Nghiên cứu đánh giá diễn biến ngập lụt hạ du hồ Đồng Mỏ khi xảy ra vỡ đập

KHOA HỌC

CÔNG NGHỆ

NGHIÊN CỨU ĐÁNH GIÁ DIỄN BIẾN NGẬP LỤT HẠ DU

HỒ ĐỒNG MỎ KHI XẢY RA VỠ ĐẬP

Hồ Việt Cường

Phòng Thí nghiệm trọng điểm Quốc gia về Động lực học Sông biển

Tóm tắt: Hồ chứa nước Đồng Mỏ tỉnh Vĩnh Phúc được xây dựng với mục đích cấp nước tưới và

sinh hoạt cho các xã Đạo Trù, Bồ Lý, Yên Dương của huyện Tam Đảo. Trong quá trình vận hành

khai thác, có thể sẽ xảy ra những sự cố thiên tai chưa lường hết được như: dòng chảy lũ lớn đến

hồ vượt thiết kế, phát sinh những sự cố hư hỏng công trình, vỡ đập đơn lẻ hoặc vỡ tổ hợp các

đập… Vì vậy, để có cơ sở khoa học khi xây dựng các phương án bảo đảm vận hành an toàn hồ

chứa và ứng phó khẩn cấp khi xảy ra sự cố, đặc biệt là trong tình huống xảy ra vỡ đập hoặc xả lũ

khẩn cấp, cần thiết phải có các nghiên cứu, đánh giá tác động của sự cố hồ chứa ảnh hưởng đến

khu vực hạ du công trình và các vùng lân cận. Bài báo trình bày một số kết quả cụ thể về tính toán

và mô phỏng các kịch bản vỡ đập Hồ Đồng Mỏ, từ đó xây dựng được các bản đồ phân vùng nguy

cơ và mức độ ngập lụt.

Từ khóa: Vỡ đập, Ngập lụt, Thiệt hại, Hồ Đồng Mỏ, MIKE NAM, MIKE 11, MIKE 21, MIKE

FLOOD, HEC-RAS.

Summary: Dong Mo reservoir in Vinh Phuc province was built with the purpose of supplying for

irrigation and domestic uses in communes of Dao Tru, Bo Ly, Yen Duong of Tam Dao district. In

the process of operation and exploitation, there may be unforeseen natural disasters such as: large

flood flow to the reservoir beyond the design, generating construction failure incidents, single

broken dams or combination of dams… Therefore, a scientific basis needed for developing plans

to ensure safe operation of reservoirs and emergency response when incidents occur, especially

in situations of emergency dams or flood discharge. It is necessary to research and assess the

impact of reservoir on downstream and surrounding areas. The paper presents a number of

specific results on the calculation and simulation of scenarios of Dong Mo dam breach, thus aims

to build a map of flood level and risk zone.

Keywords: Dam break, Flooding, Damage, Dong Mo reservoir, MIKE NAM, MIKE 11, MIKE

21, MIKE FLOOD, HEC-RAS.

1. ĐẶT VẤN ĐỀ^*

ha đất nuôi trồng thủy sản, cấp nước sinh hoạt

cho 15.000 dân đồng thời cấp nước cho công

nghiệp và chăn nuôi với mước 2.650m³/ngày

đêm của các xã Đạo Trù, Bồ Lý, Yên Dương

của huyện Tam Đảo. Hồ Đồng Mỏ có nguồn

sinh thủy lớn, có khả năng trữ nước vào mùa

mưa và điều tiết nước thuận lợi phục vụ sản

xuất, sinh hoạt cho nhân dân các xã lân cận

[1].

