Bài giảng Thực tập nguội cơ bản - Ngành: Kỹ thuật ô tô
ỦY BAN NHÂN DÂN TP. HỒ CHÍ MINH
TRƯỜNG CAO ĐẲNG GIAO THÔNG VẬN TẢI
------
BÀI GIẢNG
THỰC TẬP NGUỘI CƠ BẢN
NGÀNH: KỸ THUẬT Ô TÔ
TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG
Lưu hành nội bộ - Năm 2010
BAØI 1: NHÖÕNG ÑIEÀU CAÀN NHÔÙ VEÀ TOÅ CHÖÙC LAO ÑOÄNG VAØ
TOÅ CHÖÙC NÔI LAØM VIEÄC ÑOÁI VÔÙI HOÏC SINH HOÏC NGHEÀ NGUOÄI
A. MUÏC ÑÍCH – YEÂU CAÀU:
Muïc ñích: Trang bò cho hoïc sinh nhöõng kieán thöùc cô baûn kyõ nanê g veà nhönõ g ñieàu caàn
nhôù veà toå chöùc lao ñoäng vaø toå chöùc nôi laøm vieäc
Yeâu caàu: Hoïc sinh phaûi tuyeät ñoái tuaân thuû nhöõng ñieàu caàn nhôù veà toå chöùc lao ñoäng
vaø toå chöùc nôi laøm vieäc
B. NOÄI DUNG:
I. TRÖÔÙC KHI LAØM VIEÄC :
1. Kieåm tra baøn nguoäi, eâtoâ, ñoà gaùø, ñeøn chieáu saùng caù nhaân vaø caùc maùy duøng trong coâng
vieäc xem coù toát hay khoâng.
2. Laøm quen vôùi baûng höôùng daãn vaø phieáu coâng ngheä, baûn veõ vaø caùc yeâu caàu kyõ thuaät
ñeà ra ñoái vôùi coâng vieäc.
3. Kieåm tra duïng cuï , vaät lieäu vaø phoâi lieäu duøng trong coâng vieäc xem ñaõ coù chöa, toát hay
khoâng toát, vaø ñi nhaän nhöõng thöù coøn thieáu.
4. Ñieàu chænh chieàu cao eâ toâ theo ñuùng côõ ngöôøi sao cho khuyûu tai traùi ñaët leân maët eâ toâ,
caùnh tay gaäp laïi thì caùc ngoùn tay duoãi thaúng seõ chaïm vaøo caèm.
5. Ñaët leân baøn nguoäi nhöõng duïng duïng cuï, phoâi lieäu, vaät lieäu, ñoà gaù caàn thieát ñeå baét ñaàu
laøm vieäc. Muoán vaäy caàn phaûi theo ñuùng caùc quy taéc sau ñaây:
a) Nhöõng thöù caàm baèng tay phaûi ñaët ôû beân phaûi;
b) Nhöõng thöù caàm baèng tay traùi ñaët ôû beân traùi;
c) Nhöõng thöù caàm baèng 2 tay thì ñaët ôû tröôùc maët;
d) Nhöõng thöù thöôøng duøng ñaët ôû gaàn;
e) Nhöõng thöù ít duøng ñaët ôû xa;
f) Duïng cuï ño löôøng vaø kieåm tra ñaët ôû treân giaù, treân löôùi hoaëc trong hoäp;
g) Duïng cuï laøm vieäc ñaët treân caùc taám ñôõ ñaëc bieät.
II. TRONG KHI LAØM VIEÄC.
1. Treân baøn nguoäi chæ ñaët nhöõng duïng cuï vaø ñoà gaù caàn duøng trong thôøi gian laøm vieäc
nhaát ñònh. Nhöõng thöù coøn laïi caàn ñöôïc xeáp vaøo trong hoøm ôû baøn nguoäi.
2. Sau khi duøng xong moät duïng cuï naøo ñoù, caàn ñaët ngay vaøo choã quy ñònh.
3. Khoâng ñöôïc :
a) vöùt caùc duïng cuï vaøo nhau hoaëc vöùt duïng cuï leân vaät khaùc;
b) ñaùnh tay quay eâ toâ baèng buùa hoaëc baèng caùc vaät khaùc.
c) duøng oáng ñeå noái daøi tay quay cuûa eâ toâ;
d) xeáp ngoån ngang treân baøn nguoäi nhöõng phoâi lieäu hoaëc chi tieát maùy ñaõ gia coâng.
4. Ñaûm baûo ñuùng nhòp ñoä laøm vieäc thích hôïp, saép xeáp nghæ vaø laøm vieäc xen keõ nhau,
bôûi vì laøm vieäc quaù meät seõ gaây ra sai soùt.
5. Thöôøng xuyeân giöõ gìn saïch seõ vaø ngaên naép ôû nôi laøm vieäc.
III. KHI LAØM XONG COÂNG VIEÄC.
1. Queùt saïch phoi ôû duïng cuï, duøng gieû lau chuøi duïng cuï, ñaët duïng cuï vaøo ngaên baøn
nguoâi hoaëc vaøo hoäp vaø traû veà kho duïng cuï.
