Bài giảng Tin học đại cương - Chương 1: Giới thiệu chung

03/02/2018

Khoa Công nghệ thông tin – Học viện Nông nghiệp Việt Nam

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM

Bài giảng Tin học đại cương

KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN

NỘI DUNG

1.1. Một số khái niệm cơ bản

1.2. Các hệ thống số và các phép toán dùng trong máy tính

1.3. Biểu diễn và mã hóa thông tin

Chương 1

GIỚI THIỆU CHUNG

1.4. Ứng dụng của công nghệ thông tin

Chương 1. Giới thiệu chung

08/02/2017

2

Khoa Công nghệ thông tin – Học viện Nông nghiệp Việt Nam

Bài giảng Tin học đại cương

1.1.1. DỮ LIỆU (DATA)

1.1. MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN

• Là những con số hoặc dữ kiện thuần túy, rời rạc, do quan sát

1.1.1. Dữ liệu

hoặc đo đếm được, không có ngữ cảnh hay diễn giải

• Dữ liệu sau khi được tổ chức lại và xử lý sẽ cho ra thông tin

• Trong thực tế, dữ liệu có thể là:

1.1.2. Thông tin

1.1.3. Tin học

- Văn bản: sách, báo, truyện, công văn, …

1.1.4. Công nghệ thông tin

- Các loại số liệu: số liệu thống kê về nhân sự, thời tiết,

kho tàng, …

- Âm thanh, hình ảnh: tiếng nói, âm nhạc, phim ảnh, tranh

vẽ, …

Chương 1. Giới thiệu chung

08/02/2017

3

08/02/2017

Chương 1. Giới thiệu chung

4

1

03/02/2018

Khoa Công nghệ thông tin – Học viện Nông nghiệp Việt Nam

Bài giảng Tin học đại cương

1.1.3. TIN HỌC

(INFORMATICS – COMPUTER SCIENCE)

1.1.2. THÔNG TIN (INFORMATION)

• Là một khái niệm trừu tượng, được thể hiện qua các

thông báo, các biểu hiện, … đem lại một nhận thức

chủ quan cho đối tượng nhận tin

• Tin học là một ngành khoa học chuyên nghiên cứu

các phương pháp, công nghệ và các kỹ thuật xử lý

thông tin một cách tự động

• Là dữ liệu đã được xử lý xong, mang ý nghĩa rõ ràng

Nói cách khác: Tin học là một ngành khoa học

chuyên nghiên cứu về khả năng lưu trữ, truyền tải và

xử lý thông tin

• Tồn tại dưới nhiều hình thức khác nhau như: âm

thanh, hình ảnh, ký tự, …

• Có thể được nén, giải nén, mã hóa, giải mã, và được

truyền tải qua các môi trường vật lý khác nhau (ánh

sáng, sóng âm, sóng điện từ, …)

• Sản phẩm mà Tin học phát minh ra để giúp con người

xử lý thông tin tự động là máy vi tính hay máy tính

(computer)

Chương 1. Giới thiệu chung

08/02/2017

5

08/02/2017

Chương 1. Giới thiệu chung

6

Khoa Công nghệ thông tin – Học viện Nông nghiệp Việt Nam

Bài giảng Tin học đại cương

1.1.4. CÔNG NGHỆ THÔNG TIN

(INFORMATION TECHNOLOGY)

1.2. CÁC HỆ THỐNG SỐ VÀ CÁC PHÉP

TOÁN DÙNG TRONG MÁY TÍNH

• Theo Luật Công nghệ thông tin do Quốc hội nước

Cộng hòa XHCN Việt Nam ban hành ngày

29/06/2006: “Công nghệ thông tin là tập hợp các

phương pháp khoa học, công nghệ và công cụ kỹ

thuật hiện đại để sản xuất, truyền đưa, thu thập, xử lý,

lưu trữ và trao đổi thông tin số”

