Đánh giá việc thực hiện chính sách giao đất và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lâm nghiệp tại huyện Đà Bắc, tỉnh Hòa Bình
Vietnam J. Agri. Sci. 2019, Vol. 17, No. 9: 780-786
Tạp chí Khoa học Nông nghiệp Việt Nam 2019, 17(9): 780-786
ĐÁNH GIÁ VIỆC THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH GIAO ĐẤT VÀ CẤP GIẤY CHỨNG NHẬN
QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT LÂM NGHIỆP TẠI HUYỆN ĐÀ BẮC, TỈNH HÒA BÌNH
Nguyễn Minh Đức1*, Tạ Văn Tuấn2, Phạm Quang Hưng2
1Khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn, Học viện Nông nghiệp Việt Nam
2Tổ chức AOP Việt Nam
Ngày nhận bài: 25.09.2019
Ngày chấp nhận đăng: 10.10.2019
TÓM TẮT
Mục tiêu của nghiên cứu này là nhằm đánh giá việc thực hiện chính sách giao đất và cấp giấy chứng nhận
quyền sử dụng đất lâm nghiệp trên địa bàn huyện Đà Bắc, tỉnh Hòa Bình, phân tích nguyên nhân và đề xuất giải
pháp cải thiện kết quả thực hiện chính sách giao đất và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Sử dụng công cụ
Kiểm toán xã hội, kết quả nghiên cứu cho thấy có nhiều sai sót trong quá trình thực hiện chính sách giao đất và cấp
giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lâm nghiệp xảy ra ở địa bàn nghiên cứu do thiếu một cơ chế giám sát có sự
tham gia của người dân. Việc giải quyết các sai sót trên là khá khó khăn và cần làm thận trọng. Kết quả nghiên cứu
cũng chỉ ra cần phải xây dựng một cơ chế giám sát cộng đồng về quy trình giao đất và cấp giấy chứng nhận quyền
sử dụng đất lâm nghiệp.
Từ khóa: Chính sách đất đai, kiểm toán xã hội, thẻ báo cáo công dân.
Assessing Forest Land Allocation Policy and Land Use Certificate Grant
in Da Bac District, Hoa Binh Province
ABSTRACT
The objective of this paper was to assess the implementation of forest land allocation policies and issuance of
forest land use right certificates in Da Bac district, Hoa Binh province, analyze the causes and propose relevant
solutions for improving the implementation of the policy. Using the Social Audit toolkit, the study showed that a
number of mistakes occurred in the implementation of land allocation policies and issuance of forest land use
certificates due to the lack of a participatory monitoring mechanism. The resolution of the above mistakes was quite
difficult and needs to be done with caution. The study also proposed that it is necessary to develop a community
monitoring mechanism for forestland allocation and certification of forest land use rights.
Keywords: Policy, land allocation, land use right.
này đĂčc triển khai tă đæu nhĆng nëm 1990
1. ĐẶT VẤN ĐỀ
nhìm quân lý, bâo vệ có hiệu quâ tài nguyên
răng và đçt răng. Các chính sách giao đçt, giao
răng đã và đang góp phæn hû trč ngĂĉi dån, đặc
biệt là các nhóm dân tüc thiểu sù vùng miền núi
đặc biệt khó khën để xoá đói giâm nghèo, ún
định sinh kế và täo đüng lćc phát triển kinh tế
các địa phĂĈng.
Quyền są dāng đçt là hàng hoá đặc biệt.
Chính vì vêy, việc quân lý nhà nĂĊc về đçt đai
có thể văa là đüng lćc thþc đèy kinh tế tëng
trĂċng, nhĂng cĀng văa có thể là nút thít kìm
hãm đüng lćc phát triển cÿa nền kinh tế, gây
lãng phí nguøn lćc và täo ra nhĆng xung đüt
trong xã hüi.
