là  
những giá trị bổ sung làm tăng thêm chất lượng của các di sản địa mạo đảo Phú Quý. Diễn giải các  
giá trị khoa học và bổ sung của các di sản địa mạo của hòn đảo này bằng sách báo, mô hình, hình  
ảnh… sẽ thúc đẩy địa du lịch – một ngách của du lịch bền vững đang được nhiều nước, nhất là sự  
ra đời hàng loạt Công viên Địa chất trên thế giới.  
Use your smartphone to scan this  
QR code and download this article  
Từ khoá: địa du lịch, di sản địa mạo, đảo Phú Quý  
du khách thăm quan chỉ là những hoạt động tự phát,  
thiếu những lộ trình thăm quan và những diễn giải về  
GIỚI THIỆU  
Địa du lịch là loại hình du lịch giúp duy trì và tăng  
tài nguyên thiên nhiên và văn hóa cho du khách một  
cường đặc điểm đặc sắc của một vùng lãnh thổ tập  
cách khoa học.  
trung vào các đặc điểm địa chất, môi trường, văn  
1Khoa Môi trường, Trường Đại học Khoa  
học Tự nhiên  
2Đại học Quốc gia Tp. Hồ Chí Minh  
Bài báo này trình bày sơ bộ về giá trị khoa học và giá  
trị bổ sung của bốn di sản địa mạo nổi bật đảo Phú  
Quý làm cơ sở phát triển hoạt động địa du lịch cho  
hoá, thẩm mỹ, di sản và phúc lợi của cư dân địa  
phương 1. Địa du lịch bao gồm hai hợp phần “địa”  
(geo-) và “du lịch” (-tourism), trong đó “địa” nghĩa là  
hòn đảo này – một khuynh hướng đang thịnh hành  
“địa học”, bao gồm các dạng thành tạo (form), các quá  
Liên hệ  
tại nhiều nơi trên thế giới.  
trình địa chất (process), và thời gian địa chất (time);  
Hoàng Thị Phương Chi, Khoa Môi trường,  
Trường Đại học Khoa học Tự nhiên  
hợp phần “du lịch” trong khái niệm này quan tâm đến  
PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU  
khía cạnh: Nguồn cung ( upply): làm thế nào để phát  
Đại học Quốc gia Tp. Hồ Chí Minh  
Email: [email protected]u.vn  
Bài báo thực hiện dựa trên ba nhóm phương pháp  
chính là 1) tổng hợp các nghiên cứu về địa chất, địa  
mạo khu vực; 2) khảo sát thực địa bổ sung và 3) xác  
định các geosite cho khu vực nghiên cứu theo hướng  
triển các điểm đến – nhu cầu (demand): du khách  
trong nước và quốc tế2. Địa du lịch phát triển toàn  
diện, bao gồm giới vô sinh (địa chất, khí hậu, cảnh  
quan), hữu sinh (động thực vật) và văn hoá (tâm linh,  
lịch sử, khảo cổ). Nhờ vậy, loại hình du lịch này có  
thể đáp ứng mục tiêu phát triển bền vững.  
Phú Quý, là huyện đảo của tỉnh Bình uận, nơi cảnh  
quan địa mạo núi lửa và bãi biển còn hoang sơ, nơi có  
sự đa dạng về văn hóa; nghề truyền thống ở đây là  
đánh bắt và chế biến hải sản và nông, lâm nghiệp. Từ  
khi những “cây” điện gió mọc lên và tuyến tàu cao tốc  
Phan iết – Phú Quý hoạt động, du lịch hòn đảo này  
đã khởi sắc, du khách đến đảo gia tăng nhanh, năm  
2019, Phú Quý đón 42.300 lượt khách. Tuy vậy, hoạt  
động du lịch tại đây đang ở buổi sơ khai, những home-  
Lịch sử  
• Ngày nhận: 06/8/2020  
• Ngày chấp nhận: 23/10/2020  
• Ngày đăng: 21/12/2020  
dẫn của Reynard3,4  
.
