Tóm tắt Luận văn Tư tưởng Hồ Chí Minh về đoàn kết thống nhất trong Đảng và vận dụng vào việc xây dựng Đảng hiện nay

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

HỒ THỊ HIỀN

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐOÀN KẾT

THỐNG NHẤT TRONG ĐẢNG VÀ VẬN DỤNG

VÀO VIỆC XÂY DỰNG ĐẢNG HIỆN NAY

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ TRIẾT HỌC

Mã số: 60 22 03 01

Đà Nẵng - Năm 2017

Công trình được hoàn thành tại

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ, ĐHĐN

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. NGÔ VĂN HÀ

Phản biện 1: TS. Phạm Huy Thành

Phản biện 2: PGS.TS. Trần Sỹ Phán

Luận văn sẽ được bảo vệ tại Hội đồng chấm Luận văn tốt

nghiệp Thạc sĩ Triết học họp tại trường Đại học Kinh tế, Đại

học Đà Nẵng vào ngày 19 tháng 8 năm 2017.

Có thể tìm hiểu luận văn tại:

- Trung tâm Thông tin – Học liệu, Đại học Đà Nẵng

- Thư viện, Trường đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng.

1

MỞ ĐẦU

1. Lý do chọn đề tài

Chủ tịch Hồ Chí Minh là lãnh tụ vĩ đại, biểu tượng cao đẹp của

dân tộc Việt Nam, hiện thân của sự thống nhất văn hóa, đạo đức và

trí tuệ của Đảng. Người đã sáng lập, xây dựng và rèn luyện Đảng

Cộng sản Việt Nam, thành một đảng cách mạng chân chính của giai

cấp công nhân và của dân tộc Việt Nam.

Sinh thời, Hồ Chí Minh luôn quan tâm đến vấn đề đoàn kết

dân tộc với hàng trăm bài nói và viết về đoàn kết. Người nói: “Đoàn

kết làm ra sức mạnh: “Đoàn kết là then chốt của thành

công”; “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết. Thành công, thành công,

đại thành công”. Đoàn kết thống nhất trong Đảng là cơ sở để xây

dựng khối đoàn kết toàn dân, trên nền tảng chủ nghĩa Mác – Lênin,

có lý, có tình, bằng tình cảm cách mạng trong sáng, tình yêu thương

đồng chí, đồng bào. Đoàn kết thống nhất trong Đảng luôn được Chủ

tịch Hồ Chí Minh coi là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu, nền tảng cho

mọi thành công của cách mạng. Thắng lợi của cách mạng tháng Tám

năm 1945 và việc thành lập nước Việt Nam dân chủ cộng hòa đã xóa

bỏ chế độ thuộc địa, nửa phong kiến trên đất nước ta, mở ra một kỷ

nguyên mới độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội; tiếp đó là

thắng lợi của cuộc kháng chiến oanh liệt chống thực dân Pháp và đế

quốc Mỹ xâm lược để giải phóng và bảo vệ Tổ quốc, đưa đất nước

bước vào thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, xét đến cùng đều là kết

quả của sự đoàn kết thống nhất của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân

ta. Đoàn kết thống nhất không chỉ là vấn đề sinh tử của từng tổ chức

Đảng các cấp, mà còn là sinh mệnh của toàn Đảng, của cách mạng.

Trong thời điểm đất nước đang đứng trước những vận hội mới

2

với những thành tựu đã đạt được hơn 30 năm thực hiện công cuộc đổi

mới toàn diện chính là kết quả của sự đoàn kết thống nhất của toàn

Đảng, toàn dân, toàn quân ta, là minh chứng khẳng định sự trưởng

thành và vững mạnh của Đảng. Đổi mới mang tầm vóc và ý nghĩa lớn

lao, cải biến sâu sắc, toàn diện, sự nghiệp cách mạng dưới sự lãnh

đạo của Đảng, sự quản lý Nhà nước vì mục tiêu “dân giàu, nước

mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”. Tuy nhiên, bước vào thời kỳ

hội nhập quốc tế, trước những tác động của kinh tế thị trường, một bộ

phận cán bộ, đảng viên, kể cả cán bộ cấp cao có xu hướng chạy theo

chủ nghĩa cá nhân; một số tổ chức Đảng có biểu hiện mất đoàn kết

nội bộ, chưa tôn trọng và thực hiện chưa đúng nguyên tắc tập trung

dân chủ. Việc tự phê bình và phê bình có nơi còn hình thức, có nơi bị

lợi dụng để đấu đá, hạ bệ lẫn nhau. Bên cạnh đó, những biểu hiện cơ

hội chủ nghĩa, “lợi ích nhóm”, cục bộ địa phương có nơi đã xuất hiện

và ảnh hưởng đến sự đoàn kết thống nhất trong Đảng. Đại hội XII

của Đảng đã chỉ rõ: “Tình trạng suy thoái đạo đức tư tưởng chính trị,

đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”

trong một bộ phận cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức; sự tồn tại

và những diễn biến phức tạp của tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí”.