Hồ chứa nước Đồng Mỏ trên địa bàn xã Đạo

Trù, huyện Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc được

xây dựng bắt đầu từ năm 2013. Vị trí địa lý

vào khoảng: 105⁰33’ kinh độ Đông, 21⁰29,5’

vĩ độ Bắc. Đây là công trình hồ chứa nước cấp

2 có diện tích lưu vực 17,5km², dung tích hữu

ích là 5,301 triệu m³. Công trình có nhiệm vụ

cấp nước tưới cho 531 ha đất canh tác, 11,9

Ngày nhận bài: 05/4/2019

Ngày duyệt đăng: 17/6/2019

Ngày thông qua phản biện: 29/5/2019

1

TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THỦY LỢI SỐ 54 - 2019

KHOA HỌC

CÔNG NGHỆ

Theo hồ sơ thiết kế, hồ chứa nước Đồng Mỏ

được thiết kế tràn xả lũ với cao trình ngưỡng

tràn +64,70m, lưu lượng xả lũ thiết kế (tần

suất 1%) là 302,94m³/s, lưu lượng xả lũ kiểm

tra (tần suất 0,2%) là 385,56 m³/s. Với dung

tích hữu ích của hồ chứa là 5,301 triệu m³khi

đi vào vận hành, hồ Đồng Mỏ sẽ có hiệu quả

tích cực trong việc điều tiết nước cho hạ du.

Quá trình vận hành hồ dưới tác động của các

yếu tố thời tiết, khí hậu đặc biệt là biến đổi

khí hậu toàn cầu thì việc xuất hiện dòng chảy

đến vượt lũ thiết kế, lũ kiểm tra hoặc lũ bất

thường là hoàn toàn có thể [2]. Ngoài ra quá

trình vận hành hồ có thể xảy ra những sự cố

về do chủ quan của con người như vận hành

công trình không đúng hoặc điều tiết hồ

không tuân thủ theo quy trình vận hành hồ.

Điều này có thể sẽ dẫn đến những nguy cơ

cho vận hành công trình mà nghiêm trọng

nhất là xảy ra sự cố vỡ đập. Vùng hạ du đập

là các khu vực tập trung dân cư đông đúc nên

chắc chắn thiệt hại về kinh tế, chính trị và xã

hội sẽ là rất lớn. Vì vậy cần thiết phải có các

nghiên cứu tính toán đánh giá nguy cơ ngập

lụt và những thiệt hại cho vùng hạ du khi xảy

ra sự cố vỡ đập đồng thời đưa ra các giải pháp

2.PHƯƠNGPHÁPNGHIÊNCỨUVÀSỐLIỆU

2.2. Phương pháp nghiên cứu

Mô phỏng vỡ đập và ngập lụt hạ du thường dựa

vào việc mô hình hóa quá trình hình thành dòng

chảy và lan truyền lũ [3],[4]. Trên cơ sở đó,

nghiên cứu đã đề xuất phương thực hiện bài

toán vỡ đập hồ Đồng Mỏ như trong Hình 1.

Trong đó, mô hình thủy văn MIKE NAM [5]

được lựa chọn để tính toán xác định dòng chảy

biên đầu vào cho các lưu vực sông, suối khu vực

hồ Đồng Mỏ. Do đặc điểm của hồ chứa nước

Đồng Mỏ ngoài đập chính còn có 4 đập phụ

trong đó có 3 đập phụ số 1, 2, 3 nằm trong hồ

chứa nước vùng với đập chính, còn đập phụ số

4 nằm trên nhánh suối Thai Léc ngăn nước chảy

vào hồ chứa nước. Vì vậy việc mô phỏng vỡ đập

của dự án rất phức tạp, có nhiều tổ hợp vỡ đập

giữa đập chính và đập phụ. Do đó dự án lựa

chọn mô phỏng vỡ đập bằng mô hình HEC -

RAS [6] vì khả năng mô phỏng vỡ đập tổ hợp

đơn giản hơn mà vẫn cho kết quả có độ tin cậy

so với mô hình MIKE 11. Mô hình MIKE

FLOOD [5] kết hợp giữa mô hình thủy lực 1

chiều MIKE 11 HD và mô hình 2 chiều MIKE

21HD được sử dụng để mô phỏng quá trình lan

cơ bản nhằm giảm thiểu những thiệt hại khi truyền sóng lũ và diễn biến ngập lụt vùng hạ du

xảy ra sự cố công trình.

hồ Đồng Mỏ (Hình 2) với các kịch bản vỡ đập.

Hình 1: Phạm vi vùng nghiên cứu.