Khu vực đảo Phú Quý hiện chưa có nhiều nghiên cứu  
về địa chất địa mạo và cũng chưa có bản đồ địa chất  
của đảo nên bài báo chủ yếu dựa vào nghiên cứu của  
Lê Đức An, Trần Đức ạnh và cộng sự5,6 kết hợp  
với nghiên cứu của Khương Văn Hải7 làm cơ sở cho  
các khảo sát thực địa về đặc điểm địa chất, địa mạo  
đảo Phú Quý. ời gian khảo sát là từ 4/4/2019 đến  
8/4/2019 trên các tuyến quanh đảo và hòn Tranh (hòn  
lẻ lớn nhất của đảo). Từ kết quả thực địa, nhóm tác giả  
tiến hành đánh giá kiểm kê các vị trí khảo sát và định  
DOI : 10.32508/stdjns.v4i1.997  
Bản quyền  
© ĐHQG Tp.HCM. Đây là bài báo công bố  
mở được phát hành theo các điều khoản của  
the Creative Commons Attribution 4.0  
International license.  
stay chỉ là những nơi lưu trú thông thường; hướng dẫn hướng phát triển các địa điểm có đặc tính địa học lý  
Trích dẫn bài báo này: Chi H T P, Hải H Q, Nam N T Q. Tiềm Năng Địa Du Lịch Đảo Phú Quý, Tỉnh Bình  
Thuận . Sci. Tech. Dev. J. - Nat. Sci.; 4(SI):SI126-SI135.  
SI126  
Tạp chí Phát triển Khoa học và Công nghệ – Khoa học Tự nhiên, 4(SI):SI126-SI135  
thú cũng như giá trị khoa học và bổ sung theo định - Các trầm tích Holocen có nguồn gốc biển (mQ2) và  
nghĩa của Reynard để đề xuất các geosite cho khu vực  
nghiên cứu. Giá trị khoa học của geosite dựa vào 4  
tiêu chí: tính toàn vẹn, đại diện, hiếm quý, cổ địa lý và  
giá trị bổ sung bao gồm: giá trị sinh thái, thẩm mỹ và  
gió (vQ2) hình thành thềm biển cao 2–5 m, các đụn  
cát và các bãi biển hiện đại. ành phần trầm tích  
gồm chủ yếu cát hạt nhỏ màu xám, xám vàng chứa  
vụn sinh vật biển (vỏ sò, san hô).  
văn hóa3,4  
.
Khí hậu, hải văn  
KHU VỰC NGHIÊN CỨU  
Phú Quý thuộc vùng khí hậu hải dương nhiệt đới gió  
mùa á xích đạo. Gió hoạt động theo mùa: gió mùa Tây  
Nam thổi từ tháng 5 đến tháng 9, gió mùa Đông Bắc  
từ tháng 11 đến tháng 3 năm sau. Các tháng 4 và 10  
là thời gian gió mùa chuyển hướng, tốc độ gió trung  
bình năm là 5,7m/s lớn gấp 2 – 3 lần so với tốc độ gió  
trong đất liền. Phú Quý thường chịu ảnh hưởng của  
bão và áp thấp nhiệt đới. Bão đổ bộ nhiều nhất vào  
tháng 11 chiếm 36%, sau đó đến tháng 10 chiếm 28%,  
tháng 12 chiếm 16% tổng số bão và áp thấp nhiệt đới  
cả năm7. Sóng do gió, bão là nguyên nhân gây xâm  
thực mạnh mẽ bờ biển đảo, nhưng cũng là nhân tố  
điêu khắc sự đa dạng địa hình ven biển.  
Đảo Phú Quý (còn gọi là cù lao u hay cù lao Khoai  
Xứ) là một cụm đảo có tổng diện tích 17,9 km2 nằm  
cách thành phố Phan iết 120 km về phía Đông  
Nam. Phú Quý là hòn đảo lớn nhất (Hình 1), những  
đảo nhỏ hơn gồm: hòn Tranh, hòn Trứng – hòn Trào  
ở phía nam, hòn Đỏ, hòn Đen, hòn Giữa ở phía bắc.  
Đảo Phú Quý trong khung tọa độ địa lý:  
Từ 10º28’58” đến 10º33’35” Vĩ độ Bắc.  
Từ 108º55’13” đến 108º58’12” Kinh độ Đông.  
Đặc trưng tự nhiên của khu vực nghiên cứu  
Địa hình  
Địa hình đảo Phú Quý giảm dần độ cao từ Bắc xuống  
Nam, hai núi cao là núi Cấm cao 107,2 m; núi Cao Cát  
cao 89 m; ở trung tâm đảo phân bố các thềm biển 15  
– 20 m, 5 m và 2 m, các đụn cát cao 10 – 15 m; các bãi  
biển nhỏ hẹp rải rác quanh đảo5,6. Sự phá hủy của  
sóng biển vào nền đá bazan dòng chảy, đá vụn núi lửa  
hay đá cát kết đã tạo nên sự đa dạng địa hình bờ biển  
xâm thực.  
