Khóa luận Thực hiện quy trình sản xuất một số loài cây lâm nghiệp tại vườn ươm Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
LÒ A CHỮ
THỰC HIỆN QUY TRÌNH SẢN XUẤT MỘT SỐ LOÀI CÂY
LÂM NGHIỆP TẠI VƯỜN ƯƠM TRƯỜNG ĐẠI HỌC
NÔNG LÂM THÁI NGUYÊN
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Hệ đào tạo
Chuyên ngành
Khoa
: Chính quy
: Quản lý tài nguyên rừng
: Lâm nghiệp
Khóa học
: 2016 – 2020
Thái Nguyên, năm 2020
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
LÒ A CHỮ
THỰC HIỆN QUY TRÌNH SẢN XUẤT MỘT SỐ LOÀI CÂY
LÂM NGHIỆP TẠI VƯỜN ƯƠM TRƯỜNG ĐẠI HỌC
NÔNG LÂM THÁI NGUYÊN
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Hệ đào tạo
Chuyên ngành
Khoa
: Chính quy
: Quản lý tài nguyên rừng
: Lâm nghiệp
Khóa học
: 2016 – 2020
Giảng viên hướng dẫn: ThS. Nguyễn Văn Mạn
Thái Nguyên, năm 2020
i
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan Khóa luận tốt nghiệp “Thực hiện quy trình sản xuất
một số loài cây lâm nghiệp tại vườn ươm Trường Đại học Nông Lâm Thái
Nguyên” là công trình nghiên cứu của bản thân tôi, công trình được thực
hiện dưới sự hướng dẫn của ThS. Nguyễn Văn Mạn. Những phần sử dụng
tài liệu tham khảo trong khóa luận đã được nêu rõ trong phần tài liệu tham
khảo. Các số liệu và kết quả nghiên cứu trình bày trong khóa luận là quá
trình theo dõi hoàn toàn trung thực, nếu có sai sót gì tôi xin chịu hoàn toàn
trách nhiệm và chịu mọi hình thức kỷ luật của khoa và nhà trường đề ra.
Thái Nguyên, ngày..…tháng…..năm 2020
Xác nhận GV hướng dẫn
Người viết cam đoan
ThS. Nguyễn Văn Mạn
Lò A Chữ
Xác nhận của GV phản biện
ii
LỜI CẢM ƠN
Thực tập nghề nghiệp là nội dung rất quan trọng đối với mỗi sinh viên
trước lúc ra trường.Giai đoạn này vừa giúp sinh viên kiểm tra, hệ thống lại những
kiến thức lý thuyết và làm quen với công tác nghiên cứu khoa học, cũng như vận
dụng những kiến thức đó vào thực tiễn sản xuất.
Để đạt được mục tiêu đó, được sự nhất trí của ban chủ nhiệm khoa
Lâm Nghiệp trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên tôi tiến hành thực tập tốt
nghiệp với đề tài: “Thực hiện quy trình sản xuất một số loài cây lâm nghiệp
tại vườn ươm Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên”.
Để hoàn thành khóa luận này tôi đã nhận được sự giúp đỡ tận tình của
cán bộ công nhân viên vườn ươm trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, các
thầy cô giáo trong và ngoài khoa Lâm nghiệp, đặc biệt sự hướng dẫn chỉ bảo tận
tình của thầy giáo hướng dẫn Th.S. Nguyễn Văn Mạn đã giúp đỡ tôi trong suốt
quá trình làm đề tài.
