Mối tương quan giữa nồng độ IL-6, IL-10 và TNF-α huyết thanh với các đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng khác ở bệnh nhân viêm khớp dạng thấp
T¹p chÝ y - d−îc häc qu©n sù sè 5-2021
MỐI TƯƠNG QUAN GIỮA
NỒNG ĐỘ IL-6, IL-10 VÀ TNF-α HUYẾT THANH VỚI
CÁC ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG VÀ CẬN LÂM SÀNG KHÁC
Ở BỆNH NHÂN VIÊM KHỚP DẠNG THẤP
Phùng Anh Đức1, Nguyễn Đình Khoa1, Đoàn Văn Đệ2
TÓM TẮT
Mục tiêu: Nghiên cứu mối tương quan giữa nồng độ interleukin-6 (IL-6), IL-10 và TNF-α với
các yếu tố lâm sàng, cận lâm sàng khác ở bệnh nhân (BN) viêm khớp dạng thấp (VKDT). Đối
tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang gồm 129 BN (115 nữ và 14 nam) được
chẩn đoán VKDT theo tiêu chuẩn ACR 1987, điều trị tại Khoa Cơ Xương Khớp, Bệnh viện Chợ
Rẫy. Xét nghiệm định lượng nồng độ IL-6 và TNF-α được thực hiện bằng phương pháp định
lượng bằng công nghệ biochips, phát hóa - quang miễn dịch. Kết quả: Nhóm BN có tuổi trung
bình 54,84 11,38. Nồng độ trung bình và trung vị của IL-6 (pg/ml) là 29,59 40,36 và 13,52
[4,75 - 37,03]. Nồng độ trung bình và trung vị của IL-10 (pg/ml) là 22,86 52,12 và 4,74 [2,47 -
20,46]. Nồng độ trung bình và trung vị c ủa TNF-α (pg/ml) là 29,53 71,54 và 8,44 [3,88 -
22,90]. Tỷ lệ BN có t ăng IL-6, IL-10 và TNF-α lần lượt là 94,57%; 80,62% và 43,41%. IL-6 có
mối tương quan với DAS28-VS (r = 0,189; p = 0,032). IL-10 có mối tương quan với SKĐ28 (r =
0,185; p = 0,036), VS (r = 0,266; p = 0,003), CRP (r = 0,273; p = 0,002), DAS28-VS (r = 0,227;
p = 0,002), DAS28-CRP (r = 0,235; p = 0,008), RF (r = 0,471; p = 0,000) và anti-CCP (r = 0,227;
p = 0,011). TNF-α có mối tương quan với VS (r = 0,213; p = 0,015), RF (r = 0,469; p = 0,000) và
anti-CCP (r = 0,266; p = 0,003). Không có mối tương quan giữa nồng độ IL-6, nồng độ RF và
anti-CCP. Kết luận: Nồng độ IL-6, IL-10 và TNF-α huyết thanh tăng cao ở BN VKDT. Nồng độ
IL-6 và IL-10 huyết thanh có mối tương quan đến tình trạng hoạt động của bệnh.
* Từ khóa: Viêm khớp dạng thấp; Interleukin-6; TNF-α; DAS28.
Correlation between Serum IL-6, IL-10 and TNF-
α
Levels and
other Clinical and Laboratory Characteristics in Patients with
Rheumatoid Arthritis
Summary
Objectives: To study the levels of serum IL-6, IL-10 and TNF-α in correlation with other
clinical and laboratory charateristics in rheumatoid arthritis (RA) patients. Subjects and
methods: A cross sectional study was carried out on 129 RA patients (115 females, 14 males),
who met the ACR 1987 citeria, treated at Cho Ray Hospital. The serum IL-6, IL-10 and
TNF-α level were measured by chemiluminescent immuno assay with biochip array technology.