Chế độ mưa phân theo hai mùa khá rõ rệt. Mùa mưa  
gần như trùng với thời kỳ gió mùa Tây Nam và thường  
kéo dài 7 tháng (từ tháng 5 đến tháng 11, lượng mưa  
trung bình đều trên 100 mm).  
ủy triều thuộc loại hỗn hợp, độ lớn triều trung bình  
1,6 m, lớn nhất 2,2 m, nhỏ nhất 0,3m. Biển Phú Quý  
thuộc khu vực nước trồi mạnh8, sinh vật phù du và  
sinh vật đáy phát triển nên sản lượng hải sản cao.  
Địa tầng  
- Hệ tầng mũi Né, trầm tích biển tuổi Pleistocen sớm  
Nước dưới đất  
1−2  
– giữa (mQ1  
mn), chủ yếu là cát kết hạt nhỏ màu  
Là đảo nhỏ nhưng Phú Quý có nguồn nước dưới đất  
dồi dào. Các hệ tầng trầm tích và phun trào đều chứa  
nước. Tổng trữ lượng nước ngọt trên đảo khoảng 6,08  
xám, đá hệ tầng lộ tại chân vách biển gành Hang. Hệ  
tầng mũi Né là hệ tầng có tuổi cổ nhất lộ trên đảo.  
- Hệ tầng Phan iết, trầm tích biển tuổi Pleistocen  
muộn, thời sớm (mQ13−1pt), thành phần trầm tích đến 7,28 triệu m3. Trữ lượng khai thác tiềm năng trên  
đảo vào khoảng 2,5 đến 3,6 triệu m3 chiếm 40,8 đến  
50,4% tổng trữ lượng nước ngọt trên đảo. eo số  
liệu điều tra năm 2011, mức độ khai thác trên đảo vào  
khoảng 86,3 đến 95,5 nghìn m3/tháng chiếm 2,6 đến  
3,7% trữ lượng khai thác tiềm năng7. Nước ngọt dồi  
dào sẽ là thế mạnh của đảo trong phát triển các ngành  
kinh tế như nông, lâm nghiệp cũng như du lịch.  
gồm cát thạch anh hạt nhỏ ít bột màu đỏ, vàng cam  
phân bố trên diện tích rộng ở trung tâm đảo.  
- Hệ tầng Phú Quý, bazan dòng chảy và phun nổ  
tuổi Pleistocen muộn, thời giữa (β/Q13−2pq). ành  
phần thạch học chủ yếu là bazan olivin đặc sít hoặc lỗ  
rỗng; cát kết tuf chứa các mảnh, mảnh đá, sắc cạnh,  
khối đá, bom núi lửa. Đá hệ tầng phân bố diện rộng ở  
khu vực núi Cấm, núi Cao Cát và, dải ven biển gành  
Hang – bãi Nhỏ.  
- Trầm tích biển tuổi Pleistocen muộn, thời muộn.  
(mQ13−3) lộ chủ yếu ở phía đông nam và phía nam.  
ành phần trầm tích gồm cát sạn chứa vụn vỏ sò,  
vụn san hô màu xám trắng, gắn kết từ vừa tới chặt (đá  
chai hoặc cát kết dính). Đá chai (còn gọi là đá quánh)  
trong quá khứ đã được dân đảo khai thác để xây dựng  
nhà và các cơ sở hạ tầng.  
Tài nguyên biển  
Đáy biển ven bờ có hai hệ sinh thái là san hô và cỏ  
biển. ảm cỏ biển bao quanh đảo rộng khoảng 100  
m, có nơi đến 200 m. San hô cứng có gần 140 loài,  
trong đó, chiếm ưu thế lớn là Acropora cùng sự hiện  
diện của Seriatopora tạo nên đặc trưng rạn san hô nơi  
đây9.  