Tôi xin bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc đến các thầy cô trong khoa Lâm
Nghiệp, gia đình, bạn bè đặc biệt là thầy giáo Th.S.Nguyễn Văn Mạn đã giúp đỡ
tôi hoàn thành đề tài này.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Thái Nguyên,ngày ..tháng .. năm 2020
Sinh viên
Lò A Chữ
iv
DANH MỤC HÌNH
Hình 4.1. Hạt giống có nguꢀn gốc rõ ràng..................................................................14
Hình 4.2. Hạt giống cây lim xanh...............................................................................15
Hình 4.3: Bầu được đóng, xếp ngăn lắp theo luống ...................................................17
Hình 4.5: Hạt được xử lý cơ học mài mép vỏ cứng....................................................19
và bắt đầu nứt nanh.....................................................................................................20
Hình 4.7:Tra hạt Keo vào bầu.....................................................................................21
Hình 4.8: Tra hạt Lim xanh vào bầu...........................................................................21
Hình 4.9 : Tưới nước cho cây .....................................................................................23
Hình 4.10: Cây sau khi được dặm...............................................................................24
Hình 4.12: Hình ảnh đảo bầu cây ...............................................................................25
Hình 4.14: Bệnh lở cổ rễ trên lá Keo úc, Lim xanh....................................................28
Hình 4.15: Một số sâu hại lá Keo úc phổ biến............................................................30
Hình 4.16 : Hình ảnh loại thuốc Daconil 75 WP........................................................32
Hình 4.18: Hình ảnh loại thuốc Alfathrin 5 EC..........................................................34
Hình 4.19 : Hình ảnh loại thuốc Selecron.500 EC.....................................................34
Hình 4.20: Hình ảnh cây con xuất vườn.....................................................................36
v
MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN...............................................................................................................1
DANH MỤC BẢNG, BIỂU ....................................................................................... iii
DANH MỤC HÌNH.....................................................................................................iv
MỤC LỤC ....................................................................................................................v
PHẦN 1. MỞ ĐẦU.......................................................................................................1
1.1. Tính cấp thiết của đề tài.........................................................................................1
1.2. Mục tiêu, yêu cầu thực hiện...................................................................................2
1.2.1. Mục tiêu ..............................................................................................................2
1.2.2 Yêu cầu thực hiện ................................................................................................2
PHẦN 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU .............................................................................3
2.1.Tổng quan về cây Keo úc, Lim xanh......................................................................3
2.1.1. Đặc điểm của cây Keo úc ..................................................................................3
2.1.2. Đặc điểm của cây Lim xanh ..............................................................................4
và Việt Nam ..................................................................................................................4
2.2.1. Trên Thế giới ......................................................................................................4
2.2.2. Ở Việt Nam.........................................................................................................6
2.3. Tổng quan về cơ sở thực tập..................................................................................9
2.3.1. Điều kiện vườn ươm ...........................................................................................9
2.3.2. Đặc điểm khí hậu thủy văn .................................................................................9
3.1. Đối tượng, thời gian và phạm vi thực hiện..........................................................11
3.1.1. Đối tượng ..........................................................................................................11
3.1.2. Thời gian...........................................................................................................11
3.1.3 Phạm vi thực hiện ..............................................................................................11
3.2. Nội dung thực hiện...............................................................................................11
3.2.1. Thực hiện các bước quy trình gieo ươm...........................................................11
vi
3.2.4. Tiêu chuꢃn cây con xuất vườn ..........................................................................11
3.2.5. Bài học kinh nghiệm.........................................................................................11
3.3 Các bước thực hiện ...............................................................................................12
4.1.1. Nguꢀn gốc giống và hꢀ sơ vườn ươm...............................................................14
4.1.2. Kỹ thuật đóng bầu gieo ươm.............................................................................17
4.1.3 Kỹ thuật xử lý hạt giống ....................................................................................18
4.1.4. Kỹ thuật tra hạt..................................................................................................20
4.2.1. Tưới nước cho cây ............................................................................................22
4.2.2. Làm cỏ, phá váng..............................................................................................22
4.2.3. Kỹ thuật dặm cây ..............................................................................................23
4.2.5. Kỹ thuật đảo bầu ...............................................................................................25
4.3. Theo dꢁi và phꢂng trừ sâu bệnh hại.....................................................................25
vườn phục vụ trꢀng rừng.............................................................................................35
4.4.1.Tỷ lệ sống của cây con theo thời gian................................................................35
4.5. Bài học kinh nghiệm............................................................................................36
PHẦN 5. KẾT LUẬN VÀ Đꢄ NGHꢅ.........................................................................38
5.1. Kết luận................................................................................................................38
1
PHẦN 1
MỞ ĐẦU
1.1. Tính cấp thiết của đề tài
Rừng và đất rừng Việt Nam chiếm khoảng 2/3 tổng diện tích tự nhiên
của đất nước, đó là một trong những nguꢀn tài nguyên quan trọng và là cơ hội tạo
việc làm cho nhiều người thuộc nhiều dân tộc khác nhau. Nhằm góp phần đꢃy
nhanh tốc độ phục hꢀi và phát triển rừng, trong những năm qua Chính phủ Việt
Nam đã ban hành nhiều chính sách, đầu tư thực hiện nhiều chương trình, dự án, áp
dụng đꢀng bộ nhiều giải pháp, trong đó phát triển lâm nghiệp đã được quan tâm
chú trọng hơn như đầu tư thực hiện dự án trꢀng rừng...
Để tăng tỷ lệ che phủ đất trống đꢀi núi trọc, tạo thêm công ăn việc làm cho
người dân sống ở miền núi, đặc biệt là đꢀng bào sống trong và gần rừng đꢀng
thời đáp ứng được nhu cầu về gỗ cho ngành công nghiệp chế biến gỗ, thì việc
trꢀng rừng bằng các loài cây có giá trị kinh tế cao như Keo úc, Lim xanh là yêu
cầu cấp bách hiện nay.
