Giáo trình mô đun Bảo trì, sửa chữa động cơ điện xoay chiều ba pha - Nghề: Điện tàu thủy điện công nghiệp điện dân dụng

CỤC HÀNG HẢI VIỆT NAM  
TRƯỜNG CAO ĐẰNG HÀNG HẢI I  
GIÁO TRÌNH  
MÔ ĐUN: BẢO TRÌ, SỬA CHỮA ĐỘNG  
CƠ ĐIỆN XOAY CHIỀU BA PHA  
NGHỀ: ĐIỆN TÀU THỦY  
ĐIỆN CÔNG NGHIỆP  
ĐIỆN DÂN DỤNG  
TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG  
Ban hành kèm theo Quyết đꢀnh số: ngày tháng năm 2017 của Hiệu trường  
Trường Cao đẳng Hàng hải I  
Hải Phòng, năm 2017  
1
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN  
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được  
phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham  
khảo.  
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh  
thiếu lành mạnh sẽ bꢀ nghiêm cꢁm.  
2
LỜI GIỚI THIỆU  
Giáo trình Bảo trì, sửa chữa động cơ điện ba pha được biên soạn theo đề  
cương chi tiết mô đun “Bảo trì, sửa chữa động cơ điện ba pha” hệ cao đẳng  
nghề điện Trường Cao đẳng Hàng hải I.  
Giáo trình này được dùng làm tài liệu giảng dạy cho giảng viên và học tập  
của sinh viên nghề điện tàu thủy, điện dân dụng, điện công nghiệp.  
Khi biên soạn giáo trình, chúng tôi đã cố gắng cập nhật những kiến thúc  
mới có liên quan đến mô đun phù hợp với đối tượng sử dụng cũng như cố gắng  
gắn những nội dung lý thuyết với những vꢁn đề thực tế, để giáo trình có tính  
thực tiễn cao.  
Nội dung của giáo trình được biên soạn với dung lượng 12 bài tương  
đương với 60 giờ.  
Trong quá trình biên soạn, chúng tôi đã nhận được sự giúp đỡ của hội  
đồng Sư phạm Trường Cao đẳng Hàng hải I trong việc hiệu đính và đóng góp  
thêm nhiều ý kiến cho nội dung giáo trình.  
Mặc dù đã cố gắng nhưng chắc chắn không tránh khỏi hết khiếm khuyết.  
Rꢁt mong nhận được ý kiến đóng góp của người sử dụng. Mọi góp ý xin được  
gửi về đꢀa chỉ: Khoa Điện-Điện tử; Trường Cao đẳng Hàng hải I; 498 Đà nẵng -  
Hải An - Hải Phòng.  
Hải Phòng, ngày… tháng 11 năm 2017  
Biên soạn  
Ths. Vũ Hà Việt  
3
MỤC LỤC  
T
T
Nội dung  
Trang  
1
2
3
4
5
Lời giới thiệu  
Mục lục  
3
4
Danh mục ký hiệu, từ viết tắt, thuật ngữ chuyên ngành  
Danh mục bảng, biểu, hình ảnh  
Nội dung  
8
9
12  
15  
.15  
17  
19  
22  
22  
22  
24  
26  
26  
27  
29  
Bài 1. Cꢁu tạo và nguyên lý hoạt động  
1. Cꢁu tạo  
2. Các thông số  
3. Nguyên lý  
Bài 2. Kiểm tra cách điện  
1. Chuẩn bꢀ dụng cụ  
2. Đo cách điện phía cuộn dây stato  
3. Đo cách điện phía cuộn dây rô to  
