Luận văn Các yếu tố ảnh hưởng đến sự thành công của việc áp dụng hệ thống quản lý văn bản và hồ sơ điện tử: Trường hợp Ủy ban nhân dân quận Bình Thạnh

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO  
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ T. HỒ CHÍ MINH  
------------------  
Nguyễn Mỹ Hạnh  
CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ THÀNH CÔNG CỦA  
VIỆC ÁP DỤNG HỆ THỐNG QUẢN LÝ VĂN BẢN VÀ  
HỒ SƠ ĐIỆN TỬ: TRƯỜNG HỢP ỦY BAN NHÂN DÂN  
QUẬN BÌNH THẠNH  
LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ  
TP. Hồ Chí Minh – Năm 2019  
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO  
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH  
------------------  
Nguyễn Mỹ Hạnh  
CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ THÀNH CÔNG CỦA  
VIỆC ÁP DỤNG HỆ THỐNG QUẢN LÝ VĂN BẢN VÀ  
HỒ SƠ ĐIỆN TỬ: TRƯỜNG HỢP ỦY BAN NHÂN DÂN  
QUẬN BÌNH THẠNH  
Chuyên ngành  
:
:
Quản lý công  
Mã số  
8340403  
LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ  
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:  
PGS.TS. BÙI THỊ THANH  
TP. Hồ Chí Minh – Năm 2019  
LỜI CAM ĐOAN  
Tác giả xin cam đoan luận văn “Các yếu tố ảnh hưởng đến sự thành công của  
việc áp dụng hệ thống quản lý văn bản và hồ sơ điện tử: Trường hợp Ủy Ban  
Nhân dân quận Bình Thạnh” là công trình nghiên cứu của chính tác giả. Các số  
liệu, thông tin, dữ liệu khảo sát, tài liệu tham khảo và kết quả nêu trong luận văn là  
trung thực và có nguồn gốc rõ ràng.  
TÁC GIẢ LUẬN VĂN  
Nguyễn Mỹ Hạnh  
MỤC LỤC  
TRANG PHỤ BÌA  
LỜI CAM ĐOAN  
MỤC LỤC  
DANH MỤC BẢNG BIỂU  
DANH MỤC HÌNH  
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT  
TÓM TẮT LUẬN VĂN  
ABSTRACT  
DANH MỤC BẢNG BIỂU  
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT  
Từ viết tắt  
BTTT  
Tiếng Anh  
Tiếng Việt  
Bộ Thông tin Truyền thông  
Công nghệ thông tin  
Hệ thống quản lý văn bản  
và hồ sơ điện tử  
CNTT  
EDRMS  
Electronic Document and Records  
Management System  
IRMT  
ISO  
International Records Management  
Trust  
Ủy thác quản lý hồ sơ quốc  
tế  
International Organization for  
Standardization  
Tổ chức tiêu chuẩn hóa  
quốc tế  
LĐTBXH  
Lao động Thương binh Xã  
hội  
NĐ-CP  
NQ-CP  
NQ-TW  
QĐ-TTg  
Nghị định – Chính phủ  
Nghị quyết – Chính phủ  
Nghị quyết – Trung ương  
Quyết định của Thủ tướng  
Chính phủ  
QĐ-  
Quyết định của Ủy ban  
Nhân dân  
UBND  
QH  
Quốc hội  
RM  
Records Management  
Quản lý hồ sơ  
TCVN  
TP.HCM  
TT-BNV  
UBND  
VPCP  
Tiêu chuẩn Việt Nam  
Thành phố Hồ Chí Minh  
Thông tư của Bộ Nội vụ  
Ủy ban Nhân dân  
Văn phòng Chính phủ  
TÓM TẮT LUẬN VĂN  
Hệ thống quản lý văn bản, hồ sơ điện tử, một trong những nội dung cải cách  
hành chính, để tiến tới chính phủ điện tử đang được Chính phủ đẩy mạnh, gần đây  
nhất là Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chủ trì hội nghị Ban chỉ đạo cải cách hành  
chính ngày 21/2/2019 (Văn phòng chính phủ, 2/2019). Đề tài nghiên cứu về các yếu  
tố ảnh hưởng đến sự thành công của áp dụng hệ thống quản lý văn bản và hồ sơ điện  
tử trong các tổ chức thuộc khu vực công đã được thực hiện ở nhiều nước như  
Malaysia, Hàn Quốc, Úc, Đức, Estonia, v.v. Tuy nhiên, tại Việt Nam, đề tài này còn  
mới và chưa có nhiều nghiên cứu.  
