Luận văn Tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc theo pháp luật hình sự Việt Nam từ thực tiễn thành phố Đà Nẵng
LꢁI CẢM ƠN
Để hoàn thành khóa học và Luận văn Thạc sỹ của mình, trước hết em xin
gửi lời cảm ơn chân thành đến Ban Giám đốc, các Khoa, Phòng, thầy cô giáo
của Học viện Khoa học Xã hội đã nhiệt tình truyền đạt những kiến thức qúy
báu cho em trong suốt quá trình học tập và hoàn thành Luận văn Thạc sỹ.
Em xin trân trọng cảm ơn TS. Nguyễn Văn Hiển – Người thầy hướng
dẫn khoa học đã tận tình giúp đỡ em hoàn thiện Luận văn này.
LꢁI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan rằng số liệu và kết quả nghiên cứu trong Luận văn
Thạc sỹ Luật học “Tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc theo pháp
luật hình sự Việt Nam từ thực tiễn thành phố Đà Nẵng” là hoàn toàn trung
thực và không trùng lặp với các đề tài khác trong cùng lĩnh vực. Các thông
tin, tài liệu trình bày trong luận văn đã được ghi rõ nguồn gốc. Luận văn này
là công trình nghiên cứu của các nhân tôi dưới sự hướng dẫn khoa học của
TS. Nguyễn Văn Hiển.
Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về lời cam đoan này.
Tác giả luận văn
Trương Thùy Trang
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU .......................................................................................................... 1
CHƯƠNG 1. NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LUẬT VỀ TỘI
ĐÁNH BẠC, TỘI TỔ CHỨC ĐÁNH BẠC HOẶC GÁ BẠC .................... 8
1.1. Khái niệm, các dấu hiệu pháp lý của tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc
hoặc gá bạc........................................................................................................ 8
1.2. Khái quát quá trình hình thành và phát triển của luật hình sự Việt Nam
quy định về tội đánh bạc, tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc................................ 25
CHƯƠNG 2. QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT HÌNH SỰ HIỆN HÀNH
VỀ TỘI ĐÁNH BẠC, TỘI TỔ CHỨC ĐÁNH BẠC HOẶC GÁ BẠC
VÀ THỰC TIỄN ÁP DỤNG PHÁP LUẬT CỦA TÒA ÁN NHÂN
DÂN THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG ................................................................... 32
2.1. Quy định của pháp luật hình sự hiện hành về tội đánh bạc, tội tổ chức
đánh bạc hoặc gá bạc....................................................................................... 32
2.2. Thực tiễn áp dụng pháp luật về tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc hoặc
gá bạc của Tòa án nhân dân thành phố Đà Nẵng............................................ 37
CHƯƠNG 3. CÁC GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VÀ ÁP
DỤNG ĐÚNG PHÁP LUẬT VỀ TỘI ĐÁNH BẠC, TỘI TỔ CHỨC
ĐÁNH BẠC HOẶC GÁ BẠC TRONG THỰC TIỄN XÉT XỬ CỦA
TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG...................................... 59
3.1. Các giải pháp hoàn thiện quy định pháp luật về tội đánh bạc, tội tổ
chức đánh bạc hoặc gá bạc.............................................................................. 59
3.2. Một số giải pháp để áp dụng đúng pháp luật trong thực tiễn xét xử của
Tòa án nhân dân thành phố Đà Nẵng.............................................................. 66
KẾT LUẬN.................................................................................................... 78
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
BLHS
BLTTHS
GS
: Bộ luật hình sự
: Bộ luật tố tụng hinhg sự
: Giáo sư
HĐXX
HTND
HĐTP
NXB
: Hội đồng xét xử
: Hội thẩm nhân dân
: Hội đồng thẩm phán
: Nhà xuất bản
NQ
: Nghị quyết
PLHS
TAND
TANDTC
Th.S
: Pháp luật hình sự
: Tòa án nhân dân
: Tòa án nhân dân tối cao
: Thạc sỹ
TNHS
TS
: Trách nhiệm hình sự
: Tiến sỹ
VKSND
: Viện kiểm sát nhân dân
DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1. Bảng thống kê số vụ và số bị cáo phạm tội nói chung so sánh với số
vụ và số bị cáo phạm các tội về đánh bạc nói riêng trong giai đoạn từ năm
2013 đến năm 2017.......................................................................................... 38