Bài 3. Tháo động cơ  
1. Chuẩn bꢀ phương án tháo động cơ  
2. Tháo động cơ  
3. Xác đꢀnh hư hỏng của phần cơ và phần điện động cơ điện xoay chiều ba  
pha  
42  
4
4. Lắp động cơ  
43  
43  
45  
46  
49  
49  
49  
50  
50  
51  
53  
54  
54  
54  
56  
57  
5
Bài 4. Thay thế vòng bi  
1. Chuẩn bꢀ dụng cụ và phương án tháo vòng bi  
2. Tháo vòng bi  
3. Lắp vòng bi  
Bài 5. Sửa chữa vòng tiếp xúc  
1. Chuẩn bꢀ dụng cụ  
2. Xác đꢀnh loại vòng tiếp xúc  
3. Tháo vòng tiếp xúc  
4. Sữa chữa vòng tiếp xúc  
5. Lắp vòng tiếp xúc  
Bài 6. Vệ sinh và thay thế chổi than  
1. Chuẩn bꢀ dụng cụ  
2. Xác đꢀnh loại chổi than  
3. Tháo chổi than  
4. Sữa chữa chổi than  
5. Lắp chổi than  
Bài 7. Xác đꢀnh cuộn dây bꢀ đứt  
1. Chuẩn bꢀ dụng cụ  
58  
58  
60  
2. Xác đꢀnh được cuộn dây bꢀ đứt ở stato  
3. Xác đꢀnh được cuộn dây bꢀ đứt ở rô to  
5
63  
65  
65  
65  
66  
67  
69  
69  
69  
70  
72  
72  
74  
75  
75  
75  
79  
80  
82  
82  
4. Phương pháp sửa chữa  
Bài 8. Xác định cuộn dây bị chạm mát  
1. Chuẩn bꢀ dụng cụ  
2. Xác đꢀnh được cuộn dây bꢀ đứt chạm mát  
3. Tìm điểm bꢀ chạm mát  
4. Phương pháp sửa chữa  
Bài 9. Xác đꢀnh cuộn dây bꢀ chập vòng  
1. Chuẩn bꢀ dụng cụ  
2. Xác đꢀnh được cuộn dây bꢀ chập vòng bằng phương pháp đo điện trở  
3. Xác đꢀnh được cuộn dây bꢀ chập vòng bằng phương pháp đo dòng điện  
4. Xác đꢀnh được cuộn dây bꢀ chập vòng bằng phương pháp đo điện áp  
5. Xác đꢀnh được cuộn dây bꢀ chập vòng bằng phương pháp dùng rô nha  
6. Phương pháp sửa chữa  
Bài 10. Xác định cực tính cuộn dây  
1. Chuẩn bꢀ dụng cụ  
2. Xác đꢀnh cực tính cuộn dây bằng nguồn điện một chiều  
3. Xác đꢀnh cực tính cuộn dây bằng nguồn điện xoay chiều  
4. Sắp xếp các đầu dây trên bảng đꢁu dây  
Bài 11. Phục hồi điện trở cách điện  
1. Chuẩn bꢀ dụng cụ  
6
83  
83  
89  
2. Vệ sinh cuộn dây  
3. Sꢁy cuộn dây  
Bài 12. Sửa chữa động cơ điện xoay chiều ba pha điện khi bị ngấm  
nước mặn  
89  
89  
90  
91  
91  
93  
1. Chuẩn bꢀ dụng cụ  
2. Tháo động cơ điện xoay chiều ba pha  
3. Vệ sinh cuộn dây bằng nước ngọt  
4. Luộc cuộn dây  
5. Sꢁy cuộn dây  
6
Tài liệu tham khảo  
7
Danh mục ký hiệu, từ viết tắt, thuật ngữ chuyên ngành  
TT  
Nội dung  
Ý nghĩa  
1
2
Stato  
Rô to  
Pđm  
Phần tĩnh  
Phần động  
3
Công suꢁt đꢀnh mức trên trục động cơ  
Dòng điện đꢀnh mức  
4
Iđm  
5
Uđm  
Điện áp đꢀnh mức  
6
Cách đꢁu hình sao  
Y
7
Cách đꢁu hình tam giác  
Tốc độ quay đꢀnh mức  