1.2.1. Các hệ thống số

1.2.2. Chuyển đổi giữa các hệ cơ số

1.2.3. Các phép toán số học trên hệ 2

1.2.4. Các phép toán logic

Ở đây, thông tin số là thông tin được tạo lập bằng

phương pháp dùng tín hiệu số

08/02/2017

Chương 1. Giới thiệu chung

7

08/02/2017

Chương 1. Giới thiệu chung

8

2

03/02/2018

Khoa Công nghệ thông tin – Học viện Nông nghiệp Việt Nam

Bài giảng Tin học đại cương

1.2.1. CÁC HỆ THỐNG SỐ

• Hệ cơ số a (Hệ a):

• Hệ thống số:

- Sử dụng a ký hiệu để biểu diễn các số

- Ký hiệu có giá trị nhỏ nhất là 0

- Ký hiệu có giá trị lớn nhất là a-1

- Biểu diễn của số N trong hệ cơ số a:

N_a= b_nb_n-1…b₀.b_-1b_-2…b_-m

- Sử dụng tập các ký hiệu và các quy tắc kết hợp các

ký hiệu để biểu diễn và xác định giá trị các số

- Cơ số của hệ = Số lượng ký hiệu

Trong đó, giá trị của ký hiệu b_itrong số N_alà b_i*aⁱ

- Ví dụ:

Số 99₁₀ Ký hiệu 9 ở hàng đơn vị có giá trị = 9*10⁰

 Ký hiệu 9 ở hàng chục có giá trị = 9*10¹

08/02/2017

Chương 1. Giới thiệu chung

9

08/02/2017

Chương 1. Giới thiệu chung

10

Khoa Công nghệ thông tin – Học viện Nông nghiệp Việt Nam

Bài giảng Tin học đại cương

1.2.1. CÁC HỆ THỐNG SỐ

• Hệ cơ số 10 (Hệ 10 - Hệ thập phân - Decimal

• Hệ cơ số 2 (Hệ 2 - Hệ nhị phân - Binary Numeral

Numeral System):

System):

- Dùng để đếm và tính toán trong đời sống hàng

ngày

- Sử dụng 10 ký hiệu số: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 để

biểu diễn các số

- Là hệ cơ số cơ sở của máy tính. Máy tính chỉ lưu

trữ và xử lý các dữ liệu ở dạng số nhị phân (BIT -

BInary digiT)

- Sử dụng 2 ký hiệu 0 và 1 để biểu diễn các số

- Ví dụ: 1001₂= 1.2³+ 0.2²+ 0.2¹+ 1.2⁰

- Ví dụ:

125.75₁₀= 1.10²+ 2.10¹+ 5.10⁰+ 7.10^-1+ 5.10^-2

08/02/2017

Chương 1. Giới thiệu chung

11

08/02/2017

Chương 1. Giới thiệu chung

12

3

03/02/2018

Khoa Công nghệ thông tin – Học viện Nông nghiệp Việt Nam

Bài giảng Tin học đại cương

1.2.1. CÁC HỆ THỐNG SỐ

1.2.2. CHUYỂN ĐỔI GIỮA CÁC HỆ CƠ SỐ

• Hệ cơ số 16 (Hệ 16 - Hệ thập lục phân – Hexa

• Chuyển một số từ hệ a (hệ 2, hệ 16) sang hệ 10:

Decimal Numeral System):

- Quy tắc: Khai triển số trong hệ a thành tổng các hệ số

nhân với lũy thừa của cơ số rồi tính giá trị của biểu

thức thu được

- Dùng để đánh địa chỉ các ô nhớ, địa chỉ vật lý của

các máy tính trong mạng (địa chỉ MAC), địa chỉ

của các cổng vào-ra trong máy tính

- Sử dụng 16 ký hiệu: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, A, B,

C, D, E, F để biểu diễn các số

N_a= (b_nb_n-1…b₀.b_-1b_-2…b_-m)_a

= (b_n.aⁿ+ b_n-1.a^n-1+…+ b₀.a⁰+ b_-1.a^-1+ b_-2.a^-2+…

+ b_-m.a^-m)₁₀

- Ví dụ:

1509A = 1.16⁴+ 5.16³+ 0.16²+ 9.16¹+ A.16⁰

1001₂= 1.2³+ 0.2²+ 0.2¹+ 1.2⁰= 9₁₀

10A₁₆= 1.16²+ 0.16¹+ 10.16⁰= 266₁₀

08/02/2017

Chương 1. Giới thiệu chung

13

08/02/2017

Chương 1. Giới thiệu chung

14

Khoa Công nghệ thông tin – Học viện Nông nghiệp Việt Nam

Bài giảng Tin học đại cương

1.2.2. CHUYỂN ĐỔI GIỮA CÁC HỆ CƠ SỐ

• Bảng chuyển đổi tương đương 16 số

• Chuyển một số từ hệ 10 - Ví dụ: 11₁₀= 1011₂

sang hệ a (chỉ xét trường

đầu tiên giữa 3 hệ cơ số

hợp chuyển số nguyên)

- Quy tắc: Đem số hệ 10 chia

nguyên liên tiếp cho cơ số

a cho tới khi thương bằng 0

thì dừng. Lấy số dư của các

phép chia viết theo thứ tự

ngược lại  số trong hệ a

08/02/2017

Chương 1. Giới thiệu chung

15

08/02/2017

Chương 1. Giới thiệu chung

16

4

03/02/2018

Khoa Công nghệ thông tin – Học viện Nông nghiệp Việt Nam

Bài giảng Tin học đại cương

1.2.2. CHUYỂN ĐỔI GIỮA CÁC HỆ CƠ SỐ

• Chuyển đổi một số từ hệ 16 sang hệ 2:

• Chuyển một số từ hệ 2 sang hệ 16:

- Quy tắc: Chuyển từng chữ số hệ 16 thành nhóm 4 chữ

số hệ 2 tương ứng

- Ví dụ: chuyển số 1C8A₁₆sang hệ 2

1₁₆= 0001₂

- Quy tắc: Nhóm thành từng nhóm 4 chữ số hệ 2 theo

chiều từ phải sang trái, chuyển mỗi nhóm 4 chữ số hệ

2 thành một chữ số tương ứng trong hệ 16

- Ví dụ: chuyển 1011011010101110₂sang hệ 16

C₁₆= 1100₂

8₁₆= 1000₂

A₁₆= 1010₂

Vậy: 1C8A₁₆= 0001 1100 1000 1010₂

 Kết quả: 1011011010101110₂= B6AE₁₆

08/02/2017

Chương 1. Giới thiệu chung

17

08/02/2017

Chương 1. Giới thiệu chung

18

Khoa Công nghệ thông tin – Học viện Nông nghiệp Việt Nam

Bài giảng Tin học đại cương

1.2.3. CÁC PHÉP TOÁN SỐ HỌC TRÊN HỆ 2

• Phép cộng: • Ví dụ:

1.2.3. CÁC PHÉP TOÁN SỐ HỌC TRÊN HỆ 2

• Phép trừ: • Ví dụ:

A

0

1

B

0

1

0

1

S (A+B) C (Carry)

A

0

1

B

0

1

0

1

A - B C (Carry)

0

1

0

1

0

1

0

1

• Trong máy tính, phép cộng hai bit được thực hiện

• Máy tính thực hiện phép trừ qua phép cộng số đối:

bằng mạch cộng:

A – B = A + (-B)

08/02/2017

Chương 1. Giới thiệu chung

19

08/02/2017

Chương 1. Giới thiệu chung

20

5

03/02/2018

Khoa Công nghệ thông tin – Học viện Nông nghiệp Việt Nam

Bài giảng Tin học đại cương

1.2.3. CÁC PHÉP TOÁN SỐ HỌC TRÊN HỆ 2

1.2.4. CÁC PHÉP TOÁN LOGIC

• NOT (Phủ định hay Đảo) • AND (Và)