Results: The average age of patients was 54.84 11.38. The mean and median of serum IL-6
levels were 29.59 40.36 and 13.52 [4.75 - 37.03]. The mean and median of serum IL-10 levels
1Bệnh viện Chợ Rẫy
2Bệnh viện Quân y 103, Học viện Quân y
Ngày nhận bài: 26/3/2021
Ngày bài báo được đăng: 19/4/2021
62
T¹p chÝ y - d−îc häc qu©n sù sè 5-2021
were 22.86 52.12 and 4.74 [2.47 - 20.46]. The mean and median of serum TNF-α levels were
29.53 71.54 and 8.44 [3.88 - 22.90]. The rates of patients with increased IL-6, IL-10 and
TNF-α levels were 94.57%, 80.62% and 43.41%, respectively. IL-6 level correlated with DAS28-VS
(r = 0.189; p = 0.032). IL-10 level correlated with the number of tender joint 28 (r = 0.185;
p = 0.036), VS (r = 0.266; p = 0.003), CRP (r = 0.273; p = 0.002), DAS28-VS (r = 0.227;
p = 0.002), DAS28-CRP (r = 0.235; p = 0.008), RF (r = 0.471; p = 0,000) and anti-CCP (r = 0.227;
p = 0.011). TNF-α level correlated with VS (r = 0.213; p = 0.015), RF (r = 0.469; p = 0.000) and
anti-CCP (r = 0.266; p = 0.003). There were no correlation of serum IL-6 level to antibody
(RF and anti-CCP) level. Conclusion: The serum IL-6, IL-10 and TNF-α levels increased in
rheumatoid arthritis patients. The serum IL-6 and IL-10 correlated with the disease activity.
* Keywords: Rheumatoid arthritis; Interleukine-6; TNF-α; DAS28.
ĐẶT VẤN ĐỀ
chỗ trong b ệnh VKDT. IL-6 được tạo ra
bởi nhiều loại tế bào khác nhau, thúc đẩy
sự biệt hóa tế bào lympho B, T giúp tạo ra
các tự kháng thể và các chất trung gian
miễn dịch khác có liên quan đến các đợt
cấp của VKDT [9]. TNF-α được sản xuất
chủ yếu bởi các đại thực bào hoạt hóa.
Trong bệnh VKDT, TNF-α kích thích sự
gia tăng và biệt hóa các tế bào lympho B,
T và tế bào NK, kích thích sản xuất các
cytokine gây viêm khác (IL-1, IL-6, IL-8),
kích thích tạo ra các chất gây phá hủy
sụn khớp (stromelysin, collagenase,
prostaglandin và GM-CSF) [7]. IL-10 hiện
diện nhiều trong dịch khớp BN VKDT
tương tự các cytokine gây viêm khác. Sự
hiện diện của IL-10 trong dịch khớp sẽ ức
chế t ăng sinh tế bào đơn nhân, ức chế
sản xuất TNF-α, IL-1 và GM-CSF, giảm
sự hiện diện của HLA-DR và tăng sự hiện
diện của CD16, CD64 trên bề mặt tế bào
[7].
Viêm khớp dạng thấp (VKDT) là b ệnh
tự miễn điển hình, thường gặp nhất trong
số các bệnh viêm khớp mạn tính với tỷ lệ
lưu hành khoảng 0,5 - 1% dân số [11].
Đặc điểm chính của bệnh là tình trạng
viêm mạn tính màng hoạt dịch, dẫn tới
tổn thương cấu trúc khớp, gây biến dạng
khớp, mất chức năng và có nguy cơ tàn
phế cao. Ngoài ra, BN còn có thể có biểu
hiện toàn thân nặng. Bệnh cần được điều
trị sớm để ngăn ngừa nguy cơ tàn phế.
Cơ chế bệnh sinh của VKDT có liên quan
đến các yếu tố di truyền, môi trường và
tình trạng rối loạn miễn dịch với vai trò
quan trọng của tế bào lympho B, T và các
cytokine. Sự m ất cân b ằng giữa các
cytokine gây viêm và cytokine có vai trò
quan trọng dẫn đến tình trạng viêm khớp
trong bệnh VKDT [7]. Các cytokine có vai
trò quan trọng trong VKDT bao gồm yếu
tố hoại tử u (tumor necrotic factor, TNF-α)
và interleukine-6 (IL-6). Trong khi đó, IL-
10 là một cytokine quan trọng trong các
cytokine chống viêm có vai trò trong bệnh
sinh VKDT [7, 11].
