Mô hình phát triển nông nghiệp đô thị kinh nghiệm tại một số đô thị Việt Nam
moâ hÌNh PhAÙT TRIEÅN NoâNg NghIEäP Ñoâ Thò
KINH NGHIEÄM taïI MoÄt soá ñoâ tHò vIEÄt NaM
KTS. PhAïm Thò NhAâm (VIUP)
ThS.KTS. NguyEÃN Thò hoàNg DIEäP (VIUP)
ExPERIENcE IN uRbAN AgRIculTuRE DEvEloPmENT moDEl IN SomE cITIES of vIETNAm
As Vietnam is a developing country, urbanization takes place strongly in major urban areas and suburban rural areas. In fact,
cities directly under the Central Government such as Hanoi, Ho Chi Minh City, Da Nang, Hai Phong, Can Tho, and the first
class cities in the period 2010-2020 tend to expand space from the urban core center to the periphery. The process of strong
urbanization in the peri-urban areas is posing an urgent problem as it is necessary to build agricultural production models
suitable to land and market conditions ... Successful construction and development of the peri-urban agriculture model not only
meets the needs of the people for food, fresh and safe food, but also meets the requirements of urban landscapes, increasing
green space.
The article introduced some experiences of developing typical suburban agricultural models across the country such as: Model
of agricultural production in the direction of modern industry combined with trade in services and rural tourism in Minh Khai
village, Nam Tu Liem, or a model of growing clean vegetables in Long Bien district, Hanoi; safe vegetable growing model in Ho
Chi Minh City; Agricultural urban models in Binh Duong, Da Nang, Da Lat ... These are models that have been developing and
are good lessons for other urban areas of Vietnam in the process of forming and developing economic models for a sustainable
suburban area.
ieät Nam laø quoác gia ñang phatù trieån neân quaù trình ñoâ thò hoùa dieãn ra manï h meõ ôû caùc vunø g ñoâ thò lôùn vaø khu vöcï noâng
thoân ven ño.â Treân thöïc te,á caùc thaønh phoá tröïc thuocä Trung öông nhö Haø Noäi, TP.HCM, Ñaø Naüng, Haûi Phoøng, Caàn Thô,
V
caùc ñoâ thò loaïi I trong giai ñoaïn 2010-2020 coù xu höôùng môû roäng khoâng gian töø trung tamâ loõi ñoâ thò ra ngoaïi vi. Quaù
trình ñoâ thò hoaù dieãn ra maïnh meõ ôû vuøng ven ñoâ ñang ñaët ra vaná ñeà caáp baùch laø phaûi xaây dönï g caùc moâ hình saûn xuaát noâng
nghieäp phuø hôpï vôùi ñieàu kieän ñaát ñai, thò tröônø g… Vieäc xaây dönï g, phaùt trieån thaønh coâng moâ hình noâng nghieäp ven ñoâ khoâng chæ
ñaùp öùng nhu cauà cuûa ngöôøi danâ veà löông thöcï , thöïc phaåm töôi soáng vaø an toaøn, maø coøn ñapù öùng yeâu caàu caûnh quan ñoâ thò,
taêng theâm khoâng gian xanh.
Baøi vieát ñaõ giôùi thieäu moät soá kinh nghieäm phatù trieån moâ hình noâng nghieäp ven ñoâ ñieån hình trenâ caû nöôùc nhö: Moâ hình saûn xuaát
noâng nghieäp theo höôùng coâng nghieäp hieän ñaïi keát hôïp thöông maïi dòch vuï vaø du lòch noâng thoân ôû laøng Minh Khai, Nam Töø
Lieâm, hay moâ hình troàng rau saïch ôû quaän Long Bieân, Haø Noäi; moâ hình troàng rau an toaøn ôû TP.HCM; caùc moâ hình ñoâ thò noâng
nghieäp ôû Bình Döông, Ñaø Naüng, Ñaø Laït… Ñoù laø nhöõng moâ hình ñaõ vaø ñang phaùt trieån, laø nhöõng baøi hoïc toát cho caùc ñoâ thò khaùc
cuûa Vieät Nam trong quaù trình hình thaønh phaùt trieån moâ hình kinh teá cho khu vöïc vuøng ven beàn vöõng.