• Phép nhân/phép chia: Trong máy tính phép nhân và

chia được thực hiện qua phép cộng, phép trừ và phép

dịch bit

X

NOT X

X

Y

X AND Y

TRUE FALSE

FALSE TRUE

TRUE FALSE FALSE

FALSE TRUE FALSE

TRUE TRUE TRUE

FALSE FALSE FALSE

08/02/2017

Chương 1. Giới thiệu chung

21

08/02/2017

Chương 1. Giới thiệu chung

22

Khoa Công nghệ thông tin – Học viện Nông nghiệp Việt Nam

Bài giảng Tin học đại cương

1.2.4. CÁC PHÉP TOÁN LOGIC

• OR (Hoặc)

• XOR (Hoặc loại trừ)

• Biểu thức logic

X

Y

X OR Y

X

Y

X XOR Y

- Là sự kết hợp các giá trị logic bằng các phép toán

logic để tạo ra một giá trị logic mới

TRUE TRUE TRUE

FALSE TRUE TRUE

TRUE FALSE TRUE

FALSE FALSE FALSE

TRUE TRUE FALSE

FALSE TRUE TRUE

TRUE FALSE TRUE

FALSE FALSE FALSE

- Mỗi biểu thức logic trả về một giá trị logic

(TRUE/FALSE)

- Khi tính giá trị của biểu thức logic, cần thực hiện các

toán tử logic theo thứ tự ưu tiên: NOT  AND 

OR, XOR (OR và XOR cùng mức ưu tiên). Các phép

toán cùng mức ưu tiên được thực hiện từ trái qua phải

08/02/2017

Chương 1. Giới thiệu chung

23

08/02/2017

Chương 1. Giới thiệu chung

24

6

03/02/2018

Khoa Công nghệ thông tin – Học viện Nông nghiệp Việt Nam

Bài giảng Tin học đại cương

1.3.1. BIỂU DIỄN THÔNG TIN TRONG MÁY TÍNH

VÀ CÁC ĐƠN VỊ THÔNG TIN

1.3. BIỂU DIỄN VÀ MÃ HÓA THÔNG TIN

1.3.1. Biểu diễn thông tin trong máy tính và các đơn vị

thông tin

• Biểu diễn thông tin trong máy tính:

- Máy tính chỉ xử lý được dữ liệu ở dạng số nhị

phân (các linh kiện và vật liệu điện tử dùng để chế

tạo bộ nhớ trong của máy tính chỉ có 2 trạng thái

đối lập, tương ứng được biểu diễn là 1 và 0)

1.3.2. Khái niệm về mã hóa

1.3.3. Mã hóa tập ký tự

1.3.4. Mã hóa số nguyên và số thực

1.3.5. Mã hóa dữ liệu logic

Dữ liệu thực muốn đưa vào máy tính để lưu trữ,

xử lý, hay truyền tải cần phải được mã hóa (số

hóa thành số nhị phân)

1.3.6. Mã hóa hình ảnh tĩnh, âm thanh và phim ảnh

08/02/2017

Chương 1. Giới thiệu chung

25

08/02/2017

Chương 1. Giới thiệu chung

26

Khoa Công nghệ thông tin – Học viện Nông nghiệp Việt Nam

Bài giảng Tin học đại cương

1.3.1. BIỂU DIỄN THÔNG TIN TRONG MÁY TÍNH

VÀ CÁC ĐƠN VỊ THÔNG TIN

1.3.1. BIỂU DIỄN THÔNG TIN TRONG MÁY TÍNH

VÀ CÁC ĐƠN VỊ THÔNG TIN

• Các đơn vị thông tin:

• Các đơn vị thông tin (tiếp):

- Bit: Chữ số nhị phân (BInary digiT). Mỗi ô nhớ trong

máy tính lưu trữ được 1 bit, bản thân mỗi ô nhớ được

gọi là một bit. Các bit được đánh số thứ tự bắt đầu từ 0

- Các đơn vị bội của byte:

Kilobyte (Kb): 1Kb = 2¹⁰byte = 1024 byte

Megabyte (Mb): 1Mb = 2¹⁰Kb = 2²⁰byte

Gigabyte (Gb): 1Gb = 2¹⁰Mb = 2³⁰byte

Terabyte (Tb): 1Tb = 2¹⁰Gb = 2⁴⁰byte

- Byte: Là nhóm 8 bit liền kề nhau, bắt đầu từ bit thứ 8i

(i>=0, nguyên). Các byte được đánh địa chỉ bắt đầu từ 0

- Word: Từ nhớ. Gồm 2/4/6 byte tùy thuộc vào bộ vi xử lý

(CPU) cụ thể có thể xử lý mỗi lần bao nhiêu byte

08/02/2017

Chương 1. Giới thiệu chung

27

08/02/2017

Chương 1. Giới thiệu chung

28

7

03/02/2018

Khoa Công nghệ thông tin – Học viện Nông nghiệp Việt Nam

Bài giảng Tin học đại cương

1.3.2. KHÁI NIỆM VỀ MÃ HÓA

• Từ mã:

• Mã hóa thông tin trong máy tính là số hóa dữ liệu

thành các chuỗi số nhị phân theo những quy ước

chung để các máy tính có thể lưu trữ, xử lý và trao

đổi thông tin với nhau

- Số nhị phân có độ dài (số bit) cố định để biểu diễn

thông tin

- Độ dài từ mã là n  có thể biểu diễn được 2ⁿthông

tin khác nhau

- Ví dụ:

Từ mã Số nguyên

0000 0000

0000 0001

0000 0010

………..

0

1

2

Dùng 1 byte (8 bit) để

biểu diễn các số nguyên

không dấu  biểu diễn

được 2⁸= 256 số có giá

trị từ 0 đến 255

1111 1111

255

08/02/2017

Chương 1. Giới thiệu chung

29

08/02/2017

Chương 1. Giới thiệu chung

30

Khoa Công nghệ thông tin – Học viện Nông nghiệp Việt Nam

Bài giảng Tin học đại cương

1.3.2. KHÁI NIỆM VỀ MÃ HÓA

• Để máy tính phân biệt được chuỗi số nhị phân ứng với

dữ liệu dạng số hay dạng ký tự, … các chương trình

máy tính hoặc người sử dụng cần khai báo kiểu và cấu

trúc dữ liệu của các thành phần trong chương trình để

hệ điều hành ghi nhớ vào các vùng nhớ thích hợp có địa

chỉ và kích thước xác định

• Việc mã hóa các loại dữ liệu được tuân theo những

chuẩn chung để các máy tính có thể “hiểu” được nhau

khi trao đổi, xử lý thông tin

- Các ký tự: mã hóa theo bảng mã ASCII hoặc Unicode

- Các số nguyên: mã hóa theo một số chuẩn quy ước

- Các số thực: mã hóa theo số dấu phẩy động

Ví dụ:

- Với file ảnh, các thông tin trên được chương trình tạo

ảnh số lưu ở đầu file

- Với các ngôn ngữ lập trình, người lập trình sẽ khai

báo các hằng, biến qua các câu lệnh

- Dữ liệu ảnh, âm thanh, phim: mã hóa rời rạc thành

các ma trận số thực biểu diễn cường độ sáng, tần số

âm

08/02/2017

Chương 1. Giới thiệu chung

31

08/02/2017

Chương 1. Giới thiệu chung

32

8

03/02/2018

Khoa Công nghệ thông tin – Học viện Nông nghiệp Việt Nam

Bài giảng Tin học đại cương

1.3.3. MÃ HÓA TẬP KÝ TỰ

• Các quốc gia có thể tự thiết kế một bảng mã riêng để

biểu diễn các ký tự của quốc gia đó  khó khăn khi

“giao tiếp” giữa các máy tính  cần có bảng mã

chuẩn biểu diễn ký tự chung cho các quốc gia

• Bảng mã ASCII:

- Gồm 256 từ mã 8 bit, biểu diễn 256 ký tự khác nhau

- Được chia thành 2 phần:

+ Phần tiêu chuẩn (gồm các từ mã có giá trị trong hệ 10

từ 0 đến 127): chung cho các quốc gia

• 2 bảng mã chuẩn phổ biến:

- ASCII

+ Phần mở rộng (có mã từ 128 đến 255): có thể khác

nhau vì được dùng để biểu diễn các ký tự của riêng

từng nước

- Unicode

08/02/2017

Chương 1. Giới thiệu chung

33

08/02/2017

Chương 1. Giới thiệu chung

34

Khoa Công nghệ thông tin – Học viện Nông nghiệp Việt Nam

Bài giảng Tin học đại cương

Bảng mã ASCII tiêu chuẩn

Bảng mã ASCII mở rộng

08/02/2017

Chương 1. Giới thiệu chung

35

08/02/2017

Chương 1. Giới thiệu chung

36

9

03/02/2018

Khoa Công nghệ thông tin – Học viện Nông nghiệp Việt Nam

Bài giảng Tin học đại cương

1.3.3. MÃ HÓA TẬP KÝ TỰ

- Ví dụ:

• Bảng mã Unicode:

Ký tự ‘A’ được mã hóa thành 0100 0001 (= 65₁₀). Khi

người dùng nhấn Shift+A trên bàn phím  xung điện

truyền đến bộ xử lý máy tính có dạng:

- Bảng mã dùng chung biểu diễn được tất cả các ký tự

của hầu hết các nước

- Gồm 65536 (2¹⁶) từ mã 16 bit

- Trong bảng mã Unicode, 128 từ mã đầu tiên mã hóa

giống với ASCII

Máy tính xử lý chuỗi nhị phân trên rồi “vẽ” lên màn

hình ký tự ‘A’

08/02/2017

Chương 1. Giới thiệu chung

37

08/02/2017

Chương 1. Giới thiệu chung

38

Khoa Công nghệ thông tin – Học viện Nông nghiệp Việt Nam

Bài giảng Tin học đại cương

1.3.4. MÃ HÓA SỐ NGUYÊN VÀ SỐ THỰC

• Số nguyên và số thực được biểu diễn trong máy tính theo

các chuẩn khác nhau

• Số nguyên:

- Máy tính có thể dùng 8 bit, 16 bit hoặc 32 bit để biểu diễn

một số nguyên

- Càng dùng nhiều bit thì biểu diễn được các số nguyên

- Số nguyên không dấu 8 bit:

+ Dùng cả 8 bit để biểu diễn độ lớn  biểu diễn được

2⁸= 256 số nguyên

+ Dải biểu diễn: 0000 0000  1111 1111 (0  255₁₀)

+ Cách biểu diễn: đổi số hệ 10 sang hệ 2 rồi thêm vào

bên trái số nhị phân các bit 0 cho đủ 8 bit

Ví dụ: 34_{10 =}0010 0010₂

càng lớn

Ví dụ: Với 32 bit, biểu diễn được các số nguyên trong

khoảng [-2.147.483.648, 2.147.483.647]

- 2 loại số nguyên biểu diễn trong máy tính:

+ Số nguyên không dấu

+ Số nguyên có dấu

08/02/2017

Chương 1. Giới thiệu chung

39

08/02/2017

Chương 1. Giới thiệu chung

40

10

03/02/2018

Khoa Công nghệ thông tin – Học viện Nông nghiệp Việt Nam

Bài giảng Tin học đại cương

1.3.4. MÃ HÓA SỐ NGUYÊN VÀ SỐ THỰC

- Số nguyên có dấu 8 bit:

1.3.4. MÃ HÓA SỐ NGUYÊN VÀ SỐ THỰC

- Số nguyên có dấu 8 bit (tiếp):

+ Cách tìm biểu diễn 8 bit của một số nguyên âm:

+ Dùng bit đầu tiên để biểu diễn dấu, 7 bit còn lại biểu

diễn độ lớn

Bước 1: Tìm biểu diễn 8 bit của số nguyên dương

tương ứng

Bước 2: Đảo tất cả các bit (toán tử NOT)  Số bù 1

Bước 3: Lấy số bù 1 cộng thêm 1  Số bù 2

+ Bit dấu bằng 0 thể hiện số dương, bằng 1 thể hiện số

âm

+ Dải biểu diễn: 1000 0000  0111 1111 (hay -128₁₀

Ví dụ: Tìm biểu diễn 8 bit của số -20₁₀trong máy tính?