Đã có nhiều nghiên cứu về IL-6, IL-10
và TNF-α ở BN VKDT, song cho các kết
quả rất khác nhau. Tại Việt Nam, nghiên
cứu về vấn đề này còn nhiều hạn chế. Do
vậy, chúng tôi thực hiện nghiên cứu về
các cytokine viêm ở BN VKDT điều trị tại
Bệnh viện Chợ R ẫy nhằm: 1) Khảo sát
nồng độ và t ỷ lệ BN VKDT có t ăng IL-6,
IL-6 được tìm thấy nhiều nhất trong
dịch khớp và là nguyên nhân chính gây ra
các triệu chứng toàn thân cũng như t ại
63
T¹p chÝ y - d−îc häc qu©n sù sè 5-2021
IL-10 và TNF-α huyết thanh. 2) Đánh giá
mối tương quan giữa nồng độ IL-6, IL-10
và TNF-α với một số yếu tố lâm sàng và
cận lâm sàng khác liên quan đến hoạt
động bệnh VKDT.
Thời gian nghiên cứu: 6/2015 - 10/2019.
2. Phương pháp nghiên cứu
* Thiết kế nghiên cứu: Mô tả cắt ngang.
Bệnh nhân được đánh giá các đặc
điểm lâm sàng và cận lâm sàng bao gồm:
Số khớp đau 28 (SKĐ28), số khớp sưng
28 (SKS28), đánh giá chung của BN v ề
mức độ bệnh (patient global assessment
trên thang điểm VAS), tốc độ máu lắng
(VS), CRP, chỉ s ố DAS28-VS, chỉ s ố
DAS28-CRP, các liệu pháp điều trị trước
nhập viện và định lượng nồng độ các
cytokine bao gồm IL-6, IL-10 và TNF-α
huyết thanh. Xét nghiệm định lượng nồng
độ các cytokine được thực hiện bằng
phương pháp định lượng bằng công nghệ
biochips, phát hóa - quang miễn dịch
(máy Randox). Tất cả các xét nghiệm
được thực hiện tại Khoa Sinh hóa, Bệnh
viện Chợ Rẫy.
ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP
NGHIÊN CỨU
1. Đối tượng nghiên cứu
Nghiên cứu thu nhận 129 BN bao gồm
14 nam và 115 nữ. Nghiên cứu loại trừ
những BN có các b ệnh lý viêm khác có
thể ảnh hưởng tới nồng độ cytokine (bao
gồm các bệnh lý nhiễm trùng, các bệnh lý
gây viêm toàn thân hoặc khu trú mà
không phải VKDT).
* Tiêu chuẩn chọn mẫu: BN ≥ 18 tuổi,
không phân biệt giới tính được chẩn đoán
xác định VKDT theo tiêu chuẩn ACR 1987
[4] của Hội Thấp khớp học Hoa Kỳ, điều
trị tại Khoa Cơ Xương Khớp, Bệnh viện
Chợ Rẫy và đồng ý tham gia nghiên cứu.
* Xử lý số liệu: Bằng phần mềm SPSS
20.0.
KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
1. Đặc điểm lâm sàng, c ận lâm sàng và nồng độ cytokine huyết thanh của
bệnh nhân viêm khớp dạng thấp
Bảng 1: Đặc điểm chung của nhóm BN nghiên cứu.
Chỉ tiêu
Số lượng BN (n)
X
̅
SD
Trung vị [tứ phân vị]
56,00 [49,00 - 62, 00]
3,00 [1,00 - 8,00]
Tuổi đời
129
129
129
66
54,84 11,38
5,50 6,71
Thời gian mắc bệnh (năm)
Tuổi khởi phát bệnh (năm)
Liều methylprednisolone (mg/ngày)
Thời gian dùng corticoid (tháng)
Liều MTX (mg/tuần)
49,38 13,13
7,42 4,54
50,00 [41,00 - 58,00]
8,00 [4,00 - 8,00]
66
37,80 52,24
13,98 3,34
23,73 35,86
12,00 [6,00 - 51,00]
12,50 [12,50 -15,00]
8,50 [2,20 - 24,00]
80
Thời gian dùng MTX (tháng)
80
X̅ : Trung bình; SD: Độ lệch chuẩn
64
T¹p chÝ y - d−îc häc qu©n sù sè 5-2021
Tuổi BN và tu ổi khởi phát bệnh trung bình và trung vị đều trong độ tuổi trung niên
(40 - 60 tuổi). Có 51,16% BN đang dùng corticoid với liều trung bình tương đương
methylprednisolon là 7,42 4,54 và 62,02% BN đang dùng MTX với liều trung bình
13,98 3,34.
Bảng 2: Giá trị các chỉ số đánh giá tình trạng hoạt động bệnh.
