Bài giảng Kiểm toán - Phần 1 - Chương 3: Phương pháp kiểm toán

Chương 3

PHÖÔNG PHAÙP KIEÅM TOAÙN

“Phöông phaùp kieåm toaùn laø caùc bieän

phaùp, thuû tuïc ñöôïc söû duïng trong coâng taùc

kieåm toaùn nhaèm thöïc hieän muïc ñích kieåm

toaùn ñaõ ñaët ra”

Muïc tieâu chöông 3:

3.1. PHÖÔNG PHAÙP KHOA HOÏC CHUNG

3.2 . CAÙC PHÖÔNG PHAÙP KIEÅM TOAÙN CÔ BAÛN

3.3 . KYÕ THUÏAÂT LAÁY MAÃU KIEÅM TOAÙN

1

3.1. PHÖÔNG PHAÙP KHOA HOÏC CHUNG

 Phöông phaùp khoa hoïc chung cuûa

caùc nhaø khoa hoïc söû duïng trong

nghieân cöùu coù theå khaùi quaùt thaønh

caùc böôùc sau:

1. Choïn ñeà taøi ñieàu tra, nghieân cöùu;

2. Laäp giaû thuyeát ñeå kieåm tra;

2

3. Kieåm tra, phaân tích giaû thuyeát baèng

caùch thu thaäp vaø ñaùnh giaù caùc chöùng

cöù thích hôïp;

4. Chaáp nhaän hay khoâng chaáp nhaän giaû

thuyeát treân cô sôû caùc chöùng cöù;

5. Laäp theâm vaø kieåm tra theâm caùc giaû

thuyeát.

3

* Quy trình kieåm toaùn, thoâng thöôøng ñöôïc

tieán haønh theo trình töï nhö sau:

1. Nhaân vieân kieåm toaùn nhaän kieåm tra moät heä

thoáng baùo caùo taøi chính vaø quyeát ñònh caàn

xem xeùt khoaûn muïc naøo;

2. Kieåm toaùn vieân ñöa caùc giaû thuyeát caàn kieåm

tra;

3. Kieåm toaùn vieân thöû nghieäm, kieåm tra caùc giaû

thuyeát baèng caùch tìm kieám caùc baèng chöùng vaø

ñaùnh giaù noù;

4

4. Kieåm toaùn vieân ñöa ra yù kieán ñeå khaúng ñònh

hay phuû nhaän giaû thuyeát veà vaán ñeà chuyeân

moân ñaõ neâu leân trong baùo caùo taøi chính vaø soå

keá toaùn;

5. Kieåm toaùn vieân phaûi ñöa ra yù kieán toång theå veà

baùo caùo taøi chính döïa treân keát quaû kieåm tra

nhöõng boä phaän, nhöõng khoaûn muïc rieâng bieät

do caùc thaønh vieân trong toå kieåm toaùn ñaõ tieán

haønh.

5

3.2. CAÙC PHÖÔNG PHAÙP KIEÅM TOAÙN CÔ BAÛN

Hai loaïi phöông phaùp kieåm toaùn:

1. Phöông phaùp thöû nghieäm cô baûn

2. Phöông phaùp thöû nghieäm kieåm soaùt

 Nhaèm thu thaäp baèng chöùng kieåm toaùn

6

3.2. CAÙC PHÖÔNG PHAÙP KIEÅM TOAÙN CÔ BAÛN

Thöû nghieäm kieåm soaùt Thöû nghieäm cô baûn

Laø vieäc kieåm tra ñeå thu Laø vieäc kieåm tra ñeå thu

thaäp baèng chöùng kieåm thaäp baèng chöùng kieåm toaùn

toaùn veà söï thieát keá phuø lieân quan ñeán BCTC nhaèm

hôïp & söï vaän haønh höõu phaùt hieän ra nhöõng sai leäch

hieäu cuûa heä thoáng kieåm troïng yeáu laøm aûnh höôûng

soaùt noäi boä.

ñeán BCTC.

