Bài giảng Quản lý dự án lâm nghiệp xã hội - Bài 2: Thông tin tiếp cận có tham gia trong chu trình dự án lâm nghiệp xã hội

Slide 1

Slide 2

Slide 3

___________________________________

Nguyễn Quốc Bình

Trường ĐH Nông Lâm Tp. HCM

4/5/2011

1

2

3

___________________________________

Dữ liệu và kiến thức

Sự thay đổi liên tục từ dữ liệu



đến kiến thức

Kiến thức là

kết quả của sự

phân tích, suy

diễn các dữ

liệu

Dữ liệu là tập

hợp các quan

trắc được ghi

Thông tin

chép, định

lượng/định

tính

Nhận thức

Kiến thức

Dữ liệu

4/5/2011

___________________________________

Tại sao chúngtacần thôngtin?

Chúng ta cần để:



Đưa ra những quyết định đúng đắn;

Giải quyết vấn đề;

Lập kế hoạch;

Biết tại sao một việc gì đó không được tiến hành một

cách không tốt; hay được tiến hành tốt;



Xác minh ý tưởng và cảm nhận về một tình huống cụ

thể.

^4/5/2011Thông tin trong dự án LNXH

Slide 4

Slide 5

Slide 6

___________________________________

Thông tin trong các giai đoạn của dự án LNXH

Giai đoạn

Nhà nghiên cứu

Thông tin Lý do cần có

Phân tích tình Vấn đề CĐ đang Giải thích, tìm

Cộng đồng

Thông tin

Lý do cần có

Khó khăn và vấn

đề ưu tiên

Tham gia vào

QT quyết định

hình

gặp phải.

nguyên nhân

Lập kế hoạch Nguồn lực/tiềm

năng của CĐ.

phát huy tiềm

lực như thế nào Sự đóng góp của mong đợi của

Mục tiêu dự án.

Dự án đáp ứng

Phương án.

cộng đồng

CĐ

Thực thi các

hoạt đông

Khó khăn, trở

Thúc đẩy việc

ngại khi thực thi. thực thi.

Khó khăn, trở

ngại khi thực thi.

Thúc đẩy việc

thực thi.

Giám sát

hoạt động

Các nguồn lực

được sử dụng.

Tiết kiệm nguồn

lực.

Chất lượng của

các hoạt động.

Sử dụng

nguồn lực có

hiệu quả nhất.

Đánh giá hiệu

quả.

Đánh giá dự

Tình hình trước

và sau khi thực

thi

Đánh giá hiệu

quả, tìm khả

năng nhân rộng.

Tình hình có và

không có dự án.

án

4/5/2011

4

___________________________________

Cần lưu ý về mặt thông tin

trong chu trình dự án LNXH



Cần nhiều thông tin để giải thích và ra quyết

định,

Một loạt thông tin được hình thành ngay trong

tiến trình của dự án,

Thông tin hình thành trong giai đoạn trước sử

dụng cho giai đoạn sau,

Thông tin có thể được tìm kiếm, tiếp cận và sử

dụng khác nhau bởi những nhóm người liên

quan khác nhau.

4/5/2011

5

___________________________________

Một thông tin như thế nào được gọi là tốt?



Đầy đủ

Thông tin về vấn đề quan tâm phải cần đầy đủ để đưa ra

kết luận và quyết định đúng

Tin cậy

Thông tin phải tin cậy vì chúng được sử dụng trong quá

trình đưa ra quyết định

Không thiên lệch

Sự thiên lệch sẽ làm cho thông tin không còn tính tin cậy

Kịp thời

Thông tin kịp thời sẽ giúp cho việc ra quyết định kịp thời



4/5/2011

6

Slide 7

Slide 8

Slide 9

___________________________________

Một thông tin như thế nào được gọi là tốt?



Cập nhật



Thông tin cần cập nhật để có sử điều chỉnh kịp thời

Liên quan



Cần có những thông tin quan tâm trước trong vô số

thông tin hiện diện



Kinh tế

Mọi thông tin đều có giá của nó nhưng phải “tiết kiệm”

thông tin

Truyền thông



Thông tin phải manh tính truyền thông được thì mới

là thông tin

4/5/2011

7

___________________________________

Thông tin định tính, thông tin định lượng.