Số lượng BN
Trung vị
Chỉ tiêu
SKĐ28
X
̅
SD
(n)
[ tứ phân vị]
129
129
127
127
128
128
13,37 8,35
4,86 4,50
13,00 [6,00 - 19,50]
3,00 [2,00 - 7,50]
54,00 [25,00 - 96,00]
5,99 [5,01- 6,90]
SKS28
VS (mm/h)
DAS28-VS
CRP (mg/l)
DAS28-CRP
61,67 37,60
5,87 1,36
68,56 69,81
5,48 1,23
52,20 [19,80 - 87,80]
5,50 [4,70 - 6,40]
Các chỉ số đánh giá tình trạng hoạt động bệnh bao gồm SKĐ28, SKS28, VS, CRP
và DAS28 cho thấy tình trạng hoạt động của bệnh là tương đối cao. Giá trị trung bình
của các chỉ s ố này là SKĐ28 = 13,37; SKS28 = 4,86; VS = 61,67; CRP = 68,56;
DAS28-VS = 5,87; DAS28-CRP = 5,48.
Bảng 3: Phân bố BN theo mức độ dương tính của các kháng thể.
Kết quả xét nghiệm
RF (%)
15,2
anti-CCP (%)
Âm tính
20,1
8,9
71
Dương tính thấp (< 3 lần giới hạn trên bình thường)
Dương tính cao (≥ 3 lần giới hạn trên bình thường)
21,6
63,2
Tỷ lệ BN có nồng độ kháng thể dương tính cao chiếm tỷ lệ khá cao (63,2% đối với
RF và 71% đối với anti-CCP).
Bảng 4: Nồng độ và tỷ lệ gia tăng các cytokine trong huyết thanh.
Nồng độ cytokine
Trị số
Trung vị
Tỷ lệ tăng
X̅
SD
(pg/ml)
bình thường
[tứ phân vị]
n (%)
IL-6
< 1,23
< 1,90
< 11,00
29,59 40,36
22,86 52,12
29,53 71,54
13,52 [4,57 - 37,03]
4,74 [2,47 - 20,46]
8,44 [3,88 - 22,90]
122 (94,57)
104 (80,62)
56 (43,41)
IL-10
TNF-α
Nồng độ của IL-6, IL-10 và TNF-α đều tăng cao trong bệnh VKDT với tỷ lệ tăng lần
lượt là 94,57%, 80,62% và 43,41%.
65
T¹p chÝ y - d−îc häc qu©n sù sè 5-2021
2. Mối tương quan giữa nồng độ cytokine huyết thanh và các yếu tố lâm sàng
và cận lâm sàng khác
Bảng 5: Mối tương quan giữa nồng độ cytokine và tình trạng hoạt động bệnh.
Cytokine (n = 129)
SKĐ28 SKS28
VS
0,116
0,191
127
CRP
0,053
0,552
128
DAS28-VS
0,189*
0,032
127
DAS28-CRP
0,135
0,128
128
r
0,150
0,090
129
0,169
0,055
129
IL-6
IL-10
TNF-α
p
N
r
0,185*
0,036
129
0,155
0,08
0,266**
0,003
127
0,273**
0,002
128
0,227**
0,002
127
0,235*
0,008
128
p
N
r
129
0,157
0,075
129
0,169
0,056
129
0,213*
0,015
127
0,124
0,162
128
0,157
0,075
127
0,144
0,103
128
p
N
n: Số lượng BN; r: Hệ số tương quan Spearman’s; *: p < 0,05; **: p < 0,01
IL-6 có mối tương quan thuận với DAS28VS (r = 0,189; p = 0,032). IL-10 có mối
tương quan với SKĐ28 (r = 0,185; p = 0,036), VS (r = 0,266; p = 0,003), CRP (r = 0,273;
p = 0,002), DAS28-VS (r = 0,227; p = 0,002), DAS28-CRP (r = 0,235; p = 0,008).
TNF-α có mối tương quan thuận với VS (r = 0,213; p = 0,015). Tất cả các hệ số tương
quan này đều ở mức ít đến vừa (r < 0,4).
Bảng 6: Mối tương quan giữa nồng độ cytokine huyết thanh và nồng độ kháng thể
BN VKDT.