Đây là cơ hội, các thế lực thù địch luôn tìm mọi cách, bằng

nhiều âm mưu thâm độc, xảo quyệt, kích động chia rẽ nội bộ, gây

mất đoàn kết trong Đảng. Chính vì vậy, tăng cường đoàn kết và

thống nhất trong Đảng từ Trung ương đến cơ sở nâng cao năng lực

lãnh đạo và sức chiến đấu, khắc phục những tệ nạn quan liêu, tham

nhũng, lãng phí. Nâng cao sức đề kháng của tổ chức, của đội ngũ cán

bộ, đảng viên đề phòng “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”, và ngăn

chặn các âm mưu, thủ đoạn “diễn biến hòa bình” trở thành điều tất

yếu và cấp thiết hơn lúc nào hết.

3

Đó là lý do tác giả chọn luận văn: “Tư tưởng Hồ Chí Minh về

đoàn kết thống nhất trong Đảng và vận dụng vào việc xây dựng

Đảng hiện nay” để nghiên cứu mong muốn góp một phần nhỏ giải

quyết vấn đề cấp thiết của Đảng ta hiện nay.

2. Mục tiêu và nhiệm vụ

2.1. Mục tiêu

Làm rõ tư tưởng Hồ Chí Minh về đoàn kết thống nhất trong

Đảng và đề xuất phương hướng, giải pháp vận dụng tư tưởng Hồ Chí

Minh nhằm củng cố, tăng cường khối đoàn kết thống nhất trong

Đảng ở nước ta hiện nay.

2.2. Nhiệm vụ

Để đạt được mục đích trên luận văn tập trung giải quyết những

nhiệm vụ sau:

Một là, tìm hiểu tư tưởng Hồ Chí Minh về đoàn kết thống nhất

trong Đảng.

Hai là, đánh giá thực trạng và những vấn đề đặt ra về đoàn kết

thống nhất trong Đảng ở nước ta hiện nay.

Ba là, đề ra phương hướng, giải pháp nhằm xây dựng đoàn kết

thống nhất trong Đảng giai đoạn hiện nay.

3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu

3.1. Đối tượng

Luận văn tập trung nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh và công

tác xây dựng Đảng ở nước ta hiện nay.

3.2. Phạm vi

Trong phạm vi luận văn, đề tài được giới hạn trong việc nghiên cứu:

Phạm vi về không gian: Nghiên cứu nội dung tư tưởng Hồ Chí

Minh về đoàn kết thống nhất trong Đảng.

Phạm vi về thời gian: Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về

4

đoàn kết thống nhất trong Đảng vào xây dựng Đảng ở nước ta trong

giai đoạn hiện nay.

4. Phƣơng pháp nghiên cứu

Luận văn được thực hiện trên cơ sở phương pháp luận của chủ

nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, kết hợp với

một số phương pháp cụ thể như: lịch sử và logic, phân tích và tổng

hợp, toàn diện và hệ thống, so sánh, đối chiếu, quy nạp, diễn dịch, kết

hợp lý luận với thực tiễn, thống nhất nguyên tắc tính Đảng với tính

khoa học, kế thừa và phát triển… để trình bày những vấn đề đặt ra

trong luận văn.

5. Bố cục luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham

khảo, luận văn gồm 3 chương 8 tiết.

6. Tổng quan tài liệu nghiên cứu

Trước khi nghiên cứu đề tài này, tác giả đã tìm hiểu một số

công trình khoa học có liên quan. Tuy nhiên, các công trình nghiên

cứu của các tác giả trên chưa đề cập đến việc vận dụng Tư tưởng của

Hồ Chí Minh về đoàn kết thống nhất trong Đảng vào xây dựng Đảng

hiện nay. Kế thừa những kết quả nghiên cứu của những người đi

trước, bổ sung những vấn đề mới có tính thời sự, tác giả hy vọng sẽ

đóng góp một phần nhỏ vào việc giải quyết vấn đề cấp thiết của

Đảng ta hiện nay đặc biệt đoàn kết thống nhất trong Đảng – nguyên

tắc quan trọng quy tụ được đội ngũ cán bộ, đảng viên, mọi thành viên

trong hệ thống chính trị và mọi tầng lớp nhân dân xây dựng khối đại

đoàn kết toàn dân dưới sự lãnh đạo của Đảng.

