Bài giảng Tin học đại cương - Chương 1: Những vấn đề cơ bản

HỌC VIỆN NGÂN HÀNG

KHOA HỆ THỐNG THÔNG TIN QUẢN LÝ

CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN

H{ Nội – 2015

Giới thiệu

Tin học là lĩnh vực có ứng dụng rộng lớn, chuyên

nghiên cứu về việc tự động hóa xử lý thông tin với

sự trợ giúp của máy tính điện tử.

Mục tiêu chương 1 cung cấp các kiến thức cơ bản

và bao quát nhất về tin học:

. Kh|i niệm Thông tin – Tin học, c|ch biểu diễn thông tin

. Ph}n loại m|y tính điện tử (MTĐT)

. Nguyên lý hoạt động v{ th{nh phần của MTĐT

. Phần mềm v{ c|c vấn đề về bản quyền phần mềm

2

Chương 1: Những vấn đề cơ bản

10/19/2015

Khái niệm thông tin

3

Chương 1: Những vấn đề cơ bản

10/19/2015

Khái niệm thông tin

4

Chương 1: Những vấn đề cơ bản

10/19/2015

Khái niệm thông tin

5

Chương 1: Những vấn đề cơ bản

10/19/2015

Khái niệm thông tin

Thông tin là sự phản ánh các sự vật, hiện tượng

của thế giới khách quan và các hoạt động của con

người trong đời sống xã hội.

. Thông tin là một thông báo hay một bản tin nhận được

để làm tăng sự hiểu biết của đối tượng nhận tin về một

vấn đề nào đó.

. Thông tin là cái để ta hiểu biết và nhận thức thế giới.

. Thông tin được biểu diễn bởi dữ liệu.

6

Chương 1: Những vấn đề cơ bản

10/19/2015

Dữ liệu

Dữ liệu là những con số, những ký tự, những ký

hiệu, những tín hiệu… thuần túy, rời rạc có thể

quan sát hoặc đo đếm được.

. Chỉ số chứng khoán, Nhiệt độ cơ thể, Hóa đơn bán hàng,

Ảnh mây vệ tinh, Tín hiệu đèn đỏ…

Dữ liệu sau khi được xử lý sẽ cho ta thông tin.

. Nhiệt độ cơ thể cho biết tình trạng sức khỏe

. Hóa đơn bán hàng cho biết doanh thu bán hàng…

Thông tin chứa đựng ý nghĩa còn dữ liệu là vật

mang thông tin.

7

Chương 1: Những vấn đề cơ bản

10/19/2015

Đơn vị đo thông tin

Dữ liệu lưu trữ trong máy tính có thể đo lường

được độ lớn hay còn gọi là dung lượng thông qua

các đơn vị đo thông tin.

. Đơn vị cơ bản nhất để đo thông tin là bit (Binary Digit).

. bit là lượng thông tin nhỏ nhất của bộ nhớ máy tính

được dùng để lưu trữ một trong hai kí hiệu 0 hoặc 1 còn

gọi là bit 0 hoặc bit 1.

8

Chương 1: Những vấn đề cơ bản

10/19/2015

Đơn vị đo thông tin

Một số đơn vị đo thông tin khác:

Byte

1 byte =

8 bits

2¹⁰byte = 1024 byte

2¹⁰KB

KiloByte

1KB =

MegaByte 1MB =

GigaByte

TeraByte

PetaByte

ExaByte

1GB =

1TB =

1PB =

1EB =

1ZB =

2¹⁰MB

2¹⁰GB

2¹⁰TB

2¹⁰PB

ZettaByte

2¹⁰EB

YottaByte 1YB =

2¹⁰ZB

9

Chương 1: Những vấn đề cơ bản

10/19/2015

Tin học

Tin học là ngành khoa học nghiên cứu các phương

pháp, công nghệ và kỹ thuật nhằm tổ chức, lưu trữ

và xử lý thông tin một cách tự động với sự trợ giúp

của các thiết bị điện tử đặc biệt là máy vi tính.

Các chuyên ngành chính trong tin học:

. Công nghệ thông tin

. Hệ thống thông tin

. Khoa học m|y tính

. Công nghệ phần mềm

. Mạng m|y tính

. Hệ thống thông tin quản lý…

10

Chương 1: Những vấn đề cơ bản

10/19/2015

Xử lý thông tin

. Nhập dữ liệu: Chuyển đổi dữ liệu ở thế giới thực thành dữ

liệu trong máy tính thông qua các thiết bị đầu vào.

. Xử lý dữ liệu: Biến đổi, phân tích, tổng hợp... những dữ liệu

ban đầu để có được những thông tin mong muốn.