Tác giả thực hiện nghiên cứu “Các yếu tố ảnh hưởng đến sự thành công của  
việc áp dụng hệ thống quản lý văn bản và hồ sơ điện tử: Trường hợp UBND  
quận Bình Thạnh” trên cơ sở kế thừa các kết quả nghiên cứu trước, tác giả đề xuất  
mô hình nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu bao gồm nghiên cứu định tính điều  
chỉnh thang đo phù hợp với bối cảnh nghiên cứu tại UBND quận Bình Thạnh. Nghiên  
cứu định lượng được thực hiện bởi 193 phiếu khảo sát hợp lệ. Tác giả kiểm định độ  
tin cậy của dữ liệu nghiên cứu, phân tích nhân tố khám phá, phân tích hồi quy, kiểm  
định sự khác biệt của các biến định tính bằng phần mềm SPSS 20.0.  
Kết quả kiểm định và phân tích hồi quy bội cho thấy 05 yếu tố có ảnh hưởng  
đến sự thành công của việc áp dụng hệ thống quản lý văn bản và hồ sơ điện tử, đó là:  
(1) sự ủng hộ của cấp lãnh đạo, (2) quy trình quản lý văn bản, hồ sơ điện tử, (3) sự  
hợp tác, tham gia của các phòng ban, (4) nhận thức, thực hành của cán bộ công chức,  
và (5) công nghệ.  
Từ kết quả phân tích, tác giả đề ra một số hàm ý quản trị nâng cao việc ứng  
dụng hệ thống quản lý văn bản và hồ sơ điện tử trong công tác cải cách hành chính,  
nâng cao năng lực cơ quan hành chính nhà nước trong việc cung cấp các dịch vụ công  
thuận tiện, nhanh chóng và chất lượng cao, từng bước xây dựng chính phủ điện tử tại  
UBND quận Bình Thạnh.  
Từ khóa: yếu tố, sự thành công, hệ thống quản lý văn bản và hồ sơ điện tử.  
ABSTRACT  
Electronic Document and Records Management System (EDRMS), one of the  
activities of the administrative reform to move forward to E-government has been  
boosted by the Government, recently on the meeting of the Government’s Steering  
Committee for Administrative Reform led by Prime Minister Nguyen Xuan Phuc on  
21th Feb,2019 (Chinhphu.vn, 2/2019). The studies of factors affecting the success of  
applying the EDRMS in the public organisations have been researched in many  
countries such as Malaysia, Korea, Australia, Germany, etc. However, this subject is  
new, and the study is limited in Vietnam.  
The aim of this research is to investigate “The factors affecting the success  
of adopting the EDRMS: at the People’s Committee of Binh Thanh district”.  
Based on the literature review, the research framework is proposed. The study  
employs quantitative research technique to refine the research framework and  
questionnaire accordingly to the context of the People’s Committee of Binh Thanh  
district. The data is collected through 193 survey forms. SPSS 20.0 application is  
used to review the reliability, validity and regression of data, and statistical test of  
samples.  
The findings show 05 factors that affect to the success of adopting the EDRMS  
are (1) the management support; (2) the electronic document and record management  
process; (3) the involving and collaboration of departments; (4) the staff record-  
keeping awareness and practice; and (5) technology.  