Hình 2: Sơ đồ các bước thực hiện bài toán

vỡ đập hồ Đồng Mỏ

2

TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THỦY LỢI SỐ 54 - 2019

KHOA HỌC

CÔNG NGHỆ

2.2. Số liệu sử dụng

lệ 1/100.000 và 1/50.000; Bản đồ địa hình

huyện Tam Đảo tỷ lệ 1/5000.

Các hồ chứa vừa và nhỏ thường được xây dựng

ở các khu vực hẻo lánh nên số liệu đo đạc rất hạn 3.KẾTQUẢNGHIÊNCỨUVÀTHẢOLUẬN

chế, đặc biệt là số liệu về dòng chảy. Do đó,

nghiên cứu đã sử dụng số liệu mưa, bốc hơi từ

năm 1961-2012 của các trạm Tam Đảo, Quảng

Cư, Thái Nguyên; lưu lượng bình quân ngày tại

3.1. Thiết lập các mô hình tính toán mô phỏng

a) Tính toán dòng chảy đến hồ bằng

NAM

MIKE-

trạm Ngọc Thanh (1968 – 1982), Quảng Cư từ Nghiên cứu đã sử dụng bản đồ độ cao số DEM

năm 1960 – 1976 để hiệu chỉnh và kiểm nghiệm 30x30m tỉnh Vĩnh Phúc và vùng phụ cận để

mô hình thủy văn. Tài liệu vết lũ điều tra năm khoanh lưu vực và phân chia tiểu lưu vực theo

2008 được sử dụng để kiểm nghiệm mô hình các trạm mưa tham gia sinh dòng chảy trên lưu

thủy lực. Lưu lượng lũ thiết kế, kiểm tra (tần suất vực hồ Đồng Mỏ là trạm Quảng Cư, Thái

1%, 0,2%) đến hồ, mực nước tương ứng hạ lưu Nguyên và Tam Đảo. Vùng nghiên cứu được

hồ chứa với các cấp báo động số 1 và số 2 lấy phân chia thành 6 tiểu lưu vực. Mô hình được

theo hồ sơ thiết kế.

hiệu chỉnh theo số liệu thực đo của trạm thủy

văn Ngọc Thanh. Đây là trạm có diện tích lưu

vực tương đương với các lưu vực thuộc khu vực

hồ Đồng Mỏ. Căn cứ vào số liệu thực đo của

trạm Ngọc Thanh lựa chọn thời gian hiệu chỉnh

và kiểm định mô hình như sau:

Tài liệu địa hình sử dụng để xây dựng mô hình

thủy lực 1&2D gồm: bản đồ độ cao số DEM

30x30m của tỉnh Vĩnh Phúc và vùng phụ cận để

phân chia lưu vực trong MIKE NAM; Mặt cắt

ngang các sông, suối trong lưu vực khảo sát

năm 2014 và mặt cắt ngang các tuyến đập; Các - Hiệu chỉnh mô hình từ 16/7 - 31/7/1971.

thông số thiết kế của hồ chứa và các tuyến đập,

- Kiểm định mô hình từ 22/9 - 12/10/1978.

đường đặc trưng Z~W~F của hồ chứa, quy trình

Kết quả hiệu chỉnh, kiểm định mô hình MIKE

điều tiết lũ của hồ Đồng Mỏ.. Ngoài ra, nghiên

NAM được thể hiện trong Hình 3 và Bảng 1.

cứu còn sử dụng các bản đồ tỉnh Vĩnh Phúc tỷ

Hình 3: Kết quả hiệu chỉnh, kiểm định mô hình MIKE NAM.