Keo úc là loài cây lá rộng, mọc nhanh, mọc được trên nhiều loại đất, có
biên độ sinh thái rộng, phù hợp cho trꢀng rừng trên quy mô lớn. Lim xanh là cây
gỗ lớn, đường kính ngang ngực 1,5-2m, chiều cao có thể đạt 25-30m. Từ xa xưa
Lim xanh đã được coi là một trong những loài cây gỗ quý có giá trị cao. Gỗ Lim
xanh rất cứng, nặng (tỷ trọng d = 0,94), chịu lực, chịu được mưa nắng, ít cong
vênh, rất bền, không bị mối mọt. Gỗ Lim xanh thường được dùng trong các công
trình xây dựng lâu dài, làm ván sàn, tà vẹt, đóng đꢀ dùng cao cấp trong nhà. Rễ
có nốt sần cố định đạm, có tác dụng cải tạo đất, cây có tán lá rậm, do vậy Lim
xanh cꢂn có giá trị rất lớn trong vai trꢂ chức năng phꢂng hộ, bảo vệ nguꢀn nước.
Việc gieo ươm là một công việc vô cùng quan trong trong ngành lâm
nghiệp, quy định những nguyên tắc, nội dung và kỹ thuật trꢀng rừng Keo úc,
Lim xanh gꢀm các khâu: xác định điều kiện trꢀng, giống, tạo cây con, trꢀng
rừng, chăm sóc, nuôi dưỡng và bảo vệ nhằm cung cấp gỗ nhỏ kết hợp gỗ lớn và
tạo cây đến trước cho trꢀng rừng cây bản địa.
Với những đặc điểm như vậy, Keo úc, Lim xanh là một trong những
2
loài cây đáp ứng được mục tiêu của trꢀng rừng sản xuất của nước ta trong
giai đoạn trước mắt cũng như lâu dài. Đây là loài cây có khả năng thích ứng
lớn có thể trꢀng trên đất trống đꢀi núi trọc, vừa có khả năng cung cấp gỗ
nguyên liệu vừa có khả năng cung cấp gỗ lớn có giá trị để làm đꢀ mộc.
Xuất phát từ vấn đề trên, đề tài “Thực hiện quy trꢀnh sản xuất một số
loài cây lâm nghiệp tại vườn ươm Trường Đại học Nông Lâm Thꢁi Nguyên”
được đặt ra là hết sức cần thiết nhằm giúp ta hiểu rꢁ hơn về đặc điểm sinh trưởng
của loài cây Keo úc, Lim xanh đꢀng thời góp phần đꢃy nhanh tốc độ phát triển
lâm nghiệp của vùng.
1.2. Mục tiêu, yêu cầu thực hiện
1.2.1. Mục tiêu
- Thực hiện quy trình sản xuất cây Keo úc, Lim xanh tại vườm ươm
- Chăm sóc cây Keo úc, Lim xanh tại vườn ươm Trường Đại Học Nông
Lâm Thái Nguyên
- Thực hiện được trình tự các bước trong sản xuất Keo úc, Lim xanh bằng
hạt để tạo ra cây giống tốt có chất lượng cao đáp ứng cho công tác trꢀng rừng.
- Rút ra bài học kinh nghiệm trong sản xuất cây con
1.2.2 Yêu cầu thực hiện
- Hệ thống lại kiến thức đã học và vận dụng vào thực tiễn sản xuất.
- Làm quen với một số phương pháp được sử dụng trong nghiên cứu đề tài
cụ thể.
- Học tập và tìm hiểu thêm kinh nghiệm về kỹ thuật được áp dụng trong thực
tiễn tại địa bàn nghiên cứu
- Rèn luyện kỹ năng làm việc, kỹ năng viết đề tài tốt nghiệp cho người thực hiện.
- Xác định nguꢀn gốc hạt giống
- Nắm bắt được các kỹ thuật gieo ươm cây Keo úc, Lim xanh giai đoạn
vườn ươm.
3
PHẦN 2
TỔNG QUAN TÀI LIỆU
2.1.Tổng quan về cây Keo úc, Lim xanh
2.1.1. Đặc điểm của cây Keo úc
Cây Keo úc có nguꢀn gốc ở Australia, được trꢀng khá phổ biến ở các
nước Đông Nam Á. Tuy nhiên, mãi đến những năm gần đây, loại cây này mới
được trꢀng rộng rãi ở Việt Nam.
