Những nội dung về xử phạt người chưa thành niên vi phạm hành chính cần được quy định chi tiết
THỰC TIỄN PHÁP LUẬT
NHỮNG NỘI DUNG VỀ XỬ PHẠT NGƯỜI CHƯA THÀNH NIÊN
VI PHẠM HÀNH CHÍNH CẦN ĐƯỢC QUY ĐỊNH CHI TIẾT1
Cao Vũ Minh*
* TS. Trường Đại học Luật Tp. Hồ Chí Minh.
Thông tin bài viết:
Tóm tắt:
Theo Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 đã được sửa đổi, bổ sung
một số điều năm 2020, người chưa thành niên vi phạm hành chính sẽ bị
xử phạt vi phạm hành chính. Tuy nhiên, việc xử phạt người chưa thành
niên vi phạm hành chính chỉ được thực hiện trong trường hợp cần thiết
nhằm giáo dục, giúp đỡ họ sửa chữa sai lầm, phát triển lành mạnh và trở
thành công dân có ích cho xã hội. Trong phạm vi bài viết này, tác giả
trình bày, phân tích các nội dung về xử phạt người chưa thành niên vi
phạm hành chính cần được quy định chi tiết
Từ khóa: Vi phạm hành chính,
xử phạt vi phạm hành chính,
người chưa thành niên
Lịch sử bài viết:
Nhận bài
Biên tập
Duyệt bài
: 18/01/2021
: 25/01/2021
: 28/01/2021
Article Infomation:
Abstract:
According to the 2012 Law on Handling Administrative Violations
(amended and supplemented in 2020), the minors in administrative
offenses shall be sanctioned for their administrative violations. However,
the handling of the minors who have committed acts of administrative
violations is implemented only in necessary cases aiming to educate,
assist them to understand their mistakes, develop healthily and become
useful citizens of society.. This article analyses present the content that
needs detailed regulations when handling of the minors
Keywords: the 2012 Law on
Handling of Administrative
Violations
supplemented
administrative
(amended
in
and
2020),
violation,
sanctioning of an administrative
violation, minors.
Article History:
Received
Edited
Approved
: 18 Jan. 2021
: 25 Jan. 2021
: 28 Jan. 2021
1. Dẫn nhập
Theo pháp luật hiện hành, đối tượng bị
đủ 16 tuổi trở lên bị xử phạt VPHC về mọi
VPHC.
xử phạt vi phạm hành chính (VPHC) gồm cá
nhân, tổ chức. Xét riêng về cá nhân thì chủ
thể bị xử phạt VPHC bao gồm công dân Việt
Nam, người nước ngoài và cả người không
quốc tịch. Cá nhân bị xử phạt VPHC phải
thỏa mãn điều kiện về độ tuổi. Theo đó, tuổi
bị xử phạt VPHC được chia làm hai loại: i)
Người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi bị xử
phạt VPHC về VPHC do cố ý; ii) Người từ
Điều 21 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy
định: “người chưa thành niên là người chưa
đủ mười tám tuổi”. Điều 1 Luật Trẻ em năm
2016 quy định “trẻ em là người dưới 16
tuổi”. Như vậy, theo pháp luật Việt Nam,
khái niệm người chưa thành niên có nội hàm
rộng hơn trẻ em bởi người chưa thành niên
bao gồm trẻ em và người từ đủ 16 tuổi đến
chưa đủ 18 tuổi2. Ở ngưỡng trước 18 tuổi,
1. Bài viết được thực hiện trong khuôn khổ Đề tài Nghiên cứu khoa học “Xử phạt vi phạm hành chính đối với
người chưa thành niên ở Việt Nam - Thực trạng và hướng hoàn thiện” do TS. Cao Vũ Minh làm chủ nhiệm
2. Phạm Thị Thanh Nga - Nguyễn Xuân Tĩnh, “Trẻ em” và “người chưa thành niên” trong pháp luật
Việt Nam: nhìn từ nghĩa vụ thực hiện Công ước của Liên hiệp quốc về quyền trẻ em và tính thống nhất của hệ
thống pháp luật, Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp số 15, năm 2017.