SI127  
Tạp chí Phát triển Khoa học và Công nghệ – Khoa học Tự nhiên, 4(SI):SI126-SI135  
Hình 1: Vị trí đảo Phú Quý  
thờ Công chúa Bàn Tranh, Vạn An ạnh nơi lưu giữ  
gần 100 bộ xương cốt gồm cá voi, rùa da, Chùa Linh  
Quang) và bảy di tích lịch sử – văn hoá cấp tỉnh, cùng  
nhiều lễ hội văn hóa rất đặc sắc như lễ hội rước sắc  
Đặc trưng văn hóa của khu vực nghiên cứu  
Phú Quý có 3 xã: Long Hải, Ngũ Phụng và Tam  
anh. Số dân trên đảo khoảng trên 28.000 người,  
mật độ dân là 1.580 người/km2 10. Các di tích khảo  
cổ cho thấy chủ nhân đầu tiên của đảo là cư dân Sa  
Huỳnh, tiếp theo là Chămpa. Cuối thế kỷ 16 – đầu thế  
kỷ 17, hòn đảo bình an này chào đón các ngư dân từ  
các tỉnh miền Trung. Vào thế kỷ 17, một số người Hoa  
cũng hòa nhập vào cộng đồng cư dân Phú Quý. Quá  
trình sinh sống các dân tộc Chăm, Kinh, Hoa đã tạo  
ầy và lễ hội cầu Ngư11  
.
KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU  
Các di sản địa mạo  
Kết quả tổng hợp tài liệu, khảo sát thực địa và đánh  
giá giá trị khoa học đã xác định đảo Phú Quý có bốn di  
sản địa mạo (Hình 2) bao gồm: núi lửa vòm núi Cấm,  
núi lửa phun nổ Cao Cát, bờ biển xâm thực gành Hang  
nên một bản sắc văn hóa riêng cho đảo Phú Quý11  
Đảo hiện có 35 di tích tôn giáo, tín ngưỡng, trong  
.
đó có ba di tích lịch sử – văn hóa cấp quốc gia (Đền – bãi Nhỏ và đảo núi lửa hòn Tranh, trong đó núi lửa  
SI128  
 
Tạp chí Phát triển Khoa học và Công nghệ – Khoa học Tự nhiên, 4(SI):SI126-SI135  
Hình 2: Các di sản địa mạo đảo Phú Quý  
phun nổ Cao Cát là di sản cấp khu vực (Nam Trung  
Bộ), ba di sản còn lại thuộc cấp địa phương (tỉnh).  
Núi lửa vòm núi Cấm  
Giá trị khoa học  
Núi Cấm cao 108 m là núi lửa kiểu vòm, lộ bazan màu  
xám đen đặc sít, vỏ phong hóa dày kết tảng, rắn chắc,  
những khối lăn kích thước tới 1 m3. Phía dưới chân  
núi lộ bazan phong hóa bóc cầu (Hình 3 và 4).  
Giá trị bổ sung  
Hình 3: Khối bazan lăn dọc đường lên núi Cấm  
Chân núi có chùa Linh Bửu (Hình 5), trên đỉnh núi  
có tháp đuốc Bác Hồ, trạm viễn thông quân sự và hải  
đăng núi Cấm (Hình 6). Hải đăng núi Cấm được xây  
dựng năm 1997, cao 18 m, là điểm nhìn ấn tượng toàn  
đảo Phú Quý: 1) theo hướng đông bắc là cảnh quan  
núi lửa Cao Cát (Hình 7), 2) theo hướng đông nam là  
thềm cát đỏ kiểu Phan iết trải rộng và xa xa là núi  
lửa hòn Tranh, 3) theo hướng nam là làng chài Ngũ  
Phụng và 4) theo hướng tây bắc (khi trời quang) có  
thể thấy được núi Tà Cú (Hàm uận Nam), mũi Cà  
Ná (Ninh Phước) và phần phía Nam dãy núi Trường  
Sơn12  
.
Núi lửa phun nổ Cao Cát  
Giá trị khoa học  
Hình 4: Bazan phong hóa bóc cầu núi Cấm  
Núi Cao Cát cao 89 m, các vách xâm thực (vách biển  
cổ) cắt vào núi để lộ các lớp cát kết tuf phân dải chứa  
các mảnh đá bazan đen, sắc cạnh, các khối đá và bom  
SI129  
     
Tạp chí Phát triển Khoa học và Công nghệ – Khoa học Tự nhiên, 4(SI):SI126-SI135  
Trên sơn dưới thủy, bốn mùa xanh tươi”  
Hình 5: Chùa Linh Bửu  
Hình 8: Trầm tích vụn núi lửa phân dải chứa các  
mảnh đá bazan đen, sắc cạnh.  