2. Queùt saïch phoi vaø maûnh kim loaïi treân eâ toâ vaø baøn nguoäi.
3. Thu doïn vaät lieäu vaø phoâi lieäu cuõng nhö chi tieát ñaõ gia coâng khoûi baøn nguoäi.
4. Taét ñeøn chieáu saùng caù nhaân.
5. Baøn giao nôi laøm vieäc cho ngöôøi tröïc nhaät ôû xöôûng daïy ngheà.
BAØI 2: CAÙCH SÖÛ DUÏNG DUÏNG CUÏ ÑO
A. MUÏC ÑÍCH – YEÂU CAÀU:
Muïc ñích: Trang bò cho hoïc sinh nhöõng kieán thöùc cô baûn kyõ naêng söû duïng duïng cuï ño
vaø ñoà ngheà
Yeâu caàu: Hoïc sinh phaûi thöïc hienä ñöôïc caùc baøi taäp theo höôùng daãn
Hoïc sinh söû duïng ñöôïc caùc duïng cuï ño vaø duïng cuï ñoà ngheà chuyeân duøng
cho ngheà nguoäi
B. NOÄI DUNG:
Baøi taäp :
1. Ño baèng thöôùc kim loaïi
2. Ño baèng thöôùc caëp
3. Ño baèng panme
4. Ño goùc baèng thöôùc ño goùc
5. Ño khe hôû baèng caên l1a
Duïng cuï vaø ñoà gaù : thöôùc ño kim loaïi, thöôùc caëp 0,1mm, panme 0-25mm, 25-50mm,
thöôùc ño goùc coù soá ño 2’ vaø 5’, caên laù.
Trình töï thöïc hieän baøi taäp
Höôùng daãn vaø giaûi thích
Baøi Taäp 1 : Ño baèng thöôùc kim loaïi
1. Ñaët thöôùc vaøo chi tieát caàn
ño.
Chuù yù: Khi ño chi tieát coù hình
daïng ñôn giaûn (nhö taám, thanh
v.v…) neân töïa chi tieát ñoù vaøo moät
vaät khaùc.
1. AÙp thöôùc saùt vaøo maët cuûa chi tieát caàn ño, töïa
ñaàu thöôùc vaøo baäc cuûa chi tieát hoaëc vaøo vaät maø
chi tieát tì vaøo.
Vaïch khoâng cuûa thöôùc phaûi truøng ñuùng vaøo choå
ñaàu phaàn caàn ño cuûa chi tieát
2. Ñoïc kích thöôùc treân thöôùc
2. Khi xaùc ñònh kích thöôùc, maét neân nhìn thaúng
vaøo maët soá.
Baøi Taäp 2 : Ño baèng thöôùc caëp
1. Caàm thöôùc caëp vaø nôùi loûng vít keïp chaët du
tieâu.
Di chuyeån moû thöôùc caëp theo kích thöôùc lôùn
1. Ño ngoaøi
hôn kích thöôùccuûa chi tieát moät ít.
Di chuyeån du tieâu cho tôùi khi moû thöôùc caëp
chaïm vaøo maët chi tieát caàn ño.
Sieát chaët du tieâu baèng vít keïp vaø laáy thöôùc caëp
ra khoûi chi tieát.
Ñoïc soá ño cuûa thöôùc caëp (xem muïc 4)
2. Ño trong
2. Ñoä chuyeån moû thöôùc caëp theo kích thöôùc nhoû
hôn kích thöôùc cuûa loã moät ít.
Ñöa hai moû nhoû vaøo loã vaø di chuyeån du tieâu cho
tôùi khi hai moû tieáp xuùc hoaøn toaøn vaøo thaønh loã.
Sieát chaët du tieâu baèng vít vaø laáy thöôùc caëp ra
khoûi chi tieát.
Ñoïc soá ño cuûa thöôùc caëp (xem muïc 4)
3. Ño chieàu saâu
3. Tì maët ñaàu cuûa thöôùc caëp vaøo maët treân cuûa
loã hoaëc baäc caàn ño
Haï moû di chuyeån cuûa thöôùc caëp xuoáng phía döôùi
cho tôùi khi thanh ño saâu cuûa thöôùc chaïm ñaùy loã
hoaëc baäc.
Keïp chaët du tieâu baèng vít keïp vaø laáy thöôùc caëp
ra khoûi chi tieát.
Ñoïc soá ño cuûa thöôùc caëp (xem muïc 4)
4. Ñoïc soá ño cuûa thöôùc caëp
4. Ñeám caùc soá nguyeân milimeùt treân thang ño
cuûa thöôùc caëp trong öùng vôùi vaïch “0” cuûa du tieâu.
Xaùc ñònh vaïch chia naøo cuûa du tieâu truøng vôùi
moät vaïch chia treân thaân thöôùc caëp.
Nhaân toá khoaûng chia giöõa vaïch khoâng vaø vaïch
truøng vôùi trò soá ñoä chính xaùc ño cuûa thöôùc caëp,
xaùc ñònh soá phaàn möôøi hoaëc phaàn traêm cuûa
milimeùt.
Baøi Taäp 3 : Ño baèng pame
1. Kieåm tra ñoä chính xaùc : ñaët panme vaïch
khoâng.
Caàm panme ôû choã thaân cong baèng tay traùi,
1. Ño chi tieát maùy.
quay maët soá voøng ngöôïc chieàu kim ñoàng hoà, di
chuyeån maët phaúng ño cuûa panme theo kích thöôùc
ño lôùn nhaát cuûa chi tieát.
Ñaët chi tieát vaøo giöõa ñaàu coá ñònh vaø maët ñaàu vít
vi ñoäng cuûa panme xoay nheï ñuoâi cuûa panme
mang baùnh coùc nhoû theo chieàu kim ñoàng hoà, di
chuyeån vít vi ñoäng cho toái khi maët ñaàu cuûa noù vaø
cuûa ñaàu coá ñònh tieáp xuùc vaøo chi tieát caàn ño vaø
nghe thaáy tieáng keâu “taùch taùch” cuûa cô caáu con
coùc.