IL-6
-0,029
0,744
0,033
0,716
IL-10
0,471**
0,000
0,227*
0,011
TNF-α
0,469**
0,000
r
p
r
RF
(n = 125)
0,266**
0,003
Anti-CCP
(n = 124)
p
r: Hệ số tương quan Spearman’s*: p < 0,05; **: p < 0,01
Nồng độ IL-10 tương quan thuận với RF (r = 0,471; p = 0,000) và anti-CCP (r = 0,227;
p = 0,011). TNF-α t ương quan thuận với RF (r = 0,469; p = 0,000) và anti-CCP
(r = 0,266; p = 0,003). Không có mối quan hệ giữa nồng độ IL-6, nồng độ RF và
anti-CCP.
66
T¹p chÝ y - d−îc häc qu©n sù sè 5-2021
BÀN LUẬN
tăng của các cytokine và hoạt động bệnh
của bệnh VKDT cần phải được nghiên
cứu thêm. Khi so sánh về giá tr ị c ụ thể
của nồng độ IL-6, IL-10 và TNF -α trong
nghiên cứu của chúng tôi với một số tác
giả trong và ngoài nước cho kết quả rất
khác nhau [1, 3, 5, 8]. Điều này cho thấy
nồng độ các cytokine có thể thay đổi rất
nhiều ở các đối tượng, các trung tâm xét
nghiệm khác nhau. Việc đánh giá nồng độ
các cytokine cần được kết hợp với nhiều
yếu tố khác.
Tương tự đặc điểm về tuổi và giới
được ghi trong y v ăn [11], nhóm bệnh
nhân VKDT trong nghiên cứu đa số là nữ,
tuổi mắc bệnh chủ yếu là 40 - 50 tuổi. Chỉ
số DAS28-VS và DAS28-CRP có giá trị
trung bình là 5,87 1,36 và 5,48 1,23.
Tỷ lệ BN có mức độ hoạt tính bệnh cao là
72% đối với DAS28VS và 63,6% đối với
DAS28CRP. Tỷ lệ này khá cao và có thể
giải thích là do các BN trong nghiên cứu
này chủ y ếu là BN n ội trú, nhập viện vì
tình trạng tiến triển của bệnh.
Trong bệnh VKDT, tình trạng tiến triển
của bệnh liên quan đến tình trạng rối loạn
phản ứng miễn dịch với sự gia tăng của
các cytokine và các thành phần miễn dịch
khác. Tuy nhiên, mối tương quan giữa
nồng độ m ột số cytokine và hoạt động
bệnh vẫn còn nhiều điều bàn cãi. Theo
kết quả nghiên cứu của chúng tôi, IL-6 có
mối tương quan thuận với DAS28-VS;
IL-10 có mối tương quan thuận với SKĐ28,
VS, CRP, DAS28-VS, DAS28-CRP;
TNF-α có m ối tương quan thuận với VS
(bảng 5). Như v ậy, kết quả nghiên cứu
của chúng tôi cho thấy nồng độ IL-6 phản
ánh được một phần tình trạng hoạt động
bệnh khi có mối tương quan yếu với
DAS28VS (r = 0,189; p = 0,032). TNF-α
dường như không phản ánh được tình
trạng hoạt động bệnh khi chỉ có mối
tương quan yếu với VS. IL-10 phản ánh
rõ hơn hoạt động bệnh khi có mối tương
quan với SKĐ28, VS, CRP, DAS28-VS,
DAS28-CRP. Kết quả này có một số điểm
khác so với kết quả của các tác giả khác.
Tác giả Nguyễn Huy Thông cho thấy
Viêm khớp dạng thấp là một bệnh lý tự
miễn gây viêm mạn tính màng hoạt dịch
với vai trò rất quan trọng của các
cytokine. Nồng độ c ủa các cytokine này
đã được nghiên cứu nhiều trong dịch
khớp cũng như trong huyết thanh của các
BN VKDT với các kết quả khác nhau.
Trong nghiên cứu của chúng tôi, nồng độ
IL-6, IL-10 và TNF-α lần lượt là 29,59
40,36; 22,86 52,12 và 29,53 71,54
(pg/ml). Tỷ lệ tăng của IL-6, IL-10 và TNF-
α lần lượt là 94,57%, 80,62% và 43,41%.