SË103+104 .2020
68
≥ ki’n Chuy™n gia & Nhµ qu∂n l˝
Lôøi noùi ñaàu
Vôùi vieäc môû roäng dieän tích thanø h phoá naêm
cuõng ñaõ mang laïi nhöõng aûnh höôûng tieâu
cöïc ñoái vôùi khu vöïc ven ñoâ, ngoaïi thaønh cuõ
cuûa thaønh phoá. Quaù trình ñoâ thò hoùa ñaõ daãn
ñeán söï phaù vôõ caáu truùc laøng xaõ ñaõ ñöôïc
xaây döïng töø laâu ñôiø , laøm mai moät caùc yeáu
toá truyenà thoáng. Ñoâ thò hoùa cuõng laø nguyeân
nhaân cho söï suy thoaiù vaø thaát truyeàn cuûa
nhöõng lanø g ngheà vaø ngheà truyeàn thoáng
cuøng nhönõ g saûn phamå ñaëc tröng, hay vieäc
bieán matá , thoaùi hoaù cuûa nhieàu gioáng caây
troàng ñacë saûn quyù…
Theo döï baùo quoác gia, tyû leä ñoâ thò hoaù toaøn
quoác ñeán naêm 2035 ñaït 50-55% (naêm 2017
laø 35,03%) (1). Vieät Nam laø quoác gia ñang
phaùt trieån neân quaù trình ñoâ thò hoùa dieãn ra
maïnh meõ ôû caùc vuøng ñoâ thò lôùn vaø khu vöïc
noâng thoân ven ñoâ. Trenâ thöïc teá, caùc thaønh
phoá tröïc thuoäc Trung öông nhö Haø Noäi,
TP.HCM, Ñaø Naüng, Haûi Phoøng, Caàn Thô,
caùc ñoâ thò loaïi I trong giai ñoanï 2010-2020
coù xu höôùng môû roäng khoâng gian töø trung
taâm loõi ñoâ thò ra ngoaïi vi. Khu vöïc ven caùc
thaønh phoá lôùn thöônø g laø ñaàu moái gaén keát
hoaït ñoäng saûn xuaát, thöông maïi giöõa hai thò
tröôøng ñoâ thò - noâng thoân, cung caáp nguyeân
lieäu, lao ñoäng cho ñoâ thò, laø nôi boá trí caùc
ñaàu moái HTKT cuûa ñoâ thò cunõ g nhö caùc
coâng trình haï taàng kinh teá - xaõ hoiä vuøng, laø
caàu noái lieân keát ñoâ thò trung taâm vôùi caùc ñoâ
thò veä tinh khaùc trong vuøng ñoâ thò lôùn.
2008, Haø Noäi ñaõ vaø ñang öu tieân phaùt trieån
noâng nghieäp caû ôû noiä thò vaø ngoaïi thò. Ñoái
vôùi noäi thò, noâng nghieäp toàn taïi trong ñoâ thò
vaø vuøng ven ôû nöôcù ta ñaõ coù töø xa xöa,
chæ rieâng Haø Noäi ñaõ coù huùng Lanù g, rau Taây
Töïu, hoa Ngoïc Haø, ñaøo Nhaät Taân, caù roâ
Ñaàm Seùt, toâm caù Hoà Taây, rau muoáng trong
ao hoà, keânh möông… Coù moät xu theá ñang
dieãn ra ratá maïnh hienä nay laø nhieàu gia ñình
ôû Haø Noäi cuõng baét ñaàu troàng rau ñeå phuïc
vuï böõa anê gia ñình.
Tröôùc ñaây khoâng laâu, laøng queâ ven ñoâ chuû
yeáu vaãn laø troàng luùa, beân caïnh ñoù coøn saûn
xuaát rau maàu, hoa quaû ñeå cung caáp cho
noäi thaønh. Ngay caû nhöõng laøng ngheà khi
chöa phaùt trieån taäp trung thaønh phöôøng
phoá nhö ôû nhöõng phoá coå thì hình aûnh laøng
queâ cuõng khoâng khaùc laø bao so vôùi laøng
queâ ôû caùc tænh. Nhöng sau hôn 10 naêm
ñoâ thò hoùa, nhieàu laøng ngoaïi thaønh cuûa Haø
Noäi ñaõ bò ñoâ thò hoùa hoaøn toaøn, chæ coøn
laïi daáu tích cuûa nhöõng ñình chuøa xöa nhö
laøng Nghóa Ñoâ.