. Xuất thông tin: Chuyển đổi dữ liệu trong máy tính sang

dạng thông tin ở thế giới thực thông qua các thiết bị đầu ra.

. Lưu trữ: Quá trình nhập dữ liệu, xử lý và xuất thông tin đều

có thể được lưu trữ trong bộ nhớ máy tính.

11

Chương 1: Những vấn đề cơ bản

10/19/2015

Biểu diễn thông tin

Thông tin biểu diễn trong máy tính gồm 2 loại:

. Thông tin số

. Thông tin phi số

Mọi thông tin trong máy tính đều được mã hóa bởi

một chuỗi các ký tự 0 và 1 tương ứng với bit 0 và

bit 1 để máy tính có thể nhận biết và xử lý.

12

Chương 1: Những vấn đề cơ bản

10/19/2015

Biểu diễn thông tin số

Một số có thể được biểu diễn dưới nhiều dạng

khác nhau tùy theo từng hệ đếm.

. Hệ đếm gồm một tập các ký hiệu và quy tắc sử dụng các

ký hiệu đó để biểu diễn và xác định giá trị các số.

. Mỗi ký hiệu là một ký số (digit), số lượng các ký số trong

một hệ đếm gọi là cơ số (base) của hệ đếm đó.

Một số hệ đếm thông dụng:

13

Chương 1: Những vấn đề cơ bản

10/19/2015

Biểu diễn thông tin số

Công thức biểu diễn số X ở hệ đếm cơ số p:

X_p= (a_n-1a_n-2....a₀a_-1a_-2...a_-m)_p

= a_n-1.p^n-1+ a_n-2.p^n-2+…+ a₀.p⁰+ a_-1.p^-1+…+ a_-m.p^-m

Ví dụ:

145,3₁₀

10111₂

BE27₁₆

= 1x10²+ 4x10¹+ 5x10⁰+ 3x10^-1

= 1x2⁴+ 0x2³+ 1x2²+ 1x2¹+ 1x2⁰

= Bx16³+ Ex16²+ 2x16¹+ 7x16⁰

14

Chương 1: Những vấn đề cơ bản

10/19/2015

Biểu diễn thông tin số

Chuyển đổi hệ thập phân sang hệ nhị phân:

Ví dụ: 43,6875₁₀= ?₂

. Đối với phần nguyên:

. Đối với phần thập phân:

. Kết quả: 43,6875₁₀= 101011,1011₂

15

Chương 1: Những vấn đề cơ bản

10/19/2015

Biểu diễn thông tin số

Chuyển đổi hệ nhị phân sang hệ thập phân:

100110₂= 1x2⁵+ 0x2⁴+ 0x2³+ 1x2²+ 1x2¹+0x2⁰= 38₁₀

 Chuyển đổi hệ nhị phân sang hệ bát phân và

ngược lại:

 Chuyển đổi từ hệ nhị phân sang hệ thập lục phân

và ngược lại:

16

Chương 1: Những vấn đề cơ bản

10/19/2015

Biểu diễn thông tin phi số

Biểu diễn ký tự:

Bảng mã ASCII

Chuỗi kí tự “TIN”:

Kí tự Mã ASCII

Mã ASCII

(số thập ph}n) (số nhị ph}n)

T

I

01010100

01001001

01001110

84

73

78

N

“TIN”: 01010100 01001001 01001110

17

Chương 1: Những vấn đề cơ bản

10/19/2015

Biểu diễn thông tin phi số

Biểu diễn hình ảnh:

Mỗi bức ảnh được chia thành nhiều điểm ảnh gọi là Pixel,

mỗi điểm ảnh được mã hóa thành 2 tham số: Tọa độ và Mã

màu.

18

Chương 1: Những vấn đề cơ bản

10/19/2015

Biểu diễn thông tin phi số

Biểu diễn âm thanh:

Mỗi bản nhạc được phân tích thành từng đơn âm, mỗi đơn

âm được mã hóa thành 2 tham số: Cao độ và Trường độ.

19

Chương 1: Những vấn đề cơ bản

10/19/2015

Máy tính điện tử

Máy tính xuất hiện ở hầu hết mọi nơi trong đời

sống xã hội của con người, hỗ trợ con người thực

hiện các công việc một cách nhanh chóng và tối ưu.

. Máy tính có thể được thiết kế chuyên dụng trong việc tổ

chức, lưu trữ và xử lý số liệu…

. Ngoài ra có thể được nhúng trong các thiết bị điện tử

khác như lò vi sóng, thiết bị siêu âm…

20

Chương 1: Những vấn đề cơ bản

10/19/2015

Bài giảng Tin học đại cương - Chương 1: Những vấn đề cơ bản - Ngô Thùy Linh