Bảng 2.2. Bảng thống kê kết quả định tội danh về tội đánh bạc, tội tổ chức
đánh bạc hoặc gá bạc trong giai đoạn từ năm 2013 đến năm 2017 ................ 40
DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 2.1. Biểu đồ thống kê số vụ án nói chung so sánh với số vụ án về
đánh bạc nói riêng trong giai đoạn từ năm 2013 đến năm 2017..................... 39
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa của nước ta đang
có những bước tiến rõ rệt. Tuy nhiên, bên cạnh đó, sự phát triển này cũng có
những tác động tiêu cực đến xã hội mà một trong số các biểu hiện là tệ nạn
xã hội có xu hướng gia tăng, đặc biệt là vấn đề tệ nạn cờ bạc, dẫn đến nhiều
hệ lụy. Tại các thành phố lớn, tình hình tội phạm về đánh bạc đang diễn ra
hết sức phức tạp khiến các cơ quan có thẩm quyền gặp khó khăn trong việc
phòng chống tội phạm. Đà Nẵng là một trong những thành phố điển hình đã
và đang đề cao tinh thần đấu tranh phòng chống tội phạm nói chung, đặc biệt
là các tội phạm liên quan đến cờ bạc nói riêng. Qua nghiên cứu thực tiễn thì
thấy tình hình tội phạm về các tội đánh bạc trong những năm qua trên địa
bàn thành phố Đà Nẵng tuy không gia tăng mạnh về số lượng, nhưng về
phương thức tổ chức, quy mô hoạt động của tội phạm này thì diễn biến ngày
một phức tạp, thể hiện trên các phương diện như: phương thức tinh vi, đa
dạng với một hệ thống chân rết rộng khắp; địa bàn hoạt động được mở rộng
và vượt ra khỏi phạm vi trong nước để tổ chức đánh bạc; lợi nhuận bất chính
của các đối tượng này thu về là khổng lồ… Những vấn đề này đã làm ảnh
hưởng rất lớn đến sự phát triển kinh tế, ảnh hưởng đến tình hình chính trị,
văn hóa, trật tự an toàn xã hội của thành phố và là một trong những nguyên
nhân làm phát sinh nhiều loại tội phạm khác.
Trong Bộ luật hình sự Việt Nam 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017 tội
đánh bạc được quy định tại Điều 321 và tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc
được quy định tại Điều 322. Trên thực tế, tội đánh bạc và tội tổ chức đánh bạc
hoặc gá bạc có diễn biến càng ngày càng phức tạp và gây ra hậu quả nghiêm
trọng trên nhiều mặt trong đời sống xã hội của địa phương, đặc biệt là xâm
1
phạm nghiêm trọng đến trật tự an toàn công cộng. Vì vậy trong giai đoạn hiện
nay, việc nghiên cứu những đặc điểm, bản chất cơ bản của các tội về đánh bạc
để hoàn thiện hệ thống pháp luật là rất cần thiết. Nhận thức được điều đó, tác
giả chọn đề tài: “Tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc theo pháp
luật hình sự Việt Nam từ thực tiễn thành phố Đà Nẵng” làm đề tài luận văn
thạc sĩ luật học của mình.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
Trong quá trình làm luận văn, tác giả đã tham khảo, nghiên cứu một số
tài liệu là những giáo trình, sách chuyên khảo, những luận văn đã được
công bố như sau:
- GS.TS. Võ Khánh Vinh (2013), Lý luận chung về định tội danh, Nxb
Khoa học Xã hội, Hà Nội; GS.TS. Võ Khánh Vinh – TS. Cao Thị Oanh
(2013), Luật Thi hành án hình sự, Nxb Khoa học Xã hội, Hà Nội; Khoa Luật -
Đại học Quốc gia Hà Nội (2006), Giáo trình Luật tố tụng hình sự Việt Nam,
Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội; Tòa án nhân dân tối cao (2014), Tài
liệu tập huấn nghiệp vụ xét xử các vụ án hình sự, Nxb Văn hóa Thông tin, Hà
Nội; Học viện Tòa án (2015), Tài liệu Bồi dưỡng nghiệp vụ xét xử các vụ án
hình sự, Nxb Công an nhân dân…
- Các luận văn: Phan Thị Ngọc Quí (2013), Tội đánh bạc trong luật hình
sự Việt Nam; Trịnh Công Thương (2015), Các tội liên quan đến cờ bạc theo
luật hình sự Việt Nam trên cơ sở nghiên cứu thực tiễn địa bàn thành phố
Hồ Chí Minh, Luận văn thạc sĩ Luật học, Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà
Nội; Lê Hồng Nam (2016), Tội tổ chức đánh bạc theo luật hình sự Việt Nam
(trên cơ sở số liệu thực tiễn địa bàn thành phố Đà Nẵng, Luận văn Thạc sĩ
Luật học, Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội; Bùi Minh Giang (2014), Tội
đánh bạc theo luật hình sự Việt Nam và thực tiễn xét xử trên địa bàn tỉnh Hòa
Bình, Luận văn Thạc sĩ Luật học, Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội.