Ñeå coù rau saïch, nhieuà hoä ñaõ tronà g rau vaøo
chaäu caûnh, hoäp xoáp, thaäm chí caûi taïo caû
taàng thöônï g thaønh moät vöôøn rau, taän duïng
moïi goùc ngoõ ñeå cacù chaäu rau, moät soá hoä
baét ñaàu troàng rau theo phöông phaùp thuûy
canh trenâ ban conâ g vaø saân thöôïng. Caùc
loaïi rau ñöôïc troàng ña phaàn ñeuà deã chaêm
soùc nhö rau muoáng, rau lang, caiû cuùc keøm
vôùi rau anê soáng nhö xaø laùch, rau dieáp, rau
maù, tía to,â muøi taøu…
Hieän nay, khu vöïc ngoaïi thaønh caùc ñoâ thò
lôùn Vieät Nam ñang thieáu caùc ñònh höôùng
vaø coâng cuï quaûn lyù cho giai ñoaïn quaù ñoä
chuyeån ñoåi töø noâng thoân leân ñoâ thò. Ñoâ thò
hoùa vuøng noâng thoân ven ñoâ coù nhieàu bieán
ñoäng veà nhaân khaåu, ñaát ñai daãn ñeán caáu
truùc noâng thoân truyeàn thoáng bò phaù vôõ ñoät
ngoät, haï taàng quaù taûi gaây neân nhöõng vaán
naïn veà moâi tröôøng; nhaø ôû, haï taàng xaõ hoäi
vaø haï taàng kyõ thuaät chöa kòp ñaùp öùng nhu
caàu; ñaát ñai xaây döïng daøn traûi thieáu kieåm
soaùt, maát ñaát noâng nghieäp, an ninh traät töï
xaõ hoäi maát oån ñònh laø nhöõng heä luïy ñang
dieãn ra taïi caùc khu vöïc ven ñoâ caùc thaønh
phoá lôùn.
b. Kinh nghieäm taiï phöôøng Minh Khai,
quaän Bacé Töø Lieâm
Laøng Minh Khai tröôùc ñaây laø moät xaõ thuoäc
huyeän Töø Lieâm cuõ, laø khu vöïc coù toác ñoä
phaùt trienå cao nhaát cuûa thaønh phoá Haø Noäi.
Töø laâu ñòa danh naøy ñaõ noåi tieáng vôùi hai
loaïi traiù caây ñacë saûn laø cam Canh vaø böôûi
Dieãn. Theo ñònh höôùng Quy hoaïch chung
thuû ñoâ Haø Noäi ñeán naêm 2030 vaø taàm nhìn
ñeán 2050 ñöôïc pheâ duyeät taïi Quyeát ñònh soá
1259/QÑ-TTg, Minh Khai laø moät laøng naèm
trong haønh lang soâng Nhueä.
Haø Noäi vôiù vai troø laø thuû ñoâ cuaû caû nöôùc,
hieän ñang laø thaønh phoá coù toác ñoä ñoâ thò hoùa
cao nhaát. Nhieàu vuøng ven ñoâ, ngoaïi thaønh
cuõ nay ñöôïc naèm trong quy hoacï h cuûa caùc
khu vöïc ñoâ thò, caùc trung taâm kinh teá, chính
trò môùi cuaû thuû ñoâ trong töông lai gaàn. Ñoâ thò
hoùa ñaõ mang laïi nhieuà yeáu toá tích cöïc cho
söï phaùt trieån cuûa khu vöïc naøy nhö heä thoáng
cô sôû haï taàng kyõ thuaät ñöôïc ñaàu tö naâng
caáp, khaû naêng tieáp caän cuûa ngöôøi daân vôùi
caùc tieän ích xaõ hoäi nhö vaên hoùa, y teá, giaùo
Tuy nhienâ , ngaøy 27/12/2013, Chính phuû
ñaõ ban haønh Nghò quyeát soá 132/NQ-CP,
theo ñoù huyeän Töø Lieâm ñöôïc taùch thaønh
quaän Nam Töø Lieâm vaø Baéc Töø Lieâm, xaõ
1. Kinh nghieäm thaønh phoá Haø Noäi, duïc ñöôïc naâng cao, thu nhaäp cuûa ngöôøi
kinh nghieäm veà noâng nghieäp ñoâ thò daân ñöôïc caûi thieän ñaùng keå… Tuy nhieân, ñoâ
a. Vai troø noâng nghiepä ñoâ thò ñoiá vôùi thanø h
phoá Haø Noäi
thò hoùa vôiù toác ñoä cao vaø mang tính töï phaùt
- Noâng nghieäp ñoâ thò goùp phanà cung öùng
nguoàn löông thöïc, thöïc phaåm töôi soáng taïi
choã cho caùc ñoâ thò;
- Noâng nghieäp ñoâ thò taïo vieäc laøm vaø thu
nhaäp cho moät boä phaän daân cö sinh soáng
baèng saûn xuaát noâng nghieäp nay bò maát ñaát
do ñoâ thò hoùa nhö ôû quaän Long Bieân, Caàu
Giaáy, Hoaøng Mai, Taây Hoà…
- Noâng nghieäp ñoâ thò deã tieáp canä caùc dòch
vuï ñoâ thò, môû ra cô hoiä môùi cho phaùt trieån
chieàu saâu theo höônù g noâng nghieäp conâ g
ngheä cao.
- Noâng nghieäp ñoâ thò goùp phanà taïo canû h
quan, giaûm oâ nhieãm moiâ tröôøng vaø caûi thieän
söùc khoûe coäng ñoàng.
