Bài giảng Lâm sản ngoài gỗ - Bài 5: Lập kế hoạch quản lý Lâm sản ngoài gỗ - Nguyễn Quốc Bình
Bộ Giáo Dục và Đào Tạo
Trường ĐH Nông Lâm TP. HCM
BÀI GIẢNG LÂM SẢN NGOÀI GỖ
Bài 5. Lập kế hoạch quản lý Lâm sản ngoài gỗ
Nguyễn Quốc Bình
Bài: Thực trạng quản lý Lâm sản ngoài gỗ
Mục tiêu bài học
1
2
3
Chu trình lập kế hoạch
Các bước lập kế hoạch
Khung logic của việc lập kế hoạch
Công cụ hỗ trợ trong lập kế hoạch
4
5
Mục tiêu bài học
Xác định được các phương án cải tiến việc quản lý bền
vững để nâng cao giá trị của các loại lâm sản ngoài gỗ
trong sinh kế địa phương;
Lập một kế hoạch quản lý và phát triển lâm sản ngoài gỗ
ở cấp cộng đồng và hộ gia đình.
Tổ chức thực hiện một kế hoạch quản lý và phát triển
lâm sản ngoài gỗ ở cấp cộng đồng và hộ gia đình.
Chu trình lập kế hoạch dự án
Xác định địa điểm có LSNG
Nội nghiệp
Chẩn đoán sơ bộ
Thu thập số liệu thứ cấp
Ngoại nghiệp
Có liên quan
Đánh giá của người dân
(sử dụng các công cụ PRA)
Thực hiện 2-3 năm/lần
Đánh giá của nhà kỹ thuật
-Tính khả thi của những đề nghị/ý tưởng
từ người dân
Điều hoà giữa ý kiến người dân
- Chuyên đề nghiên cứu
và nhà kỹ thuật
-Lập kế hoạch
-Thực thi
Thực hiện hàng năm
Đánh giá nhanh hiện trạng cộng đồng
Các nội dung cần đánh giá
Cơ sở hạ tầng/địa bàn
Tình hình dân cư
Tài nguyên tiếp cận
Kinh tế - thu nhập (sinh kế)
Lịch sử hình thành
Hoạt động (lâm nghiệp, nông nghiệp)
Thuận lợi khó khăn
….
Bước chuẩn bị lập kế hoạch dự án
định hướng theo mục tiêu
Phân tích các bên liên
quan, Venn, SWOT,…
Tổng hợp
vấn đề từ PRA
Bắt đầu đa phương
Các bên
lựa chọn vấn đề
liên quan
Phân tích nguyên nhân của
vấn đề: SWOT, 5 Whys,
Cây vấn đề,…
Vấn đề ưu tiên
Mối quan
tâm chung
Hệ thống các nguyên
nhân của vấn đề
Các sơ đồ cây
Lựa chọn mục đích
kết quả dự án
Phân tích
khung logic
Lập kế hoạch dự án
định hướng theo mục tiêu
Các chú ý khi lập và tổ chức thực hiện các dự án về LSNG
Lôi cuốn tất các bên liên quan trong tiến trình
phân tích vấn đề và lập kế hoạch,
Sử dụng tiến trình Khung logic,
Giám sát tiến độ và các ảnh hưởng hoặc hoạt
động quản lý,
Lập kế hoạch ngay tại địa điểm dự kiến xây
dựng dự án/hoạt động.
Các bước trong lập kế hoạch của dự án LSNG
1. Điều tra đánh giá hiện trạng và việc sử dụng
2. Xác định và phân tích các bên liên quan
3. Xác định các vấn đề (issues)
4. Phân tích mục tiêu và chiến lược quản lý
5. Sếp thứ tự ưu tiên cho các giải pháp
6. Lập kế hoạch thực thi
7. Giám sát – đánh giá có sự tham gia
Điều tra đánh giá LSNG:
Thực trạng về số lượng và chất lượng.
Ước tính giá trị.
Vùng rừng có LSNG cần bảo vệ.
Khả năng tái sinh, cường độ khai thác.
Giám sát những điều kiện rừng (sinh thái) và đánh giá da
dạng sinh học
Lôi cuốn người dân vào việc đánh giá
Đánh giá nguồn LSNG có sự tham gia
Phân tích thành viên, các bên liên quan
Xác định toàn bộ cá nhân, tổ chức, nhóm liên quan
hoặc có ảnh hưởng đến tiến trình dự án,
Phân tích các đặc điểm chính của các thành viên về
chức năng, nhiệm vụ; SWOT và tiềm năng của họ,
Xác định mối quan hệ giữa các bên: hợp tác, canh
tranh, mâu thuẩn, xung đột,
Xác định khả năng đóng góp và hưởng lợi từ dự án của
các bên liên quan.