Số 03 + 04 (427 + 428) - T2/2021
61
THỰC TIỄN PHÁP LUẬT
con người bước vào thời kỳ phát triển bản
lề, có sự thay đổi nhanh, rõ rệt về thể chất,
tâm sinh lý nhưng sự phát triển này vẫn nằm
trong giai đoạn cuối của thời kỳ chưa trưởng
thành, nhận thức chưa đầy đủ, tâm lý chưa ổn
định3. Do đó, có thể hiểu, người chưa thành
niên là người chưa phát triển hoàn thiện về
thể chất và tinh thần, chưa có đầy đủ các
quyền và nghĩa vụ pháp lý như người thành
niên. VPHC do người chưa thành niên thực
hiện thường thể hiện những đặc điểm sau:
thành. Chính vì hiểu được đặc điểm này nên
một số đối tượng là người thành niên đã lôi
kéo, xúi giục, kích động, dụ dỗ người chưa
thành niên vi phạm pháp luật nói chung và
VPHC nói riêng.
Ba là, VPHC của người chưa thành niên
được thực hiện thường do sự không quan tâm,
chăm sóc chu đáo của cha mẹ, gia đình.
Cách ứng xử của người chưa thành niên
phụ thuộc vào điều kiện, môi trường sống
và sự giáo dục từ gia đình, nhà trường và xã
hội. Người chưa thành niên luôn có nhu cầu
tìm hiểu và khám phá cái mới. Tuy vậy, việc
tìm hiểu và khám phá cái mới cũng có thể
trở thành một trong những nguyên nhân dẫn
tới VPHC (ví dụ: hành vi buông hai tay khi
điều khiển xe tham gia giao thông; lạng lách,
đánh võng; điều khiển xe bằng chân…). Do
đó, nếu thiếu sự căm sóc, hướng dẫn, quản
lý của cha mẹ, gia đình thì người chưa thành
niên rất dễ VPHC.
Một là, VPHC do người chưa thành
niên thực hiện thường mang tính bột phát,
không có động cơ, mục đích rõ ràng.
Người chưa thành niên là người còn
non nớt về trí tuệ. Đây là độ tuổi có tính chất
là giai đoạn chuyển tiếp của sự tăng trưởng
và phát triển đến tuổi trưởng thành4. Ở lứa
tuổi này, con người phát triển mạnh về mặt
sinh học nhưng lại thiếu cân đối về mặt trí
tuệ. Đây là lứa tuổi mà kinh nghiệm trong
cuộc sống còn ít ỏi, đặc biệt là khả năng
nhận thức về pháp luật vẫn còn nhiều hạn
chế. Do việc kiềm chế cảm xúc còn hạn chế
nên nhiều hành vi của người chưa thành niên
mang tính bột phát. Trong các hành vi này
sẽ có những hành vi cấu thành một VPHC.
Chính vì tính bột phát nên động cơ, mục đích
không rõ ràng, không được xác định trước.
Bốn là, VPHC của người chưa thành
niên thường được thể hiện một cách rõ ràng,
dễ nhận biết, được thực hiện nhanh chóng
và ít có quyết tâm thực hiện đến cùng nếu bị
ngăn cản.
Nếu nhưVPHC do người thành niên thực
hiện thường được chuẩn bị kỹ lưỡng, có cách
thức, thủ đoạn rõ ràng thì VPHC do người
chưa thành niên thực hiện thường không có
những đặc điểm này. Ở cái tuổi “ăn chưa no,
lo chưa tới” thì VPHC do người chưa thành
niên thực hiện thường rất rõ ràng, dễ nhận
biết. Do mang tính bột phát nên những vi
phạm này thường diễn ra nhanh chóng. Ngoài
ra, do không có động cơ, mục đích rõ ràng nên
các vi phạm này thường sẽ không thực hiện
đến cùng nếu như bị ngăn cản5.
Hai là, VPHC của người chưa thành
niên được thực hiện thường do sự lôi kéo, xúi
giục, kích động, dụ dỗ của người thành niên.
Người chưa thành niên có tâm lý khá
phức tạp, không ổn định, mang tính giao thời
giữa tính cách vừa trẻ con, vừa người lớn.