Mức đo



Xác định các thông tin định tính thông tin định lượng

thông qua các mức đo



Mức đo danh nghĩa: biểu thị qua số thứ tự danh sách



Mức đo định hạng: danh sách xếp theo điểm số sau khi

khoá học,



Mức đo định khoảng: Các con số được sắp xếp theo khoảng

chia,

Mức đo định lượng: Sử dụng các con số thực thông

thường để đo.

4/5/2011

8

Phân tích nhóm liên quan trong dự án LNXH

___________________________________

Tại sao phải phân tích các nhóm liên quan

trong dự án LNXH?



Các nhóm người và các bên liên quan khác nhau sẽ có

cách nhìn nhận vấn đề và giải quyết vấn đề khác nhau;

Một dự án LNXH mang tính liên ngành đòi hỏi sự phối

hợp của nhiều nhóm tác nhân khác nhau, cả ở bên

trong cũng như bên ngoài cộng đồng.



Sự phân tích các nhóm liên quan sẽ tạo tiền đề cho việc

xem xét một cách toàn diện và trên quan điểm hệ thống

về các nhóm hành động khác nhau chi phối đến hệ

thống LNXH và là bước khởi điểm của việc xác định

các đối tượng hưởng lợi và bị chi phối bởi dự án.

4/5/2011

9

Slide 10

Slide 11

Slide 12

___________________________________

Ai sẽ là người tham gia vào

chu trình dự án LNXH?



Các cơ quan lâm nghiệp địa phương,

Các cơ quan liên quan: kho bạc ngân hàng, cơ quan quản

lý nhà nước,…



Các tổ chức xã hội không thuộc ngành lâm nghiệp,

Các cộng đồng địa phương,

Nhóm người/nhóm sở thích

4/5/2011

10

___________________________________

Các bên liên quan liên quan như thế nào?

Người dân

Lâm trường

Cộng đồng

Trồng rừng

Chi cục…

4/5/2011

11

___________________________________

Các nhóm liên quan (theo WB,1994)

Nhóm bậc 1

Cá nhân và cộng đồng phụ thuộc vào tài nguyên

(Primary

thiên nhiên

stakeholders)

Khi có một thay đổi xẩy ra, họ sẽ gặp các khó

khăn để thích ứng.

Nhóm bậc 2

(Secondary

stakeholders)

Những cá nhân và tổ chức có vai trò chi phối hay

quan tâm đến tài nguyên, kể cả các cơ quan, cán

bộ lâm nghiệp và các doanh nghiệp.

Nhóm mức vi mô

(Micro-level

stakeholders)

Các nhóm quy mô nhỏ, có tính chất địa phương

là người sử dụng trực tiếp tài nguyên và quản lý

đích thực tài nguyên.

Nhóm mức vĩ mô

(Macro-level

stakeholders)

Các bộ ngành trung ương, các nhà lập chính

sách, các tổ chức và cộng đồng quốc tế chi phối

đến việc hình thành và thực thi dự án LNXH

4/5/2011

12

Sự tham gia trong quản lý dự án LNXH

Slide 13

Slide 14

Slide 15

___________________________________

Các cấp độ của sự tham gia

trong QLDA LNXH

Hợp đồng Tham vấn

Hợp tác

Tự giá

Không gian quyết định của

“người ngoài”

Không gian quyết định của

cộng đồng

4/5/2011

13

___________________________________

Các hình thức tham gia trong thực tế

của dự án LNXH



Tham gia qua đại diện



Thường mang tính áp đặt và không hiệu quả



Đóng góp lao động



Thực tế người dân sẽ ý thực thực hiện và quản lý dự án tốt hơn.

Chia sẽ chi phí



Không phải để chia sẽ kinh phí mà là để tạo sự tham gia về mọi mặt của

cộng đồng



Chia sẽ trách nhiệm



Nên chia sẽ và các điều khoản phải có sự thảo luận của cộng đồng

Sự quyết định của cộng đồng



Thường hay loại trừ “top down”, sử dụng “bottom up”nhưng thực tế thì

ứng dụng “Middleout”

4/5/2011

14

Thảo luận nhóm

___________________________________

Thảo luận các vấn đề khi áp dụng tiếp cận

“có sự tham gia”

1.