Bảng 1: Đánh giá sai số mô hình MIKE NAM

Hệ số Nash

Lưu vực

Hiệu chỉnh

77,4 %

Kiểm định

76,15 %

Lưu vực sông Vực Chuông

Lưu vực suối Thai Léc

88,53 %

75,1 %

3

TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THỦY LỢI SỐ 54 - 2019

KHOA HỌC

CÔNG NGHỆ

Kết quả hiệu chỉnh và kiểm định mô hình cho vỡ đập tổ hợp là điều khó xảy ra do đó trong bài

thấy với bộ thông số được lựa chọn, mô hình đã báo này chỉ trình bày kết quả tính toán vỡ đập

mô phỏng tốt quá trình lưu lượng dòng chảy cho đơn lẻ. Trong nghiên cứu sẽ sử dụng cấu trúc

lưu vực với sai số NASH đạt 75,1-77,4% trong vỡ đập của mô hình HEC-RAS để mô phỏng bài

giai đoạn hiệu chỉnh 76,15-88,53% trong giai toán vỡ đập. Khi sử dụng phương pháp công

đoạn kiểm định. Đường quá trình tính toán và thức dự báo thì các công thức tính toán dự báo

thực đo phù hợp về xu thế và đường quá trình, vỡ đập được sử dụng nhiều nhất là của

sai số đỉnh lũ khoảng từ 9,12% giai đoạn hiệu Froehlich và MacDonald kết hợp với

chỉnh đến 27,6% giai đoạn kiểm định. Như vậy, Langridge-Monopolis (MDLM). Đây cũng là

trong điều kiện hạn chế về số liệu, sử dụng mô hai phương pháp được coi là áp dụng tốt nhất

hình MIKE-NAM để mô phỏng dòng chảy cho cho đập đất (Azwin Abdul Razad, 2009) [7].

thấy sự hiệu quả và kết quả mô phỏng sẽ được

Có hai hình thức vỡ đập là Vỡ tràn đỉnh

sử dụng để làm điều kiện đầu vào cho các mô

(overtopping) xảy ra khi cao trình mực nước hồ

hình thủy lực và mô phỏng vỡ đập.

lớn hơn cao trình đỉnh đập từ 0 đến 0,6m, vị trí

b) Mô phỏng vỡ đập bằng HEC-RAS

vết vỡ đầu tiên sẽ xuất hiện trên đỉnh đập và vỡ

xói ngầm (piping) thường xảy ra vào mùa kiệt,

vị trí vết vỡ đầu tiên sẽ xuất hiện ở giữa đập.

Các thông số nghiên cứu đầu vào cho mô hình

thủy lực được thể hiện trong Bảng 2.

Do hồ chứa có 01 đập chính và 04 đập phụ nên

có thể xảy ra rất nhiều các kịch bản vỡ đập khác

nhau. Kết quả nghiên cứu của dự án xác định

được 15 trường hợp gồm vỡ đập đơn lẻ và vỡ

đập tổ hợp. Tuy nhiên trong thực tế việc xảy ra

Bảng 2: Các thông số vết vỡ đầu vào của mô hình thủy lực

Mực nước

ban đầu (m)

Chiều rộng trung

bình vết vỡ (m) đáy vết vỡ (m)

Chiều rộng

Thời gian Q đỉnh dự

vỡ (h)

Tên đập

kiến (m³/s)

Đập chính

68,7

60,7

51,9

57,9

55,1

43,5

44,5

43,5

44,9

43,7

61,5

0,82

3087

Đập phụ số 1

Đập Phụ số 2

Đập phụ số 3

Đập Phụ số 4

1,29

0,96

1,02

1,29

1112

2162

1581

1282

Với các thông số đầu vào ở Bảng 2, kết hợp với

số liệu về quan hệ W~H của hồ chứa xác định

được các thông số vết vỡ cho hồ Đồng Mỏ trong

Bảng 3 và quá trình dòng chảy sau đập như

Hình 4.

Bảng 3: Tính toán các thông số vết vỡ

Thông số Vỡ tràn đỉnh Vỡ xói ngầm

B(m)

Tf(s)