Based on the analysis result, the research findings propose some management  
initiatives to enhance the utilization of EDRMS in the administrative reform, capacity  
building of the public organization in providing the convenient, fast and high quality  
public services, build gradually the E-Government at the People's Committee of Binh  
Thanh District.  
Key words: factors, success, EDRMS  
1
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ NGHIÊN CỨU  
1.1. Lý do chọn đề tài  
“Hệ thống quản lý văn bản, hồ sơ điện tử” (EDRMS) đã được xác định trên  
toàn cầu là một trong những chiến lược phát triển chính trong Chính phủ điện tử. Tại  
Đức, chính phủ đã triển khai thành công một hệ thống với tên gọi “Quản lý tài liệu  
và lưu trữ điện tử” (Document Management and Electronic Archiving) để áp dụng  
văn phòng không giấy tờ ở cả ba cấp hành chính trong nước (Tuyển tập hội nghị Châu  
Âu lần thứ 7 về chính phủ điện tử. Tập 229, trang 191-204). Năm 2009, Estonia  
chuyển sang quản lý hồ sơ không giấy tờ đã giành giải thưởng dự án thực hành tốt  
nhất về quản trị điện tử châu Âu (Tuyển tập hội nghị Châu Âu lần thứ 17 về chính  
phủ điện tử, 2017). Chính phủ Hàn Quốc đã triển khai EDRMS thông qua các trang  
web cổng thông tin tích hợp cho phép công dân Hàn Quốc truy cập các dịch vụ của  
chính phủ ở mọi cấp độ từ các tiện nghi trong nhà và văn phòng của họ (Khảo sát  
chính phủ điện tử của Bộ kinh tế và xã hội, Liên Hiệp Quốc, 2012). Đã có khá nhiều  
nghiên cứu của thế giới về đề tài này như An và cộng sự (2011) về việc quản lý  
EDRMS trong chính phủ điện tử: xu hướng hiện tại và định hướng tương lai quốc tế,  
Asma'Mokhtar (2009) về quản lý hồ sơ điện tử trong khu vực công của Malaysia,  
Asogwa (2012) về các thách thức của việc quản lý hồ sơ điện tử ở các nước đang phát  
triển tại Châu Phi, Nguyen và Swatman (2009) về phân tích các yếu tố ảnh hưởng  
đến sự thành công của việc áp dụng hệ thống EDRMS trong khu vực công ở tất cả  
các cấp (chính phủ, bang và địa phương) của nước Úc.  
Tại Việt Nam, chủ đề cải cách thủ tục hành chính đã được Quốc hội đưa vào  
kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm giai đoạn 2016 – 2020 (Nghị quyết số  
142/2016/QH13). Chủ đề này luôn là nội dung được đề cập, đánh giá, phân tích, mổ  
xẻ trong các cuộc trao đổi, bàn luận làm thế nào việc cải cách được tiến hành, triển  
khai đạt được mục tiêu kỳ vọng. Thực tế thì việc triển khai cải cách hành chính chưa  
quan tâm đến hiệu quả, mang nặng tính hình thức. Thấu hiểu được thực trạng, những  
bất cập hiện tại, ngày 14/5/2018, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc và Phó Thủ tướng  
   
2
Vũ Đức Đam đã chủ trì cuộc làm việc với lãnh đạo các bộ, ngành liên quan, thành  
viên Ủy ban quốc gia ứng dụng CNTT về việc xây dựng chính phủ điện tử. Tại cuộc  
làm việc, Thủ tướng nhấn mạnh việc thiết lập hệ thống thông tin Chính phủ giảm giấy  
tờ, giảm thời gian họp, triển khai các ứng dụng di động giúp lãnh đạo có thông tin kịp  
thời, đưa ra các quyết định nhanh chóng, thực hiện gửi nhận văn bản điện tử giữa các  
cơ quan trong hệ thống hành chính Nhà nước tiết kiệm nguồn lực.  