Coá ñònh vò trí cuûa vít vi ñoäng baèng caùi haõm.
2. Ñoïc soá ño cuûa panme
2. Soá nguyeân milimeùt vaø nöûa milimeùt ñoïc treân
thang soá thaúng ôû thaân cuûa panme.
Soá phaàn traêm cuûa milimeùt xaùc ñònh theo vaïch
chia treân phaàn coân cuûa maët soá voøng truøng vôùi
ñöôøng vaïch doïc treân theân panme.
Baøi Taäp 4 : Ño goùc baèng thöôùc ño goùc
1. Ño goùc ôû moät chi tieát maùy
baèng thöôùc ño goùc.
1. Ñaët cung voøng cuûa thöôùc ño goùc ôû vò trí sao cho
caïnh thöôùc coá ñònh vaø caïnh ke taïo thaønh moät goùc lôùn
hôn oùt caàn ño ôû chi tieát.
AÙp moät maët cuûa goùc caàn ño ôû chi tieát vaøo caïnh coá
ñònh cuûa thöôùc ño goùc, ci chuyeån caïnh di ñoäng sao
cho giöõa caïnh cuûa goùc caàn ño ôû chi tieát vaø caïnh ke
hoaëc caïnh thöôùc coù khe saùng ñeàu.
Chuù yù: Goùc nhoû hôn 900 ño
baèng thöôùc ño goùc duøng theâm ke;
goùc lôùn hôn 900 khoâng duøng theâm
ke.
Keïp chaët cung voøng baèng caùi haõm.
2. Xaùc ñònh trò soá goùc.
2. Soá nguyeân cuûa goùc ñoä ñoïc treân thang ño cô baûn
cuûa ke töông öùng vôùi vaïch “0” cuûa du tieâu.
Xaùc ñònh vaïch naøo cuûa du tieâu truøng vôùi moät vaïch
cuûa thang ño cô baûn.
Nhaân soá khoaûng giöõa vaïch truøng vaø vaïch khoâng
vôùi trò soá ñoä chính xaùc ño goùc, xaùc ñònh soá ño baèng
phuùt.
Baøi Taäp 5 : Ño ñoä hôû baèng can laù
1. Ñaët vaøo khe hôû moät taám caên laù hoaëc moät boä
1. Ño ñoä hôû
caên laù sao cho caên laù coù theå ñi vaøo khe hôû treân
suoát chieàu daøi cuûa noù.
Khi ñöa taám caên laù vaøo khe hôû, khoâng ñöôïc
duøng löïc maïnh, ñeå traùnh laøm cong caên laù.
2. Xaùc ñònh trò soá ñoä hôû
2. Neáu chæ ñöa ñöôïc moät taám caên laù vaøokhe hôû,
thì chieàu daøy cuûa caên laù chính laø trò soá ñoä hôû.
Neáu khe hôû ño baèng moät boä caên laù thì trò soá ñoä
hôû baèng toång chieàu daøy cuûa caùc taám caên laù.
BAØI 3: CAÙCH LAÁY DAÁU TREÂN CHI TIEÁT
LAÁY DAÁU BAÈNG MUÕI VAÏCH-COMPA-PONTU
A. MUÏC ÑÍCH – YEÂU CAÀU:
Muïc ñích: Trang bò cho hoïc sinh nhöõng kieán thöùc cô baûn kyõ naêng söû duïng duïng cuï laáy
daáu vaø thöïc hieän vieäc laáy daáu treân chi tieát.
Yeâu caàu: Hoïc sinh phaûi thöïc hienä ñöôïc caùc baøi taäp theo höôùng daãn
Hoïc sinh söû duïng duïng cuï laáy daáu vaø thöïc hieän vieäc laáy daáu treân chi tieát.
B. NOÄI DUNG:
Baøi taäp : Söû duïng duïng cuï vaùch daáu
1. Vaïch daáu baèng thöôùc ño kim loaïi vaø muõi vaïch.
2. Chaám daáu.
3. Söû duïng compa vaïch daáu.
4. Söû duïng duïng cuï tìm taâm.
5. Söû duïng boä vaïch daáu.
6. Maøi vaø söûa duïng cuï vaïch daáu.
Thieát bò, duïng cuï vaø ñoà gaù : thöôùc ño baèng kim loaïi, muõi vaïch, compa vaïch daáu, boä
vaïch daáu moät muõi vaïch, thöôùc ñöùng, duïng cuï tìm taâm, ke tìm taâm, duïng cuï tìm taâm di ñoäng,
muõi chaám daáu, muõi chaám daáu cô khí, buùc nguoäi naëng 200gam, thanh goã, baøn raø vaïch daáu,
maùy maøi söûa, döôõng ñeå kieåm tra goùc maøi muõi chaám daáu, thoûi vaät lieäu maøi.
Trình töï thöïc hieän baøi taäp
Höôùng daãn vaø giaûi thích
Baøi Taäp 1 : Vaïch daùn baèng thöôùc kim loaïi vaø muõi vaïch
1. Ñaët thöôùc vaøo phoâi
1. EÙp saùt thöôùc vaøo phoâi baèng ba ngoùn tay cuûa baøn
tay traùi sao cho giöõa thöôùc vaø phoâi khoâng coøn khe hôû.
2. Caàm muõi vaïch vaø vaïch
2. Tay phaûi caàm muõi vaïch nhö caàm buùt chì vaø vaïch
daáu
moät ñöôøng lieân tuïc vôùi chieàu daøi caàn thieát. Khi vaïch, muõi
vaïch aùp saùt vaøo thöôùc, nghieân veà phía ngoaøi moät goùc
nhoû.