5

CHƢƠNG 1

NỘI DUNG TƢ TƢỞNG CỦA HỒ CHÍ MINH VỀ

ĐOÀN KẾT THỐNG NHẤT TRONG ĐẢNG

1.1. CƠ SỞ HÌNH THÀNH TƢ TƢỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ

ĐOÀN KẾT THỐNG NHẤT TRONG ĐẢNG

1.1.1. Cơ sở lý luận

Một là, truyền thống đoàn kết của dân tộc Việt Nam

Việt Nam là một quốc gia hình thành sớm. Trong buổi đầu

dựng nước nhân dân đã cố kết với nhau trong trong khai phá làng

mạc, làm thủy lợi để sản xuất và chống chọi với thiên nhiên, đấu

tranh chống giặc ngoại xâm trong hàng nghìn năm đã hun đúc cho

dân tộc Việt Nam những truyền thống cao đẹp trong đó có truyền

thống yêu nước, tình đoàn kết, tương thân, tương ái với ý chí tự chủ,

tự cường.

Cùng với nền văn minh nông nghiệp lúa nước đã tạo ra tính ý

thức gắn kết cộng đồng cao, con người sinh ra và lớn lên, bằng tình

thương yêu gắn bó, sẵn sàng hy sinh cao cả cho nhau.

Những năm cuối thế kỉ XIX, đầu thế kỉ XX phong trào yêu

nước cách mạng Việt Nam tiếp tục sôi nổi dưới ngọn cờ Cần Vương,

trào lưu dân tộc chủ nghĩa, ngọn cờ của Phan Bội Châu, Phan Chu

Trinh...Tuy các phong trào đều thất bại nhưng tư tưởng của các bậc

tiền bối đã ảnh hưởng đến nhiều lớp người trẻ tuổi trong đó có Hồ

Chí Minh, kế thừa một cách có chọn lọc tư tưởng đoàn kết đấu tranh

chống Pháp xâm lược và khắc phục những hạn chế, thiếu sót.

Hai là, tinh hoa văn hóa đoàn kết của nhân loại

Trong tư tưởng Nho giáo có nhiều nội dung trong đó có có

thuyết đại đồng. Những triết lý Phật giáo được Hồ Chí Minh kế thừa

6

và phát triển sáng tạo tinh thần lục hòa. Bên cạnh đó, Người không

ngừng học hỏi, tìm hiểu hệ tư tưởng chủ nghĩa Tam dân của Tôn

Trung Sơn.

Hồ Chí Minh đã tiếp thu những giá trị nhân văn trong nền văn

hóa phương Tây, hạt nhân là tư tưởng bình đẳng, tự do, bác ái, tinh

thần liên minh giai cấp

Ba là, chủ nghĩa Mác – Lênin về đoàn kết thống nhất trong

Đảng

Những nguyên tắc cơ bản trong xây dựng đoàn kết trong Đảng:

tập trung dân chủ; thống nhất về chính trị, tư tưởng và tổ chức; thực

hiện tự phê bình và phê bình có tác dụng phát hiện, giải quyết mâu

thuẫn đối với từng cá nhân, từng tổ chức và cả hệ thống của Đảng và

đưa ra khẩu hiệu “Vô sản tất cả các nước và các dân tộc bị áp bức

đoàn kết lại”.

Đặc biệt, Hồ Chí Minh đã vận dụng và phát triển sáng tạo mối

quan hệ giữa thống nhất và đấu tranh giữa các mặt đối lập trong xây

dựng đoàn kết thống nhất trong Đảng.

Hồ Chí Minh đã kế thừa một cách sáng tạo tính phổ biến của

mâu thuẫn, Người cũng là bậc thầy trong nhận thức, phát hiện và xử

lý mâu thuẫn. Hồ Chí Minh không xóa nhòa mâu thuẫn mà khẳng

định: “Cái gì cũng có mâu thuẫn, vì cái gì cũng có biến âm, dương,

có sinh có tử, có quá khứ, có tương lai, có cũ có mới. Đó là mâu

thuẫn có sẵn trong mọi sự vật”. Tuy nhiên khi vận dụng, Người đã

không tuyệt đối hóa mâu thuẫn, không đẩy nó lên làm giải pháp cực

đoan, coi “thiên hạ đại loạn” mới là tốt.