(1) Toång cuïc Thoáng keâ
SË103+104 .2020
69
≥ ki’n Chuy™n gia & Nhµ qu∂n l˝
Minh Khai theo ñoù trôû thaønh phöôøng Minh
Khai, quaän Baéc Töø Lieâm. Nhö vayä , coù theå
thaáy trong töông lai taiï ñaây seõ laø nôi dieãn ra
söï tranh chaáp moät cacù h raát manï h meõ giöõa
noâng thoân vaø ñoâ thò.
n
Ñöa ra cacù saûn phamå du lòch ñöôïc cheá
bieán töø nhöõng ñacë saûn cuaû ñòa phöông.
n
Ñoái vôùi coâng taùc quy hoaïch xayâ döïng caàn
thöïc hieän nhönõ g giaûi phaùp sau:
Minh Khai coù caùc ñaëc ñieåm veà hienä traïng söû
duïng ñaát, kinh teá xaõ hoäi, lao ñoäng nhö sau:
Vôùi nhöõng ñaëc tröng neâu trenâ , vieäc ñöa
Minh Khai trôû thaønh moät “Laøng ñoâ thò” theo
ñònh höôùng phaùt trienå noâng nghieäp ñoâ thò
ñaëc thuø vôùi hai loaïi traùi caây ñacë saûn laø raát
thuaän lôïi. Tuy nhieân, töø laâu, noâng nghieäp
laø moâ hình kinh teá cho giaù trò sanû xuaát thaáp
nhaát trong caùc moâ hình saûn xuatá . Chính vì
vaäy, ñeå taïo ñoäng löcï phaùt trienå , chuùng ta
caàn phaûi coù giaûi phaùp naâng cao giaù trò cho
noâng nghieäp maø ôû ñayâ vieäc ketá hôïp giöõa
phaùt trieån noâng nghieäp vôùi du lòch noâng
thoân laø moät giaiû phaùp phuø hôïp.
- Khoanh vuøng caûi taoï , quaûn lyù ñoái vôùi khu
vöïc laøng xoùm hieän traïng nhaèm haïn cheá gia
taêng maät ñoä cö truù ôû khu vöïc nayø ñoàng thôøi
boá trí quyõ ñaát ôû môiù ñaùp öùng cho söï phaùt
trieån, gia taêng daân soá.
- Khoanh vuøng chöùc naêng cho ñatá saûn xuaát
noâng nghieäp vôùi caùc loaïi hình chöùc naêng söû
duïng ñatá khaùc nhamè ñaûm baoû quyõ ñaát cho
saûn xuaát noâng nghieäp.
- Boá trí cacù haïng muïc coâng trình haï taàng xaõ
hoäi ñaày ñuû theo tieâu chuaån ñoâ thò.
- Toå chöùc theâm khoâng gian tröng baøy, giôùi
thieäu caùc sanû vaät ñòa phöông.
- Quy hoacï h heä thoáng haï taàng kyõ thuaät.
Moâ hình chung ñeà xuaát nhö sau:
c. Moâ hình troàng rau saïch quanä Long Bieân
Quaän Long Bieân laø moät trong nhöõng quaän
Phaùt trieån kinh teá Minh Khai banè g moâ hình
saûn xuaát noâng nghieäp theo höôùng coâng
nghieäp hieän ñaïi ketá hôïp thöông maïi dòch
vuï vaø du lòch noâng thoân, cuï the:å Taäp trung
phaùt trieån hai loaïi caây aên quaû ñaëc saûn cam
Canh vaø böôûi Dieãn theo höôùng conâ g nghieäp
hieän ñaïi keát hôïp phatù trieån du lòch noâng thoân
vaø caùc dòch vuï kemø theo nhö: Nghæ döônõ g
cuoái tuaàn, aåm thöïc… Trong ñoù phatù trieån caân
ñoái haøi hoøa giöõa hai moâ hình tronà g troït theo
daïng caù theå vaø taäp trung.
n
Ngoaøi vieäc phaùt trienå hai loaïi cayâ troàng ñaëc
saûn treân, caàn toå chöcù xen canh motä soá loaïi
caây troàng ñang cho hieäu quaû kinh teá cao nhö
hoa, rau saïch ñeå nhamè taïo ra söï phong phuù,
ña daïng veà heä sinh thaùi noâng nghieäp.