Trong độ tuổi này, người chưa thành niên
thường có nhu cầu chứng tỏ bản thân cũng
như muốn thể hiện mình là người trưởng
3. Cao Vũ Minh, “Hoàn thiện quy định pháp luật về biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng nhằm bảo vệ quyền
của người chưa thành niên theo tinh thần của Hiến pháp năm 2013”, Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp số 20,
năm 2015.
4. Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình tâm lý học tội phạm, Nxb. Công an nhân dân, năm 2017 tr. 116.
5. Hoàng Minh Khôi, “Đặc điểm và một số nguyên nhân dẫn đến vi phạm pháp luật của người chưa thành
niên”, Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp số 14, năm 2012.
62
Số 03 + 04 (427 + 428) - T2/2021
THỰC TIỄN PHÁP LUẬT
Để răn đe, giáo dục người chưa thành
niên VPHC thì xử phạt VPHC được xem là
mộttrongnhữngcôngcụhữuhiệu.Tuynhiên,
ngay cả khi áp dụng chế tài hành chính đối
với người chưa thành niên vi phạm thì Nhà
nước cũng cần có những cam kết nhằm bảo
đảm cho việc xử phạt VPHC được diễn ra
công khai, khách quan, bảo đảm công bằng,
đúng quy định của pháp luật. Trong bối cảnh
Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật
Xử lý VPHC năm 2012 (Luật Xử lý VPHC)
có hiệu lực thi hành (ngày 01/01/2022) thì
các văn bản quy định chi tiết cần phải thể
hiện rõ các nội dung liên quan đến xử phạt
VPHC người chưa thành niên.
không thể xác định chính xác ngày, tháng
sinh của người chưa thành niên.
Theo Điều 13 Nghị định số 81/2013/
NĐ-CP đã được sửa đổi, bổ sung một số
điều bởi Nghị định số 97/2017/NĐ-CP (Nghị
định số 81) của Chính phủ quy định chi tiết
một số điều và biện pháp thi hành Luật Xử
lý VPHC thì:
“1. Trường hợp không có các giấy tờ để
xác định độ tuổi xử lý VPHC thì căn cứ vào
sổ hộ tịch hoặc các giấy tờ, sổ sách, tài liệu
khác của cơ quan nhà nước có liên quan để
xác định độ tuổi của đối tượng.
Trường hợp thông tin ngày, tháng, năm
sinh ghi trong các giấy tờ trên không thống
nhất, thì xác định theo ngày, tháng, năm
sinh trong giấy tờ theo hướng có lợi nhất
cho đối tượng.
2. Quy định chi tiết cách tính tuổi của
người chưa thành niên bị xử phạt VPHC
trong trường hợp không thể xác định
chính xác ngày, tháng sinh
2. Trường hợp giấy tờ quy định tại
Khoản 1 Điều này không ghi rõ ngày, tháng,
năm sinh, thì việc xác định ngày, tháng, năm
sinh được tính như sau:
Khi xử phạt VPHC đối với cá nhân
thì độ tuổi đóng vai trò rất quan trọng. Đối
với người chưa thành niên thì độ tuổi càng
đóng vai trò quyết định. Cụ thể, độ tuổi là
căn cứ không thể thiếu để người có thẩm
quyền quyết định có hay không việc xử phạt
VPHC đối với người chưa thành niên. Theo
quy định của điểm a khoản 1 Điều 5 Luật Xử
lý VPHC, “người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16
tuổi bị xử phạt VPHC về VPHC do cố ý”.
Như vậy, độ tuổi đóng vai trò rất quan trọng
trong việc xác định có hay không VPHC để
từ đó ra quyết định xử phạt VPHC. Ngoài
ra, độ tuổi cũng là cơ sở để quyết định việc
áp dụng hình thức xử phạt và mức tiền phạt
tương ứng đối với người chưa thành niên.
Khoản 3 Điều 134 Luật Xử lý VPHC quy
định: “Người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi
VPHC thì không áp dụng hình thức phạt tiền.