Baøi Taäp 2 : Chaám daáu
1. Chaám daáu baèng muõi chaám
daáu ñôn giaûn.
1. Caàm muõi chaám daáu baèng ba ngoùn tay cuûa baøn
tay traùi, ngoùn caùi, ngoøn troû va ngoùn giöõa. Ñaàu nhoïn
cuûa muõi chaám daáu ñaët ñuùng vaøo ñöôøng vaïch, hôi
nghieâng veà phía tröôùc cuûa ngöôøi chaám daáu.
Sau ñoù laïi ñaët muõi chaám daáu thaúng ñöùng vôùi maët
phaúng cuûa phoâi vaø duøng buùa ñaùnh nheï leân ñaàu treân
cuûa muõi chaám daáu. Caùc daáu chaám sau cuõng laøm theo
ñuùng trình töï nhö vaäy.
Vieäc chaám daáu phaûi baûo ñaûm caùc yeâu caàu sau
ñaây:
- Khi chaám daáu treân ñöôøng vaïch daøi (töø 150mm
trôû leân), khoaûng caùch giöõa caùc daáu chaám laø 25-30
mm;
- Khi chaám daáu treân ñöôøng vaïch ngaén (döôùi
150mm), khoaûng caùch giöõa caùc daáu chaám laø 10-15
mm;
- Voøng troøn nhoû ( töø 15mm trôû xuoáng) ñöôïc
chaám daáu ôû 4 ñieåm giao nhau giöõa voøng troøn vaø hai
ñöôøng kính thaúng goùc;
- Voøng troøn lôùn ( lôùn hôn 15mm) ñöôïc chaám daáu
ôû 6-8 choã caùch ñeàu nhau.
- Khoaûng caùch giöõa caùc daáu chaám treân cung troøn
nhoû hôn khoaûng caùch ñoù treân ñöôøng tieáp tuyeán;
- Tieáp ñieåm vaø giao ñieåm baét buoäc phaûi chaám
daáu.
Khoâng ñöôïc :
- Duøng muõi chaám daáu cuøn;
- Chaám daáu leäch ra ngoaøi ñöôøng vaïch;
- Ñaùnh quaù maïnh vaøo muõi chaám daáu.
2. Caàm muõi chaám daáu baèng tay phaûi. Hôi nghieâng
muõi chaám daáu veà phía tröôùc, ñaët muõi nhoïn vaøo ñuùng
ñöôøng vaïch. Sau ñoù laïi ñaët muõi vaïch thaúng ñöùng vaø
aán muõi vaïch xuoáng phía döôùi
2. Chaám daáu baèng muõi chaám daáu
coù loø xo
Baøi Taäp 3 : Söû duïng compa vaïch daáu
1. Ñaët hai muõi nhoïn cuûa compa
theo ñuùng kích thöôùc.
1. Caàm compa vaïch daáu baèng tay traùi vaø nôùi loûng vít
keïp chaët moät chuùt.
Ñaët moät muõi nhoïn cuûa compa vaøo vaïch thöù möôøi, coøn
muõi nhoïn kia ñaëc theo kích thöôùng coäng theâm 10mm.
Sieát laïi vít keïp chaët, giöõ compa coá ñònh ôû muõi nhoïn coù vít.
Kieåm tra laïi kích thöôùc ñaõ ñònh treân thöôùc.
Chuù yù : Khoâng ñöôïc duøng compa coù khôùp baûn leà loûng.
2. Veõ cung troøn
2. Veõ treân phoâi hai ñöôøng vaïch thaúng goùc vôùi nhau
(ñöôøng taâm).
Chaám daáu giao ñieåm cuûa hai ñöôøng taâm
Ñaët hai muõi nhoïn cuûa compa theo kích thöôùc baùn kính
cuûa cung troøn.
Ñaët moät muõi nhoïn (muõi coá ñònh) vaøo choã ñaõ chaám
daáu, aán nheï caû hai muõi nhoïn vaøo maët phaüng cuûa hai chi
tieát maùy, duøng muõi nhoïn kia (muõi di ñoäng) vaïch treân chi
tieát maùy moät cung troøn coù chieàu daøi ñaõ choïn.
Khivaïch cung troøn, compa hôi nghieâng veà phía chuyeån
ñoäng.
Baøi Taäp 4 : Söû duïng duïng cuï tìm taâm
1. Laáy taâm baèng duïng cuï chaám 1. Ñaët duïng cuï chaám daáu ñònh taâm maët ñaàu cuûa chi
daáu ñònh taâm.
tieát hình truï.
Giöõ duïng cuï ôû vò trí thaúng ñöùng baèng tay traùi, roài
ñaùnh buùa leân ñaàu duïng cuï.
Chuù yù : Duïng cuï chaám daáu ñònh
taâm chæ laáy taâm treân maët daáu cuûa
chi tieát hình truï.
2. Laáy taâm baèng ke tìm taâm
Chuù yù : Ke tìm taâm chæ laáy taâm
treân maët ñaàu cuûa chi tieát hình truï
2. Ñaët ke tìm taâm leân maët ñaàu cuûa tieát sao cho caùc
caïnh cuûa ke aùp vaøo chi tieát.
Giöõ ke tìm taâm baèng tay traùi, vaïch moät ñöôøng treân
maët ñaàu cuûa chi tieát.
Quay ke khoaûng chöøng 900 vaø vaïch ñöôøng thöù hai,
giao ñieåm cuûa hai ñöôøng vaïch seõ cho ta taâm cuûa maët
ñaàu.