Hình 1. Tyû troïng caùc ngaønh kinh teá vaø lao ñoäng trong caùc ngaønh
ñöùng ñaàu cuûa thanø h phoá Haø Noäi thanø h
coâng trong vieäc löïa choïn moâ hình troàng rau
saïch cung caáp cho thò tröôøng tieuâ duøng cuûa
thaønh phoá.
kieåu môùi cuûa noâng daân ñeå giaûi quyeát vaán
ñeà saûn xuaát kinh doanh theo chuoãi, neàn
taûng ñeå thích öùng vôiù kinh teá thò tröôøng vaø
hoäi nhaäp.
n
Phaùt trieån moâ hình du lòch nonâ g nghiepä :
Du lòch noâng thoân ketá hôïp höônû g thuï saûn
vaät ñòa phöông. Trong ñoù nghienâ cöùu vieäc
lieân keát vôùi caùc trung taâm vaên hoùa, du lòch
khaùc nhaèm taïo thanø h heä thoná g tuyeán du
lòch phong phuù, ña daïng.
q
Naâng cao naêng löïc kyõ thuaät vaø quaûn lyù
Nhöõng vaná ñeà maø Hôpï taùc xaõ (HTX) ñaõ laøm
ñöôïc:
Löïa choïn vaán ñeà cotá loõi ñeå can thieäp.
Xaây döïng cô sôû haï taàng kinh teá hôïp taùc
kinh doanh cho noâng daân thu nhaäp thaáp
thoâng qua caùc nhoùm/toå hôïp taùc, hôïp taùc
xaõ.
n
q
q
Naâng cao naêng löïc tieáp caän thò tröôøng
Tuyeân truyeàn veà HTX kieåu môùi
SË103+104 .2020
70
bao goàm quaûng baù saûn phaåm vaø ña daïng
hoùa caùc kenâ h phaân phoiá tôùi ngöôiø tieâu dunø g
nhaèm taêng theâm giaù trò thaëng dö cho ngöôøi
saûn xuaát vaø an toaøn cho ngöôøi tieâu duøng.
nhieân, do saûn xuaát caù theå neân gaëp nhieàu
khoù khaên khi tieâu thuï saûn phaåm, luùc rau coù
giaù cao thì thöông laiù kieám mua, thò tröôøng
xuoáng giaù thì thöông laùi khoâng mua ñaønh
ñoå cho caù aên. Tröôcù tình hình ñoù, nhieàu
hoä noâng danâ ñaõ lieân keát laïi vôùi nhau, töø ñoù
nhieàu HTX vaø toå hôpï taùc ra ñôøi. Caùc hình
thöùc lienâ keát naøy ñaõ mang laïi hieäu quaû cao
töø khaâu saûn xuaát ñeán khaâu tieâu thuï.
n
Ñaøo taïo cho caùn boä noøng cotá cuûa HTX
Tuyeân truyeàn trong coäng ñonà g veà HTX
n
2012.
Qua ví duï thöïc teá cuaû thaønh phoá Haø Noäi cho
Moät trong nhöõng moâ hình ñieån hình coù theå
nhaéc ñená treân ñòa baøn thaønh phoá laø HTX
Phöôùc An. Ñöôïc thanø h laäp vaøo naêm 2006
taïi huyenä Bình Chaùnh, tieâu chí hoaït ñoäng
cuûa HTX laø noùi khonâ g vôùi caùch laøm aên
doái traù, gaây haïi cho söùc khoûe coäng ñoàng.
Sôû Noâng nghieäp vaø Phaùt trieån noâng thoân
TP.HCM, Chi cuïc Baoû veä thöïc vaät, Trung
taâm Tö vaná hoã trôï noâng nghieäp, Traïm
Khuyeán noâng Bình Chaùnh… ñaõ quan taâm
hoã trôï, cöû caùc chuyeân vieân taäp huaán cho
baø con nonâ g daân sanû xuaát rau an toaøn, aùp
duïng khoa hoïc kó thuatä tieân tieán, coù kieåm
tra giaùm saùt chaët cheõ, höôùng daãn cuï theå
cho noâng daân ñeå ñamû baûo caây rau khoâng
coøn toàn ñoïng baát kì chaát gì gaây nguy haïi
söùc khoûe ngöôøi tieâu duøng. Ñoàng thôøi, kieåm
tra nguonà nöôùc phaiû saïch ñaûm baûo khoâng
coù vi khuaån gaây benä h; neáu coøn toàn ñoïng
caùc chaát nguy haïi thì HTX tuyeät ñoái khoâng
thaáy nhöõng vaán ñeà gaëp phaiû nhö sau:
n
Vaán ñeà cô baûn veà quyeàn sôû höõu ñaát ñai
hieän taïi laø raøo caûn lôùn nhaát khoâng thu huùt
ñöôïc nhaø ñaàu tö vaøo lónh vöïc sanû xuaát thöïc
phaåm höõu cô coâng ngheä cao.
Ñoäi tuyeân truyeàn vieân veà HTX – 2012
n
Thieáu chính saùch vaø bieän phaùp cuï theå
cho vieäc hoã trôï hình thaønh vaø phaùt trieån
moâ hình kinh teá hôïp taùc (HTX ñaõ luùng tuùng
caøng theâm thieáu ñoäng löïc).
n
Chaát löônï g nguoàn nhaân löïc thieáu vaø yeáu
caû veà canù boä quanû lyù vaø ngöôiø lao ñoäng.
n
Thieáu cô quan chuû quaûn chòu traùch nhieäm
Tham quan thöïc ñòa HTX Vaên Ñöùc
veà khu vöcï kinh teá tapä theå vöøa coù chuyeân
moân vöøa coù ñaày ñuû thaåm quyeàn giaûi quyeát
caùc vaán ñeà cuûa HTX.