Hình 6: Hải đăng núi Cấm13  
Hình 9: Khối bazan trong cát kết tuf  
Hình 7: Cảnh quan phía đông núi Cấm  
núi lửa (Hình 8 và 9). Quan sát hình thái, kết hợp đo  
thế nằm các lớp cát kết tuf, bột kết tuf nhận thấy núi  
Cao Cát có cấu trúc phun nổ. Cấu trúc này có đường  
kính khoảng 5 km (Hình 8–Hình 13) và một nửa đã  
bị phá hủy bởi biển.  
Giá trị bổ sung  
Quanh núi Cao Cát nhiều di tích văn hóa cổ đã được  
phát hiện trong đó có chiếc mộ vò lớn bên trong có 3  
rìu, bôn đá đặc trưng cho văn hóa Sa Huỳnh có niên  
đại cách nay 2500 – 3000 năm9. Chùa Linh Sơn trên  
100 năm tuổi trên núi Cao Cát, nơi diễn ra các nghi lễ  
quan trọng của các tín độ Phật tử. Chùa cũng là điểm  
tựa tinh thần cho ngư dân khi ra khơi đánh bắt hải  
sản. Trên đỉnh cao 89 m có tượng Phật Bà Quan Âm  
rất uy nghi, từ đây có thể quan sát các lớp trầm tích  
vụn núi lửa và chiêm ngưỡng cảnh biển, phía đông  
có Dinh ầy, phía đông bắc có hòn Đen – hòn giữa  
– hòn Đỏ, phía tây có mũi Long Hải, xóm Bát Tràng,  
xóm Long Hải. Trước cảnh đẹp hữu tình, dân gian đã  
khắc trên vách đá hai câu thơ:  
Hình 10: Cấu trúc núi lửa phun nổ Cao Cát là đường  
gờ dạng vòng từ Doi Thầy qua hòn Đen – hòn Giữa  
– hòn Đỏ đến mũi Long Hải.  
Bờ biển xâm thực gành Hang – bãi Nhỏ  
Giá trị khoa học  
Gò gành Hang cao 45 m, đặc trưng hình thái và thế  
nằm các lớp đá cho phép dự đoán đây cũng là núi  
lửa kiểu trung tâm như núi Cao Cát. Phần lớn diện  
“Khen ai khéo tạo cảnh chùa  
SI130  
         
Tạp chí Phát triển Khoa học và Công nghệ – Khoa học Tự nhiên, 4(SI):SI126-SI135  
Giá trị bổ sung  
Cột cờ Tổ quốc tại thôn Triều Dương, xã Tam anh  
(Hình 19) cao 22,6 m trên thềm biển cao 30 m có  
vách dốc đứng. Cột cờ Phú Quý như một tấm bia chủ  
quyền vững chãi giữa biển, khẳng định vùng lãnh thổ  
trên biển của Việt Nam. Du khách đến đảo Phú Quý  
đều ghi lại những hình ảnh dưới chân cột cờ thiêng  
liêng này. Từ chân cột cờ, du khách còn có thể chiêm  
ngưỡng cảnh quan biển với sắc màu tương phản đen,  
đỏ của đá và màu xanh ngọc bích của nước biển.  
Hình 11: Cấu trúc phân lớp trầm tích vụn núi lửa  
vách tây nam núi Cao Cát  
Hình 12: Địa hình từ núi Cao Cát đến bãi Bát Tràng  
– mộ Thầy Sài Nại – mũi Doi Thầy  
Hình 14: Gành đá do biển phá hủy đá bazan lỗ rỗng  
Hình 15: Bãi Nhỏ nhìn từ cột cờ  
Hình 13: Vách biển mũi Doi Thầy nhìn ra các hòn  
Đen – Giữa – Đỏ  
tích phía đông núi lửa bị biển phá hủy tạo nên nhiều  
dạng địa hình bờ biển hấp dẫn du khách như: gành  
đá (Hình 14), thềm biển mài mòn, vách biển, bờ biển  
răng cưa, bãi biển dạng túi (Hình 14 và 15) hay cầu  
thiên nhiên (Hình 16). Địa hình do phong hóa muối  
dạng tổ ong gặp phổ biến trên đá bazan và cả trên đá  
cát kết (Hình 17).  