Tuy nhiên, trong thćc tế thi hành các chÿ
trĂĈng, chính sách về giao đçt, giao răng, cçp
giçy chĄng nhên quyền są dāng đçt lâm nghiệp
Giao đçt, giao răng là müt trong nhĆng chÿ
trĂĈng lĊn cÿa Đâng và Nhà nĂĊc. Chÿ trĂĈng
780
Nguyễn Minh Đức, Tạ Văn Tuấn, Phạm Quang Hưng
cho ngĂĉi dân vén còn müt sù tøn täi vĂĊng míc
có ânh hĂċng đến quyền lči cÿa ngĂĉi są dāng
đçt. Nhiều nghiên cĄu đã chî ra rìng, tính minh
bäch trong quân lý và są dāng đçt đai, sć tham
gia cÿa cüng đøng vào các quyết định về đçt
đai - giám sát việc thćc thi pháp luêt đçt đai
vén còn nhiều vçn đề bçt cêp, gåy dĂ luên và
ânh hĂċng đến phát triển cÿa địa phĂĈng
(Oxfam, 2013; World Bank, 2014). Theo Ngân
hàng thế giĊi, các tranh chçp liên quan đến đçt
đai ċ Việt Nam khá phú biến, chiếm khoâng 70-
80% túng sù khiếu näi mà Nhà nĂĊc nhên đĂčc
hàng nëm. Các tranh chçp đçt đai thĂĉng chêm
đĂčc phát hiện, mçt thĉi gian giâi quyết và có
thể ânh hĂċng tĊi hiệu quâ są dāng đçt và phát
triển kinh tế cÿa địa phĂĈng (World Bank,
2013). Thêm vào đó, nó có còn làm giâm hiệu
quâ cÿa các công cā quân lý nhà nĂĊc về đçt đai
(Pham & cs., 2015).
Müt hän chế trong quân lý đçt đai nói
chung và đçt lâm nghiệp nói riêng hiện nay là
thiếu các công cā giám sát, phân høi về chính
sách tă phía ngĂĉi dân. Nghiên cĄu này áp
dāng công cā kiểm toán xã hüi để đánh giá việc
thćc hiện chính sách giao đçt và cçp giçy chĄng
nhên quyền są dāng (GCN QSD) đçt lâm
nghiệp tă ý kiến cÿa ngĂĉi dân nhìm xác định
thćc träng việc thćc hiện các chính sách giao
đçt và cçp GCN QSD đçt lâm nghiệp ċ huyện
Đà Bíc, tînh Hòa Bình. Nghiên cĄu này nhìm
māc đích hû trč chính quyền địa phĂĈng xåy
dćng quy trình giao đçt müt cách phù hčp vĊi
các chính sách cÿa Nhà nĂĊc, đøng thĉi đâm bâo
công khai, minh bäch và có sć tham gia tích cćc
cÿa các bên có liên quan.
Để thu thêp thông tin sù liệu, các cuüc
phông vçn sâu vĊi các bên liên quan đã đĂčc
thćc hiện. Cā thể là ċ cçp huyện, chþng t÷i đã
tham vçn lãnh đäo UBND huyện, lãnh đäo, cán
bü phòng Tài nguyên m÷i trĂĉng, lãnh đäo Chi
nhánh Vën phòng Đëng kí đçt đai. Ở cçp xã,
nghiên cĄu đĂčc thćc hiện ċ 3 xã Tu Lý, Hiền
LĂĈng và Tiền Phong có khoâng cách tă gæn đến
xa trung tâm huyện. Täi mûi xã, chþng t÷i đã
phông vçn lãnh đäo UBND xã, cán bü địa chính
các xã. Các nüi dung thu thêp bao gøm quy
trình giao đçt, cçp GCN QSD đçt lâm nghiệp,
các khó khën, vĂĊng míc trong quá trình triển
khai thćc hiện, cĀng nhĂ các đề xuçt giâi pháp
để tháo gČ các khó khën, vĂĊng míc trên.
Cùng vĊi các th÷ng tin định tính, chúng tôi
đã thćc hiện khâo sát ý kiến cÿa ngĂĉi dân
bìng phiếu điều tra dća theo công cā Thẻ báo
cáo c÷ng dån (Citizen Report Card). PhĂĈng
pháp chön méu ngéu nhiên phân tæng đĂčc są
dāng. Ở mûi xã nghiên cĄu 3 th÷n đĂčc chön
ngéu nhiên trong sù các thôn cÿa xã. Täi mûi
thôn 30 hü đĂčc chön ngéu nhiên tă túng sù hü
cÿa tăng thôn. Kết quâ có 279 hü (chiếm 26,4%
túng sù hü đĂčc giao đçt lâm nghiệp ċ 3 xã khâo
sát) đã tham gia trâ lĉi phông vçn.1 Nüi dung
khâo sát liên quan đến các sai sót trong quá
trình thćc hiện chính sách, đánh giá cÿa ngĂĉi
dân về tính công khai, minh bäch trong quá
trình thćc hiện chính sách. Tính công khai,
minh bäch trong quá trình thćc hiện chính sách
đĂčc đánh giá theo thang điểm tă 1 (hoàn toàn
không công khai/minh bäch) đến 10 (hoàn toàn
công khai/minh bäch). Các phát hiện đĂčc đùi
chiếu, phân tích tă nhiều góc nhìn khác nhau
cÿa các bên có liên quan.