Hệ số công suꢁt đꢀnh mức  
Hệ số độ kín nước  
8
nđm  
đm  
IP  
9
10  
8
Danh mục bảng, biểu, hình vẽ  
Nội dung  
TT  
Trang  
I
Danh mục bảng, biểu, hình ảnh  
Bảng 10.1 Cách đánh dꢁu của một số nước  
81  
87  
Bảng 11.1. Trꢀ số của H phụ thuộc vào B trong lõi thép khi sꢁy  
II Danh mục hình ảnh  
1
2
3
Hình 1.1: Lõi thép của Stator và Rô to  
Hình 1.2: Cꢁu tạo rô to lồng sóc  
14  
14  
15  
16  
16  
16  
17  
17  
17  
19  
20  
23  
24  
36  
Hình 1.3: Sơ đồ nguyên lý động cơ Rô tor lồng sóc  
4 Hình 1.4. Rô to dây quꢁn của động cơ không đồng bộ  
5 Hình 1.5. Rô to lồng sóc động cơ điện không đồng bộ  
6
Hình 1.6. Động cơ điện không đồng bộ rô to lồng sóc  
7
Hình 1.7. Động cơ điện không đồng bộ rô to dây quꢁn  
8
Hình 1.8. Tem mác động cơ điện không đồng bộ rô to dây quꢁn  
9
Hình 1.9. Tem mác động cơ điện không đồng bộ rô to lồng sóc  
10  
11  
12  
13  
14  
Hình 1.10. Từ trường quay tốc độ n1  
Hình 1.11. Từ trường quay tốc độ n>n1  
Hình 2.1. Các đo điện trở cách điện  
Hình 2.2. Cách đo điện trở cách điện rô to dây quꢁn  
Hình 3.1. Sơ đồ dây quꢁn đꢁu hình sao  
9
15  
16  
17  
18  
19  
20  
21  
22  
23  
24  
25  
26  
27  
37  
38  
39  
44  
44  
46  
48  
48  
54  
55  
55  
56  
60  
61  
Hình 3.2. Sơ đồ đꢁu hình tam giác  
Hình 3.3. Phân bố các nhóm phần tử của một pha dây quꢁn stato  
Hình 3.4. Vꢀ trí tức thời của răng rãnh  
Hình 4.1. A giáp 3 chꢁu  
Hình 4.2 A giáp thủy lực 3 chꢁu  
Hình 4.3. Cách đặt a giáp 3 chꢁu vào vòng bi  
Hình 4.5. Trình tự tháo vòng bi  
Hình 4.6. Trình tự lắp vòng bi  
Hình 6.1. Chổi than cacbon  
Hình 6.2. Động cơ rô to dây quꢁn  
Hình 6.3. Sơ đồ nguyên lý rô to dây quꢁn  
Hình 6.4. Vꢀ trí chổi than trong giá chổi than  
Hình 7.1. Phương pháp xác đꢀnh được cuộn dây bꢀ đứt ở stato  
28 Hình 7.2. Phương pháp xác đꢀnh thanh dẫn của rô to lồng sóc bꢀ  
đứt dùng Am pe kế  
29 Hình 7.3. Phương pháp xác đꢀnh thanh dẫn của rô to lồng sóc bꢀ  
đứt dùng biến áp  
62  
63  
66  
30 Hình 7.4. Phương pháp xác đꢀnh thanh dẫn của rô to lồng sóc bꢀ  
đứt dùng lá thép  
31 Hình 8.1. Phương pháp xác đꢀnh cuộn dây bꢀ chạm mát  
dùng ôm kế đo thông mạch  
32  
67  
70  
Hình 8.2. Phương pháp xác điểm bꢀ chạm mát  
33  
Hình 9.1. Xác đꢀnh được cuộn dây bꢀ chập vòng bằng phương  
10  
pháp đo điện trở  
34 Hình 9.2. Xác đꢀnh được cuộn dây bꢀ chập vòng bằng phương  
pháp đo dòng điện  
71  
72  
35 Hình 9.3. Xác đꢀnh được cuộn dây bꢀ chập vòng bằng phương  