2
- Các bài viết: Phòng 1 VKSND tỉnh Bình Định (2016), Thực trạng và
giải pháp nâng cao chất lượng hiệu quả thực hành quyền công tố và kiểm sát
điều tra các vụ án về tội đánh bạc, tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc quy định tại
điều 248, 249 Bộ luật hình sự; GS. TS. Nguyễn Xuân Yêm, TS. Phan Đình
Khánh, Nguyễn Thị Kim Liên (2003), Mại dâm, ma túy, cờ bạc, tội phạm thời
hiện đại, Nxb Công an nhân dân, Hà Nội; ThS. Đinh Văn Quế (2000), Thực
tiễn xét xử và pháp luật hình sự, Nxb Đà Nẵng, Đà Nẵng; ThS. Đinh Văn
Quế, một số vần đề về phạm tội có tổ chức - Cổng thông tin điện tử Tòa án
nhân dân tối cao; Dương Thanh Hiền - Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng
Nam, Thành lập Tòa án khu vực: Nhìn từ thực tiễn; Trần Minh Tơn - Viện
chiến lược và khoa học công nghệ Bộ công an (2014), Quan điểm và giải
pháp chiến lược phòng, chống tội phạm thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa
đất nước; Lê Văn Hưng - Tạp chí Tòa án nhân dân (số 14/2005), Những
vướng mắc khi áp dụng Điều 248, 249 Bộ luật hình sự 1999.
Đồng thời, qua nghiên cứu BLHS năm 2015 thay thế cho BLHS năm
1999, tác giả nhận thấy đã có những sửa đổi, bổ sung quy định mới đối với
các tội phạm về đánh bạc để khắc phục những hạn chế của BLHS năm 1999,
tuy nhiên vẫn còn những điểm quy định chưa được chặt chẽ làm cho việc định
tội danh, quyết định hình phạt, việc phân hóa trách nhiệm hình sự đối với tội
phạm chưa cao, hình phạt chưa đủ sức răng đe, giáo dục đối với tội phạm. Do
đó, việc tiếp tục nghiên cứu để góp phần hoàn thiện các quy định của BLHS
năm 2015 và nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật các tội phạm về đánh bạc
này vẫn có ý nghĩa rất lớn cả về mặt lý luận và thực tiễn.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích nghiên cứu
Luận văn tập trung nghiên cứu làm rõ các vấn đề lý luận và pháp lý của
tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc thông qua việc phân tích thực
3
tiễn áp dụng pháp luật các tội phạm này của TAND thành phố Đà Nẵng trong
thời gian từ năm 2013 đến năm 2017. Qua đó, luận văn chỉ ra các nguyên nhân,
vướng mắc, tồn tại trong công tác định tội danh và quyết định hình phạt để đề
xuất những giải pháp hoàn thiện pháp luật, áp dụng đúng các quy định của Bộ
luật hình sự Việt Nam hiện hành về tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc hoặc gá
bạc trong thực tiễn.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
Từ mục đích nêu trên, tác giả đặt ra những nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể
trong luận văn này như sau:
- Nghiên cứu một số vấn đề chung về tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc
hoặc gá bạc theo luật hình sự Việt Nam;
- Quy định về tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc trong Bộ
luật hình sự Việt Nam và thực tiễn áp dụng pháp luật của Tòa án nhân dân
thành phố Đà Nẵng;
- Hoàn thiện pháp luật và tăng cường áp dụng đúng các quy định của Bộ
luật hình sự Việt Nam về tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc trong
thực tiễn.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Luận văn nghiên cứu những cơ sở pháp lý cơ bản của tội đánh bạc, tội tổ
chức đánh bạc hoặc gá bạc, qua đó thấy được những khó khăn, và rút ra
những phương pháp đúng đắn, thiết yếu trong đấu tranh phòng chống các tội
phạm về đánh bạc. Đồng thời, cho ta thấy được tình hình gia tăng của loại tội
phạm này và có biện pháp đúng đắn để ngăn chặn và đi đến đẩy lùi tội phạm,
nêu cao tinh thần đấu tranh phòng chống tội phạm là trách nhiệm chung của
toàn xã hội.