Tại vách biển gành Hang lộ một quan hệ địa tầng lý  
thú, đó là bazan lỗ rỗng màu đen phân lớp tuổi Pleis-  
tocen muộnthuộc hệ tầngtầngPhú Quý (β/Q13−2pq)  
Hình 16: Cầu thiên nhiên cấu tạo từ đá bazan lỗ  
rỗng  
phủ bất chỉnh hợp lên cát kết nguồn gốc biển tuổi  
1−2  
Pleistocen sớm – giữa (mQ1  
mũi Né (Hình 18).  
mn) thuộc hệ tầng  
SI131  
       
Tạp chí Phát triển Khoa học và Công nghệ – Khoa học Tự nhiên, 4(SI):SI126-SI135  
Hình 17: Phong hóa tổ ong (Honeycomb Tafoni)  
trên cát kết  
Hình 19: Cột cờ đảo Phú Quý, trên bậc thềm mài  
mòn cao 30 m  
có 77 cá Ông dạt vào bờ, nên có Vạn thờ thần Nam  
Hải. Vũng Phật cũng là nơi khởi nguồn truyền thuyết  
về “linh thạch”, một câu chuyện tâm linh hấp dẫn liên  
quan đến chùa Linh Quang hơn 250 tuổi trên đảo lớn.  
Các du khách đến đây rất ngạc nhiên khi giếng “Vua”  
hơn trăm năm tuổi lúc nào nước cũng ngọt, trong khi  
giếng mới đào cách đó chỉ khoảng 15 m luôn trơ đáy.  
Hòn Tranh có biển xanh trong vắt quanh năm, nơi để  
ngắm nhìn những rạn san hô hoang sơ đa sắc màu  
(Hình 24).  
Hình 18: (a) bất chỉnh hợp giữa bazan lỗ rỗng (b) và  
cát kết (c)  
Đảo núi lửa hòn Tranh  
Giá trị khoa học  
Hòn Tranh có diện tích 55 ha, chỉ nhỏ hơn đảo Phú  
Quý. Sự phá hủy của sóng biển vào đá bazan dòng  
chảy và vật liệu phun nổ đã tạo nên sự đa dạng địa  
hình quanh đảo. Sự đa dạng địa hình được thể hiện  
bằng các địa danh tượng trưng mà chỉ những ngư dân  
già đi biển lâu năm mới biết như: gò Móng Tay, vũng  
Gấm, vũng Bàn, mũi Xương Cá (Hình 20), vũng Phật  
(Hình 21), bàu Mực Khô; hang Cò nước, hangCò khô,  
hang Đú (Hình 22), cầu thiên nhiên (Hình 23).  
Giá trị bổ sung  
Hình 20: Mũi Xương Cá phía nam hòn Tranh  
Trên hòn Tranh có miếu thờ vua Gia Long, miếu Trấn  
Bắc, thờ quận công Bùi Huy Ích, một vị tướng giỏi  
mất trên đường bảo vệ Nguyễn Ánh. Tại đây đã từng  
SI132  
       
Tạp chí Phát triển Khoa học và Công nghệ – Khoa học Tự nhiên, 4(SI):SI126-SI135  
Hình 24: Rạn san hô nhiều màu sắc tại Hòn Tranh – Phú Quý. Nguồn:Facebook Sang Phú Quý và Tính Phú Quý  
KẾT LUẬN  
Hoạt động phun trào, phun nổ và sự chạm khắc lâu  
dài của sóng, gió, mưa vào nền đá bazan nhô lên giữa  
biển khơi đã tạo lên đảo nhỏ Phú Quý với bốn di sản  
địa mạo có giá trị cả về khoa học và bổ sung (văn hóa,  
thẩm mỹ và sinh thái), trong đó núi lửa phun nổ Cao  
Cát xứng đáng là di sản cấp khu vực; di sản núi lửa  
núi Cấm, Bờ biển xâm thực gành Hang – bãi Nhỏ và  
Đảo núi lửa hòn Tranh là di sản cấp địa phương.  