pháp đo điện áp  
36  
73  
74  
Hình 9.4. Cꢁu tạo rô nha  
37 Hình 9.5. Xác đꢀnh được cuộn dây bꢀ chập vòng bằng phương  
pháp dùng rô nha  
38 Hình 10.1. Xác đꢀnh cực tính cuộn dây bằng nguồn điện một  
chiều khi đồng hồ Vôn kế mắc vào cuộn AX  
77  
78  
78  
80  
Hình 10.2. Xác đꢀnh cực tính cuộn dây bằng nguồn điện một  
chiều khi đồng hồ Vôn kế mắc vào cuộn CZ  
39 Hình 10.3. Xác đꢀnh cực tính cuộn dây bằng nguồn điện một  
chiều khi đồng hồ Vôn kế mắc vào cuộn BY  
40 Hình10.4. Cách xác đꢀnh đầu, cuối cuộn dây khi đã mꢁt dꢁu  
dùng nguồn điện xoay chiều khi đồng hồ Vôn kế mắc vào cuộn  
AX  
41 Hình 10.5. Cách xác đꢀnh đầu, cuối cuộn dây khi đã mꢁt dꢁu  
80  
dùng nguồn điện xoay chiều khi đồng hồ Vôn kế mắc vào cuộn  
CZ  
42  
81  
84  
84  
85  
86  
Hình 10.6. Cách bố trí các đầu đꢁu dây  
43  
Hình 11.1. Đặc tính sꢁy động cơ  
44  
Hình 11.2. Sꢁy gián tiếp  
45  
Hình 11.3. Sꢁy cảm ứng trong trường hợp máy đã tháo dây quꢁn  
46 Hình 11.4. Sꢁy cảm ứng trong trường hợp máy không tháo thì  
có thể quꢁn dây sꢁy bên ngoài  
47 Hình 11.5. Sꢁy động cơ xoay chiều dùng nguồn điện xoay chiều  
một pha  
88  
11  
GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN  
Tên mô đun: Bảo trì, sửa chữa động cơ điện xoay chiều ba pha  
Mã mô đun: MĐ 18  
Vị trí, tính chất của mô đun:  
- Vꢀ trí: Mô đun được bố trí sau khi học xong mô đun bảo trì và sửa chữa động  
cơ điện xoay chiều một pha;  
- Tính chꢁt: Mô đun hình thành kỹ năng bảo trì và sửa chữa động cơ điện xoay  
chiều ba pha.  
Mục tiêu của mô đun:  
- Kiến thức: Trình bày được quy trình bảo trì và sửa chữa động cơ điện xoay  
chiều ba pha;  
- Kỹ năng: Bảo trì và sửa chữa được động cơ điện xoay chiều ba pha;  
- Thái độ: Thực hiện đúng các quy đꢀnh về an toàn lao động và vệ sinh công  
nghiệp.  
Nội dung mô đun:  
BÀI 01: CẤU TẠO VÀ NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG  
Mã bài: MĐ.6520227.17.01  
12  
Giới thiệu:  
Động cơ điện xoay chiều ba pha được sử dụng rꢁt rộng rãi trong nền công  
nghiệp hiện nay. Do đó bắt buộc người học phải năm vững kiến thức về cꢁu tạo  
và nguyên lý hoạt động của động cơ điện xoay chiều ba pha.  
Mục tiêu:  
- Trình bày được cꢁu tạo và nguyên lý hoạt động của động cơ điện xoay chiều ba  
pha;  
- Nêu được cꢁu tạo và nguyên lý hoạt động của động cơ điện xoay chiều ba pha;  
- Thực hiện đúng các quy đꢀnh về an toàn lao động và vệ sinh công nghiệp.  