2. Moâ hình troàng rau an toaøn nhaäp loâ haøng ñoù ñeå xuaát ra thò tröôøng.
TP.HCM
Trong boiá caûnh ngöôiø troàng luaù saûn xuaát
khoâng hieuä quaû do giaù trò kinh teá thaáp vaø
thöôøng xuyeân bò thienâ tai dòch beänh hoaønh
haønh, cacù hoä daàn daàn chuyenå sang saûn
xuaát rau an toaøn do voán ñaàu tö ít vaø thôøi
gian saûn xuaát ngaén neân hieäu quaû hôn. Tuy
Ngoaøi ra, HTX thöônø g xuyeân ñöôïc chính
quyeàn hoã trôï nguonà voán khoaûng 20 trieäu
ñoàng/hoä vôùi laõi suatá 0,6%/thaùng maø khoâng
caàn theá chaáp. Khoanû g moät thôøi gian ngaén,
caùc hoä noâng daân ñaõ daàn daàn hình thaønh
neân thoiù quen saûn xuaát rau an toaøn. Hoï
Nghe Giaùm ñoác HTX Vaên Ñöùc giôùi thieäu
SË103+104 .2020
71
chuyeån ñoiå cô caáu cayâ troàng - vaät nuoâi dieãn
ra khaù soâi ñoäng.
Thaønh quaû ñaùng keå nhaát laø ngheà laøm sinh
vaät caûnh, troàng rau maàm, naám aên phaùt
trieån nhanh, taïo ra saûn phaåm coù giaù trò.
Cuõng töø ñaây, haøng traêm noâng daân tieáp caän
vôùi ngheà troàng hoa, caây caûnh vaø coù cô hoäi
laøm giauø . Trung tamâ Khuyeán ngö-noâng-
laâm Ñaø Naüng cuøng Phoøng Kinh teá quaän
Haûi Chauâ ñaõ môû hanø g chuïc lôùp taäp huaán
kó thuaät cho noâng daân. Nhôø vaäy, moâ hình
troàng hoa caây caûnh ôû Ñaø Naüng phaùt trieån
raát nhanh. Hieän quanä , huyeän naøo cuõng coù
Hoäi Sinh vaät caûnh vaø khu tröng baøy saûn
phaåm. Coù hoä troàng tôùi 10.000 chaäu cuùc/
vuï, hôn 5.000 goác mai caûnh, thu nhaäp 300-
400 trieuä ñoàng/namê . Treân ñòa baøn thaønh
phoá coù khoaûng 300 hoä hoaït ñoäng trong lónh
vöïc naøy, taïo ra löôïng cuûa caûi trò giaù 30-40
tyû ñoàng/naêm. Ngoaiø ngheà troàng hoa, caây
caûnh, viecä saûn xuatá rau xanh phuïc vuï cho
thaønh phoá cuõng ñöôïc öu tieân phaùt trieån vaø
mang laïi hieäu quaû cao.
thaønh phoá ñaït 50,6 tyû ñoàng, giaù trò saûn
löôïng bình quaân treân 1ha canh taùc/naêm
ñaït ñeán 69,4 trieäu ñoàng. Ñaây laø noã löïc
chuyeån dòch töø caây coù giaù trò kinh teá thaáp
(nhö caây luùa, mía, vöôøn taïp) chuyeån sang
luoân ghi nhaät kí kiemå tra ñoàng ruoäng vaø
baùm saùt theo caây rau, cuõng töø ñoù maø gaây
ñöôïc loøng tin ñoái vôiù khaùch hanø g. Caùc sieâu
thò lôùn cuûa TP.HCM nhö Coop Mart, Metro,
Vinatex Mart… cuõng ngaøy caøng ñaët haøng
nhieàu hôn.
caây coù giaù trò kinh teá cao phuø hôïp vôùi saûn 5. Noâng nghieäp ñoâ thò ôû taïi Ñaø Laït
xuaát NNÑT nhö troàng rau maøu, hoa lan, (Laâm Ñoàng)
caây caûnh, vöôøn caây aên quaû... Caùc hoä daân
chaên nuoiâ nhoû leû cuõng ñaõ chuyeån sang
chaên nuoiâ taäp trung vôùi moâ hình lôùn hôn
ôû hoä gia ñình vaø trang traïi (phatù trieån theo
höôùng conâ g nghieäp, baùn coâng nghieäp).