161

3,8

143,3

3,5

Hình 4: Vỡ đập chính kịch bản lũ kiểm tra

0,2%, mực nước hạ lưu ở báo động II

c) Mô phỏng ngập lụt vùng hạ du bằng MIKE

4

TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THỦY LỢI SỐ 54 - 2019

KHOA HỌC

CÔNG NGHỆ

FLOOD

sông Lô được mô tả như trong Hình 5, Hình 6

gồm 8 nhánh sông suối với 8 biên trên, 1 biên

dưới và các nhập lưu khu giữa. Biên trên của

mô hình là quá trình lưu lượng Q(t) tại sông

Vực Chuông, kênh Phân Lân, Suối Gò, Suối

Bạc, Suối Thai Léc, suối Tân Lập được tính từ

mô hình MIKE NAM và lưu lượng dòng chảy

thực đo tại trạm thủy văn Quảng Cư trên sông

Phó Đáy, trạm thủy văn Vụ Quang trên sông

Lô. Biên dưới của mô hình là quá trình mực

nước theo thời gian H(t) tại vị trí trạm thủy văn

Việt Trì trên sông Lô. Biên nhập lưu khu giữa

MIKE Flood là một công cụ được tích hợp giữa

các mô hình 1-2D để có thể mô phỏng được

đồng thời các quá trình tương tác giữa dòng

chảy 1 chiều trong sông (MIKE 11) với dòng

chảy tràn trên bề mặt đồng ruộng (MIKE 21).

Với khu vực hạ du hồ Đồng Mỏ, mô hình một

chiều, hai chiều được xây dựng độc lập sau đó

kết nối với nhau để tính toán mô phỏng ngập lụt

với các kịch bản vỡ đập.

* Mô hình thủy lực 1 chiều trong sông (MIKE 11):

Mạng sông đưa vào tính toán thuỷ lực bao gồm gồm 4 nhập lưu chính gồm Tả 1 – Phó Đáy, Hữu

toàn bộ hệ thống sông, suối hạ du hồ Đồng Mỏ, 1 – Phó Đáy, Tả 2 Phó Đáy, Hữu 2 – Phó Đáy

cùng với sông Phó Đáy bắt đầu từ trạm thủy văn được thể hiện ở Hình 6. Các giá trị lưu lượng

Quảng Cư, sông Lô bắt đầu từ trạm thủy văn Vụ nhập lưu khu giữa Q(t) được tính từ mưa thông

Quang kết thúc tại trạm thủy văn Việt Trì trên qua mô hình MIKE NAM.

Hình 5: Mạng thủy lực 1 chiều Mike 11.

Hình 6: Các biên nhập lưu dọc sông.

* Mô hình hai chiều vùng bãi sông và khu dân chiều được xây dựng bằng tài liệu bình đồ địa

cư (MIKE 21):

hình tỉ lệ 1.5000 của huyện Tam Đảo, tổng số ô

lưới được chia là 7636. Kết quả chia lưới được

thể hiện trong Hình 7.

Phạm vi nghiên cứu của mô hình là vùng phía

hạ lưu hồ Đồng Mỏ bao gồm phần bãi sông các

sông Vực Chuông, Thai Léc, Phân Lân, suối

Bạc, suối Gò, Tân Lập và các khu vực có dân

cư sinh sống, vùng đồi núi,… rộng gần 43km²,

thuộc địa phận các xã Yên Dương, Đại Đình,

Bồ Lý, Đạo Trù huyện Tam Đảo - tỉnh Vĩnh

Phúc. Ngoài phần lòng sông được tính toán trên

mô hình 1 chiều, toàn bộ vùng hạ du được mô

phỏng trên lưới tính hai chiều. Lưới tính hai

* Kết nối mô hình 1-2 chiều tính toán mô phỏng

ngập lụt (MIKE FLOOD):

MIKE FLOOD được thiết lập bằng việc kết nối

mô hình 1 chiều và 2 chiều vùng hạ du hồ Đồng

Mỏ đã được thiết lập ở trên. Tổng số có 14 kết

nối bên được thiết lập để kết nối giữa mô hình

1 chiều và 2 chiều. Mô hình sau khi kết nối

thành bộ mô hình hoàn chỉnh (Hình 8) có thể

5

TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THỦY LỢI SỐ 54 - 2019

KHOA HỌC

CÔNG NGHỆ

(Hình 9) từ ngày 30/10 đến 4/11 năm 2008 để

hiệu chỉnh mô hình. Kết quả hiệu chỉnh cho

thấy sai số giữa mực nước tính toán và thực

đo tại các vết lũ chỉ từ 0,1 đến 0,22m (Hình

10) là đáp ứng được yêu cầu. Mô hình đảm

bảo độ tin cậy để tính toán mô phỏng các kịch

bản.

tính toán mô phỏng ngập lụt cho vùng hạ du.