Đặc điểm hình thái: Cây gỗ trung bình, chiều cao biến động từ 7-30m,
đường kính từ 25-35 cm đôi khi trên 50cm. Thân thꢆng, vỏ có màu nâu xám đến
nâu, xù xì, có vết nứt dọc. Tán lá xanh quanh năm, hình trứng hoặc hình tháp,
thường phân cành cao. Cây mầm giai đoạn vài tháng tuổi có lá kép lông chim 2
lần, cuống lá thường dẹt gọi là lá thật, các lá ra sau là lá đơn, mọc cách, gọi là lá
giả, phiến lá hình trứng hoặc hình trái xoan dài, đầu có mũi lꢀi tù. Lá giả có 4
gân dọc song song nổi rꢁ và cũng là loại lá trưởng thành tꢀn tại đến hết đời của cây
Hoa tựa hình bông dài gần bằng lá, mọc lꢇ hoặc tập trung 2-4 hoa tựa ở nách lá.
Hoa đều lưỡng tính có màu trắng nhạt hoặc màu kem, cây 18-24 tháng tuổi đã
có thể ra hoa nhưng hoa nhiều nhất vào 4-5 tuổi, màu hoa chính thường vào
tháng 6-7
Quả đậu, dẹt, mỏng khi già khô vỏ quả cong xoắn lại. Hạt hình trái xoan
hơi dẹt, màu đen và bóng, vỏ dày, cứng, có dính dải màu đỏ vàng, khi chín và
khô vỏ nứt hạt dơi ra mang theo dải đó hấp dẫn kiến và chim giúp phán tán hạt
đi xa hơn. Một kg hạt có từ 52.000-95.000 hạt
Rễ phát triển mạnh cả rễ cọc và rễ bàn, đầu rễ cám có nhiều nốt sần chứa
vi khuꢃn cộng sinh có khả năng cố định đạm
Đặc điểm sinh thái: Vào đầu những năm 80 của thế kỷ trước được sự tài trợ
của một số tổ chức quốc tế, cùng với một số loài keo vùng thấp khác, Keo úc đã
được đưa vào gây trꢀng khảo nghiệm ở 1 số vùng sinh thái chính của nước ta.
Ngày nay, bên cạnh việc nguꢀn giống ngày càng được cải thiện về chất lượng 1
4
phần thì diện tích trꢀng Keo úc cũng được mở rộng ở hầu hết các tỉnh trong cả
nước với khoảng 200.000 ha tính đến năm 2006
Đây là loài có biên độ sinh thái rộng, thích nghi được với nhiều vùng lập
địa khác nhau, có thể trꢀng trên đất bị xói mꢂn, nghèo dinh dưỡng, đất chua, bꢀi
tụ, đất phù sa, với độ pH từ 5,5-6. Cũng có thể kiếm sống được ở những vùng
ngập úng, thoát nước kém. Tuy nhiên ở những nơi này chúng sinh trưởng kém
và thường phân cành sớm, chiều cao không quá 10m. Sinh trưởng tốt nhất trên
đất sâu, ꢃm, giàu dinh dưỡng, thoáng khí và thoát nước tốt, cùng với độ pH trung
tính hoặc hơi chua.
2.1.2. Đặc điểm của cây Lim xanh
- Đặc điểm hình thái: Cây gỗ lớn, cao 25-30 m, đường kính có khi tới 2-
2,5 m, thường xanh, gốc có bạnh vè, thân tròn, phân cành nhánh lớn, tán lá hình
ô, dày, rộng. Vỏ màu nâu, bong vꢃy lớn. Khi còn non có nhiều bì khổng. Lá kép
lông chim 2 lần, hoa tự kép hình bông. Quả thuỗn dài 20 cm, rộng 3-4 cm, hạt
dẹt màu nâu đen, xếp lợp lên nhau, có lớp vỏ chất sừng, bảo vệ chắc nên tꢀn tài
lâu trong đất, dễ bảo quản.
- Đặc điểm sinh thái: Lim xanh là loài cây ưa sáng, thường chiếm tầng trên
của rừng, lúc cꢂn nhỏ chịu bóng. Lim xanh ưa đất feralit đỏ vàng, tốt, đất tầng
dày, ꢃm mát, cꢂn có tính chất đất rừng. Có thể trꢀng trong các trạng thái tự nhiên
có độ tàn che 0,3-0,7. Được trꢀng nhiều ở các tỉnh phía Bắc.
2.2. Các nghiên cꢀu về kỹ thuật gieo ươm cây Keo úc, Lim xanh ꢁ thế giới
và Việt Nam
2.2.1. Trên Thꢂ giꢃi
- Thu hái hạt giống:
Cây Keo úc, Lim xanh nên lựa chọn hạt giống chất lượng, hình thân thꢆng
đẹp, không bị sâu bệnh ở tự nhiên hoặc ở các lâm phần rừng trꢀng.