Người phê pháp quan điểm chia rẽ, không biết hòa thuận, nhân

nhượng lẫn nhau. Phương pháp đoàn kết thống nhất trong Đảng của

Hồ Chí Minh là lấy cái chung, cái tương đồng để khắc phục cái riêng,

7

cái dị biệt, lấy nhân ái, khoan dung để cảm hóa, lấy nhân nhượng,

thỏa hiệp lẫn nhau để giải quyết những bất đồng. Biết biến việc lớn

thành việc nhỏ, biến việc nhỏ thành không.

Như vậy, trong mâu thuẫn nội bộ Đảng, có mặt thuận và

nghịch, bên cạnh mâu thuẫn có mặt thống nhất, phải biết lấy thuận để

chế nghịch, lấy cái chung, cái đồng thuận để khắc phục cái riêng, cái

dị biệt. Đó là tư duy biện chứng của Hồ Chí Minh trong xử lý đoàn

kết thống nhất và đấu tranh trong nội bộ Đảng.

1.1.2. Cơ sở thực tiễn

Một là, thất bại của các phong trào yêu nước cuối thế kỷ XIX

đầu thế kỷ XX đòi hỏi phải đoàn kết

Giữa thế kỷ XIX (tháng 9/1858) đế quốc Pháp xâm lược nước

ta. Chúng tiến hành khai thác thuộc địa thực hiện chính sách “chia để

trị”, chia nước ta thành 3 kỳ, thực hiện âm mưu chia rẽ đoàn kết dân

tộc để thẳng tay đàn áp. Các phong trào yêu nước mặc dù diễn ra vô

cùng anh dũng, kiên cường bất khuất nhưng kết quả đều thất bại.

Tháng 7/1920 Nguyễn Ái Quốc đã tìm ra con đường giải

phóng cho dân tộc mình đó con đường cách mạng vô sản. Từ đây,

phong trào yêu nước phát triển sôi nổi mạnh mẽ, đặc biệt phong trào

công nhân chuyển biến về chất, đấu tranh từ tự phát lên tự giác, với ý

thức giai cấp sâu sắc và vững chắc hơn.

Các tổ chức “Thanh niên” và “Tân Việt” tan rã và 3 tổ chức

cộng sản tiền thân của Đảng lần lượt ra đời. Đến cuối năm 1929, ở

Việt Nam cùng một lúc 3 tổ chức cộng sản hoạt động nảy sinh những

mâu thuẫn, tranh giành quần chúng, tranh giành ảnh hưởng, thậm chí

còn chia rẽ, bài xích, công kích lẫn nhau, tình hình kéo dài càng bất

lợi cho cách mạng. Nguyễn Ái Quốc đã chủ trì hội nghị hợp các tổ

chức cộng sản, Đảng ra đời lấy tiên là Đảng Cộng sản Việt Nam.

8

Hai là, thực tiễn cách mạng thế giới yêu cầu có sự đoàn kết

quốc tế

Quá trình đi tìm đường cứu nước, Hồ Chí Minh đã khảo sát

các cuộc cách mạng trên thế giới từ các nước tư bản đến các nước

thuộc địa và rút ra những bài học quan trọng trong xây dựng Đảng

Cộng sản Việt Nam và đặc biệt là vấn đề đoàn kết thống nhất trong

Đảng - một trong những nhân tố quyết định thành bại của cách mạng.

1.2. NỘI DUNG TƢ TƢỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐOÀN KẾT

THỐNG NHẤT TRONG ĐẢNG

1.2.1. Vị trí, vai trò của đoàn kết thống nhất trong Đảng

Đoàn kết thống nhất trong Đảng cũng là cội nguồn sức mạnh

quyết định thành công của cách mạng.

Dưới ngọn cờ của chủ nghĩa Mác – Lênin, Đảng ta đã đoàn kết

chặt chẽ, lãnh đạo nhân dân giành những thắng lợi mới trong công

cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và thực hiện thống nhất

nước nhà.

1.2.2. Đoàn kết thống nhất trong Đảng là đặc trƣng cơ bản

của Đảng Cộng sản

Đảng Cộng sản Việt Nam thực sự là đảng cầm quyền đòi hỏi

những người cộng sản không bao giờ quên lý tưởng, phải đoàn kết

thống nhất nội bộ là điều kiện, sức mạnh cũng là một nhu cầu tất yếu

khách quan đối với chính đảng cách mạng của giai cấp công nhân

theo học thuyết của Mác – Lênin về Đảng kiểu mới.