Trường hợp người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18
tuổi VPHC bị phạt tiền thì mức tiền phạt
không quá ½ mức tiền phạt áp dụng đối với
người thành niên”. Tuy nhiên, Luật Xử lý
VPHC và các văn bản hướng dẫn thi hành lại
không quy định cụ thể về cách tính tuổi để ra
quyết định xử phạt VPHC trong trường hợp
a) Nếu xác định được tháng cụ thể,
nhưng không xác định được ngày nào trong
tháng, thì lấy ngày cuối cùng của tháng đó
làm ngày sinh;
b) Nếu xác định được quý cụ thể của
năm, nhưng không xác định được ngày tháng
nào trong quý, thì lấy ngày cuối cùng của
tháng cuối cùng trong quý đó làm ngày sinh;
c) Nếu xác định được cụ thể nửa đầu
năm hay nửa cuối năm, nhưng không xác
định được ngày, tháng nào trong nửa đầu
năm hoặc nửa cuối năm, thì lấy ngày 30
tháng 6 hoặc ngày 31 tháng 12 của năm đó
làm ngày sinh;
d) Nếu xác định được năm cụ thể nhưng
không xác định được ngày, tháng, thì lấy ngày
31 tháng 12 của năm đó làm ngày sinh”.
Điều cần lưu ý là phạm vi của Điều 13
Nghị định số 81 chỉ áp dụng đối với việc
xác định độ tuổi của người bị xử lý hành
chính. Quy định này không thể trở thành
căn cứ áp dụng để xác định độ tuổi đối với
Số 03 + 04 (427 + 428) - T2/2021
63
THỰC TIỄN PHÁP LUẬT
người bị xử phạt hành chính. Câu hỏi đặt
ra là cách xác định độ tuổi của người chưa
thành niên bị xử phạt hành chính có giống
quy định tại Điều 13 Nghị định số 81 hay
không? Hiện nay, pháp luật còn bỏ ngỏ và
không có câu trả lời cụ thể.
phạt tiền ở mức tối thiểu thì đây cũng chỉ là
lựa chọn “mức tiền phạt có lợi nhất” chứ
không phải “hình thức xử phạt có lợi nhất”
cho người người chưa thành niên VPHC.
Như vậy, với quy định của Điều 13 và
Điều 14 Nghị định số 81 thì người có thẩm
quyền sẽ không thể có cơ sở pháp lý vững
chắc nhằm xác định tuổi của người chưa
thành niên vi bị xử phạt phạm hành chính.
Để khắc phục bất cập này, cơ quan nhà nước
có thẩm quyền cần sớm ban hành văn bản
xác định cụ thể độ tuổi của người bị xử phạt
VPHC nói chung và của người chưa thành
niên nói riêng.
Khoản 1 Điều 14 Nghị định số 81 quy
định: “Khi tiến hành xử phạt VPHC đối với
người chưa thành niên, trường hợp không
xác định được chính xác tuổi để áp dụng
hình thức xử phạt, thì người có thẩm quyền
xử phạt lựa chọn áp dụng hình thức xử phạt
có lợi nhất cho người vi phạm”. Tuy nhiên,
“lựa chọn áp dụng hình thức xử phạt có lợi
nhất khi tiến hành xử phạt VPHC đối với
người chưa thành niên” không phải là một
quy định tối ưu nhằm giải quyết mọi vướng
mắc trên thực tế. Dường như điều khoản
trên chỉ có ý nghĩa đối với những VPHC do
người chưa thành niên thực hiện mà chế tài
quy định có thể áp dụng một trong các hình
thức xử phạt khác nhau (ví dụ: khoản 1 Điều
72 Nghị định số 100/2019/NĐ-CP quy định
cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 100.000 đồng đến
200.000 đồng đối với “hành vi sử dụng vé
tàu giả để đi tàu”). Đối với những VPHC mà
chế tài quy định chỉ áp dụng một hình thức
xử phạt cố định thì điều khoản trên hoàn toàn
không có giá trị (ví dụ: khoản 4 Điều 5 Nghị
định số 167/2013/NĐ-CP quy định phạt tiền
từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối
với hành vi “gây rối trật tự công cộng mà có
mang theo các loại vũ khí thô sơ hoặc công
cụ hỗ trợ”). Từ đó, người có thẩm quyền sẽ
không thể biết và lựa chọn áp dụng hình thức
xử phạt nào có lợi nhất cho người chưa thành
niên VPHC. Trong trường hợp pháp luật chỉ
quy định chế tài phạt tiền thì người có thẩm