Nội dung:  
1. Cấu tạo  
1.1. Phần tĩnh (Stato)  
Bao gồm:  
- Vỏ động cơ điện xoay chiều ba pha: Nhiệm vụ là bảo vệ,và gá lắp lõi thép. Vỏ  
động cơ điện xoay chiều ba pha thường bằng gang đúc, hay hợp kim thép, động  
cơ điện xoay chiều ba pha công suꢁt bé có thể làm bằng nhôm, 2 đầu vỏ động  
cơ điện xoay chiều ba pha có 2 nắp động cơ điện xoay chiều ba pha động cơ  
điện xoay chiều ba pha để đỡ 2 vòng bi. Bên ngoài vỏ với động cơ công suꢁt lớn  
có các cánh tản nhiệt để làm mát động cơ điện xoay chiều ba pha.  
- Lõi thép: Nhiệm vụ của lõi thép là mạch từ dùng để dẫn từ trường và dùng để  
quꢁn dây trên lõi thép. Lõi thép được chế tạo từ các lá thép kỹ thuật điện có độ  
dày từ 0,35 mm đến 0,5 mm đựơc ghép cách điện với nhau để tránh dòng xoáy  
FUCO. Các lá thép được ghép lại thành 1 hình trụ rỗng, chu vi mặt trong được  
đục các rãnh đều đặn để đặt dây. Nếu chiều dài lớn, lõi thép chia thành nhiều  
thếp, mỗi thếp dài từ (6 – 8) cm; các thếp cách nhau 1cm để làm mát lõi thép.  
- Dây quꢁn: Dây quꢁn là mạch điện, làm bằng đồng bọc cách điện, êmay quꢁn  
rải đều trên toàn bộ chu vi mặt trong của lõi thép, nếu là dây quꢁn ba pha, thì 3  
cuộn đặt lệch nhau 1200 không gian.  
13  
2
3
1
A
4
5
B
C
6-8 cm  
1 thÕp  
1cm  
Hình 1.1: Lõi thép của Stator và Rô to1: Stator ;2: Dây quꢁn ;3:  
Rô tor ; 4:T rục động cơ điện xoay chiều ba pha ;5: Lỗ thông  
1.2. Phần quay (Rô to)  
Bao gồm:  
- Trục động cơ điện xoay  
chiều ba pha: Đỡ rô to, làm  
bằng thép, hợp kim của  
thép có độ bền cơ cao, 2  
đầu trục là 2 vòng bi .  
- Lõi thép: Tương tự lõi  
thép stato , chỉ khác là các  
Hình 1.2: Cꢁu tạo rô to lồng sóc  
rãnh được đục đều trên chu vi mặt ngoài .  
- Dây quꢁn: có 2 loại  
+ Dây quꢁn của rô to dây quꢁn: Có dây quꢁn như dây quꢁn của stato, và thường  
nối hình sao, 3 đầu đưa ra 3 vành trượt trên rô to. Dây quꢁn cách điện với lõi  
thép.  
+ Dây quꢁn rô to lồng sóc (đơn, kép, rãnh sâu) thường là dây quꢁn bằng nhôm,  
cụ thể là các thanh nhôm, hoặc đôi khi là thanh đồng đặt. Trong các rãnh của lõi  
14  
thép rô to, và chúng không cách điện với lõi thép. Hai đầu của các thanh nhôm  
được hàn chặt vào 2 vòng ngắn mạch, do đó còn gọi là rô to ngắn mạch, hoặc rô  
to lồng sóc. Nếu loại lồng sóc kép thì gồm 2 lồng, còn rãnh sâu thì chiều sâu rꢁt  
lớn.  
Sau đây là sơ đồ nguyên lý và mạch điện của 2 loại  
B
A
A
B
C
C
Hình 1.3: Sơ đồ nguyên lý động cơ Rô tor lồng sóc  
- Các bộ phận khác: Cánh quạt làm mát , trụ đꢁu dây , đế động cơ điện xoay  
chiều ba pha nắp mỡ vòng bi, nếu là loại rô to dây quꢁn thì còn có 3 chổi than tì  
lên 3 vành trượt để đưa RP vào rô to.  
- Lõi thép: dùng thép kỹ thuật điện như stator, lõi sắt được ép lên trục quay, phía  
ngoài có xẻ rãnh để đặt dây quꢁn.  