Liệu có được sự hỗ trợ của người dân khi thực hiện dự án không cần thảo

luận với người dân? Những cái lợi/ bất lợi của cách làm này?

2. Làm thế nào để có sự đóng góp ý kiến và giải pháp của cộng đồng, nhất là

những người/nhóm người bất lợi? Ai làm?

3. Người dân có đóng góp công lao động, kinh phí liệu có đảm bảo người dân

xem đó là công trình của mình? Nếu không cần thêm những yếu tố nào

khác?

4. Cán bộ làm công tác phát triển LNXH phải cần đạo đạo và chuẩn bị các

kiến thức và kỹ năng gì? Sự đào tạo ấy nên thực hiện như thế nào?

5. Các dấu hiện/chỉ báo nào để đánh giá một cách tin cậy rằng dự án đạt

được sự tham gia tích cực của người dân trong cộng đồng

Cách thực hiện: - Chia thành 7 nhóm để thảo luận

- Thời gian 20 phút, chọn ngẫu nhiên 2 nhóm trình bày 5 phút

4/5/2011

15

Participatory Rural Appraisal=PRA

Slide 16

Slide 17

Slide 18

___________________________________

PRA…



PRA= Participatory Rural Appraisal

Cách tiếp cận và phương pháp lôi kéo người dân

cùng tham gia chia sẽ, thảo luận về đời sống, điều

kiện của thôn, ấp để lập kế hoạch và thực hiện



Giúp cho người ngoài:



Học hỏi từ người dân



Thúc đẩy người dân phân tích, lập kế hoạch, thực thi,

giám sát và đánh giá kế hoạch

16

4/5/2011

___________________________________

Khi nào cần thực hiện PRA?



Xác định các nhiệm vụ, hoạt động của công tác khuyến

nông lâm,

Có các chủ đề, đề tài nghiên cứu PTNT có sự tham gia

của người dân

Lập kế hoạch phát triển thôn/ấp, quản lý tài nguyên

thiên nhiên có sự tham gia của cộng đồng

4/5/2011

17

___________________________________

PRA sử dụng trong quản lý dự án LNXH

để làm gì?



Để cho cộng đồng tham gia đánh giá hiện trạng, phát

hiện và xác định các vấn đề cần giải quyết thông qua

dự án LNXH,



Xác định các mối quan tâm chung và ưu tiên của dự án

LNXH vào người dân,

Xây dựng kế hoạch dự án LNXH dựa vào người dân,

cộng đồng,



Tổ chức thực thi dự án bởi người dân,

Để người dân tham gia vào tất cả các quá trình của dự

án LNXH.

4/5/2011

18

Công cụ PRA

Slide 19

Slide 20

Slide 21

___________________________________

Bộ công cụ trong PRA…

Lịch

thời vụ

SWOT

Phỏng vấn

Sơ đồ

Venn

Quan sát

V.v…

4/5/2011

19

Ứng dụng các công cụ

___________________________________

Khi nào cần ứng dụng các công

cụ nào trong PRA?

Lịch

thời vụ

Dòng

lịch sử

Lát cắt

SWOT

Xếp hạng

mức sống

Chụp ảnh

Phỏng vấn

Sơ đồ

Venn

Ma trận

Nghỉ

Qua đêm

Phỏng vấn Quan sát

V.v…

Nhập cuộc

La cà

4/5/2011

20

END

___________________________________

4/5/2011

21

Slide 22

___________________________________

Chu trình lập kế hoạch dựán LNXH

Nghiên cứu cộng đồng

Chẩn đoán sơ bộ

Thu thập số liệu thứ cấp

Đánh giá của người dân

Thực hiện 2-3 năm/lần

(

sử dụng các công cụ PRA)

Đánh giá của nhà kỹ thuậ

-Tính khả thi của những đề nghị

Điều hoà giữa ý kiến người dân

và nhà kỹ thuật

từ người dân

Nghiên cứu chuyên đề

-

Lập kế hoạch

Thực thi

-

Thực hiện hàng năm

5April 2011

22

Slide 23

___________________________________

4/5/2011

23

Bài giảng Quản lý dự án lâm nghiệp xã hội - Bài 2: Thông tin tiếp cận có tham gia trong chu trình dự án lâm nghiệp xã hội - Nguyễn Quốc Bình