Sau khi kết nối mô hình được hiệu chỉnh để

xác định bộ thông số thủy lực phù hợp với

điều kiện thực tế của lưu vực. Do trong khu

vực nghiên cứu không có trạm đo lưu lượng

và mực nước phía hạ lưu nên sử dụng các tài

liệu thu thập vết lũ tại các điểm khống chế

Hình 7: Lưới tính 2 chiều cho khu vực

hạ lưu hồ Đồng Mỏ.

Hình 8: Sơ hoạ kết nối MIKE11 và MIKE21.

Hình 9: Vị trí các điểm khảo sát vết lũ

năm 2008.

Hình 10: Kết quả hiệu chỉnh mô hình.

3.2. Tính toán các kịch bản vỡ đập Hồ Đồng Mỏ 0,2% khi mực nước hồ ở mức dâng bình thường

và mực nước tại điểm nhập lưu với sông Phó

Đáy báo động II

a) Lựa chọn kịch bản nghiên cứu:

Các kịch bản được xây dựng để tính toán mô

phỏng ngập lụt bao gồm:

b) Kết quả tính toán các kịch bản:

* Trường hợp vỡ đập chính hoặc đập phụ số 4:

do dòng chảy khi vỡ đập chính và đập phụ số 4

đều có hướng chảy ra suối Thai Léc rồi nhập

+ Kịch bản vỡ đập: xét trường hợp vỡ đơn lẻ

từng đập là đập chính, đập phụ số 1, 2, 3, 4

tương ứng với VĐ1, VĐ2, VĐ3, VĐ4, VĐ5.

+ Kịch bản dòng chảy: Tính toán mô phỏng lưu vào suối Cả đến suối Tân Lập và sông Vực

ngập lụt các kịch bản vỡ đập với trường hợp cực

đoan nhất là xảy lũ kiểm tra với tần suất P =

Chuông sau cùng đổ ra sông Phó Đáy nên khi

xảy ra vỡ đập chính hoặc đập phụ số 4 vùng

6

TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THỦY LỢI SỐ 54 - 2019

KHOA HỌC

CÔNG NGHỆ

ngập lụt xảy ra chủ yếu ở dọc theo các tuyến phụ số 4 chặn dòng chảy nhánh suối Thai Léc

sông, suối trên. Khu vực dân cư bị ảnh hưởng cho dòng chảy đi vào hồ Đồng Mỏ nên mức độ

trực tiếp khi xảy ra vỡ đập chính hoặc đập phụ ngập và thời gian ngập do vỡ đập phụ số 4 nhỏ

số 4 là các khu dân cư trong khu vực xóm Gò, hơn đập chính. Kết quả mô phỏng ngập lụt và

Tân Đồng, Tân Tiến, Tân Lập. Tổng diện tích diễn biến ngập lụt theo thời gian khi vỡ đập

ngập lớn nhất khi xảy ra vỡ đập chính là chính như Hình 11 và Hình 13, đập phụ số 4

379,64ha, vỡ đập phụ số 4 là 269,42ha. Do đập như Hình 12.

Hình 11: Mức độ ngập và diễn biến ngập vùng hạ du khi vỡ đập chính.

Hình 12: Mức độ ngập và diễn biến ngập vùng hạ du khi vỡ đập phụ số 4.

* Trường hợp vỡ đập phụ số 1, số 2, số 3: các

tuyến đập phụ số 1,2 và 3 nằm ở hướng suối

Tân Lập nên khi xảy ra vỡ đập hướng dòng chảy

tập trung về hướng suối Tân Lập sau đó đổ vào

sông Vực Chuông. Dòng chảy do vỡ đập gây

ngập khu vực dân cư thôn Đồng Mỏ, Tân Long,

Tân Đồng rồi truyền xuống hạ du. Do suối Tân

Lập có độ dốc nhỏ hơn với nhánh suối Thai Léc

nên quá trình truyền lũ xuống hạ du chậm hơn

so với trường hợp vỡ đập chính và đập phụ số

4, thời gian ngập và diện tích ngập lớn hơn. Do

các đập phụ 1,2,3 có quy mô khác nhau nên diện

tích ngập cũng khác nhau, diện tích ngập lớn

nhất khi vỡ đập phụ số 1 là 349,17 ha, đập phụ

số 2 là 405,9 ha, đập phụ số 3 là 383,07 ha. Quá

Hình 13: Bản đồ phân vùng ngập lụt hạ du

do vỡ đập chính.

