Thực trạng dạy và học học phần kế toán thuế tại trường Đại học Kinh tế Nghệ An
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ NGHỆ AN
THỰC TRẠNG DẠY VÀ HỌC HỌC PHẦN KẾ TOÁN THUẾ
TẠI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ NGHỆ AN
ThS. Trần Thị Hƣơng Trà
Khoa Kế toán- Phân tích, Trƣờng Đại học kinh tế Nghệ An
Tóm tắt:
Bài viết đã trình bày tổng quan chung về Kế toán thuế và tầm quan trọng của
học phần Kế toán thuế trong chương trình đào tạo của Trường Đại học kinh tế Nghệ
An; đã đánh giá những kết quả đạt được cũng như một số tồn tại và đưa ra các giải
pháp để khắc phục tồn tại đối với thực trạng dạy và học học phần Kế toán thuế tại
Trường Đại học kinh tế Nghệ An.
I. LỜI MỞ ĐẦU
Trong xu thế hiện nay thì việc đào tạo ngành kế toán nói riêng tại Trường Đại
học kinh tế Nghệ An đã có nhiều chuyển biến tích cực đáp ứng nhu cầu cần thiết của
các doanh nghiệp. Đặc biệt luôn chú trọng dạy thực hành, thực tế cho người học; vận
dụng kiến thức lý luận, chế độ kế toán, thông tư, nghị định về thuế để áp dụng linh
hoạt vào thực tiễn cho từng doanh nghiệp. Học phần kế toán thuế là môn học mang lại
giá trị kiến thức vô cùng hữu ích cho người học đối với chuyên ngành kế toán. Giúp
cho người học nắm vững và cập nhật được các nghị định, thông tư về các sắc thuế mới
nhất, hiện hành nhất để xử lý công việc kế toán trong doanh nghiệp. Học phần Kế toán
thuế cũng được biên soạn và giảng dạy trong một thời gian nhất định, bản thân tôi
được tiếp cận nghiên cứu và giảng dạy môn học này ngay từ thời gian đầu cho đến nay
nên tôi cũng xin phép đưa ra một số ý kiến đánh giá theo quan điểm cá nhân về thực
trạng dạy và học học phần Kế toán thuế tại Trường Đại học kinh tế Nghệ An.
II. NỘI DUNG
1.Tổng quan chung về Kế toán thuế và tầm quan trọng của học phần Kế toán
thuế trong chƣơng trình đào tạo chuyên ngành kế toán tại trƣờng Đại học Kinh
tế Nghệ An
Kế toán thuế trong doanh nghiệp là một bộ phận cấu thành quan trọng trong hệ
thống kế toán doanh nghiệp, có chức năng cung cấp thông tin cho việc xác định các
nghĩa vụ thuế phải nộp và cung cấp thông tin về thuế nhằm phục vụ cho việc lập Báo
cáo tài chính của doanh nghiệp.
47
Kỷ yếu Hội thảo khoa học năm 2020
Hệ thống kế toán tài chính trong doanh nghiệp bao gồm nhiều phần hành kế
toán khác nhau như kế toán tài sản cố định, kế toán hàng tồn kho, kế toán tổng hợp, kế
toán tiền lương, ... Có thể nhận thấy, kế toán thuế mang đầy đủ đặc điểm của một phần
hành kế toán trong hệ thống kế toán tài chính doanh nghiệp, cụ thể như sau:
Thứ nhất, kế toán thuế và kế toán các phần hành khác đều phản ánh thông tin
quá khứ về các giao dịch kinh tế giữa doanh nghiệp với bên ngoài liên quan đến tài
sản, công nợ, vốn chủ sở hữu, thu nhập, chi phí, kết quả hoạt động của doanh nghiệp.
Thứ hai, kế toán thuế và kế toán các phần hành khác đều tuân thủ theo quy định
chung của Nhà nước về chế độ ghi chép ban đầu, hệ thống tài khoản kế toán, sổ kế
toán và chế độ báo cáo kế toán.
Thứ ba, kế toán thuế và kế toán các phần hành khác đều phản ánh đối tượng kế
toán chủ yếu dưới hình thái giá trị.