Phân tích tầm quan trọng
và mức độ tham gia
Cao
Tư thương
Khuyến NL
huyện
Cộng đồng
Lâm trường
Thấp
Mức độ tham gia
Cao
Ma trận quan hệ các bên liên quan
Mối quan hệ Cộng đồng C. quyền cơ Khuyến NL Dân cư bên Dịch vụ tư
sở
ngoài
nhân
Cộng đồng
Quản lý
Hợp tác
Hợp tác
Mâu thuẫn Hợp tác
C. quyền cơ
sở
Quản lý
Cạnh tranh
Khuyến NL
Dân cư bên
ngoài
Dịch vụ tư
nhân
Xác định nhóm loài LSNG quan tâm
Loài
Nhóm tre Nhóm
Nhóm
Nhóm
Thú rừng
nứa
Nguyên
vật liệu
dược liệu lương
thực
Nhóm tre
nứa
TNưá
Dliệu
Lthực
Lthực
Lthực
TNứa
Thú
Nhóm
N.vật liệu
Dliệu
Nhóm
dược liệu
Dliệu
Lthực
Nhóm
lương
thực
Thú rừng
2
0
3
4
1
Xác định vấn đề: - Cây vấn đề
Quản lý rừng
kém hiệu quả
Người dân chưa ý thức
Nhân lực ít Địa bàn rộng Xử lý chưa nghiêm
Không huy
động người
dân tại chỗ
Luật chưa cụ
thể
Thực hiện luật
chưa nghiêm
Nghiệp vụ yếu
Biên chế ít
Không có
chuyên môn
Chủ trương
chưa có
Năng lực yếu
Chưa được
đào tạo
Đào tạo cách
làm việc với dân
Hội thảo để xây
dựng chiế lược
Phân tích xác định mục đích đến kết quả
Mục đích phải có tính thực tiễn, khả thi nhưng
đồng thời cũng phải bao quát để thực hiện tầm
nhìn của cộng đồng và các bên liên quan.
Mục đích
Mục tiêu
Kết quả
Mục tiêu phải cụ thể; đo đếm được; có thể đạt
được, thực tiễn, có giới hạn thời gian để đạt
được kết quả
Kết quả phải được trình bày rõ ràng và phù hợp
với mục tiêu của dự án.
Logic của khung logic
GIẢ ĐỊNH
MỤC ĐÍCH
MỤC TIÊU
Nếu đạt được các mục tiêu và các giả định là đúng sẽ có đóng
góp lớn cho mục đích cuối cùng
GIẢ ĐỊNH
Nếu tất cả các đầu ra dự kiến được sản xuất và tất cả các giả
định đều đúng, mục tiêu có thễ sẽ đạt được
GIẢ ĐỊNH
KẾT QUẢ
Nếu tất cả các hoạt động trong kế hoạch được thực hiện và tất cả
các giả định đều đúng, đầu ra/kết quả sẽ được sản xuất
GIẢ ĐỊNH
HOẠT ĐỘNG
Ma trận lập kế hoạch của dự án
Chỉ tiêu ktra
Phương tiện
Mục tiêu/
Các giả định
Khách quan
kiểm tra
hoạt động
Lâm sản ngoài gỗ
Diện tích rừng có
Hệ thống giám sát có Chiến lược đúng và
được quản lý tốt hơn LSNG có chủ đến
sự tham gia
ổn định
Mục đích
Mục tiêu
2010
Có tài liệu tại cđ.
1. Nâng cao nhận thức 100% số hộ dân biết Điều tra có sự tham
Phù hợp với quy
hoạch tổng thể của
địa phương
của cộng đồng về giá
trị LSNG
về giá trị của LSNG
gia: mẫu ngẫu nhiên
1500 ha rừng và đất
rừng được người dân
QL và sử dụng
2. LSNG được phân
cấp cho người dân
quản lý, hưởng lợi
Đánh giá từ bên
ngoài. Báo cáo cho
dự án
Người dân chấp nhận
và đúng với quy định
NN
Các lớp tập huấn được
thực hiện thành công
1.1. Người dân nhận
thức đúng về LSNG
80% loài LSNG có
giá trị được biết
Thẩm định ngẫu
nhiên
Kết quả
Người dân quản lý rừng
vì hưởng lợi
2.1. Rừng được qlý
dựa vào c.đồng
Báo cáo đánh giá
hiện trường
QLý rừng c đồng
được thừa nhận
1.1.1. Tập huấn về
nhận biết và giá trị
20% hộ tham gia tập Báo cáo tập huấn của Có cơ chế hợp tác
huấn
cộng đồng
giữa KNL+Ndân
Hành
động
Người dân xác định
được DT rừng
2.1.1. GĐGR rõ ràng
ngoài hiện trường
BC của thôn, Đánh
giá hiện trường
Có sự hỗ trợ của
trường ĐH Xdựng
Khung logic dự án (thường sử dụng)
Mục đích
Mục tiêu
Hoạt động/
nội dung
Kết quả dự Thời gian
kiến
thực hiện
A
A0
A01
A02
A10
A11
A12
A01a
A02b
A10a
A10b
A12
Xx
Xx
Xx
Xx
xx
A1
Xây dựng kế hoạch hoạt động
Hoạt động Thời gian
Tài chính,
phuơng tiện/vật
tư
Nguồn nhân Chịu trách
lực
nhiệm
chính
Thu thập tài 17/09-20/10 Thuê xe, giấy đi Thiết, Trang,
Nghĩa, Ty,
liệu thứ cấp
đường và giới
thiệu, bảng nội
dung cần, đề
cương đã được
duyệt,…
Trâm
Chí
Thực hiện kế hoạch
1. Chuẩn bị,
• Nhân lực, thời gian, nguyên vật dụng, tài chính,
• Địa điểm, các thủ tục hành chính,…
2. Lập kế hoạch tại thôn bản
• Tạo cơ hội cho người dân thông và cùng thực hiện,
• Dựa trên tiềm lực của địa phương
3. Giám sát và đánh giá
• Tiêu chí đánh giá,
• Thời gian đánh giá
• Nhân lực đánh giá
Tải về để xem bản đầy đủ
22 trang
13840
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Bài giảng Lâm sản ngoài gỗ - Bài 5: Lập kế hoạch quản lý Lâm sản ngoài gỗ - Nguyễn Quốc Bình", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- bai_giang_lam_san_ngoai_go_bai_5_lap_ke_hoach_quan_ly_lam_sa.pdf