2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Nghiên cĄu này áp dāng tiếp cên kiểm toán
xã hüi (Camargo & Stahl, 2016) trong đánh giá
việc thćc hiện các chính sách phát triển kinh tế
xã hüi và dịch vā công. Cā thể, chúng tôi są
dāng công cā kiểm toán xã hüi (Bü Kế hoäch và
Đæu tĂ & Unicef, 2013) có kết hčp câ các phĂĈng
pháp phån tích định tính và phĂĈng pháp phån
tích định lĂčng trong việc thu thêp, xą lý, phân
tích ý kiến cÿa các bên có liên quan đến việc
thćc hiện chính sách giao đçt và cçp GNC QSD
đçt lâm nghiệp trên địa bàn nghiên cĄu.
3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
3.1. Căn cứ pháp lý của chính sách giao đất
và cấp GCN QSD đất lâm nghiệp
Chính sách giao đçt và cçp GCN QSD đçt
lâm nghiệp là müt chÿ trĂĈng lĊn, quan tröng
cÿa Nhà nĂĊc trong việc thþc đèy phát triển đçt
1 Kích thước mẫu bảo đảm bảo độ tin cậy ở mức 95%,
sai số biên ở mức 5%.
781
Đánh giá việc thực hiện chính sách giao đất và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lâm nghiệp tại huyện Đà Bắc,
tỉnh Hòa Bình
nĂĊc nói chung, phát triển kinh tế và xóa đói
giâm nghèo ċ vùng nông thôn miền núi nói
riêng. Các vën bân pháp quy hĂĊng dén quy
trình giao đçt và cçp GCN QSD đçt lâm nghiệp
cho hü gia đình, cá nhån đều chú tröng vào tính
công khai, minh bäch và có sć tham gia tích cćc
cÿa ngĂĉi dân, vĊi tĂ cách là chÿ są dāng đçt
lâm nghiệp. Xuyên suùt quy trình này, ngĂĉi
dân phâi đĂčc biết, đĂčc tham gia ra quyết định
phĂĈng án giao răng täi địa phĂĈng. Đặc biệt,
ngĂĉi dân vĊi tĂ cách là ngĂĉi có quyền są dāng
đçt lâm nghiệp đĂčc tham gia vào quy trình xây
dćng, thèm định hø sĈ giao đçt, thćc hiện quyết
định giao đçt, giao răng trên thćc địa.
đø và hiện träng ngĂĉi dån đang są dāng trên
thćc địa về hình dáng, diện tích cÿa mânh đçt.2
Các sai sót trong việc thćc hiện giao läi và
cçp GCN QSD đçt đĂčc chia làm hai nhóm.
Nhóm thĄ nhçt là sai về vị trí, địa danh, hình
dáng, diện tích thąa đçt, sai thông tin cÿa chÿ
są dāng đçt trên GCN QSD đçt, kh÷ng xác định
đĂčc vị trí thąa đçt trên GCN QSD đçt đĂčc cçp
trên thćc địa. Có 19,3% sù hü dân gặp phâi các
sai sót trong nhóm này (Hình 1). VĊi nhóm thĄ
hai, nhiều hü gia đình phân ánh hö bị mçt
quyền są dāng đçt do kh÷ng đĂčc cçp GCN QSD
đçt vì: (a) do nhiều thąa đçt nhô cÿa nhiều hü
gia đình đĂčc güp thành müt thąa trong quá
trình lêp hø sĈ giao đçt và chî müt hü đĂčc cçp
GCN QSD đçt; (b) do bị bô sót các thąa đçt
trong quá trình lêp hø sĈ giao đçt. Sù hü gia
đình phân ánh tình träng này là 24,9%.3
3.2. Thực trạng giao đất lâm nghiệp tại
huyện Đà Bắc, tỉnh Hòa Bình
Tă khi Luêt Đçt đai 1993 có hiệu lćc, việc
giao đçt và cçp GCN QSD đçt lâm nghiệp đã
đĂčc triển khai cën cĄ vào Nghị định 02-CP cÿa
Thÿ tĂĊng Chính phÿ ban hành ngày 15 tháng
1 nëm 1994. Sau khi Luêt Đçt đai 2003 có hiệu
lćc, Chính phÿ đĂa ra chính sách lêp bân đø địa
chính tỷ lệ 1/10.000 và tiến thành cçp GCN
QSD đçt lâm nghiệp (sú đô) trên phäm vi toàn
quùc theo Quyết định QĐ 672/QĐ-TTg cÿa Thÿ
tĂĊng Chính phÿ ban hành ngày 26/4/2006.