Thứ tư, các thông tin của kế toán thuế và các phần hành kế toán khác đều được
trình bày dưới hình thức báo cáo có tính bắt buộc và được công khai, cung cấp chủ yếu
cho các đối tượng bên ngoài doanh nghiệp.
Tuy nhiên, kế toán thuế cũng có sự độc lập tương đối với các phần hành kế toán
khác trong hệ thống kế toán tài chính doanh nghiệp:
Thứ nhất, kế toán thuế cung cấp thông tin cho việc xác định nghĩa vụ thuế phải
nộp của doanh nghiệp, thực hiện kê khai thuế và quyết toán các loại thuế nhằm đáp
ứng yêu cầu quản lý Nhà nước.
Thứ hai, ngoài việc tuân thủ các quy định của Luật kế toán, chuẩn mực kế toán,
chế độ kế toán doanh nghiệp thì kế toán thuế còn phải tuân thủ các quy định của các
Luật thuế hiện hành.
Thứ ba, thông tin về thuế không chỉ được phản ánh trên Báo cáo tài chính của
doanh nghiệp mà còn được phản ánh trên các báo cáo riêng mang tính pháp lệnh theo
quy định của pháp luật về thuế.
Đặc thù của môn học kế toán thuế trong doanh nghiệp là thực hiện việc thu
thập, xử lý và cung cấp thông tin về thuế cho việc lập Báo cáo tài chính dựa trên cơ sở
tuân thủ các quy định của Luật kế toán, Chuẩn mực kế toán, Chế độ kế toán hiện hành
và các chính sách kế toán mà doanh nghiệp đã lựa chọn, nhưng việc xác định nghĩa vụ
thuế phải nộp, kê khai thuế, miễn, giảm thuế, hoàn thuế và quyết toán các loại thuế lại
48
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ NGHỆ AN
dựa trên những quy định của các Luật thuế hiện hành. Tất cả tạo nên tính phức tạp của
môn học.
Tiếp nối của các học phần kế toán tài chính, giáo trình kế toán thuế ra đời nhằm
giúp cho giảng viên và sinh viên có thêm tài liệu để nghiên cứu về thuế và kế toán thuế
trong doanh nghiệp. Học phần Kế toán thuế là môn học được đào tạo tại trường Đại
học kinh tế Nghệ An hiện nay do Tổ kế toán thuộc Khoa Kế toán phân tích đảm nhận
giảng dạy. Tuy nhiên môn học này cũng chỉ mới bắt đầu giảng dạy từ đại học Khóa 1
chính quy và các khóa đào tạo đại học liên thông chuyên ngành kế toán đồng thời gian
đó cho đến nay. Học phần kế toán thuế gồm hai tín chỉ được biên soạn thành bốn
chương gồm (Chương 1: Tổng quan về thuế và kế toán thuế trong doanh nghiệp;
Chương 2: Kế toán thuế GTGT; Chương 3: Kế toán thuế TNDN; Chương 4: Kế toán
thuế TNCN). Ngoài tài liệu nghiên cứu và giảng dạy thì học phần Kế toán thuế mang
lại nhiều kiến thức hữu ích cho người học và là hành trang giúp người học hiểu và thực
hành tốt công việc kế toán của mình sau khi ra trường.
2. Đánh giá thực trạng dạy và học học phần Kế toán thuế tại trƣờng hiện nay
Những kết quả đạt được:
- Học phần Kế toán thuế cũng chỉ mới được biên soạn và đưa vào giảng dạy bắt
đầu từ đại học Khóa 1 nên rất phù hợp với yêu cầu trong chương trình đào tạo của Nhà
trường và xu thế đang rất cần của các doanh nghiệp bởi một nguyên lý cơ bản không
thể phủ nhận được trong thị trường lao động hiện nay là “Bạn muốn tồn tại bạn phải
cạnh tranh, bạn muốn phát triển bạn cần có kiến thức về thuế và kế toán thuế”.