7

3.2.1 Phöông phaùp thöû nghieäm cô baûn

Thöû nghieäm cô baûn

Goàm hai thuû tuïc:

 Thuû tuïc phaân tích

ñaùnh giaù toång quaùt

(goïi taét laø thuû tuïc

phaân tích)

 Vaø Thuû tuïc kieåm tra

chi tieát caùc nghieäp vuï

vaø soá dö

Laø vieäc kieåm tra ñeå

thu thaäp baèng chöùng

kieåm toaùn lieân quan

ñeán BCTC nhaèm phaùt

hieän ra nhöõng sai leäch

troïng yeáu laøm aûnh

höôûng ñeán BCTC.

8

3.2.1.1 Thuû tuïc phaân tích ñaùnh giaù toång

quaùt - VSA 520

Khaùi nieäm

 Thuaät ngöõ ñöôïc duøng trong chuaån möïc laø

“Quy trình phaân tích”:

 Laø vieäc phaân tích caùc soá lieäu, thoâng tin, caùc tyû

suaát quan troïng, qua ñoù tìm ra nhöõng xu

höôùng, bieán ñoäng vaø tìm ra nhöõng moái quan heä

coù maâu thuaãn vôùi caùc thoâng tin lieân quan khaùc

hoaëc coù söï cheânh leäch lôùn so vôùi giaù trò ñaõ döï

kieán.

9

Kyõ thuaät vaø nguoàn döõ lieäu

Caùc phöông phaùp phaân tích chuû yeáu

Phaân tích xu höôùng (Trend Analysis)

Phaân tích tyû soá (Ratio Analysis)

Phaân tích döï baùo (Expectation Analysis)

Caùc nguoàn döõ lieäu cho phaân tích

Soá lieäu kyø naøy - kyø tröôùc

Soá lieäu thöïc teá - keá hoaïch

Soá lieäu ñôn vò - Bình quaân ngaønh

Soá lieäu taøi chính - Phi taøi chính

10

Phaân tích xu höôùng

500

400

300

200

100

0

Naêm 2001

Naêm 2002

1

2

3

4

5

6

7

8

9 10 11 12

Bieåu ñoà bieán ñoäng doanh thu qua caùc thaùng naêm

2002, so vôùi 2001. Nhaän xeùt?

11

Phaân tích tyû soá

 Moät thí duï

„ X laø moät coâng ty thöông maïi. Naêm nay, tyû leä

laõi goäp cuûa ñôn vò suït giaûm töø 20% xuoáng coøn

14%.

„ Döï ñoaùn caùc khaû naêng?

„ Caùc thuû tuïc kieåm toaùn caàn thieát?

12

Caùc tyû soá quan troïng

 Tyû soá nôï

 Heä soá thanh toaùn hieän haønh

 Soá voøng quay haøng toàn kho

 Soá voøng quay nôï phaûi thu

 ROS, ROA, ROE

 Moái quan heä giöõa caùc tyû soá

13

Phaân tích döï baùo

Trong naêm 2007, chi phí laõi vay phaûi traû theo soå saùch laø 390

trieäu ñoàng. Tình hình dö nô vay nhö sau (tyû ñoàng )

Thaùng 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

Dö nôï 2 3 4 2 1 4 2 3 2 1 4 8

Laõi suaát 20% naêm.

Haõy xem xeùt söï hôïp lyù cuûa chi phí laõi vay soå saùch.

Dö nôï vay bình quaân : 36 tyû : 12 = 3 tyû

Chi phí laõi vay hôïp lyù : 3 tyû x 20% = 600 trieäu

Keát luaän : Chi phí laõi vay theo soå saùch laø 390

trieäu laø khoâng hôïp lyù, caàn kieåm tra chi tieát ñeå

tìm hieåu nguyeân nhaân.

14

Tình huoáng 1

Sau khi phoûng vaán Ban giaùm ñoác, kieåm toaùn vieân bieát ñôn vò

coù moät soá khoaûn vay öu ñaõi vôùi laõi suaát thaáp laø 10% naêm.