Khoâng chæ mang laïi lôïi ích xaõ hoäi, NNÑT
coøn mang laïi lôïi ích kinh teá khaù lôùn. ÔÛ vò
trí cöûa ngoõ thaønh phoá Ñaø Laït, xaõ Hieäp An
coù lôïi theá veà giao thoâng, thuyû lôïi, ñaát ñai
phì nhieâu… Thöïc hieän chuû tröông phaùt trieån
noâng nghieäp coâng ngheä cao, töø naêm 2004,
xaõ Hieäp An ñöôïc tænh ñaàu tö xaây döïng caùc
moâ hình thí ñieåm tronà g rau, hoa trong nhaø
kính, nhaø löôùi.
Tính ñeán naêm 2011, HTX ñaõ hoaït ñoäng
ñöôïc 4 naêm, soá xaõ vieân töø 7 taêng leân 15
ngöôøi; voán ban ñaàu töø 11,5 trieuä ñoàng leân
146,5 trieäu ñoàng. Töøng böôùc HTX seõ cuûng
coá vaø môû roäng hôïp tacù vôùi caùc ñoái taùc lôùn
hôn ñeå ñöa caây rau an toaøn ñeán coäng 4. NNÑT ôû Ñaø Naüng
ñoàng. HTX thöôøng xuyeân ñöôcï Boä Nonâ g
nghieäp vaø Phaùt trienå noâng thonâ môøi tham
gia caùc baùo caùo moâ hình noâng nghieäp ñoâ
thò taïi nhieàu ñòa phöông.
Ñaø Naüng laø moät trong nhöõng ñòa phöông coù
nhöõng moâ hình NNÑT khaù ñoäc ñaùo. Maáy
naêm gaàn ñaây, nhaát laø khi chæ thò cuûa UBND
thaønh phoá Ñaø Naüng veà caám nuoiâ gia suùc,
gia caàm ôû khu vöïc noäi thò coù hieuä löïc, vieäc
Haøng tramê hecta ñatá troàng luùa cuûa xaõ tröôùc
ñaây ñaõ ñöôïc chuyeån sang troàng rau, hoa. Coù
3. Noâng nghiepä ñoâ thò (NNÑT) ôû
Bình Döông
Bình Döông laø moät trong nhöõng tænh coù toác
ñoä ñoâ thò hoùa cao nhatá nöôùc. Chính vì theá,
NNÑT sôùm ñöôïc tænh quan taâm, giaù trò saûn
xuaát noâng nghieäp vanã lieân tucï taêng cao. Coù
theå laáy thaønh phoá Thuû Daàu Motä laøm ví duï
ñieån hình cho nhöõng böôùc phaùt trieån maïnh
meõ cuûa NNÑT.
Do quaù trình ñoâ thò hoaù , dieän tích ñaát noâng
nghieäp cuûa thaønh phoá chæ conø khoaûng
2.655ha, chieám 22% dieän tích ñatá töï nhieân
vaø chæ coøn 4.118 lao ñoäng phuïc vuï cho
noâng nghieäp.
Tuy nhieân, giaù trò nonâ g-laâm-thuûy saûn cuûa
SË103+104 .2020
72
≥ ki’n Chuy™n gia & Nhµ qu∂n l˝
hieän nay, tröôøng hôïp nghieân cöùu xaõ Meã Trì, Töø Lieâm, Haø Noäi, Ñeà taøi nghieân cöùu
khoa hoïc caáp cô sôû, Vieän Vieät Nam hoïc vaø Khoa hoïc phaùt trieån, ÑHQG Haø Noäi.
3. Tröông Hoaøng Thaùi An (2017). Ñònh höôùng phaùt trieån khoâng gian vuøng ven ñoâ
TP. HCM.
4. Leâ Thò Thanh Haèng (2018). Quy hoaïch xaây döïng ngoaïi thaønh TP.HCM theo
höôùng phaùt trieån beàn vöõng.
5. Voõ Höõu Hoøa (2011). Phaùt trieån noâng nghieäp ñoâ thò: Höôùng ñi beàn vöõng cho caùc
ñoâ thò trong tieán trình ñoâ thò hoaù.
6. Phaïm Syõ Lieâm. (2009). Noâng nghieäp ñoâ thò trong quy hoaïch thaønh phoá Haø Noäi.
Baøi trình baøy taïi Hoäi thaûo “Haø Noäi: thaønh phoá thaân thieän vaø soáng toát cho coäng
ñoàng”. 1 -2/7/2009.
7. Buøi Vaên Tuaán (2013), “Ñoâ thò hoùa taùc ñoäng ñeán sinh keá cuûa coäng ñoàng daân cö
vuøng ven ñoâ Haø Noäi” Maõ soá: QG.14.63. Ñeà taøi caáp ÑHQG Haø Noäi.