Chaám daáu ôû giao ñieåm treân.
3. Tìm taâm baèng duïng cuï tìm
taâm di ñoäng.
Chuù yù : Duøng duïng cuï tìm taâm
di ñoäng ñeå laáy taâm cuûa loã.
3. Laép chaët vaøo trong loã moät thanh goã coù moät mieáng
saét taây ôû treân maët (sao cho moätphaúng cuûa mieáng ñoù
thaáp hôn maët ñaàu cuûa chi tieát 4-5mm).
Di dòch hai chaân cuûa duïng cuï theo kích thöôùc khoaûng
baèng baùn kính cuûa loã.
AÙp chaân coâng cuûa duïng cuï vaøo maët trong cuûa loã, töø
boán vò trí treân hai ñöôøng kính thaúng goùc vôùi nhau vaïch
caùc cung troøn treân mieáng saét taây.
Xaùc ñònh “baèng maét” taâm ôû giöõa boán cung troøn giao
nhau vaø chaám daáu vaøo ñoù.
Kieåm tra ñoä chính xaùc vaïch daáu cuûa taâm loã vaø khí
caàn thieát thì vaïch daáu laïi.
Baøi Taäp 5 : Söû duïng boä vaïch daáu
1. Ñaët muõi vaïch ñuùng kích thöôùc caàn 1. Ñaët boä vaïch daáu treân baøn raø thanh 1 ñaët
thieát thaúng ñöùng, muõi vaïch 2 ñaët naèm ngang.
Naâng muõi vaïch theo thanh ñöùng vaø duøng
thöôùc ñöùng 3, ñaët muõi nhoïn sô boä theo kích
thöôùc caàn thieát, sau ñoù keïp muõi vaïch treân thanh
ñöùng baèng vít keïp 4.
Xong vít ñònh vò 5 treân ñeá cuûa boä vaïch daáu,
ñaët chính xaùc ñaàu nhoïn cuûa muõi vaïch ñuùng kích
thöôùc caàn thieát.
2. Vaïch moät ñöôøng treân chi tieát baèng
boä vaïch daáu.
2. Vaïch moät ñöôøng baèng chuyeån ñoäng ñeàu
lieân tuïc, aùp ñeá cuûa boä vaïch vaøo maët baøn raø.
Muõi vaïch hôi nghieâng veà phía chuyeån ñoäng
60-700 so vôùi maët phaúng ñöôïc vaïch daáu, giöõ goùc
nghieâng ñoù khoâng ñoåi.
Baøi Taäp 6 : Maøi vaø söûa duïng cuï vaïch daáu
1. Maøi (söûa) muõi nhoïn
1. Kieåm tra ñoä hôû giöõa choã tì treân maùy maøi vaø
maët chu vi cuûa ñaù maøi, vaø neáu ñoä hôû ñoù vöôùt quaù
2-3 mm, caàn ñieàu chænh (ñònh vò) laïi cho thích hôïp.
Haï taám kính chaén xuoáng vaø aán nuùt “Môû maùy”
cho maùy chaïy.
Caàm muõi vaïch baèng hai tay vaø töïa tay traùi vaøo
choã tì, ñaët nghieâng muõi vaïch moät goùc nhoû so vôùi
maët beân cuûa ñaù maøi.
Xoay nheï thaân muõi vaïch, maøi muõi vaïch treân
chieàu daøi 12-15mm.
2. Maøi (söûa) muõi chaám daáu
2. Ñieàu chænh khe hôû giöõa choã tì vaø ñaù maøi, haï
taám kính chaén xuoáng vaø cho maùy chaïy.
Caàm muõi chaám daáu baèng caû hai tay vaø ñaët
nghieâng moät goùc 30-400 so vôùi maët chu vi cuûa ñaù
maøi. Maøi muõi chaám daáu ñoàng thôøi xoay muõi ñoù
quanh truïc cuûa noù.
Kieåm tra goùc maøi baèng döôõng.
3. Maøi vaø söûa muõi nhoïn cuûa compa
vaïch daáu
3. Chaäp hai muõi nhoïn cuûa compa laïi vôùi nhau.
Maøi hai muõi nhoïn cuûa compa ôû boán maët treân
chieàu daøi 15-20mm sao cho ñaàu hai muõi nhoïn ôû
cuøng moät ñieåm.
Söûa laïi hai muõi nhoïn cuûa compa baèng caùch di
chuyeån doïc treân thoûi ñaù maøi.
Baøi taäp : Vaïch daáu maët phaúng
1. Chuaån bò maët kim loaïi ñeå vaïch daáu.
2. Vaïch hai ñöôøng thaúng goùc vôùi nhau.
3. Vaïch hai ñöôøng song song.
4. Vaïch kích thöôùc tính töø ñöôøng taâm vaø töø caïnh cuûa phoâi.
5. Vaïch hai ñöôøng taïo thaønh moät goùc.
Ñoái töôïng coâng vieäc : mieáng toân laøm baøi taäp, döôõng duøng cho buùa, phoâi ñeå laøm moû
gheùp cuûa eâ toâ, phoâi ñeå laøm voøng keïp cuûa thanh cöa.
Duïng cuï : thöôùc ño kim loaïi, compa vaïch daáu, muõi vaïch, ke phaúng, ke 900 coù theá
phaúng, muõi chaám daáu, thöôùc goùc vaïch daáu.
Ñoà gaù vaø vaät lieäu: baøn raø, ñoàng sunfat, voâi, sôn vaø boät maøu mau khoâ, baøn chaûi thöôøng,
baøn chaûi kim loaïi, gieû lau, keo gaén coâdeâin.