+ Cây Keo úc lựa chọn cây trên 6 tuổi để lấy hạt, thu hái tháng 5 khi quả
trên cây chín đều, vỏ có màu nâu. Hái quả về trải ra sân phơi trong bóng râm
5
cho đến khô, đập cho vỏ quả gãy và sàng bỏ tạp chất. Hạt bảo quản thông thường
trong túi nilông hay túi vải, có điều kiện thì cất giữ ở nhiệt độ 4-50C.
+ Cây Lim xanh tiến hành thu hái quả ở cây 15 tuổi trở lên ở các rừng giống
chuyển hóa đã được công nhận. Quả Lim Xanh chín vào tháng 12, tháng 1. nên
nhớ lúc vỏ quả chuyển từ màu xanh sang màu nâu sẫm là có thể thu hoạch để
làm giống. Và thường thu khi quả cꢂn trên cây hoặc nhặt các quả rụng xuống
đất sau đó tiến hành ủ quả thành đống, 2 – 3 ngày cho chín rꢀi phơi tiếp 2 – 3
ngày dưới nắng để tách hạt.
- Xử lý hạt
+ Cây Keo úc xử lý hạt bằng nước sôi 1000C trong 30 giây, sau đó rửa sạch
và ngâm vào nước lạnh trong 12 giờ, vớt ra rửa sạch hạt rꢀi đem gieo lên luống.
Hoặc ủ hạt 2-3 ngày rꢀi chọn hạt nứt nanh đem gieo vào bầu, mỗi bầu một hạt.
Cây mầm gieo trên luống khi được 3 lá thì cấy vào bầu.
+ Cây Lim xanh xử lý hạt bằng cách ngâm hạt trong nước sôi 80°C, sau
để nguội dần. Sau 10-15 giờ, vớt ra cho vào túi vải ủ trong bao tải. Những hạt
chưa kịp trương sẽ tiếp tục ngâm tiếp 3 - 4 tiếng. Trước khi ngâm tiếp cũng
cần vớt hạt hong nơi thoáng mát để tránh thiếu dưỡng khí, hạt có thể bị thối.
Sau khi xử lý hạt có thể ủ hạt trong cát ꢃm cho đến khi hạt nứt nanh thì đem
gieo.
- Tạo bầu
+ Vỏ bầu cây Keo úc, Lim xanh được làm bằng túi Polyetylen, thủng đáy,
cỡ 7x12cm. Ruột bầu bằng đất mặt vườn ươm đập nhỏ, sàng kỹ loại bỏ cục đất
và tạp vật có đường kính trên 4-5mm, trộn với 2,5kg supe lân vào 100kg đất.
- Gieo hạt và chăm sóc
+ Hạt Keo úc, Lim xanh trước khi gieo hoặc cấy cây phải tưới đẫm bầu,
sau khi cấy tưới nước thường xuyên đủ ꢃm cho cây, cứ 15 ngày nhổ cỏ phá váng
một lần và tưới thúc đạm urê nꢀng độ 0,1%, liều lượng 4 lít/m2.
- Vệ sinh vườn ươm
6
Phải thường xuyên vệ sinh vườn ươm sạch cỏ tránh nơi trú ꢃn của các loài
sâu hại trong vườn ươm.
- Phòng trừ sâu bệnh trong vườn ươm
+ Cây Keo úc thường xuất hiện bệnh phấn trắng trong vườn ươm, cần chú
ý biện pháp phꢂng ngừa, nếu bệnh xuất hiện cần xử lý ngay. Khi bệnh được phát
hiện sớm, việc phꢂng trừ bệnh cũng đạt được hiệu quả cao bằng việc chọn đúng
thuốc diệt nấm.
+ Cây Lim xanh trước khi gieo hạt vào bầu 3 - 5 ngày cần phun đều Benlat
trên luống cấy để đề phꢂng bệnh lở cổ rễ. Liều lượng pha như sau: hoà 3 - 5 gam
Benlat vào 1 lít nước phun đều cho 10m2 (nꢀng độ 0,3 - 0,5 %).
- Tiêu chuẩn cây con khi xuất vườn
+ Cây Keo úc là 3-3,5 tháng, cây thꢆng đẹp, 1 thân, cao 20-25cm, đường
kính cổ rễ 15-30mm, không gãy ngọn
+ Cây Lim xanh là 12 tháng tuổi, cây xanh tốt, phát triển cân đối, cao 40-
50cm, đường kính cổ rễ từ 0,8cm trở lên, không gãy ngọn.