quyền không thể “linh hoạt” phạt cảnh cáo
người chưa thành niên vi phạm (ngoại trừ
đối tượng là người đủ 14 tuổi đến dưới 16
tuổi). Người có thẩm quyền cũng không thể
phạt ở mức tiền tối thiểu nếu như không có
tình tiết giảm nhẹ. Bên cạnh đó, ngay cả khi
3. Quy định cụ thể nguyên tắc làm cơ sở
xác định chính xác mức tiền phạt đối với
người chưa thành niên VPHC
Theo quy định của khoản 3 Điều 134
Luật Xử lý VPHC, “trường hợp người từ
đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi VPHC thì không
áp dụng hình thức phạt tiền. Trường hợp
người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi VPHC
bị phạt tiền thì mức tiền phạt không quá 1/2
mức tiền phạt áp dụng đối với người thành
niên”. Như vậy, pháp luật xử phạt VPHC
của nước ta đã thể hiện rõ tinh thần bảo đảm
quyền lợi tốt nhất của người chưa thành
niên khi quy định trách nhiệm hành chính
của người chưa thành niên nhẹ hơn so với
người thành niên. Tuy nhiên, liên quan đến
mức tiền phạt thì quy định “mức tiền phạt
không quá 1/2 mức tiền phạt áp dụng đối
với người thành niên” lại không thật sự rõ
ràng và tạo ra cách áp dụng pháp luật không
thống nhất6.
Ví dụ: theo điểm c khoản 3 Điều 5 Nghị
định số 167/2013/NĐ-CP ngày 12/11/2013
của Chính phủ thì hành vi “lôi kéo người
khác đánh nhau” sẽ bị phạt tiền từ 2.000.000
đồng đến 3.000.000 đồng. Nếu chủ thể vi
phạm là người thành niên và không có tình
tiết tăng nặng hay tình tiết giảm nhẹ thì sẽ bị
phạt mức tiền trung bình là 2.500.000 đồng.
6. Báo cáo số 09/BC-BTP ngày 08/01/2018 của Bộ Tư pháp tổng kết thi hành Luật Xử lý VPHC.
64
Số 03 + 04 (427 + 428) - T2/2021
THỰC TIỄN PHÁP LUẬT
Tuy nhiên, nếu chủ thể vi phạm là người
chưa thành niên từ đủ 16 tuổi đến dưới 18
tuổi và không có tình tiết tăng nặng hay tình
tiết giảm nhẹ sẽ bị phạt bao nhiêu thì không
có chuẩn mực chung trong việc áp dụng.
ý thức, thái độ, hành vi hướng thiện. Chính ý
thức, thái độ, hành vi của người chưa thành
niên sau khi vi phạm mới là chìa khóa quan
trọng, phản ánh sự nhận thức hối cải của
chủ thể. Do đó, trên cơ sở hệ số tương đối
“không quá 1/2” trong Luật Xử lý VPHC,
cần quy định rõ ràng nguyên tắc xác định
mức phạt tiền áp dụng đối với người chưa
thành niên căn cứ vào các tình tiết liên quan
đến ý thức, thái độ, hành vi.
Theo quy định của Bộ luật Lao động
năm 2019, người chưa thành niên từ đủ 14
tuổi đến dưới 16 tuổi thường chưa đủ độ tuổi
để trực tiếp tham gia vào các quan hệ pháp
luật lao động nên chưa có khả năng tạo lập
được nguồn tài chính riêng. Do đó, quy định
không áp dụng hình thức phạt tiền đối với
nhóm người chưa thành niên ở lứa tuổi này
là hoàn toàn phù hợp7. Đối với người chưa
thành niên từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi thì
có thể tham gia vào các quan hệ lao động,
làm công ăn lương nên quy định hình thức
phạt tiền là khá hợp lý. Tuy nhiên, vấn đề có
tính pháp lý đặt ra là phải quy định rõ ràng
nguyên tắc để từ đó có thể xác định chính
xác mức tiền phạt đối với người chưa thành
niên VPHC trong các trường hợp cụ thể.
4. Quy định chi tiết trường hợp cha mẹ hoặc
người giám hộ phải thực hiện thay nghĩa vụ
nộp tiền phạt trong trường hợp người chưa
thành niên từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi
VPHC mà không có tiền nộp phạt
Khoản 3 Điều 134 Luật Xử lý VPHC
quy định: “Trường hợp người từ đủ 16 tuổi
đến dưới 18 tuổi VPHC mà không có tiền
nộp phạt thì cha mẹ hoặc người giám hộ
phải thực hiện thay”.