Trình töï thöïc hieän baøi taäp
Höôùng daãn vaø giaûi thích
Baøi Taäp 1 : Chuaån bò maët kim loaïi ñeå vaïch daáu
1. Queùt leân maët gia coâng moät
dung dòch ñoàng sunfat hoaëc boät
maøu
1. Laøm saïch maët baèng giaáy raùp hoaëc vaûi raùp.
Quan saùt kyõ phoâi ñeå xaùc ñònh xem coù theå vaïc daáu
ñöôïc khoâng (khoâng coù choã roã, keõ nöùt v.v)
Laøm saïch laïi choã chöa sôn vaø sôn tieáp.
2. Queùt maët chöa gia coâng
baèng nöôùc voâi hoaëc sôn
2. Laøm cho phoâi saïch veát baån, vaåy cöùng vaø caùc chaát
baån khaùc baèng baøn chaûi thöôøng hoaëc baøn chaûi kim loaïi
vaø lau baèng gieû. Quan saùt caån thaän phoâi lieäu xem coù theå
vaïch daáu ñöôïc khoâng. Duøng choåi queùt ñeàu treân maët caàn
vaïch daáu moät lôùp moûng dung dòch nöôùc voâi pha theâm
chaát keo hoaëc nöôùc pha boät maàu roài ñeå khoâ.
Baøi Taäp 2 : Vaïch hai ñöôøng thaúng goùc vôùi nhau
1. Vaïch hai ñöôøng thaúng hoùc
vôùi nhau baèng thöôùc vaø compa
1. Veõ treân maët phaúng ñaõ chuaån bò moät ñöôøng baát kyø
ab.
Laáy ñieåm 1 öôùc chöøng ôû giöõa ñöôøng ñoù vaø chaám daáu.
Ñaët moät muõi nhoïn cuûa compa vaøo ñieåm 1, duøng muõi
nhoïn kia vaïch treân ñöôøng ab hai vaïch 2 vaø 3 ñeàu ñieåm
1 vaø chaám daáu ôû hai giao ñieåm.
Ñaët compa theo kích thöôùc lôùn hôn khoaûng caùch giöõa
hai ñieåm 1 vaø 2 (hoaëc 1 vaø 3) chöøng 6 - 8 mm.
Ñaët muõi nhoïn coá ñònh cuûa compa vaøo ñieåm 2 vaø
duøng muõi nhoïn di ñoäng vaïch moät cung troøn caét ñöôøng
thaúng.
Ñaët muõi nhoïn coá ñònh cuûa compa vaøo ñieåm 3 vaø cuõng
laøm nhö treân.
Qua giao ñieåm giöõa hai cung troøn 4 vaø 5 vaø qua ñieåm
1, veõ moät ñöôøng thaúng; ñoù laø ñöôøng thaúng goùc vôùi
ñöôøng ab,
Baøi Taäp 3 : Vaïch hai ñöôøng song song
1. Vaïch hai ñöôøng song song baèng
thöôùc vaø compa
1. Duøng thöôùc vaø muõ vaïch veõ moät ñöôøng thaúng
baát kyø treân maët ñaõ chuaån bò cuûa phoâi chaám daáu
hai ñieåm a vaø btreân ñöôøng thaúng caùch ñoù hai ñaàu
muùt cuûa ñöôøng thaúng chöøng 10-12mm.
Vôùi khaåu ñoä compa nhaát ñònh, muõi nhoïn cuûa
compa ñaët vaøo choã chaám daáu a vaø b duøng muõi
nhoïn di ñoäng vaïch hai cung troøn ôû phía treân ñöôøng
thaúng.
Ñaët tröôùc tieáp xuùc vôùi caû hai cung troøn duøng muõi
vaïch veõ moät ñöôøng thaúng song song vôùi ñöôøng ab.
2. Veõ hai ñöôøng song song baèng
thöôùc vaø ke coù ñeá roäng.
2. Ñaët ke leân phoâi ñaõ chuaån bò sao cho thaân ke
aùp aùp vaøo maët ñeá gia coâng cuûa phoâi giöõ ke baèng
tay traùi, duøng muõi vaïch aùp caïnh ke maø vaïch ñöôøng
thaúng.
Di chuyeån ke doïc theo maët ñaõ gia coâng cuûa phoâi
vaø vaïch ñöôøng thöù hai song song vôùi ñöôøng tröôùc.
Chyù yù: Vieäc vaïch daáu thöïc hieän treân
phoâi coù maët ñaõ gia coâng.
Baøi Taäp 4 : Vaïch kích thöôùc töø ñöôøng taâm vaø töø caïnh cuûa phoâi
1. Vaïch daáu kích thöôùc tính töø
ñöôøng taâm (döôõng duøng cho buùa)
1. Chuaån bò maët vaïch daáu. Vaïch treân maët daáu moät
ñöôøng taâm doïc 00 öôùc chöøng vaøo giöõa phoâi vaø song
song vôùi hai caïnh.
Duøng ke vaø thöôùc vaïch ñöôøng thaúng ab thaúng goùc
vôùi ñöôøng taâm vaø caùch caïnh cuûa phoâi 10-12mm.
Veõ hai ñöôøng cd vaø ef thaúng goùc vôùi ñöôøng taâm
caùch ñöôøng thaúng ab 74mm vaø 119mm.
Chaám daáu ôû gio ñieåm giöõa caùc ñöôøng thaúng goùc vaø
ñöôøng taâm.