Giá trị khoa học nổi bật của di sản núi Cao Cát đó là:  
biển trong quá khứ đã cắt đôi ngọn núi, để lại những  
vách đứng chênh vênh cấu trúc bởi những trầm tích  
vụn thô của núi lửa phun nổ. Chùa Linh Sơn hơn  
100 tuổi có kiến trúc độc đáo tọa lạc trên núi Cao  
Cát; những di tích văn hóa cổ được tìm thấy quanh  
chân núi; ngắm nhìn đất, biển, trời Phú Quý từ tượng  
Phật Quan ế Âm là những giá trị bổ sung (tâm linh,  
thẩm mỹ) đặc biệt của di sản núi lửa phun nổ Cao Cát.  
Sự đa dạng địa hình bờ biển xâm thực của các di sản  
địa mạo như gành đá, mũi đá, vách đá với đủ hình  
dạng được gắn địa danh như gò Móng Tay, vũng Gấm,  
vũng Bàn, mũi Xương Cá, vũng Phật, bàu Mực Khô  
hay hòn Đen, hòn Giữa, hòn Đỏ làm cho đảo Phú Quý  
càng trở nên hấp dẫn với du khách.  
Hình 21: Cột đá hình bàn tay Phật tại Vũng Phật  
Hình 22: Hang biển rộng 110 cm, sâu 270 cm, cao  
85 cm  
Diễn giải các giá trị khoa học và bổ sung của di sản địa  
mạo Phú Quý bằng sách báo, mô hình, hình ảnh… sẽ  
thúc đẩy địa du lịch – một ngách của du lịch bền vững  
đang được phát triển ở nhiều nước, nhất là sự ra đời  
hàng loạt Công viên Địa chất trên thế giới.  
XUNG ĐỘT LỢI ÍCH  
Các tác giả cam đoan rằng họ không có xung đột lợi  
ích.  
ĐÓNG GÓP CỦA TÁC GIẢ  
Nghiên cứu này được thiết kế và thực hiện bởi tác  
giả Hoàng ị Phương Chi. Tác giả Hà Quang Hải,  
Hoàng ị Phương Chi và Nguyễn ị Quế Nam khảo  
sát thực địa và tổng hợp tài liệu tham khảo. Tác  
Hình 23: Cầu thiên nhiên nhiên cao hơn 2 m14  
SI133  
       
Tạp chí Phát triển Khoa học và Công nghệ – Khoa học Tự nhiên, 4(SI):SI126-SI135  
giả Hoàng ị Phương Chi viết bản thảo, tác giả Hà  
Quang Hải chỉnh sửa bản thảo.  
Công nghệ, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam,  
Hà Nội. 2015;.  
7. HảiKV. Ảnhhưởngnướcbiểndângđếntàinguyênnướcngầm  
trên huyện đảo Phú Quý, Luận văn Thạc sỹ khoa học, Trường  
đại học Khoa Học Tự Nhiên - Đại học Quốc Gia Hà Nội, Hà Nội.  
2012;.  
8. LongBH, etal. Hiện tượng nước trồitrongvùng biển ViệtNam.  
Khoa học Tự nhiên và Công nghệ. 2009;.  
9. Trinh DT. Rạn san hô đặc trưng biển đảo Phú Quý. Tổng cục  
Biển và Hải đảo Việt Nam, accessed: 06/12/2020. 2017;Avail-  
LỜI CÁM ƠN  
Nghiên cứu sinh Hoàng ị Phương Chi được hỗ  
trợ bởi Chương trình học bổng đào tạo thạc sĩ, tiến  
sĩ trong nước của Quỹ Đổi mới sáng tạo Vingroup  
(VINIF), Viện Nghiên cứu Dữ liệu lớn (VINBIG-  
DATA).  
10. Nien giam thong ke 2017 tinh Binh Thuan. accessed:  
11/15/2020.;Available from: http://cucthongke.vn/ngtk/2017/  
TÀI LIỆU THAM KHẢO  
1. UNESCO. Definition of Geotourism. Declaration Arouca. 2011;.  
2. Hose TA. 3G’s for Modern Geotourism. Geoheritage. 2012;4(1-  
2):7–24. Available from: https://doi.org/10.1007/s12371-011-  
0052-y.  
3. Reynard E. A method for assessing ”scientific” and ”ad-  
ditional values” of geomorphosites. Geographica Helvetica.  
2007;62(3):148–158. Available from: https://doi.org/10.5194/  
4. Reynard E, Perret A, Bussard J, et al. Integrated Approach for  
the Inventory and Management of Geomorphological Her-  
itage at the Regional Scale. Geoheritage. 2016;8(1):43–60.  