4
4.2. Phạm vi nghiên cứu
Luận văn nghiên cứu dưới góc độ pháp lý hình sự và thực tiễn áp dụng
pháp luật tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc của TAND thành phố
Đà Nẵng, trong thời gian 05 năm từ năm 2013 đến năm 2017.
5. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
5.1. Cơ sở lý luận
Tác giả đã tiến hành nghiên cứu trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác-
Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm, chủ trương của Đảng về chính
sách pháp luật. Quan điểm, đường lối xử lý tội phạm nói chung, các tội xâm
phạm an toàn công cộng, trật tự công cộng nói riêng và những luận điểm khoa
học trong các công trình nghiên cứu, sách chuyên khảo, các bài viết trên các
tạp chí chuyên ngành.
5.2. Phương pháp nghiên cứu
Luận văn sử dụng các phương pháp đặc thù của khoa học luật hình sự
như: phương pháp thống kê, tổng hợp số liệu dựa trên nội dung những bản án,
quyết định, số liệu tổng hợp, báo cáo tổng kết của Tòa án nhân dân các cấp
trên địa bàn thành phố Đà Nẵng để phân tích và luận giải các vấn đề tương
ứng được nghiên cứu.
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
6.1. Ý nghĩa lý luận
Kết quả nghiên cứu của luận văn góp phần hoàn thiện về mặt lý luận đối
với các tội về đánh bạc trong khoa học luật hình sự Việt Nam, cụ thể:
- Đưa ra khái niệm, đặc điểm về tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc hoặc
gá bạc.
- Phân tích khái quát lịch sử hình thành và phát triển của luật hình sự
Việt Nam quy định về tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc từ năm
1945 đến nay. Trên cơ sở so sánh, đối chiếu với pháp luật hình sự một số
5
nước trên thế giới về loại tội phạm này, chỉ ra những tồn tại của hệ thống
pháp luật hình sự nước ta về tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc.
- Nghiên cứu các dấu hiệu pháp lý của tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc
hoặc gá bạc giữa Bộ luật hình sự năm 1999 và Bộ luật hình sự năm 2015, sửa
đổi bổ sung năm 2017.
- Phân tích thực tiễn xét xử, áp dụng pháp luật của TAND thành phố Đà
Nẵng trong giai đoạn từ năm 2013 đến năm 2017. Từ đó chỉ ra những nguyên
nhân hạn chế, vướng mắc nhằm đưa ra những giải pháp hoàn thiện, nâng cao
hiệu quả áp dụng các quy định của Bộ luật hình sự Việt Nam đối với tội đánh
bạc, tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc
6.2. Ý nghĩa thực tiễn
Kết quả nghiên cứu trong luận văn này có thể được sử dụng làm tài liệu
tham khảo cho sinh viên, học viên, giảng viên và những nhà nghiên cứu. Bên
cạnh đó, những giải pháp được đưa ra trong đề tài giúp các cơ quan có thẩm
quyền sử dụng như nguồn tư liệu để nghiên cứu áp dụng nhằm góp phần nâng
cao hiệu quả công tác đấu tranh và phòng ngừa các tội về đánh bạc. Ngoài ra,
luận văn còn là cơ sở để đưa ra các kiến nghị hoàn thiện pháp luật hình sự
Việt Nam liên quan đến việc định tội danh và công tác xét xử đối với các tội
về đánh bạc và nâng cao hiệu quả đấu tranh phòng, chống các tội phạm này.
7. Kết cấu cấu của luận văn
Nội dung của luận văn gồm ba chương, cụ thể như sau:
Chương 1: Những vấn đề lý luận và pháp luật về tội đánh bạc, tội tổ
chức đánh bạc hoặc gá bạc.