3.3. Nguyên nhân dẫn đến các sai sót trong
thực thi chính sách giao đất và cấp GCN
QSD đất lâm nghiệp
Nguyên nhân thĄ nhçt là sć tham gia müt
cách bị đüng cÿa các cĈ quan quân lý nhà nĂĊc
về đçt đai ċ cçp huyện, cán bü địa chính xã và
ngĂĉi dån địa phĂĈng trong quá trình giao đçt
và cçp GCN QSD đçt. Gæn nhĂ toàn bü quy
trình đĂčc thćc hiện bċi müt đĈn vị tĂ vçn do Sċ
TN&TM tînh Hòa Bình đã kí hčp đøng thćc
hiện. ĐĈn vị tĂ vçn thćc hiện tă khâu lêp hø sĈ
giao đçt, đo đäc, lêp bân đø địa chính, xây dćng
hø sĈ cçp GCN QSD đçt cho đến in çn GCN
QSD đçt. Trong quá trình thćc hiện này, cán bü
TN&MT cçp huyện, địa chính xã kh÷ng đĂčc
tham gia trćc tiếp vào việc lêp hø sĈ giao đçt, đo
đäc, xây dćng bân đø và hø sĈ địa chính. Cán bü
th÷n/xóm và ngĂĉi dân chî đĂčc tham gia vĊi
nhiệm vā xác định vị trí, ranh giĊi thąa đçt cho
đoàn tĂ vçn khi tiến hành đo đäc trên thćc địa.
Täi huyện Đà Bíc, để thćc hiện chính sách
giao đçt và cçp GCN QSD đçt cÿa Chính phÿ
(theo QĐ 672/QĐ-TTg ra ngày 26 tháng 04 nëm
2006), đçt lâm nghiệp đã giao cho cá nhân, hü
gia đình theo Nghị định 02-CP trĂĊc đåy đĂčc
đo đäc läi, giao läi và cçp mĊi GCN QSD đçt.
Trên thćc tế, việc giao läi và cçp läi GCN QSD
đçt lâm nghiệp chiếm khoâng 90% các trĂĉng
hčp liên quan đến giao đçt và cçp GCN QSD đçt
trên địa bàn huyện.
Kết quâ khâo sát cho thçy trong quá trình
thćc hiện việc đo đäc, giao läi đçt và cçp GCN
QSD đçt lâm nghiệp trên địa bàn còn nhiều bçt
cêp, sai sót. Có 86,1% các mânh đçt đĂčc giao
läi cho hü có vị trí thąa đçt trên trích lāc bân đø
trùng khĊp vĊi thćc tế mà ngĂĉi dån đang są
dāng. Sù còn läi 5,5% là đĂčc ngĂĉi dân phân
ánh là không chính xác và 8,4% không kiểm
chĄng đĂčc sć chính xác giĆa trích lāc trên bân
Hêu quâ là quy trình giao đçt kh÷ng đĂčc
thćc hiện đæy đÿ, thiếu sć giám sát cÿa ngĂĉi
dån. Đåy là chính là nguyên nhån trćc tiếp dén
đến việc các sai sót trong quy trình giao đçt
2 Số liệu được tính toán bình quân trên các mảnh đất được giao cho
hộ, dựa trên khảo sát 5 mảnh đất được giao cho hộ.
3 Số liệu được tính toán trên tổng số các hộ dân được khảo sát.
782
Nguyễn Minh Đức, Tạ Văn Tuấn, Phạm Quang Hưng
kh÷ng đĂčc phát hiện sĊm để sąa trĂĊc khi cçp
GCN QSD đçt cho ngĂĉi dân. Cā thể là, thĄ nhçt
việc lêp hø sĈ giao đçt chĂa đĂčc thćc hiện theo
đþng quy định và thiếu minh bäch. Nhiều ý kiến
tă ngĂĉi dân cho rìng mặc dù hö chĂa kí vào hø
sĈ đo đäc ban đæu cÿa ĐĈn vị tĂ vçn nhĂng hø sĈ
vén có đÿ chĆ kí để làm quyết định giao đçt và
cçp GCN QSD đçt. Vçn đề này xây ra do quy
trình làm hø sĈ kh÷ng đĂčc giám sát chặt chẽ.
Theo quy trình, các bên liên quan bao gøm chÿ
hü đĂčc giao đçt, đäi diện hü có đçt liền kề, cán
bü địa chính xã khi kí vào hø sĈ phâi làm chĄng
lén nhau. Tuy nhiên, kết quâ tă khâo sát cho
thçy chî có 84,5% hü dân xác nhên có kí vào biên
bân giao đçt, vén còn 12,1% hü dân cho biết hö
không biết về biên bân bàn giao. Kết quâ này có
thể đĂčc hiểu là có hiện tĂčng kí thay, kí hü.