5. Thạnh TD, An LD, Cử NH, et al. Biển đảo Việt Nam - Tài nguyên  
vị thế và những kỳ quan địa chất, sinh thái tiêu biểu, NXB Khoa  
học tự nhiên và công nghệ, Viện Khoa học và Công nghệ Việt  
Nam. 2012;.  
11. Tổng quan về lịch sử hình thành và văn hóa huyện  
Phú Quý. accessed:  
05/02/2019.;Available from:  
12. Giới thiệu các di tích lịch sử - văn hoá trên địa bàn huyện Phú  
Quý. accessed: 07/24/2020.;Available from: https://phuquy.  
13. Ngọn hải đăng trên đảo Phú Quý. Công ty du lịch Ấn Tượng  
Châu Á. accessed: 07/26/2020. 2018;Available from: https://  
14. Bộ ảnh check in đảo Phú Quý hoang sơ cực truyền cảm  
hứng. Du Lịch Chất. accessed: 07/26/2020. 2019;Available  
6. An LD. Đới bờ biển Việt Nam - Cấu trúc và tài nguyên thiên  
nhiên - Sách chuyên khảo, Nhà xuất bản Khoa học tự nhiên và  
SI134  
                           
Science & Technology Development Journal – Natural Sciences, 4(SI):SI126-SI135  
Research Article  
Open Access Full Text Article  
Geotourism Potential Of Phu Quy Island, Binh Thuan Province  
Hoang Thi Phuong Chi1,2,*, Ha Quang Hai1,2, Nguyen Thi Que Nam1,2  
ABSTRACT  
Phu Quy island – Binh Thuan province, is 120 km southeast of Phan Thiet city, where the long –  
lasting destruction of waves, wind, and rain into oceanic volcanic materials formed four significant  
Use your smartphone to scan this  
QR code and download this article  
geomorphological heritages. These geomorphosites have scientific and additional values (cultural,  
aesthetic, and ecological values), of which mountain Cao Cat cinder cones deserves to be a South  
Central Coast geomorphosite; while mountain Cam volcano, Hang Cliff – Nho beach erosion coast  
and Tranh volcanic islet are proposed at a local level. The impressive cliffs exposed layers of coarse  
and steeply sloping sediments caused by blasting; erosion coastal terrain such as cliffs, rocky head-  
lands, stacks, arch, islets, etc. all shapes and colors associated with landmarks such as Mong Tay  
tack, Gam inlet, Ban inlet, Xuong Ca headland, Phat inlet, Dried Squid pond, Den islet, Giua islet, Do  
islet... are outstanding scientific values. Furthermore, Sa Huynh cultural relics (2,500 – 3,000 years  
ago) discovered in mountain Cao Cat; Linh Son, and Linh Buu ancient pagodas; Phu Quy landscape  
viewpoints from mountain Cam Lighthouse or colorful coral reefs on Tranh islet... are additional  
values that increase the worth of Phu Quy island's geomorphosites. Interpreting the scientific and  
additional values of these geomorphosite with images, books, geometrically similar models, etc.  
would promote the geotourism – a niche of the sustainable tourism market that is developed along  
with Global Geoparks recognized by UNESCO.  
Key words: geotourism, geomorphosite, Phu Quy island  
1Faculty of Environment, University of  
Science  
2Vietnam National University Ho Chi  
Minh City  
Correspondence  
Hoang Thi Phuong Chi, Faculty of  
Environment, University of Science  
Vietnam National University Ho Chi Minh  
City  
Email: htpchi@hcmus.edu.vn  
History  
• Received: 06/8/2020  
• Accepted: 23/10/2020  
• Published: 21/12/2020  
DOI :10.32508/stdjns.v4i1.997  
Copyright  
© VNU-HCM Press. This is an open-  
access article distributed under the  
terms of the Creative Commons  
Attribution 4.0 International license.  
Cite this article : Chi H T P, Hai H Q, Nam N T Q. Geotourism Potential Of Phu Quy Island, Binh  
Thuan Province. Sci. Tech. Dev. J. - Nat. Sci.; 4(SI):SI126-SI135.  
SI135  
pdf 10 trang yennguyen 14920 Free
Bạn đang xem tài liệu "Tiềm năng địa du lịch đảo Phú Quý, tỉnh Bình Thuận", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên

File đính kèm:

  • pdftiem_nang_dia_du_lich_dao_phu_quy_tinh_binh_thuan.pdf