Chương 2: Quy định của pháp luật hình sự hiện hành về tội đánh bạc, tội
tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc và thực tiễn áp dụng pháp luật của Tòa án nhân
dân thành phố Đà Nẵng.
Chương 3: Các giải pháp hoàn thiện nhằm đảm bảo áp dụng đúng pháp
6
luật về tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc trong thực tiễn xét xử
của Tòa án nhân dân thành phố Đà Nẵng.
Ngoài ra, luận văn còn có các phần mở đầu, kết luận, danh mục các từ
viết tắt, danh mục các bảng, biểu đồ và danh mục tài liệu tham khảo.
7
CHƯƠNG 1
NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LUẬT VỀ TỘI ĐÁNH
BẠC, TỘI TỔ CHỨC ĐÁNH BẠC HOẶC GÁ BẠC
1.1. Khái niệm, các dấu hiệu pháp lý của tội đánh bạc, tội tổ chức
đánh bạc hoặc gá bạc
1.1.1. Khái niệm của tội đánh bạc trong luật hình sự Việt Nam
Tội phạm là một hiện tượng xã hội - pháp lý gắn liền với sự ra đời của
Nhà nước và pháp luật, cũng như với sự xuất hiện của sỡ hữu tư nhân và sự
phân chia xã hội thành các giai cấp đối kháng. Khái niệm tội phạm đã xuất
hiện từ rất sớm trong lịch sử pháp luật hình sự Việt Nam, tạo cơ sở pháp lý
vững chắc để xác định những hành vi nào là hành vi nguy hiểm cho xã hội, từ
đó có các chế tài phù hợp để ngăn chặn hậu quả do những hành vi nguy hiểm
đó gây ra. Vì vậy, để bảo vệ đặc quyền của mình, Nhà nước sẽ quy định
những hành vi nguy hiểm nào bị xem là tội phạm và áp dụng trách nhiệm hình
sự đối với người thực hiện hành vi đó.
Nói về khái niệm tội phạm, Larry J.Siegel đã đưa ra khái niệm tội phạm
như sau: “Tội phạm là một hành vi vi phạm các nguyên tắc xã hội được giải
thích và quy định trong một đạo luật hình sự do những người nắm giữ quyền
lực chính trị và xã hội tạo ra. Những cá nhân vi phạm các nguyên tắc này là
đối tượng sẽ bị trừng phạt bởi các cơ quan có thẩm quyền...” [18, tr.4].
So với khái niệm tội phạm của BLHS năm 1999 thì khái niệm tội phạm
trong BLHS năm 2015 đã bổ sung thêm “quyền con người” vào các quan hệ xã
hội được luật hình sự bảo vệ. Sự bổ sung này là nhằm cụ thể hóa các quy định
của Hiến pháp năm 2013 (Điều 3 và chương I). Cụ thể, Điều 3 Hiến pháp năm
2013 quy định Nhà nước công nhận, tôn trọng, bảo vệ và bảo đảm quyền con
người, quyền công dân [22, tr.9]. Đồng thời, BLHS năm 2015 đã mở rộng
8
phạm vi chủ thể áp dụng. Theo đó, chủ thể của tội phạm bao gồm cả: con người
và pháp nhân thương mại. Quy định trên cho thấy, pháp nhân thương mại trước
hết phải là pháp nhân được thành lập và hoạt động theo quy định của Bộ luật
dân sự năm 2015 cũng như Luật doanh nghiệp năm 2014 và các quy định khác
của pháp luật có liên quan nhưng có mục tiêu chính là tìm kiếm lợi nhuận và
lợi nhuận được chia cho những người góp vốn. Tuy nhiên, khi đối tượng này
thực hiện hành vi xâm hại đến các quan hệ xã hội được Nhà nước và pháp luật
bảo vệ mà bị coi là tội phạm thì sẽ phải chịu trách nhiệm hình sự. Điều đó có
nghĩa, pháp nhân thương mại cũng là một trong những chủ thể của tội phạm.