Về hành lang pháp lý liên quan đến việc triển khai hệ thống thông tin Chính  
phủ phi giấy tờ thì về cơ bản đã đầy đủ. Thông tư 41/2017-BTTT có hiệu lực từ ngày  
5/2/2018 về quy định sử dụng chữ ký số cho văn bản điện tử trong cơ quan nhà nước.  
Quyết định số 28/2018/QĐ-TTg “Về việc gửi, nhận văn bản điện tử giữa các cơ quan  
trong hệ thống hành chính nhà nước” trong đó có quy định các bộ, ngành, địa phương  
đáp ứng yêu cầu về gửi, nhận văn bản điện tử tổ chức kết nối, liên thông hệ thống văn  
bản điện tử với trục liên thông văn bản quốc gia hoàn thành trước ngày 31/12/2018  
và chính thức áp dụng kể từ ngày 1/1/2019.  
Tuy nhiên không phải đến thời kỳ hiện tại, vấn đề chính phủ điện tử mới được  
Chính phủ quan tâm. Hơn 15 năm trước, ngày 25/7/2001, Thủ tướng Chính phủ Phan  
Văn Khải đã ký quyết định số 112/2001/QĐ-TTg phê duyệt “Đề án tin học hóa quản  
lý hành chính Nhà nước giai đoạn 2001 – 2015”, còn được gọi với tên gọi “Đề án  
112”, với tham vọng của mục tiêu đề án là cải cách các thủ tục hành chính, tin học  
hóa hành chính nhà nước, từng bước xây dựng chính phủ điện tử ở Việt Nam, nâng  
cao năng lực cơ quan hành chính nhà nước trong việc cung cấp các dịch vụ công  
thuận tiện, nhanh chóng và chất lượng cao. Mục tiêu tốt nhưng thực tế thì sao? Năm  
2007, thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã phải chỉ đạo ngừng đề án sau hơn 5 năm triển  
khai. Tổng chi phí đề án 112 tiêu tốn tiền ngân sách ước tính đến hơn 3 ngàn tỷ đồng,  
theo kết luận báo cáo kiểm toán Nhà nước đề án “Tin học hóa quản lý hành chính  
Nhà nước giai đoạn 2001-2005” (Đề án 112, Báo Thanh niên, 28/10/2007).  
Thất bại của đề án theo các chuyên gia đánh giá là do nhiều nguyên nhân  
(Những sai phạm trong Đề án 112, Báo Thanh niên, 2007). Một trong những nguyên  
nhân là do việc hiểu tin học hóa nông cạn. Thay đổi đổi công nghệ, thiết bị, ứng dụng  
3
phần mềm là cần thiết nhưng nếu các thủ tục hành chính phức tạp, rắc rối không được  
cải cách thì những ì ạch vẫn còn đó. CNTT chỉ là công cụ, hỗ trợ việc cải cách thủ  
tục hành chính được thực thi. Điều cốt lõi của cải cách thủ tục hành chính nằm ở việc  
thay đổi các quy trình, thủ tục hành chính (Đề án 112 Đôi điều suy nghĩ, Vũ Văn  
Nhiêm, 2007). Cải cách thủ tục là để phục vụ nhân dân tốt hơn, cập nhật, báo cáo tình  
hình đến các cơ quan chủ quản nhanh chóng, xử lý, giải quyết công việc kịp thời,  
giảm chi phí hoạt động mới là đích đến cuối cùng. Các cơ quan nhà nước phải nhận  
thức rõ là công tác tiến hành cải cách thủ tục hành chính luôn cần phải tiến hành kể  
cả khi không có CNTT hỗ trợ. Có CNTT hỗ trợ thì việc cải cách thủ tục hành chính  
sẽ được tiến hành tốt hơn (Hàng trăm tỷ đồng đầu tư của 112 đang bị bào mòn, Báo  
VN Express, 14/5/2007). Tin học hóa không đơn giản là tin học các công việc đang  
làm mà để tin học được thì cần phải có sự thay đổi, chấp nhận các thay đổi trong công  
tác quản lý hành chính, cải cách các thủ tục hành chính theo định hướng ứng dụng  
CNTT. Việc kết hợp hài hòa thành một tổng thể thống nhất giữa cải cách hành chính  
theo định hướng CNTT với tin học hóa là một trong các yếu tố quyết định sự hiệu  
quả của dự án Chính phủ phi giấy tờ. Tính không sẵn sàng của quy trình đã được  
chuẩn hóa theo hướng áp dụng văn bản điện tử là một trong những thất bại chính của  
đề án 112 (Đề án 112 Đôi điều suy nghĩ, Vũ Văn Nhiêm, 2007).  