Chính quy trình giao đçt trên thćc địa không
đĂčc thćc hiện minh bäch dén đến các sai sót
trong quy trình giao đçt kh÷ng đĂčc phát hiện
sĊm để có thể khíc phāc trĂĊc khi ra quyết định
giao đçt và cçp GCN QSD đçt lâm nghiệp cho
ngĂĉi dân. ThĄ hai, việc cím mùc trên thćc địa
cĀng chĂa đĂčc thćc hiện đæy đÿ. Chî khoâng
30% các mânh đçt sau khi đĂčc giao có cím mùc
phån định ranh giĊi. Chî có 49,4% hü dân phân
ánh đã thćc hiện cím mùc ranh giĊi trên thćc địa
sau khi nhên đçt lâm nghiệp và chî có 81,6% hü
dân phân ánh sć có mặt cÿa đäi diện hü liền kề
khi thćc hiện cím mùc ranh giĊi.
Thêm vào đó, sć quan tåm chĂa đþng mĄc,
chĂa lĂĉng trĂĊc đĂčc các rÿi ro, vçn đề có thể
xây ra khi thćc hiện việc lêp hø sĈ, đo đäc và
xây dćng bân đø địa chính, cçp GCN QSD đçt
lâm nghiệp. Điều này dén đến kh÷ng có cĈ chế
giám sát, phân høi đùi vĊi kết quâ thćc hiện cÿa
đĈn vị tĂ vçn tă chính quyền cçp huyện, xã,
th÷n, cĀng nhĂ tă ngĂĉi dån. Đåy chính là müt
trong nhĆng nguyên nhân quan tröng dén đến
nhĆng sai sót trong quá trình đo đäc, lêp bân đø
và hø sĈ giao đçt kh÷ng đĂčc phát hiện tă nguøn
để kịp thĉi xą lý.
Bâng 1. Danh sách các văn bân pháp lý hướng dẫn thủ tục giao đất
và cấp GCN QSD đất lâm nghiệp
Thời gian
ban hành
Văn bản pháp luật
Nghị định 02/CP
Nội dung chính sách
15/01/1994
Quy định về việc giao đất lâm nghiệp cho tổ chức, hộ gia đình, cá nhân
sử dụng ổ định, lâu dài vào mục đích lâm nghiệp
Quyết định QĐ 672/QĐ-TTg của
Thủ tướng Chính phủ
26/04/2006
25/04/2007
29/01/2011
06/05/2014
Lập bản đồ địa chính tỷ lệ 1/10.000, xét duyệt cấp giấy GCN_QSD đất
lâm nghiệp
Thông tư số 38/2007/TT-BNN, Bộ
Nông nghiệp và PTNT
Hướng dẫn trình tự, thủ tục giao rừng, cho thuê rừng, thu hồi rừng đối
với tổ chức, hộ gia đình, cá nhân và cộng đồng dân cư thôn
Thông tư liên tịch số 07/2011/TTLT-
BNNPTNT-BTNMT
Hướng dẫn một số nội dung về giao rừng, thuê rừng gắn liền với giao
đất, thuê đất lâm nghiệp
Thông tư số 21/VBHN-BNNPTNT
Hướng dẫn trình tự, thủ tục giao rừng, cho thuê rừng, thu hồi rừng cho
tổ chức, hộ gia đình, cá nhân và cộng đồng dân cư thôn
33,6
19,3
10,5
6,7
Tu Lý
Chung 3 xã
Hiền Lương
Tiền Phong
Hình 1. Tỷ lệ hộ dân phân ánh sai sót trong giao đất cấp GCN QSD
đất lâm nghiệp tại 3 xã khâo sát (%)
783
Đánh giá việc thực hiện chính sách giao đất và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lâm nghiệp tại huyện Đà Bắc,
tỉnh Hòa Bình
“tít”, không tuân thÿ quy định cÿa Nhà nĂĊc,
3.5. Đánh giá về tính công khai, minh bạch
kh÷ng đâm bâo sć tham gia và giám sát cÿa
Về tính công khai, kết quâ khâo sát cho
thçy chính sách giao đçt và cçp GCN QSD đçt
lâm nghiệp đĂčc tuyên truyền, phú biến rüng rãi
cho ngĂĉi dân. Có 95,8% hü dån đĂčc phú biến
các chÿ trĂĈng và 94,5% hü dân biết đến các
điều kiện để đĂčc giao đçt lâm nghiệp thông
qua các cuüc höp xóm.
ngĂĉi dân và các cçp chính quyền địa phĂĈng.