Từ khái niệm tội phạm, để tìm hiểu và phân tích cụ thể khái niệm đặc
điểm, dấu hiệu pháp lý của các tội về đánh bạc thì trước hết, ta cần phải hiểu
đánh bạc là hành vi như thế nào? Theo Từ điển Pháp luật phổ thông của Trần
Văn Thắng (chủ biên) thì đánh bạc là “tham gia vào trò chơi được tổ chức bất
hợp pháp mà sự được thua kèm theo việc được hoặc mất lợi ích vật chất đáng
kể (tiền, hiện vật hoặc các hình thức tài sản khác”. Do vậy đánh bạc dựa trên
ba yếu tố: sự tính toán, cơ hội và lợi nhuận. Trong trò chơi đánh bạc, sự thắng
thua của người tham gia phụ thuộc vào sự may rủi hoặc khả năng suy luận của
người chơi hoặc yếu tố khác độc lập với ý muốn chủ quan của người tham gia
và người tổ chức.
Như vậy, nói tóm lại “Đánh bạc trái phép là hành vi đánh bạc được
thực hiện dưới bất kỳ hình thức nào với mục đích được thua bằng tiền hay
hiện vật mà không được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép hoặc
được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép nhưng thực hiện không đúng
với quy định trong giấy phép được cấp” [14, tr.1].
Trải qua các thời kỳ, các cơ quan lập pháp nước ta vẫn chưa đi đến thống
nhất trong việc đưa ra một khái niệm hoàn chỉnh các tội phạm liên quan đến
cờ bạc nói chung. Bởi vì các hành vi về đánh bạc đều là các hiện tượng xã
9
hội, nên nó phát sinh trong các điều kiện xã hội nhất định, và sẽ tiêu vong
trong những điều kiện xã hội nhất định khác. Ở vào các giai đoạn khác nhau
của xã hội, nó có những phát triển và biểu hiện khác nhau. Xem xét ở góc độ
pháp lý hình sự, trong mỗi giai đoạn lịch sử nước ta, các khái niệm này được
đề cập ở các phạm vi khác nhau, tương ứng với điều kiện, nhận thức và cũng
nhằm đáp ứng các mục tiêu khác nhau tương ứng trong từng giai đoạn mà nhà
nước đặt ra cho hệ thống pháp luật.
Sau khi pháp điển hóa BLHS năm 1985, quy định về các hành vi liên
quan đến đánh bạc đã được phân hóa cụ thể hơn bằng việc xác định ba tội
phạm trong nhóm này, gồm: đánh bạc, tổ chức đánh bạc và gá bạc. Tuy nhiên,
các quy định trong BLHS năm 1985 vẫn còn ở mức khái quát chung chung,
đến khi BLHS năm 1999 ra đời thì các tội về đánh bạc mới được cụ thể hóa.
Đến khi BLHS năm 1999 ra đời thì tội đánh bạc được quy định như sau:
“Người nào đánh bạc trái phép dưới bất kỳ hình thức nào được thua bằng tiền
hay hiện vật có giá trị từ hai triệu đồng đến dưới năm mươi triệu đồng hoặc
dưới hai triệu đồng những đã bị kết án về tội hoặc tội tổ chức đánh bạc hoặc
gá bạc, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ năm triệu
triệu đồng đến năm mươi triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc
phạt tù từ ba tháng đến ba năm” [24, tr. 229, 230]. Sau một thời gian dài áp
dụng, khi xã hội dần phát triển và tình hình tội phạm ngày càng phức tạp,
hành vi phạm tội tinh vi hơn thì quy định về tội đánh bạc cũng thay đổi theo.
Cụ thể, tại Điều 321 BLHS năm 2015 quy định: “Người nào đánh bạc trái
phép dưới bất kỳ hình thức nào được thua bằng tiền hay hiện vật trị giá từ
năm triệu đồng đến dưới năm mươi triệu đồng hoặc dưới năm triệu đồng, đã
bị xử phạt xi phạm hành chính về hành vi này hoặc hành vi về tội tổ chức
đánh bạc hoặc gá bạc, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt cải
tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến ba năm” [27, tr.
10
330, 331].
Từ những phân tích và cơ sở pháp lý trên có thể hiểu: “Tội đánh bạc là
hành vi tham gia trò chơi được tổ chức trái pháp luật (dưới bất kỳ hình thức
nào), được thua bằng tiền hay hiện vật từ năm triệu đồng trở lên, hoặc dưới
năm triệu đồng nhưng đã bị kết án về tội này hoặc tội tổ chức đánh bạc và gá
bạc, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm. Do người có năng lực trách
nhiệm hình sự và đủ tuổi chịu trách nhiệm hình sự thực hiện với lỗi cố ý trực
tiếp, xâm phạm đến trật tự, an toàn công cộng”.