Câu hỏi đặt ra là các yếu tố tác động đến việc áp dụng hệ thống quản lý văn  
bản và hồ sơ điện tử đã được phân tích, đánh giá tại các đơn vị, tổ chức công đã được  
mổ xẻ nghiên cứu khoa học? Liệu rằng những thất bại, bài học của đề án 112 đã được  
các cơ quan nhà nước học hỏi, quan tâm, có biện pháp vượt qua những thách thức  
trên?  
UBND quận Bình Thạnh từng bước ứng dụng hệ thống quản lý văn bản và hồ  
sơ điện tử trong công tác quản lý, điều hành tại Ủy ban. Ủy ban đang áp dụng hệ  
thống quản lý văn bản và hồ sơ điện tử cho các loại văn bản hành chính như công  
văn, thông báo, giấy mời, kế hoạch, chương trình, đề án, công điện, các bản sao y văn  
bản, báo cáo, văn bản dự thảo xin ý kiến, lịch công tác, các dịch vụ công trực tuyến.  
Một số các quan sát thực tế cho thấy việc hệ thống quản lý văn bản và hồ sơ điện tử  
4
giải quyết các thủ tục hành chính vẫn còn một số các bất cập như cán bộ công chức  
theo thói quen cũ, các quy trình thủ tục theo văn bản giấy trong việc trình ký, một số  
quy trình xử lý trên hệ thống quản lý văn bản và hồ sơ điện tử còn mô phỏng theo  
quy trình xử lý văn bản giấy, chưa có sự thay đổi phù hợp. Quy trình giải quyết thủ  
tục hành chính từ giấy đến điện tử, từ điện tử đến giấy gây thêm phiền hà cho người  
dân, doanh nghiệp và cả cán bộ khi thực hiện. Điều này dẫn đến quy trình xử lý thủ  
tục hành chính phức tạp ảnh hưởng đến hiệu quả triển khai văn bản điện tử.  
Khi một tổ chức ứng dụng một hệ thống CNTT mới thì người dùng cuối là  
những người bị tác động lớn nhất về việc không chỉ thay đổi hành vi, thói quen làm  
việc mà còn cả quy trình ghi nhận nghiệp vụ, kiểm tra, soát xét, xử lý, làm việc với  
các phòng ban khác. Người dùng thường có tâm lý không muốn thay đổi thói quen  
trong công việc vì thay đổi tức là họ phải học lại, phải từ bỏ những thói quen cũ. Việc  
chấp nhận hệ thống mới, quy trình mới là một trong rào cản khá lớn với bất kỳ dự án  
CNTT nào. Việc tác động lên người dùng là không thể tránh khỏi, tuy nhiên làm thế  
nào để việc thay đổi có thể được diễn ra một cách nhẹ nhàng, người dùng nhận thức,  
nhìn ra giá trị của việc thay đổi và khi cần thiết cần có sự chỉ đạo quyết liệt từ trên  
xuống là cả một nghệ thuật quản lý sự thay đổi. Vì vậy, yếu tố sự thay đổi hành vi,  
thói quen của nhân viên có ảnh hưởng đến việc thành công hay thất bại của các dự án  
CNTT.  