8. Nguyeãn Vaên Huaân (2012): Lieân keát vuøng töø lyù luaän ñeán thöïc tieãn.
9. Traàn Troïng Hanh (2015): Quy hoaïch vuøng - Nhaø xuaát baûn Xaây döïng.
10. Tröôøng Ñaïi hoïc Kinh teá TP.HCM: Caùc phöông phaùp phaân tích vuøng vaø lieân
vuøng - Taøi lieäu dòch, 2008.
11. Chieán löôïc cuûa caùc vuøng ñoâ thò lôùn - Taøi lieäu dòch tieáng Phaùp
12. Nguyeãn Hoaøng Linh (2018): Nghieân cöùu lyù luaän veà vuøng ven ñoâ ñeà caäp ñeán keát
caáu vuøng vaø cô cheá hình thaønh, dieãn bieán phaùt trieån cuûa vuøng ven ñoâ.
13. Quy hoaïch chung thuû ñoâ Haø Noäi; Quy hoaïch chung thaønh phoá Ñaø Naüng; Quy
hoaïch chung thaønh phoá Ñaø Laït
14. Boä NN&PTNT, 2014, Baùo caùo toång keát ngaønh Noâng nghieäp vaø Phaùt trieån noâng
thoân caùc naêm 2013 vaø 2014.
15. Boä Taøi nguyeân vaø Moâi tröôøng, 2013, Baùo caùo toùm taét tình hình thöïc hieän nhieäm
vuï coâng taùc naêm 2013, keá hoaïch coâng taùc naêm 2014.
16. Boä Xaây döïng, 2014, Baùo caùo tình hình thöïc hieän caùc chæ tieâu veà taøi nguyeân - moâi
tröôøng taïi vaên baûn soá 2031/BXD - KHCN ngaøy 28 thaùng 8 naêm 2014.
17. Cuïc Kieåm soaùt oâ nhieãm - Toång cuïc Moâi tröôøng, 2013, Döï aùn “Kieåm soaùt oâ
nhieãm moâi tröôøng laøng ngheà”.
du lòch Noâng nghieäp coâng ngheä cao
nhöõng hoä chuyeân troàng caùc loaiï hoa cao caáp nhö lay ôn, hoàng, ñonà g
tieàn, ñòa lan… thu nhaäp moãi naêm vaøi traêm trieäu ñoàng. Tröôùc ñaây, ngöôøi
noâng daân chuû yeáu troàng rau ñeå baùn cho thò tröôøng noäi ñòa, nhöng nay
ñaõ coù rau thöông phaåm chaát löôïng cao phuïc vuï xuaát khaåu.
Treân ñaây laø moät soá moâ hình ñaõ vaø ñang phaùt trieån, laø nhöõng baøi hoïc
toát cho caùc ñoâ thò khaùc cuûa Vieät Nam trong quaù trình hình thaønh
phaùt trieån moâ hình kinh teá cho khu vöïc vuøng ven beàn vöõng.
18. Vaên phoøng ñieàu phoái Chöông trình muïc tieâu quoác gia xaây döïng noâng thoân
môùi giai ñoaïn 2010-2020, Boä NN&PTNT, 2014, Höôùng daãn theo doõi vaø ñaùnh
giaù keát quaû thöïc hieän Chöông trình muïc tieâu quoác gia xaây döïng noâng thoân môùi
2010-2020.
NGaøy NHaäN baøi: 1/4/2020
NGaøy Göûi pHaûN bieäN: 2/4/2020
NGaøy duyeäT ÑaêNG: 14/4/2020
Quoác teá
1. Metropolitan Governance and Planning in Transition, Asia Pacific Cases - NCRD
& NCUA, Nagoya Japan (1998).
2. TOR EAP Sustainable Development on the Urban Fringe - IURD, UC Berkely
(2005).
3. Peri - Urbanisation in Europe/PLUREL (2010).
4. Mariassunta Galli, Sylvie Lardon, Elisa Marraccini, Enrico Bonari: Agricultural
Taøi lieäu Tham khaûo:
Trong nöôùc
1. Phaïm Huøng Cöôøng (2001). Chuyeån ñoåi caáu truùc laøng xaõ vuøng ven ñoâ thò lôùn ñoàng
baèng soâng Hoàng thaønh ñôn vò ôû trong quaù trình ñoâ thò hoùa.
2. Buøi Vaên Tuaán (2011), Ñoâ thò hoùa vaø nhöõng vaán ñeà xaõ hoäi vuøng ven ñoâ Haø Noäi
management in peri-urban areas (2009).
SË103+104 .2020
73
6 trang
21481
Free
Bạn đang xem tài liệu "Mô hình phát triển nông nghiệp đô thị kinh nghiệm tại một số đô thị Việt Nam", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- mo_hinh_phat_trien_nong_nghiep_do_thi_kinh_nghiem_tai_mot_so.pdf