Duøng compa vaïch treân caùc ñöôøng thaúng goùc phía
treân vaø phía döôùi ñöôøng taâm laàn löôït caùc kích thöôùc 15,
15 vaø 3 mm vaø chaám daáu.
Noái caùc ñieåm treân caùc ñöôøng thaúng goùc vaø chaám
daáu ñöôøng vieàn cuûa döôõng.
2. Vaïch daáu treân phoâi coù maët
(caïnh) ñaõ gia coâng.
2. Caùc ñöôøng thaúng goùc vôùi maët chuaån (ñaõ gia
coâng) ñöôïc vaïch baèng ke coù ñeá roäng di chuyeån ke treân
caïnh cuûa maët ñaõ gia coâng. Kích thöôùc tính töø maët
chuaån cuûa phoâi.
Baøi Taäp 5 : Veõ hai ñöôøng taïo thaønh moät goùc
1. Döïng moät goùc 450 baèng
thöôùc vaø ke.
1. Veõ hai ñöôøng thaúng vôùi nhau vaø chaám daáu giao
ñieåm O.
Laáy giao ñieåm chung laøm taâm duøng compa vaïch moät
cung troøn caét hai ñöôøng thaúng goùc ôû hai giao ñieåm a vaø
b vaø chaám daáu hai giao ñieåm ñoù.
Laáy a vaø b laøm taâm, vaãn duøng khaåu ñoä compa nhö
treân, vaïch trong phaïm vi goùc 900 hai cung giao nhau ôû
ñieåm ñöôïc vaø chaám daáu taïi ñoù.
Noái giao ñieåm ñöôïc vôùi giao ñieåm O cuûa hai ñöôøng
thaúng goùc.
2. Döïng goùc 300, 600 vaø 1200
baèng thöôùc vaø compa.
2. Veõ hai ñöôøng thaúng goùc vôùi nhau vaø chaám daáu giao
ñieåm 0.
Laáy giao ñieåm O laøm taâm, veõ moät cung troøn coù baùn
kính baát kyø, caét hai ñöôøng treân ôû hai ñieåm a vaø b. chaám
daáu ñieåm a vaø ñieåm b.
Giöõ nguyeân khaåu ñoä compa, laáy a vaø b laøm taâm vaïch
hai vaïch caét cung troøn ôû c vaø d.
Noái hai giao ñieåm c vaø ñöôïc vôùi ñænh cuûa goùc.
3. Döïng goùc baèng thöôùc goùc
vaïch daáu.
3. Veõ moät ñöôøng thaúng baáy kyø. Laáy moät ñieåm O baát
kyø treân ñöôøng thaúng vaø chaám daáu. Ñaët muõi nhoïn cuûa
thöôùc vaïch daáu theo ñuùng goùc ñaõ cho treân thang ño cuûa
thöôùc goùc. Ñaët ñöôøng ñaùy cuûa thöôùc goùc truøng vôùi ñöôøng
ñaõ vaïch, sao cho giao ñieåm cuûa meùp thöôùc vaïch daáu vaø
ñöôøng ñaùy truøng vôùi ñieåm O, duøng muõi vaïch ñaùnh daáu
ñieåm ñoù treân ñöôøng ñaõ vaïch vaø vaïch moät ñöôøng hôïp vôùi
ñöôøng kia goùc cho tröôùc.
Baøi taäp : Vaïch daáu maët phaúng (Vaïch Daáu Baèng Ñöôøng Cong)
1. Vaïch daáu voøng troøn vaø chia ñeàu voøng troøn thaønh töøng phaàn.
2. Noái hai ñöôøng thaúng baèng ñöôøng cong.
3. Noái hai ñöôøng cong baèng ñöôøng cong.
4. Vaïch ñöôøng vieàn cong cuûa chi tieát phaúng
Ñoái töôïng coâng vieäc : mieáng toân, phoâi lieäu cuûa caùc chi tieát maùy saûn xuaát vaø caùc saûn
phaåm khaùc nhau coù ñöôøng vieàn cong.
Duïng cuï : compa vaïch daáu, thöôùc kim loaïi, buùa thôï nguoäi naëng 200 gam, muõi chaám
daáu, muõi vaïch.
Ñoà gaù vaø vaät lieäu : baøn raø, döôõng vaïch daáu, voâi, boät maøu, keo cadeâin, ñoàng sunfat, choåi
queùt sôn, eâtoâ vaáu thôï nguoäi.
Trình töï thöïc hieän baøi taäp
Höôùng daãn vaø giaûi thích
Baøi Taäp 1 : Vaïch daáu vaø chia ñeàu voøng troøn thaønh töøng phaàn
1. Vaïch daáu troøn coù baùn kính
cho tröôùc
1. Queùt leân phoâi moätlôùp nöôùc voâi, boät maøu hoaëc
ñoàng sunfat.
Chaám daáu taâm voøng troøn
Ñaët hai muõi nhoïn cuûa compa theo kích thöôùc baèng
baùn kính cuûa voøng troøn.
Ñaët muõi nhoïn coá ñònh cuûa compa vaøo choã chaám daáu,
duøng muõi nhoïn kia vaïch treân mieáng toân moät voøng troøn.
Khi vaïch voøng troøn. Compa hôi nghieâng veà phía chuyeån
ñoäng.
2. Chia voøng troøn thaønh 4 phaàn
2. Ñaët thöôùc vaøo phoâi sao cho caïnh thöôùc ñi qua taâm
ñeàu nhau vaø döïng kính vuoâng noäi voøng troøn.
tieáp cuûa voøng troøn.
Veõ qua taâm voøng troøn moät ñöôøng taâm caét voøng troøn
ôû 2 ñieåm 1 vaø 2 vaø chaám daáu ôû hai ñieåm ñoù.