Keát quaû tính toaùn laïi :

Laõi suaát 20% : Dö nôï vay bình quaân 1 tyû, chi phí laõi vay öôùc

tính laø 200 trieäu

Laõi suaát 10% : Dö nôï vay bình quaân laø 2 tyû, chi phí laõi vay öôùc

tính laø 200 trieäu

Toång chi phí laõi vay öôùc tính laø 400 trieäu

Keát luaän : Chi phí laõi vay 390 trieäu hôïp lyù

Tình huoáng 2

Keát quaû kieåm tra cho thaáy moät soá khoaûn chi phí laõi vay cuûa

Ngaân haøng X chöa ghi cheùp laø 195 trieäu .

Sau khi ñieàu chænh sai soùt naøy, chi phí laõi vay ñaõ ñieàu chænh:

390 trieäu + 195 trieäu = 585 trieäu thì hôïp lyù.

15

Thuû tuïc phaân tích (thí duï 2)

Doanh thu

Saûn phaåm

Soá lieäu naêm tröôùc :

A

B

Khaùc

20.000

28.000

2.000

Coäng

50.000

Doanh thu theo baùo caùo naêm nay :

63.200

Döõ lieäu töø boä phaän kinh doanh veà tình hình tieâu thuï naêm nay

Saûn phaåm

Giaù baùn

Saûn löôïng

A

B

Taêng 20%

Giaûm 3%

Taêng 10%

Taêng 30%

Khaùc

Taêng töø 1% ñeán 7% Taêng töø 10% ñeán 15%

16

Doanh thu öôùc tính naêm nay :

Saûn phaåm A :

Doanh thu naêm tröôùc :

20.000

2.000

Taêng leân do saûn löôïng : ( 20.000 x 10% )

Taêng leân do giaù baùn : ( 22.000 x 20% )

Doanh thu öôùc tính naêm nay :

Saûn phaåm B :

4.400

26.400

Doanh thu naêm tröôùc :

28.000

8.400

(1.092)

35.308

Taêng leân do saûn löôïng :(28.000 x 30%)

Giaûm do giaù baùn : ( 36.400 x3%)

Doanh thu öôùc tính naêm nay :

Saûn phaåm khaùc :

Doanh thu naêm tröôùc :

2.000

250

Taêng do saûn löôïng : ( 2.000 x 12,5%)

Taêng do giaù baùn : ( 2.250 x 4%)

Doanh thu öôùc tính naêm nay :

Toång doanh thu öôùc tính naêm nay :

Doanh thu theo baùo caùo naêm nay :

Cheänh leäch :

90

2.340

64.048

63.200

848

17

Phaïm vi aùp duïng thuû tuïc phaân tích

. PHAÛI aùp duïng trong giai ñoaïn

laäp keá hoaïch

. COÙ THEÅ aùp duïng trong giai

ñoaïn thöïc hieän kieåm toaùn

. PHAÛI aùp duïng trong giai ñoaïn

soaùt xeùt toång theå BCTC

18

Phaân tích trong giai ñoaïn laäp keá hoaïch

Muïc ñích

+ Tìm hieåu tình hình kinh doanh

+ Phaùt hieän nhöõng khu vöïc coù ruûi ro

+ Löu yù veà tính hoaït ñoäng lieân tuïc

19

a. Phaân tích trong giai ñoaïn laäp keá hoaïch

Trình töï

+ Laäp Baûng so saùnh

+ Tính tyû soá

+ Xem xeùt caùc quan heä baát thöôøng:

_ So saùnh vaø ghi nhaän caùc bieán ñoäng tuyeät ñoái lôùn

_ So saùnh vaø ghi nhaän caùc xu höôùng bieán ñoäng baát

thöôøng

_ So saùnh vaø ghi nhaän quan heä baát thöôøng giöõa caùc

tyû soá

20

Bài giảng Kiểm toán - Phần 1 - Chương 3: Phương pháp kiểm toán - Nguyễn Văn Thịnh