Tác giả Lưu Văn Ái nghiên cứu trên nhóm
BN VKDT với chỉ s ố DAS28 = 7,175
0,892 (cao hơn đối tượng nghiên cứu
này) có tỷ lệ tăng của IL-6, IL-10 và TNF-
α lần lượt là 100%, 81,6% và 61,8% (cao
hơn so với nghiên cứu này) [1]. Tác giả
Nguyễn Huy Thông nghiên cứu trên nhóm
BN VKDT với chỉ số DAS28-CRP = 6,19
1,36 (cao hơn đối tượng nghiên cứu
này nhưng lại cho tỷ lệ tăng của IL-6 và
TNF-α thấp hơn nghiên cứu của chúng tôi
là 46,3% và 20,7%) [3]. Do đó, nồng độ
một số cytokine có th ể t ăng trên BN không mối liên quan giữa nồng độ IL-6 và
VKDT nhưng mối liên quan giữa tỷ l ệ TNF-α với các chỉ số đánh giá hoạt động
67
T¹p chÝ y - d−îc häc qu©n sù sè 5-2021
bệnh [3]. Theo Madhok, IL-6 có mối liên Theo Goldbergova, nồng độ c ủa TNF-α
tương quan với cả RF (r = 0,245; p = 0,02)
và anti-CCP (r = 0,2; p = 0,02); nồng độ
của IL-6 chỉ t ương quan với anti-CCP
(r = 0,4149; p < 0,001), nồng độ của IL-10
cũng chỉ t ương quan với anti-CCP
(r = 0,1789; p = 0,03) [10]. Trên thực tế
cho đến nay chưa có nhiều nghiên cứu
đánh giá mối tương quan giữa nồng độ
các cytokine và các kháng thể. Đây chỉ là
một nghiên cứu cơ bản của chúng tôi và
vấn đề này cần phải được nghiên cứu thêm.
quan chặt chẽ với chỉ số Richie (r = 0,3;
p = 0,01) [6]. Theo Pavkova Goldbergova,
nồng độ IL-6 có liên quan đến DAS28
(r = 5,05; p < 0,001) [10]. Tuy nhiên, tác
giả này lại kết luận không có mối liên
quan giữa nồng độ c ủa IL-10 và TNF-α
với DAS28. Tương tự, tác giả Do Prado
nghiên cứu mối liên quan giữa nồng độ
IL-6, IL-10 và TNF-α cho thấy chỉ có nồng
độ IL-6 huyết thanh tương quan thuận với
DAS28-VS, DAS28-CRP, VS, CRP và
SKS28 [13]. Trong khi đó, tác giả Meyer
lại cho thấy nồng độ của các cytokine IL-6,
IL-10 và TNF-α cao h ơn ở nhóm BN
VKDT có hoạt động bệnh cao so với nhóm
có hoạt động bệnh trung bình [8]. Tác giả
Xia kết luận rằng cả ba cytokine IL-6,
IL-10 và TNF-α có tương quan với DAS28
[12]. Như vậy, các kết quả này cho thấy
nồng độ m ột số cytokine bao gồm IL-6,
IL-10 và TNF-α có thể có liên quan đến
hoạt động bệnh của BN VKDT nh ưng
điều này vẫn cần được nghiên cứu thêm.
KẾT LUẬN
Qua nghiên cứu cắt ngang trên 129 BN
VKDT (115 nữ và 14 nam, tuổi trung bình
54,84 11,38) chúng tôi ghi nhận những
kết quả chính sau:
1. Nồng độ trung bình và trung vị của
IL-6 (pg/ml) là 29,59
40,36 và 13,52
[4,75 - 37,03]. Nồng độ trung bình và
trung vị của IL-10 (pg/ml) là 22,86 52,12
và 4,74 [2,47 - 20,46]. Nồng độ trung bình
và trung vị của TNF-α (pg/ml) là 29,53
71,54 và 8,44 [3,88 - 22,90]. Tỷ lệ BN có
tăng IL-6, IL-10 và TNF-α l ần lượt là
94,57%; 80,62% và 43,41%.
Trong nghiên cứu của chúng tôi, nồng
độ IL-10 và TNF-α có mối tương quan với
cả RF và anti CCP trong khi nồng độ IL-6
không có mối tương quan này (bảng 6).
Nghiên cứu của Nguyễn Minh Hiền cũng
cho thấy không có mối tương quan giữa
IL-6 và anti-CCP [2]. Tuy nhiên kết quả
của Meyer cho thấy cả ba cytokine này
đều có mối tương quan với các kháng
thể. IL-6 tương quan với RF (r = 0,3970;
p = 0,0043) và anti-CCP (r = 0,434;
p = 0,0016). IL-10 tương quan với RF
(r = 0,4339; p = 0,0016) và anti-CCP
(r = 0,3450; p = 0,0142). TNF-α t ương
quan với RF (r = 0,5667; p = 0,0000) và
anti-CCP (r = 0,4120; p = 0,0029) [8].