2.2.2. Ở Việt Nam
- Cây Keo úc thu hái hạt giống trên những cây mẹ từ 8 tuổi trở lên. Cây
mẹ được chọn phải có hình dáng đẹp, thân thꢆng, chiều cao dưới cành từ 6m
trở lên, tán lá đều, không sâu bệnh, cụt ngọn, cây có sức sinh trưởng khá, chỉ
thu hái những quả đã chín. Dấu hiệu nhận biết quả đã chín: Vỏ khô có màu
nâu hoặc xám.
- Cây Lim xanh thời gian thu hái: tháng 12 - 1. Chỉ thị độ chín: khi quả chín,
vỏ thường có mầu nâu hoặc xám đen, ở một số quả khi chín thì nứt để hạt rơi ra
ngoài. Hạt khi chín có mầu đen, bóng, cứng. Thời gian thu hái tốt nhất là vào
lúc lâm phần có 5-10% số cây có quả nứt.
Có thể trèo lên cây thu quả chín, hoặc nhặt hạt chín rơi rụng trên mặt đất.
- Quả Keo úc, Lim xanh sau khi thu hái đem về phải chế biến ngay. Tiến
hành phân loại quả, những quả chưa chín được ủ lại thành từng đống từ 2-3 ngày
cho quả chín đều, đóng ủ không cao quá 50 cm và phải thông gió, mỗi ngày đảo
7
lại 1 lần. Quả chín thì rải đều phơi dưới nắng để tách hạt ra khỏi quả. Sau khi
hạt tách ra khỏi quả phải thu ngay để tránh ảnh hưởng của nhiệt độ cao, loại bỏ
tạp chất, hạt lép. Khi phơi phải đảo trộn nhiều lần trong ngày. Không phơi quả
trên nền xi măng; chỉ phơi trên vải, cót, nong, nia, …
- Hạt keo úc,lim xanh sau khi thu tiếp tục được phơi 2-3 nắng cho khô, sàng
sảy, thu hạt tốt cho vào bao vải hoặc chum, vại để nơi khô thoáng
- Xử lý hạt giống
+ Hạt giống cây Keo úc trước khi gieo được ngâm trong thuốc tím (KMnO4)
nꢀng độ 0,05% trong 10 phút; sau đó vớt ra rửa sạch, để ráo, đổ nước sôi vào ngâm
hạt và để nguội dần sau 4-6 giờ. Chọn những hạt trương (kích thuớc của hạt lúc
trương lớn hơn kích thước hạt bình thường từ 2 – 3 lần) vớt ra và ủ trong túi vải
(những hạt chưa trương tiếp tục xử lý trong nước sôi lại như lần đầu).Hằng ngày
rửa chua bằng nước sạch, túi vải ủ hạt phải luôn luôn ꢃm. Sau 2 – 3 ngày hạt nꢃy
mầm có thể đem đi gieo hoặc cấy hạt trực tiếp vào bầu.
+ Hạt giống cây Lim xanh trước khi gieo được diệt khuꢃn bằng cách ngâm
hạt trong dung dịch thuốc tím KMnO4 nꢀng độ 0,1% (1 gam thuốc tím pha cho
1 lít nước); thời gian ngâm là 30 phút.
- Chuẩn bị bầu đất
Dùng túi bầu PE 7 x 12 cm đựng hỗn hợp ruột bầu, thành phần ruột bầu
bao gꢀm 80% đất mặt dưới tán rừng, 20% phân hữu cơ đã hoai (phân chuꢀng,
phân xanh, phân rác).Đất làm ruột bầu được đập nhỏ trộn đều với phân và tiến
hành đóng bầu. Bầu đất đóng xong được xếp đứng, thꢆng hàng theo từng luống
có chiều rộng 0,8 – 1 m, chiều dài tùy ý, khoảng cách giữa 2 luống là 0,4 m.
- Gieo hạt
Trước khi gieo hạt, bầu đất phải được tưới nước đủ ꢃm trước đó 1 ngày.
Chọn những hạt nhú mầm, dùng que bằng đầu đũa vót nhọn một đầu tạo lỗ
giữa bầu sâu 1 – 1,5 cm rꢀi gieo hạt vào, phủ một lớp đất mịn vừa lấp kín hạt,
dùng rơm (hoặc cỏ khô, lá) đã qua khử trùng bằng nước vôi trong để che phủ
8
mặt luống, bên trên dùng dàn che bằng lưới che nắng 50% – 70%. Hằng ngày
tưới nước đều (sáng sớm và chiều tối), đủ ꢃm. Sau 6 – 7 ngày, cây mạ mọc
đều thì bỏ lớp vật liệu che phủ (rơm, rạ, cỏ, lá khô) và chăm sóc luống bầu,
bầu nào cây chết phải được cấy dặm ngay. Chú ý đề phꢂng nấm bệnh và côn
trùng phá hoại cây mầm.