Có 87,9% hü dân phân ánh hö đĂčc giao đçt trćc
tiếp trên thćc địa. Tuy nhiên, việc này đĂčc
thćc hiện trong quá trình lêp hø sĈ giao đçt ban
đæu (xác định vị trí, đo đäc, lêp bân đø) thay vì
phâi đĂčc làm sau khi có quyết định giao đçt
nhĂ quy định. Trong quá trình giao đçt trên
thćc địa, nhiều trĂĉng hčp giao đçt không có
mặt đæy đÿ các bên có liên quan. Cā thể là chî
có 68,7% trĂĉng hčp có cán bü đäi diện cÿa xã,
91,8% trĂĉng hčp có cán bü xóm và 77,7%
trĂĉng hčp có đäi diện cÿa hü gia đình có đçt
liền kề.
Mặc dù các chÿ trĂĈng, chính sách giao đçt
đĂčc phú biến rüng rãi đến ngĂĉi dån nhĂng sć
minh bäch cÿa chính sách chĂa đĂčc đánh giá
cao. Chî khoâng gæn 50% hü dân hiểu rõ các chÿ
trĂĈng, chính sách về giao đçt lâm nghiệp, sù còn
läi chĂa hiểu thçu đáo. TĂĈng tć, các điều kiện
đĂčc giao đçt cĀng đĂčc phú biến cho ngĂĉi dân,
nhĂng cĀng chî có chĂa đến 50% hü dân hiểu cặn
kẽ các điều kiện này. Cā thể, kết quâ khâo sát
cho thçy có 52,1% hü dân không tć làm hoặc
không rõ cæn phâi làm đĈn xin đĂčc giao đçt lâm
nghiệp. NhĂ vêy, có thể thçy mặc dý đa sù ngĂĉi
dân biết về chÿ trĂĈng và các điều kiện để đĂčc
giao đçt và cçp GCN QSD đçt lâm nghiệp, nhĂng
hiểu biết cÿa hö về vçn đề này chĂa cā thể, mäch
läc nên cæn có thêm hû trč pháp lý cho hö trong
quá trình chuèn bị hø sĈ yêu cæu đĂčc giao đçt và
cçp GCN QSD đçt lâm nghiệp.
Kết quâ chçm điểm mĄc đü công khai, minh
bäch trong việc thćc hiện chính sách giao đçt và
cçp GCN QSD đçt đĂčc trình bày ċ hình 2 và 3.
Sù liệu cho thçy, ngĂĉi dån đánh giá các khía
cänh trên ċ mĄc khá. Điểm trung bình mà ngĂĉi
dån đánh giá cho các khía cänh tĂĈng đùi đøng
đều xung quanh mĄc 7,3/10-7,4/10.
So sánh giĆa các xã cho thçy việc bâo đâm
tính công khai, minh bäch trong quá trình thćc
hiện chính sách giao đçt và cçp GCN QSD đçt
lâm nghiệp ċ xã Hiền LĂĈng đĂčc đánh giá cao
nhçt, còn thçp nhçt là ċ xã Tiền Phong. MĄc
điểm mà ngĂĉi dån đánh giá là khoâng 8 điểm ċ
Hiền LĂĈng còn ċ Tiền Phong chî là khoâng 7
điểm. Điểm đánh giá cÿa ngĂĉi dân ċ xã Hiền
LĂĈng cao hĈn so vĊi các xã còn läi là do chính
quyền địa phĂĈng tích cćc hĈn trong việc tuyên
truyền và giâi thích các thíc míc cÿa dân liên
quan đến quy trình thćc hiện và các sai sót xây
ra trong quá trình triển khai giao đçt và cçp
GCN QSD đçt lâm nghiệp cho ngĂĉi dân.
Thêm vào đó, quy trình cçp GCN QSD đçt
lâm nghiệp theo ý kiến cÿa ngĂĉi dån là chĂa rõ
ràng, đặc biệt là thông tin về thĉi gian đĂčc cçp
GCN QSD đçt lâm nghiệp. NgĂĉi dân không
đĂčc thông báo và không biết rõ về quy trình và
thĉi gian đĂčc cçp GCN QSD đçt lâm nghiệp.
Có tĊi 71,7% hü dân không biết khi nào đĂčc
giao GCN QSD đçt sau khi đĂčc giao đçt.