Caàm compa vaïch daáu vaø ñaët hai muõi nhoïn theo kích
thöôùc lôùn hôn baùn kính voøng troøn 8-10mm. Laàn löôït ñaët
muõi nhoïn cuûa compa vaøo ñieåm 1 vaø ñieåm 2, vaïch caùc
cung I-I vaø II-II. Qua giao ñieåm cuûa caùc cung vaø qua
taâm voøng troøn veõ moät ñöôøng taâm caét voøng troøn ôû hai
ñieåm 3 vaø 4 vaø chaám daáu ôû hai ñieåm naøy.
Noái caùc ñieåm 1,23 vaø 4 baèng caùc ñoaïn thaúng.
3. Chia voøng troøn thaønh saùu
3. Vaïch treân mieáng toân moät voøng troøn baùn kính cho
phaàn ñeàu nhau vaø döïng hình saùu tröôùc.
caïnh ñeàu noäi tieáp cuûa voøng troøn.
Vaïch treân mieáng toân moät ñöôøng thaúng ñi qua taâm vaø
caét voøng troøn ôû hai ñieåm 1 vaø 2. Chaám daáu ôû hai ñieåm
ñoù.
Giöõ nguyeân khaåu ñoä compa, laáy taâm ñieåm 1 vaø 2, ve
hai cung troøn caét voøng troøn ôû caùc ñieåm 3 vaø 4, 5 vaø 6
(caùc ñieåm 1,4, 6,2,5,3 chia voøng troøn thaønh 6 phaàn ñaàu
nhau).
Chaám daáu giao ñieåm giöõa caùc cung vaø voøng troøn.
Nôi caùc ñieåm 1,4,6,2,5,3 vaø 1 baèng caùc ñoaïn thaúng.
Baøi Taäp 2 : Noái hai ñöôøng thaúng baèng ñöôøng cong
1. Noái hai ñöôøng song song baèng
cung troøn
1. Vaïch treân mieáng toân hai ñöôøng song song coù
khoaûng caùch ñaõ cho.
Chia khoaûng caùch giöõa hai ñöôøng thaønh hai phaàn
ñeàu nhau, vaïch qua ñieåm chia moät ñöôøng taâm song
song vôùi hai ñöôøng treân.
Chaám daáu ôû moät ñieåm O baát kyø treân ñöôøng taâm.
Ñaët hai muõi nhoïn cuûa compa theo kích thöôùc baèng
moät nöûa khoaûng caùch giöõa hai ñöôøng.
Ñaët muõi nhoïn compa vaøo ñieåm chaám daáu O, veõ
cung troøn tieán xuùc vôùi ñöôøng keå treân.
2. Noái hai ñöôøng hôïp vôùi nhau moät
2. Veõ treân mieáng toân hai ñöôøng thaúng hôïp vôùi
goùc baèng cung troøn baùn kính cho nhau moät goùc.
tröôùc.
Vaïch hai ñöôøng song song vôùi hai ñöôøng keå treân
vôùi khoaûng caùch baèng baùn kính cung troøn naèm phía
trong cuûa goùc, vaø chaám daáu ôû giao ñieåm O cuûa hai
ñöôøng.
Ñaët hai muõi nhoïn cuûa compa theo kích thöôùc baèng
baùn kính cuûa cung troøn.
Ñaët muõi nhoïn coá ñònh cuûa compa vaø ñieåm chaám daáu
O vaø vaïch cung troøn tieáp xuùc vôùi caû hai ñöôøng.
Baøi Taäp 3 : Noái hai ñöôøng cong baèng ñöôøng cong
1. Noái hai cung troøn baèng moät 1. Veõ treân mieáng toân hai cungtroøn baùn kính cho
tröôùc.
Ñaët thöôùc treân mieáng toân sao cho caïnh thöôùc tieáp
ñöôøng thaúng.
tuyeán vôùi hai cung troøn.
Veõ ñöôøng thaúng tieáp tuyeán vôùi hai cung troøn.
2. Noái hai cung troøn baèng moät
cung troøn baùn kính R cho tröôùc.
2. Veõ treân mieáng toân hai cung troøn baùn kính cho
tröôùc r1 vaø r2.
Ñaët hai muõi nhoïn cuûa compa theo kích thöôùc r1 + R,
Ñaët móu nhoïn compa vaøo taâm cung troøn thöù nhaát vaø
vaïch cung troøn baùn kính r1 + R.
Ñaët hai muõi nhoïn cuûa compa theo kích thöôùc r2 + R.
Ñaët muõi nhoïn compa vaøo taâm cung troøn thöù hai vaø
vaïch cung troøn baùn kính r2 + R.
Chaám daáu ôû giao ñieåm O ôû hai cung troøn.
Noái taâm hai cung troøn baùn kính r1 vaø r2 vôùi ñieåm O.
Ñaët hai muõi nhoïn cuûa compa theo kích thöôùc R
Ñaët muõi nhoïn coá ñònh cuûa compa vaøo ñieåm chaám daáu
O vaø vaïch cung troøn baùn kính R tieáp tuyeán vôùi hai cung
troøn keå treân.
Baøi Taäp 4 : Vaïch daáu ñöôøng vieàng cong cuûa chi tieát phaúng
Tải về để xem bản đầy đủ
44 trang
245020
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Bài giảng Thực tập nguội cơ bản - Ngành: Kỹ thuật ô tô", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- bai_giang_thuc_tap_nguoi_co_ban_nganh_ky_thuat_o_to.pdf