7

TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THỦY LỢI SỐ 54 - 2019

KHOA HỌC

CÔNG NGHỆ

trình diễn biến ngập và độ sâu ngập với các đến Hình 17.

trường hợp vỡ đập thể hiện trong các Hình 14

Hình 14: Mức độ ngập và diễn biến ngập vùng hạ du khi vỡ đập phụ số 1

Hình 15: Mức độ ngập và diễn biến ngập vùng hạ du khi vỡ đập phụ số 2

Hình 16: Mức độ ngập và diễn biến ngập vùng hạ du khi vỡ đập phụ số 3

4. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

Hồ chứa nước Đồng Mỏ được xây dựng trên

thượng nguồn suối Thác Léc nơi có địa hình

dốc và cao. Ngay sau tuyến đập là khu vực

dân cư sống tập trung dọc theo hai bên bờ các

sông suối và sẽ chịu ảnh hưởng rất lớn khi sự

cố vỡ đập xảy ra. Kết quả nghiên cứu trong

báo cáo giúp xác định được mức độ ngập lụt

hạ du, về độ sâu, diện ngập, tốc độ dòng chảy,

thời gian xuất hiện đỉnh lũ và thời gian ngập

tại các vị trí mô phỏng. Đây là những thông

tin quan trọng giúp đánh giá ảnh hưởng của

Hình 17: Bản đồ phân vùng ngập lụt hạ du

do vỡ đập phụ số 2

8

TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THỦY LỢI SỐ 54 - 2019

KHOA HỌC

CÔNG NGHỆ

các kịch bản vỡ đập đến hạ du và giúp các nhà kế hoạch ứng phó khi sự cố xảy ra.

quản lý có những phương án phòng chống và

TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1] Hồ Việt Cường và Nnk, Dự án "Đánh giá tình hình ngập lụt vùng hạ du Hồ chứa nước Đồng

Mỏ, tỉnh Vĩnh Phúc", Phòng thí nghiệm trọng điểm Quốc gia về động lực học Sông biển -

Viện KHTLVN, Năm 2015.

[2] Boonsy Sitthideth, Vannasin Hansackda, Nguyễn Mai Đăng và Đỗ Hoài Nam : Đánh giá

biến đổi các đặc trưng thủy văn, dòng chảy thiết kế lưu vực sông Pô-Kô tỉnh Kon Tum

sử dụng mô hình khí hậu AGCM3.2S, Tạp chí KHCN Thủy lợi, 39: 90-96, ISSN: 1859-

4255, 2017.

[3] Nguyễn Hoàng Sơn, Hoàng Thanh Tùng, Lê Kim Truyền, Trần Kim Châu: Xây dựng công

cụ dự báo lũ đến hồ và cảnh báo ngập lụt khi xả lũ và do vỡ đập gây ra cho hồ chứa vừa và

nhỏ. Tạp chí Khoa học Kỹ thuật Thủy lợi và Môi trường - số 44 (3/2014)

[4] Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn, công trình thủy lợi thủy điện hướng dẫn tạm thời

xây dựng bản đồ ngập lụt hạ du trong các tình huống xả lũ khẩn cấp và vỡ đập, 2014.

[5] Mike Nam, Mike 11, Mike 21, Mike Flood, User Guider, DHI 2011.

[6] Hec-RAS, User Guider.

[7] Azwin Abdul Razad (2009), “One Dimensional Dam Breach Modelling for Proposed

Hydropower Development in Ulu Terengganu”, Malaysia, Kawasan Institusi

Penyelidikan Bangi.

9

TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THỦY LỢI SỐ 54 - 2019