- Kỹ thuật chăm sóc
+ Luôn đảm bảo cho cây đủ ꢃm trong 03 tháng đầu, mỗi ngày tưới 4 – 5
lít/m2/1 lần, 15 ngày làm cỏ phá váng 1 lần và tưới nước phân chuꢀng hoai hoặc
phân NPK pha loãng 1%. Nếu cây bị vàng cꢂi hoặc bạc lá dùng sulphát đạm và
supe lân để tưới cho cây, pha nꢀng độ 0,1% - 0,2% tưới 2,5 lít/m2 hai ngày tưới
1 lần, sau khi tưới nước phân phải tưới rửa sạch bằng nước lã.
+ Phꢂng trừ bệnh thối cổ rễ cho cây con bằng dung dịch Boocđo 1% họăc
thuốc Benlate (1g/1lít) phun đều trên mặt luống. Nếu bệnh xuất hiện pha nꢀng
độ 6g/10 lít nước phun cho 100 m2, tuần hai lần, phun liên tục trong 2 – 3
tuần.
+ Thời gian nuôi cây Keo úc trong vườn ươm từ 3 - 4 tháng, cây có chiều
cao 35 - 40 cm, đường kính cổ rễ 3,5 – 4 mm thì đem xuất vườn.
+ Thời gian nuôi cây Lim xanh trong vườn ươm là 12 tháng tuổi, cây có
chiều cao từ 40-50cm, đường kính cổ rễ từ 0,8cm trở lên thì đem xuất vườn.
- Phòng trừ sâu
+ Cây con ở giai đoạn vườn ươm phải được thường xuyên chăm sóc, làm
sạch cỏ để tránh sâu, bệnh gây hại. Để ngăn ngừa nấm hại, dùng Boocđo nꢀng
độ 1% phun đều lên trên mặt lá với liều lượng phun 1 lít/4m2, 2 tuần/1 lần.
+ Khi phát hiện nấm bệnh thì tưới dung dịch boocđo 1% hay COC 85 liều
lượng 25 gram/1 - 2 bình 8 lít, phun sương đều trên mặt lá với liều lượng phun
1 lít/4m2, 10 – 15 ngày phun 1 lần, liên tục 2 – 3 lần liền.
9
2.3. Tổng quan về cơ sꢁ thực tập
2.3.1. Điều kiện vườn ươm
* Vị trí địa lý ; Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên thuộc địa bàn xã
Quyết Thắng, nằm cách trung tâm thành phố Thái Nguyên khoảng 3km về phía
tây căn cứ vào bản đꢀ địa lý thành phố Thái Nguyên ta xác định vị trí của trường
như sau:
- Phía Bắc vườn ươm giáp với phường Quán Triều
- Phía Nam vườn ươm giáp với phường Thịnh Đán
- Phía Đông vườn ươm giáp với khu dân cư
- Phía Tây vườn ươm giáp với xã Phúc Hà
* Vườn ươm có diện tích 1000 m2, được xây dựng bán cố định với công
suất 500.000 cây giống
2.3.2. Đặc điểm khí hậu thủy văn
Nằm trong vùng khí hậu cận nhiệt đới ꢃm, nhưng do địa hình nên khí hậu
Thái Nguyên vào mùa đông được chia thành 3 vùng rꢁ rệt:
Vùng lạnh nhiều nằm ở phía bắc huyện Vꢁ Nhai.
Vùng lạnh vừa gꢀm các huyện Định Hóa, Phú Lương và phía nam huyện
Võ Nhai.
Vùng ấm gꢀm các huyện: Đại Từ, Thành phố Thái Nguyên, Đꢀng Hỷ, Phú
Bình, Phổ Yên và Thị xã Sông Công.
Nhiệt độ trung bình của Thái Nguyên là 25 °C; chênh lệch giữa tháng nóng
nhất (tháng 6: 28,9 °C) với tháng lạnh nhất (tháng 1: 15,2 °C) là 13,7 °C. Tại
thành phố Thái Nguyên, nhiệt độ cao nhất và thấp nhất từng được ghi nhận lần
lượt là 41,5°C và 3°C. Tổng số giờ nắng trong năm dao động từ 1.300 đến 1.750
giờ và phân phối tương đối đều cho các tháng trong năm. Khí hậu Thái Nguyên
chia làm 2 mùa rꢁ rệt, mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 10 và mùa khô từ tháng 10
đến tháng 5. Lượng mưa trung bình hàng năm khoảng 2.000 đến 2.500 mm; cao
10
nhất vào tháng 8 và thấp nhất vào tháng 1. Nhìn chung khí hậu tỉnh Thái Nguyên
thuận lợi cho phát triển ngành nông, lâm nghiệp.