+127₁₀)

+ Lưu ý: Cách lấy bù 2 có tính chất 2 chiều, số bù 2 của

biểu diễn số nguyên âm chính là biểu diễn của số

nguyên dương tương ứng

+ Mỗi số nguyên âm được biểu diễn bởi số bù 2 của

biểu diễn số nguyên dương tương ứng

08/02/2017

Chương 1. Giới thiệu chung

41

08/02/2017

Chương 1. Giới thiệu chung

42

Khoa Công nghệ thông tin – Học viện Nông nghiệp Việt Nam

Bài giảng Tin học đại cương

1.3.4. MÃ HÓA SỐ NGUYÊN VÀ SỐ THỰC

• Số thực:

+ Trong máy tính, các số thực được biểu diễn bởi số dấu phẩy

động (floating point number) theo chuẩn IEEE 754, theo đó

số thực X được phân tích dưới dạng mũ:

+ Một số thực có thể được viết theo nhiều cách với vị trí

dấu phẩy khác nhau (dấu phẩy động)

Ví dụ:

X = m x 2^P(m là phần định trị (hệ 2) dạng

0,1xxx…; P là phần mũ)

580,94₁₀= 5,8094 x 10²= 58,094 x 10¹

= 5809,4 x 10^-1= 58094,0 x 10^-2

= …

Ví dụ: 10,25₁₀= 1010,01₂được biểu diễn theo chuẩn trên

thành: +0,101001 x 2⁴và được biểu diễn dạng 32 bit trong

máy tính thành:

0|000 0010 0|101 0010 0000 0000 0000 0000

08/02/2017

Chương 1. Giới thiệu chung

43

08/02/2017

Chương 1. Giới thiệu chung

44

11

03/02/2018

Khoa Công nghệ thông tin – Học viện Nông nghiệp Việt Nam

Bài giảng Tin học đại cương

1.3.6. MÃ HÓA HÌNH ẢNH TĨNH,

ÂM THANH VÀ PHIM ẢNH

• Mã hóa hình ảnh tĩnh

1.3.5. MÃ HÓA DỮ LỆU LOGIC

• Dữ liệu logic là loại dữ liệu chỉ nhận một trong hai

giá trị là TRUE/FALSE, hoặc 1/0. Do đó, mã hóa dữ

liệu logic người ta thường chỉ dùng 1byte

- Ảnh bitmap

- Ảnh vector

• Mã hóa âm thanh và phim ảnh

- Các tín hiệu âm thanh và phim ảnh là những tín

hiệu dạng tương tự (Analog), tần số (cao độ) và

thời gian (trường độ) đều là các số nên mã hóa

được

- Việc số hóa các tín hiệu này được thực hiện qua 3

bước: lấy mẫu, lượng tử và mã hóa

08/02/2017

Chương 1. Giới thiệu chung

45

08/02/2017

Chương 1. Giới thiệu chung

46

Khoa Công nghệ thông tin – Học viện Nông nghiệp Việt Nam

Bài giảng Tin học đại cương

1.4. ỨNG DỤNG CỦA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN

1.4.1. CÁC BÀI TOÁN KHOA HỌC KỸ THUẬT

• Đặc điểm: bài toán KHKT chủ yếu là tính toán số với số

liệu có thể không nhiều nhưng thuật toán phức tạp. Để

giải các bài toán này đòi hỏi phải thực hiện một khối

lượng phép toán khổng lồ lên đến hàng trăm triệu, thậm

chí hàng tỉ phép toán

1.4.1. Các bài toán khoa học kỹ thuật

1.4.2. Các bài toán quản lý

1.4.3. Tự động hóa

1.4.4. Công tác văn phòng

1.4.5. Giáo dục

• Ví dụ: các bài toán dự báo (tài chính, thời tiết, …), các

bài toán thiết kế (robot, tên lửa, công trình thủy điện, …),

các bài toán thăm dò (khoáng sản, vũ trụ, …)