Việc giao đçt trên thćc địa đĂčc thćc hiện
8,1
7,3
7,2
6,7
Tu Lý
Hiền Lương
Tiền Phong
Chung cả 3 xã
Hình 2. Điểm trung bình về tính công khai
784
Nguyễn Minh Đức, Tạ Văn Tuấn, Phạm Quang Hưng
8,0
7,3
7,1
6,9
Tu Lý
Hiền Lương
Tiền Phong
Chung cả 3 xã
Hình 3. Điểm trung bình về tính minh bạch
nĆa, ngĂĉi dân không lĂu giĆ hø sĈ đo đäc, trích
đo ban đæu và hø sĈ giao đçt nên nhiều trĂĉng
hčp hö kh÷ng có đùi chĄng để phân ánh sai sót
lên địa chính xã6. ThĄ hai, chĂa có vën bân, đề
án cā thể để giâi quyết các vçn đề này. ThĄ ba,
vĊi các trĂĉng hčp ngĂĉi dân yêu cæu chînh lý
các sai sót, để giâi quyết đĂčc cæn có sć đøng
thuên cÿa tçt câ các bên có liên quan và ngĂĉi
dân phâi chi trâ các chi phí phát sinh. Đåy là
rào cân và bçt cêp đùi vĊi ngĂĉi dân khi hö phâi
trâ phí cho các sai sót cÿa cĈ quan quân lý nhà
nĂĊc. Hiện täi, biện pháp tuyên truyền cho dân
chçp nhên các sai sót, giĆ nguyên hiện träng są
dāng trên thćc địa, hòa giâi các tranh chçp là
giâi pháp đang đĂčc tiến hành. Theo tác giâ,
đåy chî là giâi pháp täm thĉi vì các tranh chçp
thćc chçt chĂa đĂčc giâi quyết rùt ráo về mặt
pháp lý và tiềm èn các tranh chçp trong tĂĈng
lai. Để giâi quyết vçn đề này, chính quyền địa
phĂĈng nên chÿ đüng rà soát, túng hčp các sai
sót müt cách toàn diện tă ngĂĉi dån đến thôn,
xã, huyện để đánh giá và xåy dćng các phĂĈng
án giâi quyết. Trong phäm vi thèm quyền cÿa
huyện, UBND huyện cæn huy đüng và phân bú
kinh phí, nhân lćc để thćc hiện việc giâi quyết
các sai sót nhĂ: Thu høi và đính chính các th÷ng
tin sai, cçp đúi GCN QSD đçt cho ngĂĉi dân.
4. THẢO LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP
Kết quâ đánh giá cho thçy còn nhiều sai sót
trong việc thćc hiện giao đçt và cçp GCN QSD
đçt lâm nghiệp, khá tĂĈng đøng vĊi kết quâ mà
World Back thćc hiện (World Bank, 2014).
Nguyên nhån chính để xây ra các sai sót trong
quá trình giao đçt, cçp GCN QSD đçt là do quy
trình kh÷ng đĂčc tuân thÿ đæy đÿ. Vçn đề chính
là trong quá trình thćc hiện giao đçt, cçp GCN
QSD đçt lâm nghiệp thiếu müt cĈ chế giám sát
để quy trình đĂčc thćc thi đþng. Kết quâ này
cýng quan điểm vĊi báo cáo cÿa Oxfarm (2013).
Do vêy, theo tác giâ ċ cçp thôn/xóm hoặc cçp xã,
müt ban giám sát nên đĂčc xem xét thành lêp
vĊi sć tham gia cÿa nhiều bên có liên quan nhĂ
đäi diện Mặt trên tú quùc, Hüi đøng nhân dân,
địa chính xã và cán bü thôn/xóm. Ban này giám
sát việc lêp hø sĈ giao đçt, đâm báo tính công
khai, minh bäch, xác thćc cÿa các thông tin và
chĆ kí cÿa các bên trong hø sĈ giao đçt. Bên
cänh đó, các hø sĈ giao đçt, trích lāc bân đø địa
chính sau khi đo đäc, lêp bân đø nên đĂčc công
bù c÷ng khai đến tăng th÷n, cho ngĂĉi dân xem
và phân ánh sai sót. CĈ chế giám sát có sć tham
gia cÿa ngĂĉi dân sẽ ngën chặn các sai sót ngay
tă đæu và kiểm soát sai sót sau khi có kết quâ
đo đäc, trĂĊc khi in GCN QSD đçt.
Việc xą lý các sai sót trên là khá khó khën,
phĄc täp nhĂ phát hiện cÿa World Bank (2013,
2014). ThĄ nhçt, khó khën trong việc rà soát sai
sót sau khi cçp GCN QSD đçt cho dân. Khó
khën này xuçt phát tă thćc tế là khùi lĂčng
công việc cæn tiến hành rçt lĊn và cæn nhiều
kinh phí (Træn Tröng Tçn & cs., 2019). Thêm
5. KẾT LUẬN
Chÿ trĂĈng giao đçt và cçp GCN QSD đçt
lâm nghiệp là müt trong nhĆng chÿ trĂĈng lĊn,
6 Địa chính xã được giao nhiệm vụ rà soát, tổng hợp,
báo cáo sai sót.