* Điều kiện tưới tiêu vườn ươm.
Hệ thống vườn ươm bán cố định, đảm bảo nguꢀn nước tưới sạch sẽ, tự
động, thuận lợi cho công tác nhân giống và gieo ươm.
* Hoạt động sản xuất tại vườn ươm.
Vườn ươm triển khai công tác gieo ươm các loài cây công nghiệp như Keo,
Quế, Lát… và các loài cây ăn quả phục vụ cho công tác trổng rừng trên địa bàn
tỉnh Thái Nguyên.
11
PHẦN 3
ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP THỰC HIỆN
3.1. Đối tượng, thời gian và phạm vi thực hiện
3.1.1. Đối tượng
- Đối tượng sản xuất cây giống Keo úc, Lim xanh bằng hạt
3.1.2. Thời gian
- Thời gian thực hiện: Từ tháng 1 năm 2020 đến tháng 6 năm 2020
3.1.3 Phạm vi thực hiện
- Đề tài thực hiện tại vườn ươm Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
quy mô 1000m2
3.2. Nội dung thực hiện
3.2.1. Thực hiện cꢁc bưꢃc quy trꢀnh gieo ươm
- Kiểm tra nguꢀn gốc hạt giống, lập sổ nhật ký vườn ươm
- Kỹ thuật đống bầu gieo ươm
- Kỹ thuật ngâm ủ hạt giống
- Kỹ thuật tra hạt vào bầu
3.2.2. Thực hiện cꢁc bưꢃc chăm sꢄc cây con giai đoạn vườn ươm
- Kỹ thuật tra dặm cây con
- Kỹ thuật chăm sóc, bón phân qua lá
- Kỹ thuật đảo bầu, phân loại cây
3.2.3. Kỹ thuật theo dꢅi vꢆ phꢇng trꢈ sâu bệnh hại cây con
- Điều tra và đánh giá sâu/bệnh hại cây con
- Phꢂng trừ sâu bệnh hại
3.2.4. Tiêu chuꢉn cây con xuất vườn
3.2.5. Bꢆi học kinh nghiệm
12
3.3 Các bước thực hiện
Bưꢃc 1. Phương phꢁp nghiên cꢊu tꢆi liệu thꢊ cấp
- Tài liệu điều kiện (tự nhiên, kinh tế, xã hội) khu vực và điều kiện vườn
ươm cây giống
- Tài liệu công trình nghiên cứu có liên quan trong nước và thế giới
Bưꢃc 2. Thực hiện tại vườn ươm
1. Phꢂng vấn cán bộ vườn ươm
- Phỏng vấn cán bộ kỹ thuật vườn ươm về kỹ thuật sản xuất cây giống,
các biện pháp kỹ thuật gieo ươm, chăm sóc, quản lý giống
2. Phương pháp thực nghiệm và quan sát trực tiếp
Quan sát và thực hiện các công đoạn kỹ thuật trực tiếp tại vườn ươm, Cụ thể;
- Kiểm tra nguꢀn gốc hạt giống, lập sổ nhật ký vườn ươm
- Kỹ thuật đóng bầu gieo ươm
- Kỹ thuật ngâm ủ hạt giống
- Kỹ thuật tra hạt vào bầu
- Kỹ thuật tra dặm cây con
- Kỹ thuật chăm sóc, bón phân qua lá
- Kỹ thuật đảo bầu, phân loại cây
- Kỹ thuật điều tra và đánh giá sâu/bệnh hại cây con
- Kỹ thuật phꢂng trừ sâu bệnh hại
Bưꢃc 3. Phương phꢁp đꢁnh giꢁ vꢆ tꢋnh toꢁn một số chꢌ tiêu vườn ươm
- Tỷ lệ cây sống : Đếm ba điểm trên luống, mỗi luống đếm 3 hàng, tính số
bầu cây sống và tính tỷ lệ sống.
Tꢃ lệ cây sống = số bầu sống/tổng bầu kiꢄm tra x100
- Phân loại sâu bệnh hại, phân bố sâu bệnh hại cây con vườn ươm thông
qua điều tra sơ bộ tại vườn ươm:
Tiến hành điều tra toàn bộ vườn ươm xác định loại bệnh hại phổ biến.
Tải về để xem bản đầy đủ
51 trang
16240
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Khóa luận Thực hiện quy trình sản xuất một số loài cây lâm nghiệp tại vườn ươm Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- khoa_luan_thuc_hien_quy_trinh_san_xuat_mot_so_loai_cay_lam_n.pdf