Từ những phân tích ở trên, có thể xác định các đặc điểm cơ bản của tội
đánh bạc. Cụ thể như sau:
Một là, tội đánh bạc là hành vi tham gia các trò chơi (dưới nhiều hình
thức khác nhau) được thua bằng lợi ích vật chất nào đó (tiền hoặc hiện vật) có
giá trị từ năm triệu đồng trở lên một cách trái pháp luật, gây thiệt hại cho trật
tự công cộng, hoặc dưới năm triệu đồng nhưng đã bị kết án về tội này hoặc tội
tổ chức đánh bạc và gá bạc, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm.
Hai là, chủ thể thực hiện hành vi đánh bạc là người có đủ năng lực trách
nhiệm hình sự và đủ tuổi chịu trách nhiệm hình sự.
Ba là, về mặt chủ quan của cấu thành tội phạm đánh bạc, hình thức lỗi là
cố ý trực tiếp.
Bốn là, tội đánh bạc là một trong số các tội phạm nằm trong nhóm tội
xâm phạm trật tự công cộng. Trật tự công cộng được hiểu theo nghĩa rộng là
một trật tự xã hội mà sự tuân thủ các quy phạm pháp luật, quy phạm đạo đức,
phong tục tập quán … tạo nên một trật tự chung, phục vụ lợi ích cộng đồng.
Theo đó, trật tự công cộng được xem là tiêu chí quan trọng để đánh giá sự
phát triển, văn minh, dân chủ của một quốc gia. Để đảm bảo trật trật tự công
cộng, Nhà nước, các tổ chức và mọi người dân đều phải có ý thức xây dựng,
thực hiện và bảo vệ các quy tắc trật tự sinh hoạt chung trên nhiều lĩnh vực
11
khác nhau.
1.1.2. Khái niệm của tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc trong luật hình
sự Việt Nam
Đối với tội tổ chức đánh bạc, do xuất phát đều là các hành vi thuộc về tệ
nạn cờ bạc, có những điểm chung nhất định, hành vi được mô tả trong các tội
này gắn bó chặt chẽ với nhau (hành vi khách quan của tội tổ chức đánh bạc
mang tính chất hỗ trợ, tạo điều kiện cho hành vi đánh bạc). Do vậy, để nghiên
cứu khái niệm tội tổ chức đánh bạc nhất thiết phải đặt nó trong nhóm các tội
đánh bạc. Tội tổ chức đánh bạc đã được quy định tại BLHS năm 1985. Tuy
nhiên, điều luật quy định một cách chung chung, chưa thể hiện rõ các dấu
hiệu cơ bản của tội phạm. Đến khi BLHS năm 1999 được thông qua và được
sửa đổi, bổ sung năm 2009, tội tổ chức đánh bạc tiếp tục được quy định tại
Điều 249, theo đó: “Người nào tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc trái phép với
quy mô lớn hoặc đã bị xử phạt hành chính về hành vi về tội đánh bạc hoặc tội
tổ chức đánh bạc, gá bạc hoặc đã bị kết án về một trong các tội này, chưa
được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ mười triệu đồng đến ba
trăm triệu đồng hoặc phạt tù từ một năm đến năm năm” [24, tr.230]. Đến
BLHS năm 2015 đã có những quy định và các hình thức chế tài cụ thể hơn
cho các hành vi tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc trái phép. Cụ thể, tại Điều 322
BLHS năm 2015 quy định, “người nào tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc trái phép
thuộc một trong các trường hợp quy định từ điểm a đến điểm d khoản này thì
bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 300.000.000 đồng hoặc bị phạt tù từ 01
năm đến 05 năm; nếu phạm tội trong trường hợp có các tình tiết tăng nặng
quy định tại khoản 2 Điều 322 thì bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm” [27,
tr.331].
Từ các cơ sở pháp lý trên, ta có thể hiểu khái niệm tội tổ chức đánh bạc
một cách khái quát như sau: “Tội tổ chức đánh bạc là hành vi tham gia đánh
12
Tải về để xem bản đầy đủ
93 trang
24480
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Luận văn Tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc theo pháp luật hình sự Việt Nam từ thực tiễn thành phố Đà Nẵng", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- luan_van_toi_danh_bac_toi_to_chuc_danh_bac_hoac_ga_bac_theo.pdf