2. IL-6 có mối tương quan với DAS28-VS
(r = 0,189; p = 0,032). IL-10 có mối tương
quan với SKĐ28 (r = 0,185; p = 0,036),
VS (r = 0,266; p = 0,003), CRP (r = 0,273;
p = 0,002), DAS28-VS (r = 0,227;
p = 0,002), DAS28-CRP (r = 0,235;
p = 0,008), RF (r = 0,471; p = 0,000) và
anti-CCP (r = 0,227; p = 0,011). TNF-α
có mối tương quan với VS (r = 0,213;
p = 0,015), VKDT (r = 0,469; p = 0,000)
và anti-CCP (r = 0,266; p = 0,003). Không
có mối tương quan giữa nồng độ IL-6 với
nồng độ RF và anti-CCP.
68
T¹p chÝ y - d−îc häc qu©n sù sè 5-2021
7. Mateen S, Zafar A, Moin S, et al.
Understanding the role of cytokines in the
pathogenesis of rheumatoid arthritis. Clin
Chim Acta 2016; 455:161-171.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Lưu Văn Ái, Võ Tam. Khảo sát đặc điểm
lâm sàng, nồng độ tự kháng thể và cytokine
trên BN viêm khớp dạng thấp. T ạp chí Y
Dược học - Tr ường Đại học Y Dược Huế
2015; 24:86-91.
8. Meyer PW, Hodkinson B, Ally M, et al.
Circulating cytokine profiles and their relationshpi s
with autoantibodies, acute phase reactants,
and disease activity in patients with rheumatoid
arthritis. Mediators Inflamm 2010; 2010:158514.
2. Nguyễn Minh Hiền, Đào Quang Minh,
Trần Thanh Tú. Giá trị của anti-ccp, procalcitonin,
interleukin-6 trong huyết tương ở BN viêm khớp
dạng thấp. Tạp chí Y học Lâm sàng 2018.
9. Narazaki M, Tanaka T, Kishimoto T. The
role and therapeutic targeting of IL-6 in
rheumatoid arthritis. Expert Rev Clin Immunol
2017; 13(6):535-551.
3. Nguyễn Huy Thông. Nghiên cứu nồng
độ IL-6, IL-17 và TNF-α huyết thanh ở BN
viêm khớp dạng thấp. Luận án Tiến sĩ. Học
viện Quân y 2018.
10. Pavkova Goldbergova M, Pavek N,
Lipkova J, et al. Circulating cytokine pattern
and factors describing rheumatoid arthritis:
IL-15 as one of the biomarkers for RA?
Biomarkers 2012; 17(7):655-662.
4. Arnett FC, Edworthy SM, Bloch DA, et
al. The American Rheumatism Association
1987 revised criteria for the classification of
rheumatoid arthritis. Arthritis Rheum 1988;
31(3):315-324.
11. Smolen JS, Aletaha D, Barton A, et al.
Rheumatoid arthritis. Nat Rev Dis Primers
2018; 4:18001.
5. Kokkonen H, Soderstrom I, Rocklov J, et
al. Up-regulation of cytokines and chemokines
predates the onset of rheumatoid arthritis.
Arthritis Rheum 2010; 62(2):383-391.
12. Xia T, Zheng XF, Qian BH, et al.
Plasma Interleukin-37 is elevated in patients
with rheumatoid arthritis: Its correlation with
disease activity and Th1/Th2/Th17-Related
Cytokines. Dis Markers 2015: 795043.
6. Madhok R, Crilly A, Watson J, et al.
Serum interleukin 6 levels in rheumatoid
arthritis: correlations with clinical and laboratory
indices of disease activity. Ann Rheum Dis
1993; 52(3):232-234.
13. Do Prado AD, Bisi MC, Piovesan DM,
et al. Ultrasound power Doppler synovitis is
associated with plasma IL-6 in established
rheumatoid arthritis. Cytokine 2016; 83:27-32.
69
8 trang
22400
Free
Bạn đang xem tài liệu "Mối tương quan giữa nồng độ IL-6, IL-10 và TNF-α huyết thanh với các đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng khác ở bệnh nhân viêm khớp dạng thấp", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- moi_tuong_quan_giua_nong_do_il_6_il_10_va_tnf_huyet_thanh_vo.pdf