785
Đánh giá việc thực hiện chính sách giao đất và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lâm nghiệp tại huyện Đà Bắc,
tỉnh Hòa Bình
quan tröng trong việc quy hoäch, phát triển
kinh tế cÿa đçt nĂĊc, đặc biệt ċ các vùng miền
núi. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai thćc
hiện đã gặp nhiều khó khën, thách thĄc và nây
sinh nhiều bçt cêp cæn đĂčc giâi quyết. Trên địa
bàn huyện Đà Bíc, trong quá trình thćc hiện
chÿ trĂĈng này, müt sù khâu quan tröng trong
quy trình giao đçt, cçp GCN QSD đçt lâm
nghiệp đã kh÷ng đĂčc tuân thÿ hoàn toàn dén
đến nhiều sai sót đĂčc ghi nhên đó là: (i) sai sót
về vị trí, địa danh, hình dáng, diện tích thąa
đçt, sai thông tin cÿa chÿ są dāng đçt trên GCN
QSD đçt, kh÷ng xác định đĂčc vị trí thąa đçt
trên GCN QSD đçt đĂčc cçp trên thćc địa và (ii)
nhiều hü mçt quyền są dāng đçt. Các nguyên
nhån chính đĂčc phát hiện đó là trong quy trình
giao đçt, cçp GCN QSD đçt lâm nghiệp: (i) việc
lêp hø sĈ giao đçt, bân đø địa chính thiếu sć
tham gia, giám sát đæy đÿ cÿa ngĂĉi dân dén
đến các sai sót kh÷ng đĂčc phát hiện kịp thĉi;
(ii) việc giao đçt, cím mùc trên thćc địa chĂa
đĂčc thćc hiện đæy đÿ, biên bân giao đçt chĂa
đĂčc lêp minh bäch trĂĊc sć chĄng kiến cÿa tçt
câ các bên có liên quan.
mít cæn rà soát và xây dćng phĂĈng án, kế
hoäch giâi quyết các sai sót trên GCN QSD đçt
đã phát hành. Về dài hän, cæn xây dćng cĈ chế
giám sát có sć tham gia cÿa ngĂĉi dân trong
quá trình sąa sai.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Bộ Kế hoạch và Đầu tư & Unicef. (2013). Bộ Công cụ
Kiểm toán Xã hội cho Kế hoạch Phát triển Kinh tế
Xã hội Unicef.
Camargo C.B. & Stahl F. (2016). Social accountability:
A practitioner’s handbook. Switzerland: Basel
Institute on Governance and UNDP.
Oxfam (2013). Báo cáo tóm tắt - Tổng hợp kết quả
tham vấn cộng đồng để góp ý cho Dự thảo Luật
Đất đai sửa đổi.
Pham T.T., Loft L., Bennett K., Phuong V.T. &
Brunner J. (2015). Monitoring and evaluation of
payment for forest environmental services in
Vietnam: from myth to reality. Ecosystem
Services. 16: 220-229.
Trần Trọng Tấn, Nguyễn Hữu Ngữ & Huỳnh Văn
Chương (2019). Đánh giá thực trạng giao đất, giao
rừng trên địa bàn huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng
Trị. Tạp chí Khoa học, Đại học Huế: Nông nghiệp
và Phát triển nông thôn. 128(3A): 93-105.
Nhiều sai sót trên GCN QSD đçt đã đĂčc
ngĂĉi dân phân ánh nhĂng các cĈ quan chĄc
nëng gặp nhiều khó khën trong việc xą lý do
thiếu nguøn lćc. Để giâm thiểu các ânh hĂċng
trên, müt sù giâi pháp nên đĂčc thćc hiện. TrĂĊc
World Bank (2013). Cải thiện quản trị đất đai tại Việt
Nam (Dự thảo báo cáo) - Triển khai khung đánh
giá quản trị đất đai (LGAF).
World Bank (2014). Công khai thông tin quản lý đất
đai ở Việt Nam - Báo cáo tổng hợp.
786
7 trang
18261
Free
Bạn đang xem tài liệu "Đánh giá việc thực hiện chính sách giao đất và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lâm nghiệp tại huyện Đà Bắc, tỉnh Hòa Bình", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- danh_gia_viec_thuc_hien_chinh_sach_giao_dat_va_cap_giay_chun.pdf