Mục đích chính của việc thực hiện
thay nghĩa vụ này là nhằm xác định trách
nhiệm của cha mẹ hoặc người giám hộ đối
với con em mình. Nói cách khác, đây là hậu
quả bất lợi mà cha mẹ hoặc người giám hộ
của người chưa thành niên phải gánh chịu
vì đã không thực hiện nghĩa vụ giáo dục,
chăm sóc người chưa thành niên một cách
đầy đủ, đúng mực8. Trong trường hợp này,
nếu cha mẹ hoặc người giám hộ thực hiện
nghĩa vụ nộp tiền thay cho người chưa thành
niên thì quyết định xử phạt VPHC xem như
được thi hành. Ngược lại, nếu cha mẹ hoặc
người giám hộ không thực hiện nghĩa vụ nộp
tiền thay thì sẽ giải quyết như thế nào? Liệu
rằng người có thẩm quyền có thể áp dụng các
biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định xử
phạt VPHC quy định tại Điều 86 Luật Xử lý
VPHC hay không?
Xuất phát từ đặc trưng VPHC do người
chưa thành niên thực hiện thường mang
tính bột phát, không có động cơ, mục đích
rõ ràng nên khi xử phạt người chưa thành
niên VPHC, cần phải kết hợp hài hòa giữa
mục đích răn đe và giáo dục. Chính vì vậy,
mức tiền phạt đối với người chưa thành niên
VPHC cũng cần được quy định thành nguyên
tắc rõ ràng trên cơ sở xem xét những tình tiết
liên quan đến ý thức, thái độ, hành vi. Theo
đó, nếu người chưa thành niên có những tình
tiết như “tự nguyện khai báo, thành thật hối
lỗi”, “đã có hành vi ngăn chặn, làm giảm
bớt hậu quả của vi phạm”, “đã tích cực giúp
đỡ cơ quan chức năng phát hiện VPHC, xử
lý VPHC” thì cần được ghi nhận và khoan
hồng. Có thể do bồng bột, người chưa thành
niên thực hiện VPHC với lỗi cố ý. Tuy nhiên,
sau khi vi phạm thì người chưa thành niên có
Nội dung các biện pháp quy định tại
7. Nguyễn Cảnh Hợp (chủ biên), Bình luận khoa học Luật Xử lý VPHC năm 2012 (tái bản lần thứ 1), Nxb.
Hồng Đức, năm 2017, tr. 798.
8. Nguyễn Thị Phương Châm, “Trách nhiệm bồi thường thiệt hại do người chưa thành niên gây ra từ góc nhìn
pháp luật so sánh”, Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp số 5, năm 2020.
Số 03 + 04 (427 + 428) - T2/2021
65
THỰC TIỄN PHÁP LUẬT
điểm a, b, c khoản 2 Điều 86 Luật Xử lý
VPHC là nhằm bảo đảm thi hành các quyết
định phạt tiền cho thấy, các biện pháp này
chỉ áp dụng đối với người VPHC; đối với
cha mẹ hoặc người giám hộ của người chưa
thành niên - những người không VPHC thì
không thể áp dụng các biện pháp cưỡng chế
này. Trên thực tế, có khá nhiều quyết định
phạt tiền đối với người chưa thành niên
không thể thi hành bởi người chưa thành
niên không có tiền nộp phạt, cha mẹ hoặc
người giám hộ của người chưa thành niên
tuy có tiền, có tài sản nhưng cũng không
thực hiện nghĩa vụ nộp tiền thay cho người
chưa thành niên9. Người có thẩm quyền cũng
không thể áp dụng các biện pháp cưỡng chế
thi hành quyết định xử phạt VPHC đối với
cha mẹ hoặc người giám hộ của người chưa
thành niên. Đây là một thiếu sót cần được
khắc phục.