- Dây quꢁn: Có hai loại:  
Loại rô to kiểu dây quꢁn: Là rô to có dây quꢁn giống như dây quꢁn của sator.  
Dây quꢁn 3 pha của rô to thường được đꢁu hình sao, còn ba đầu kia nối vối ba  
vành trượt đặt cố đꢀnh ở một đầu trục và thông qua chổi than đꢁu với mạch điện  
bên ngoài. Khi động cơ điện xoay chiều ba pha làm việc bình thường dây quꢁn  
rô to được nối ngắn mạch.  
Hình 1.4. Rô to dây quꢁn của động cơ không đồng bộ  
15  
Loại rô to kiểu lồng sóc: Cꢁu tạo của loại dây quꢁn này khác với dây quꢁn  
stator. Trong mỗi rãnh của stator đặt vào thanh dẫn bằng đồng hoặc bằng nhôm  
dài ra khỏi lõi sắt và được nối tắt ở hai đầu bằng hai vành ngắn mạch bằng đồng  
hoặc bằng nhôm mà người ta thường quen gọi là lồng sóc.  
Hình 1.5. Rô to lồng sóc động cơ điện không đồng bộ  
2.3. Khe hở  
Khe hở trong động cơ điện xoay chiều ba pha điện không đồng bộ rꢁt nhỏ  
(từ 0,2 đến 1mm trong động cơ điện xoay chiều ba pha điện cỡ nhỏ và vừa.,  
càng nhỏ càng tốt để hạn chế dòng từ hóa lꢁy từ lưới điện vào. Kết cꢁu của động  
cơ điện không đồng bộ rô to lồng sóc và rô to dây quꢁn được trình bày trên hình  
1.6 và hình 1.7.  
Hình 1.6. Động cơ điện không đồng bộ rô to lồng sóc  
16  
Hình 1.7. Động cơ điện không đồng bộ rô to dây quꢁn  
2. Các thông số  
Cũng như tꢁt cả các loại động cơ điện xoay chiều ba pha điện khác, động  
cơ điện xoay chiều ba pha dꢀ bộ cũng có các trꢀ số đặc trưng cho điều kiện kỹ  
thuật của động cơ điện xoay chiều ba pha, các trꢀ số này do nhà động cơ điện  
xoay chiều ba pha thiết kế, chế tạo đã quy đꢀnh và được ghi trên thân động cơ  
điện xoay chiều ba pha.  
Vì chế độ làm việc của động cơ điện xoay chiều ba pha điện dꢀ bộ chủ yếu  
là chế độ động cơ nên trên nhãn động cơ điện xoay chiều ba pha ghi các trꢀ số  
đꢀnh mức của động cơ điện khi tải của động cơ điện xoay chiều ba pha là đꢀnh  
mức.  
Hình 1.8. Tem mác động cơ điện không đồng bộ rô to dây quꢁn  
17  
Hình 1.9. Tem mác động cơ điện không đồng bộ rô to lồng sóc  
Các trꢀ số gồm có:  
- Công suꢁt đꢀnh mức trên trục động cơ: Pđm [kW]  
- Dòng điện đꢀnh mức : Iđm [A]  
- Điện áp đꢀnh mức : Uđm [V]  
- Cách đꢁu: Hình sao (Y) hay tam giác ()  
- Tốc độ quay đꢀnh mức : nđm [v/ph]  
- Hiệu suꢁt đꢀnh mức  
: đm  
- Hệ số công suꢁt đꢀnh mức cos  
- Cꢁp cách điện  
- Hệ số độ kín nước IP  
- Trọng lượng  
- Nước sản xuꢁt  
Từ các trꢀ số ghi trên nhãn động cơ điện xoay chiều ba pha ta có thể tính được  
các trꢀ số quan trọng khác như :  
Công suꢁt tiêu thụ từ lưới:  
P
dm  
P
3Udm Idm cosdm  
(2.1)  
1dm  
dm  
18  
2.ndm  
(2.2)  
dm  
0,104.ndm  
60  
Hay nđm = 9,554.đm  
3. Nguyên lý  
Khi ta cho dòng điện ba pha tần số f vào ba dây quꢁn Stato, sẽ tạo ra từ  
60 f  
trường quay p đôi cực, quay với tốc độ là n1 =  
. Từ trường quay cắt các  
p
thanh dây dẫn của dây quꢁn rô to, cảm ứng các sức điện dộng. Vì dây quꢁn rô to  
nối ngắn mạch, nên sức điện động cảm ứng sẽ sinh ra dòng điện trong các thanh  
dẫn rô to. Lực tác dụng tương hỗ giữa từ trường quay của động cơ điện xoay  
chiều ba pha với thanh dẫn mang dòng điện rô to, kéo rô to quay cùng chiều  
quay từ trường với tốc độ n.  