- Việc giảng dạy học phần này sẽ là sự tương tác và hoàn thiện hơn về kiến thức
lý thuyết và thực tế cho giảng viên khi giảng dạy chuyên ngành kế toán đồng thời giúp
các giảng viên chia sẻ và trao đổi các kinh nghiệm, kiến thức, xử lý các tình huống
thực tế về kế toán thuế để từ đó áp dụng trong giảng dạy hiệu quả hơn.
- Thông qua học phần kế toán thuế đã giúp cho người học nghiên cứu, hiểu
sâu hơn về Luật kế toán, hệ thống các chuẩn mực kế toán, cập nhật các thông tư hướng
dẫn về kế toán, nghiên cứu các quy định của Luật thuế theo từng sắc thuế, các Nghị
định, Thông tư hướng dẫn và các văn bản pháp lý khác để áp dụng hiệu quả cho công
việc của mình sau khi ra trường.
- Học phần kế toán thuế được giảng dạy cho sinh viên năm cuối sau khi đã
nghiên cứu các môn học chuyên ngành kế toán và đã giới thiệu được các sắc thuế chủ
49
Kỷ yếu Hội thảo khoa học năm 2020
đạo tác động lên kết quả kinh doanh của doanh nghiệp giúp người học có một cái nhìn
toàn diện về các loại thuế, cập nhật các chính sách thuế mới theo các văn bản pháp quy
hiện hành; Cung cấp cho người học từ những đạo lý, nguyên lý và kiến thức cơ bản về
thuế đến việc nâng cao các kỹ năng xử lý các tình huống thuế phát sinh từ đơn giản
đến phức tạp của các cá nhân và doanh nghiệp. Từ đó người học có khả năng phân tích
và tối ưu hoá số thuế mà mình phải nộp đồng thời có thể tự lập được các tờ khai thuế,
báo cáo thuế định kỳ và cuối năm. Cũng như ghi nhận các giao dịch liên quan tới các
loại thuế trên hệ thống sổ sách tại doanh nghiệp.
Những tồn tại cần khắc phục:
- Trong chương trình chuyên ngành kế toán có rất nhiều môn học mà Tổ kế toán
đảm nhận và giảng dạy nên để hiệu quả cao hơn trong chất lượng giảng dạy thì tổ đã
phân công chuyên môn hóa theo từng nhóm giảng viên giảng dạy từ 2 đến 3 môn còn
các giảng viên có kinh nghiệm hơn thì bao quát toàn thể tất cả các môn học. Tuy nhiên
dẫn đến cũng có nhiều giảng viên chưa được nghiên cứu sâu về học phần kế toán thuế
bởi đây là học phần quan trọng bổ trợ khối kiến thức rất lớn cho công tác kế toán thực
tế và giúp các giảng viên giảng dạy các học phần kế toán tài chính tốt hơn.
- Giáo trình kế toán thuế được biên soạn 4 chương với thời lượng đào tạo là 2
tín chỉ, 30 tiết giảng trên lớp đặc biệt là tính chất môn học luôn cập nhật thông tư và
chế độ không những về kế toán mà còn cả về thuế bởi nó thay đổi liên tục dẫn đến việc
giảng viên truyền tải kiến thức lý thuyết cũng đã rất nhiều làm cho việc ứng dụng làm
các bài tập tình huống thực tế hạn chế hơn.
- Trong những năm gần đây, trình độ và ý thức của sinh viên chưa cao do xu thế
chung của xã hội bên cạnh đó các giảng viên cũng đã cố gắng thay đổi phương pháp,
kỹ thuật dạy học để giảng dạy hiệu quả hơn nhưng vẫn không thể cải thiện được tính
tự học, tự nghiên cứu của sinh viên dẫn đến khi giao bài tập và yêu cầu nghiên cứu
thêm về các thông tư, nghị định ban hành của kế toán và thuế thì sinh viên hoàn thành
chưa tốt hoặc không làm, không học.