Tại Việt Nam, một số các tác giả nghiên cứu về vấn đề này như đề tài nghiên  
cứu khung đánh giá mức độ sẵn sàng của Chính quyền Điện tử cấp địa phương của  
Đinh Hoàng Long (2011), nghiên cứu cấp Bộ về công tác văn thư trong quá trình xây  
dựng chính phủ điện tử Việt Nam (Nguyễn Thùy Trang, 2015), nghiên cứu công nghệ  
để tích hợp ứng dụng Quản lý văn bản và Hồ sơ công việc của Bộ với Hệ thống Quản  
lý văn bản và cơ sở dữ liệu theo dõi của Văn phòng Chính phủ của Nguyễn Thị Thuận  
(2018). Có rất ít các nghiên cứu ở Việt Nam về vấn đề này và chưa có nghiên cứu  
nào tại UBND quận Bình Thạnh phân tích việc ứng dụng CNTT vào trong công tác  
quản lý, điều hành thì các yếu tố nào ảnh hưởng đến sự thành công của việc áp dụng  
hệ thống quản lý văn bản, hồ sơ điện tử. Xuất phát từ những những vấn đề trên, tôi  
5
chọn đề tài “Các yếu tố ảnh hưởng sự thành công của việc áp dụng hệ thống quản  
lý văn bản và hồ sơ điện tử: Trường hợp UBND quận Bình Thạnh” mong muốn  
đóng góp một vài khuyến nghị thực tiễn. Ủy ban có thêm các ý kiến góp ý tích cực  
nhằm góp phần gia tăng giá trị hiệu quả ứng dụng CNTT vào công tác quản lý, điều  
hành, thay đổi nhận thức, đẩy mạnh phát triển Chính phủ điện tử, nâng cao chất lượng,  
hiệu quả hoạt động của UBND quận Bình Thạnh phục vụ người dân và doanh nghiệp  
ngày càng tốt hơn.  
1.2. Mục tiêu nghiên cứu  
Mục tiêu nghiên cứu là nhằm tập trung nhận dạng các yếu tố ảnh hưởng đến  
việc áp dụng, triển khai hiệu quả ứng dụng hệ thống quản lý văn bản và hồ sơ điện tử  
mà UBND quận Bình Thạnh có khả năng điều chỉnh.  
- Xác định các yếu tố ảnh hưởng đến sự thành công của việc áp dụng hệ thống  
quản lý văn bản và hồ sơ điện tử.  
- Xác định mức độ tác động của các yếu tố đến sự thành công của việc áp dụng  
hệ thống quản lý văn bản và hồ sơ điện tử tại UBND quận Bình Thạnh.  
- Đề xuất một số hàm ý nhằm giúp cho UBND quận Bình Thạnh có thể cải thiện  
việc ứng dụng hệ thống văn bản điện tử, đáp ứng mục tiêu cải cách hành chính,  
hướng đến xây dựng chính phủ điện tử.  
1.3. Câu hỏi nghiên cứu  
Đề tài được thực hiện nhằm trả lời các câu hỏi:  
- Các yếu tố nào ảnh hưởng đến sự thành công của việc áp dụng hệ thống quản  
lý văn bản và hồ sơ điện tử?  
- Mức độ tác động của các yếu tố này đến sự thành công của việc áp dụng hệ  
thống quản lý văn bản và hồ sơ điện tử?  
- Những đề xuất nào được đưa ra nhằm cải thiện việc áp dụng hệ thống quản lý  
văn bản và hồ sơ điện tử tại UBND quận Bình Thạnh?  
   
Tải về để xem bản đầy đủ
pdf 166 trang yennguyen 10020 Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Luận văn Các yếu tố ảnh hưởng đến sự thành công của việc áp dụng hệ thống quản lý văn bản và hồ sơ điện tử: Trường hợp Ủy ban nhân dân quận Bình Thạnh", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên

File đính kèm:

  • pdfluan_van_cac_yeu_to_anh_huong_den_su_thanh_cong_cua_viec_ap.pdf