Để minh họa, trong hình 1.10 vẽ từ trường quay tốc độ n1, chiều sức điện  
động và các lực điện từ Fdt.  
.
F
®t  
n
+
F
®t  
Hình 1.10. Từ trường quay tốc độ n1  
Khi xác đꢀnh chiều sức điện động cảm ứng theo quy tắc bàn tay phải, ta  
căn cứ vào chiều chuyển động tương đối của thanh dẫn đối với từ trường. Nếu  
coi từ trường đứng yên, thì chiều chuyển động tương đối của thanh dẫn ngược  
chiều với chiều n1, từ đó áp dụng quy tắc bàn tay phải, xác đꢀnh được chiều suꢁt  
điện động như hình vẽ (dꢁu chỉ chiều đi từ ngoài vào trong).  
Chiều lực điện từ xác đꢀnh theo quy tắc bàn tay trái, trùng với chiều quay  
n1.  
19  
Tốc độ n của động cơ điện xoay chiều ba pha nhỏ hơn tốc độ từ trường  
quay n1 vì nếu tốc độ bằng nhau thì không có sự chuyển động tương đối, trong  
dây quꢁn rô to không có suꢁt điện động và dòng điện cảm ứng, lực điện từ bằng  
không.  
Độ chênh lệch giữa tốc độ từ trường quay và tốc độ động cơ điện xoay  
chiều ba pha gọi là tốc độ trượt n2.  
n2 = n1 – n  
(2.3)  
Hệ số trượt của tốc độ là:  
n2  
n1  
n1 n  
n1  
s =  
=
(2.4)  
4.2. Nguyên lý làm việc của động cơ điện xoay chiều ba pha không đồng bộ  
Nếu bây giờ Stato vẫn nối với lưới điện, nhưng trục rô to không nối với  
tải, mà nối với một động cơ sơ cꢁp. Dùng động cơ sơ cꢁp kéo rô to quay cùng  
chiều với n1 và với tốc độ n lớn hơn tốc độ từ trường quay n1. Lúc này, chiều  
dòng điện rô to I2 ngược lại với chế động động cơ và lực điện từ đổi chiều. Lực  
điện từ tác dụng lên rô to ngược với chiều quay, gây ra mômen hãm cân bằng  
với mômen quay động cơ sơ cꢁp (hình 1.11).  
F®t  
+
n
.
F®t  
Hình 1.11. Từ trường quay tốc độ n>n1  
Động cơ điện xoay chiều ba pha điện làm việc ở chế độ động cơ điện  
xoay chiều ba pha phát. Hệ số trượt là:  
n1n  
n1  
s =  
< 0  
(2.5)  
20  
Tải về để xem bản đầy đủ
pdf 93 trang yennguyen 15882 Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Giáo trình mô đun Bảo trì, sửa chữa động cơ điện xoay chiều ba pha - Nghề: Điện tàu thủy điện công nghiệp điện dân dụng", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên

File đính kèm:

  • pdfgiao_trinh_mo_dun_bao_tri_sua_chua_dong_co_dien_xoay_chieu_b.pdf