Một số giải pháp để khắc phục những tồn tại trên:
- Việc phân chia môn học theo tính chất chuyên môn hóa giúp giảng viên
nghiên cứu chuyên sâu môn học tuy nhiên vì trong chuyên ngành kế toán thì luôn phải
cập nhật các thông tư, nghị định về chế độ kế toán, về thuế, về bảo hiểm…cho nên
50
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ NGHỆ AN
những giảng viên tuy không đảm nhận dạy học phần kế toán thuế thì cũng phải nghiên
cứu, cập nhật và dạy thực hành, thực tế để nâng cao kiến thức.
- Học phần Kế toán thuế cần biên soạn nhiều tình huống, đưa vào các câu hỏi,
các vấn đề xảy ra trên thực tế của các doanh nghiệp còn vướng phải. Bổ sung các
thông tư, nghị định kịp thời khi chế độ thay đổi để giúp người học ngoài việc hiểu
được lý thuyết còn phải vận dụng làm thực hành tốt hơn. Chính vì thế cần bố trí thời
lượng dạy cho phù hợp và đồng thời cần bố trí những buổi thảo luận chuyên môn về
thuế nhiều hơn, phối hợp để mời các anh chị làm bên chi cục thuế về tư vấn thêm cho
cả giảng viên, doanh nghiệp và sinh viên.
- Muốn tăng cường tính tự học, tự nghiên cứu của sinh viên trong bối cảnh như
bây giờ là rất khó, tuy nhiên cũng không hẳn là không khắc phục được. Theo quan
điểm của tôi là chúng ta cùng đồng hành với các em ngay từ khi các em bắt đầu vào
học để hình thành thói quen. Đến khi các em học chuyên ngành thì cá nhân các giảng
viên ngoài việc tìm các phương pháp giảng dạy trên lớp để đạt hiệu quả bài giảng thì
nên giao các tình huống thực tế và cùng với các em đi thực tế để trải nghiệm, để giải
quyết tình huống đã giao hoặc là ngay cả khi đang giảng trên lớp nếu có thể các giảng
viên bằng mối quan hệ của mình mời các anh chị làm kế toán doanh nghiệp về thảo
luận ngay nội dung, chủ đề, tình huống mình đang dạy cho sinh viên. Tạo sự hứng
khởi và tình yêu nghề kế toán cho các em.
III. KẾT LUẬN
Qua nghiên cứu và giảng dạy học phần Kế toán thuế được một thời gian cũng
tương đối, tôi thấy việc giảng dạy không những môn học này mà tất cả các môn học
trong chương trình đào tạo của Trường Đại học kinh tế Nghệ An cũng đã có những
thay đổi và khởi sắc. Cụ thể là giáo trình, đề cương, bài giảng ngày càng hoàn thiện,
chỉnh chu và đặc biệt là luôn chú tâm vào thay đổi phương pháp giảng dạy để mang lại
hiệu quả cao nhất cho người học, luôn đặt người học là trung tâm. Tuy nhiên, với môn
học kế toán thuế cần chú trọng thêm về việc dạy các tình huống thực tế, đưa các mẫu
hóa đơn GTGT vào môn học giúp sinh viên nhận biết cái nào hợp lệ và chưa hợp lệ,
gạch bỏ hóa đơn phải xử lý như thế nào đồng thời tăng cường hướng dẫn cách lập báo
cáo quyết toán thuế; bổ sung, cập nhật cho người học các văn bản mới nhất thuế …để
người học có được những kiến thức hữu ích để biết vận dụng vào công việc kế toán
của mình ở doanh nghiệp.
51
Kỷ yếu Hội thảo khoa học năm 2020
Tài liệu tham khảo
1. Quốc hội (2014), Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các Luật về Thuế số
71/2014/QH13 ngày 26/11/2004.
2. Quốc hội (2016), Luật số 106/2016/QH 13 ngày 06/4/2016
3. ThS. Phạm Đức Giáp, Giáo trình Kế toán thuế, 2019, Trường Đại học kinh tế
Nghệ An.
52
6 trang
11840
Free
Bạn đang xem tài liệu "Thực trạng dạy và học học phần kế toán thuế tại trường Đại học Kinh tế Nghệ An", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- thuc_trang_day_va_hoc_hoc_phan_ke_toan_thue_tai_truong_dai_h.pdf