Đó là trường hợp tang vật, phương tiện bị
chiếm đoạt, sử dụng trái phép (ví dụ: dùng
xe trộm cắp để thực hiện hành vi đua xe trái
phép). Theo đó, đối với tang vật, phương tiện
đang bị tạm giữ do bị chiếm đoạt, sử dụng
trái phép để VPHC thuộc trường hợp bị tịch
thu thì trả lại cho chủ sở hữu, người quản lý
hoặc người sử dụng hợp pháp. Trong trường
hợp này, người chưa thành niên vi phạm phải
nộp một khoản tiền tương đương trị giá tang
vật, phương tiện vi phạm vào ngân sách nhà
nước để thay thế cho việc thực hiện hình
thức xử phạt tịch thu tang vật, phương tiện
VPHC. Nếu không nộp thì bị cưỡng chế thực
hiện theo quy định tại Điều 86 Luật Xử lý
VPHC và Nghị định số 166/2013/NĐ-CP
ngày 12/11/2013 của Chính phủ10.
Tuy nhiên, phần lớn người chưa thành
niên không có thu nhập, tài sản riêng nên việc
buộc người chưa thành niên phải nộp khoản
tiền tương đương là bất khả thi. Bên cạnh
đó, pháp luật xử phạt VPHC cũng không quy
định nghĩa vụ của cha mẹ hoặc người giám
hộ phải nộp một khoản tiền tương đương
thay thế trong trường hợp người chưa thành
niên VPHC không thể nộp.
5. Quy định rõ nghĩa vụ của cha mẹ hoặc
người giám hộ phải nộp một khoản tiền
tương đương trị giá tang vật, phương tiện
vi phạm vào ngân sách nhà nước để thay
thế cho việc thực hiện hình thức xử phạt
tịch thu tang vật, phương tiện VPHC
Theo quy định của Điều 135 Luật Xử
lý VPHC, người chưa thành niên VPHC
có thể bị áp dụng các hình thức xử phạt: i)
Cảnh cáo; ii) Phạt tiền; iii) Tịch thu tang vật,
phương tiện VPHC. Trong các hình thức xử
phạt trên thì hình thức xử phạt tịch thu tang
vật, phương tiện VPHC được áp dụng đối
với tang vật, phương tiện có liên quan trực
tiếp đến VPHC nghiêm trọng, do lỗi cố ý của
người chưa thành niên. Thế nhưng trên thực
tế, xuất hiện trường hợp người chưa thành
niên thực hiện VPHC nghiêm trọng với lỗi
cố ý, tang vật, phương tiện có liên quan trực
tiếp đến vi phạm nhưng lại không bị tịch thu.
Theo chúng tôi, để bảo đảm cho việc
thi hành hình thức xử phạt tịch thu tang vật,
phương tiện VPHC trong trường hợp người
chưa thành niên vi phạm không nộp một
khoản tiền tương đương, cần quy định chi
tiết nghĩa vụ này thuộc về cha mẹ hoặc người
giám hộ. Trên thực tế, trong trường hợp
người vi phạm bị áp dụng hình thức xử phạt
chính là phạt tiền và hình thức xử phạt bổ
sung là tịch thu tang vật, phương tiện VPHC
mà tang vật, phương tiện thuộc diện bị chiếm
đoạt, sử dụng trái phép thì tang vật, phương
tiện này sẽ được quy đổi ra khoản tiền tương
đương rồi cộng với số tiền phạt
9. Báo cáo số 265/BC-UBND tổng kết công tác tư pháp năm 2019 của Ủy ban nhân dân tỉnh Trà Vinh, ngày
27/11/2019; Công văn số 779/STP-QLXLVPHC&TDTHPL ngày 10/11/2020 của Sở Tư pháp tỉnh Sóc Trăng
báo cáo tình hình thi hành pháp luật về xử lý VPHC năm 2020.
10. Theo khoản 1 Điều 126 Luật Xử lý VPHC và khoản 4 Điều 11a Nghị định số 81/2013/NĐ-CP (sửa đổi, bổ
sung bởi Nghị định số 97/2017/NĐ-CP).
66
Số 03 + 04 (427 + 428) - T2/2021
6 trang
12380
Free
Bạn đang xem tài liệu "Những nội dung về xử phạt người chưa thành niên vi phạm hành chính cần được quy định chi tiết", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- nhung_noi_dung_ve_xu_phat_nguoi_chua_thanh_nien_vi_pham_hanh.pdf