1.4.6. Thương mại điện tử

• Ngày nay, các siêu máy tính ra đời đã trở thành công cụ

hữu ích hỗ trợ giải quyết các bài toán khoa học kỹ thuật

cho phép đưa ra các kết quả không chỉ dưới dạng số liệu

mà còn đi kèm với những minh họa, những hình ảnh mô

phỏng giống với thực tế

08/02/2017

Chương 1. Giới thiệu chung

47

08/02/2017

Chương 1. Giới thiệu chung

48

12

03/02/2018

Khoa Công nghệ thông tin – Học viện Nông nghiệp Việt Nam

Bài giảng Tin học đại cương

1.4.3. TỰ ĐỘNG HÓA

1.4.2. CÁC BÀI TOÁN QUẢN LÝ

• Đặc điểm: Với những kỹ thuật tự động hóa đơn giản có

thể điều khiển theo kiểu điện cơ. Tuy nhiên, với những kỹ

thuật điều khiển phức tạp, có tính thích nghi, cần thực

hiện bằng máy tính với các hệ thống hỗ trợ ra quyết định

• Mức độ tự động hóa:

• Đặc điểm: Bài toán quản lý thường có quy trình xử lý

đơn giản nhưng khối lượng thông tin lưu trữ lớn

• Thông thường, bài toán quản lý gồm các công việc:

Tạo lập CSDL  Duy trì CSDL  Sử dụng CSDL

(tra cứu và thống kê)

- Tự động hóa một phần

- Tự động hóa toàn bộ

• Ưu điểm: Xử lý thông tin hiệu quả. Dữ liệu tập trung cho

phép giảm chi phí và tránh sai lệch

• Nhược điểm: Khó xây dựng

• 85% các ứng dụng CNTT là dành cho quản lý: Quản

lý bán hàng, Quản lý nhân sự, Quản lý trường học, …

• Ví dụ điển hình về tự động hóa trên cơ sở máy tính: Các

hệ thống nhúng

08/02/2017

Chương 1. Giới thiệu chung

49

08/02/2017

Chương 1. Giới thiệu chung

50

Khoa Công nghệ thông tin – Học viện Nông nghiệp Việt Nam

Bài giảng Tin học đại cương

1.4.5. GIÁO DỤC

1.4.4. CÔNG TÁC VĂN PHÒNG

• Đặc điểm: Ứng dụng cho người dạy, người học và người

• Các hoạt động cơ bản của công tác văn phòng:

- Lưu trữ văn bản

quản lý

• Ưu điểm:

- Giúp người học học tập một cách chủ động, có nhiều

cơ hội tiếp cận với kho kiến thức chung của nhân loại

- Xử lý và lập kế hoạch

- Nhận và lưu chuyển văn bản, tài liệu

- Tạo và gửi văn bản, tài liệu

- Hỗ trợ cho người dạy trong việc bổ sung kiến thức,

truyền tải bài giảng đến người học

- Giúp người quản lý thực hiện tốt công tác quản lý giáo

dục

• Ưu điểm: Giảm thiểu thời gian, công sức, chi phí, …

- Tạo môi trường tương tác giữa người dạy, người học

và người quản lý

cho công tác văn phòng

- …

• Ví dụ: Hệ thống thư viện, bài giảng, sổ liên lạc điện tử, …

08/02/2017

Chương 1. Giới thiệu chung

51

08/02/2017

Chương 1. Giới thiệu chung

52

13

03/02/2018

Khoa Công nghệ thông tin – Học viện Nông nghiệp Việt Nam

Bài giảng Tin học đại cương

1.4.6. THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ

• Các hoạt động thương mại điện tử điển hình:

- Quảng cáo trên mạng

- Mua bán và thanh toán qua mạng

- Thương thảo các hợp đồng qua mạng

• Thách thức: Vấn đề pháp lý, bảo mật và an toàn thông

tin, …

08/02/2017

Chương 1. Giới thiệu chung

53

14