1.2.3. Đoàn kết trong Đảng phải xây dựng trên cơ sở thống

nhất mục tiêu, lý tƣởng

Thứ nhất, lấy chủ nghĩa Mác – Lênin làm nền tảng tư tưởng

Chủ nghĩa Mác – Lênin xuất hiện đã trở thành một vũ khí sắc

bén của giai cấp công nhân và nhân dân lao động bị áp bức trên toàn

thế giới.

9

Người khẳng định: “Một đảng cách mạng, chân chính, vững

mạnh thì phải có chủ nghĩa làm cốt, trong Đảng ai cũng phải hiểu, ai

cũng phải theo chủ nghĩa ấy. Đảng mà không có chủ nghĩa cũng như

người không có trí khôn, tàu không có kim chỉ nam”.

Thứ hai, đoàn kết thống nhất thực hiện Cương lĩnh, Nghị quyết

của Đảng

1.2.4. Đoàn kết thống nhất gắn liền với đấu tranh với

những biểu hiện tiêu cực, sai trái trong Đảng

Hồ Chí Minh coi chủ nghĩa cá nhân là “bệnh mẹ” đẻ ra hoàng

loạt bệnh khác. Và “do chủ nghĩa cá nhân mà mất đoàn kết, thiếu tính

tổ chức, tính kỷ luật, kém tinh thần trách nhiệm, không chấp hành

đúng đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước, làm hại đến lợi

ích của cách mạng, của nhân dân”.

Chủ tịch Hồ Chí Minh nhắc nhở: “Đoàn kết trong Đảng bằng

sự tranh đấu nội bộ. Nâng cao kỷ luật và uy tín của Đảng”.

1.2.5. Đoàn kết thống nhất trong Đảng trên nguyên tắc xây

dựng Đảng kiểu mới của V.I.Lênin

Thứ nhất, thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ:

Thứ hai, tự phê bình và phê bình

Thứ ba, kỷ luật nghiêm minh và tự giác

1.2.6. Đoàn kết thống nhất trong Đảng phải xuất phát từ

nhiệm vụ cách mạng, tình thƣơng yêu đồng chí

Tình thương và lòng nhân ái là sự thống nhất giữa lý trí, tình

cảm và tinh thần. Không có lý trí thì không thể xây dựng được một

Đảng cách mạng chân chính; Nhưng không có tình cảm cách mạng,

tình đồng chí, tình thương yêu giữa con người với nhau, thì đoàn kết

trong Đảng chỉ là hình thức.

Hồ Chí Minh nhấn mạnh việc kết hợp dân chủ, “tình yêu

10

thương đồng chí lẫn nhau” sẽ tạo ra không khí cởi mở, tin cậy, khơi

dậy mọi tiềm năng sáng tạo để xây dựng khối đoàn kết thống nhất

trong Đảng.

TIỂU KẾT CHƢƠNG 1

Có thể nói, những quan điểm, luận điểm của Hồ Chí Minh về

đoàn kết thống nhất trong Đảng để xây dựng Đảng ta ngày càng trong

sạch, vững mạnh, xứng đáng là Đảng duy nhất cầm quyền ở Việt

Nam đã đóng góp quan trọng vào hệ thống lý luận xây dựng Đảng

Cộng sản cầm quyền.

CHƢƠNG 2

THỰC TRẠNG VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA ĐOÀN KẾT

THỐNG NHẤT TRONG ĐẢNG HIỆN NAY

2.1. NHỮNG NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN ĐOÀN KẾT

THỐNG NHẤT TRONG ĐẢNG

2.1.1. Nhân tố khách quan

Một là, cuộc khủng hoảng của chủ nghĩa xã hội trên thế giới

sau sự sụp đổ của Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu

ảnh hưởng đến đoàn kết, thống nhất trong Đảng ở nước ta.

Tình trạng khủng hoảng chính trị về chủ nghĩa xã hội cùng với

những khó khăn của kinh tế, những bất ổn về chính trị đã tác động

sâu sắc mạnh mẽ đến đội ngũ đảng viên là một nhân tố khách quan

gây ảnh hưởng đến sự đoàn kết thống nhất trong Đảng, cho đến nay,

sau mấy chục năm vẫn còn dai dẳng, chưa hẳn bình yên.

Hai là, nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở

nước ta và quá trình toàn cầu hóa ảnh hưởng đến đoàn kết, thống

nhất trong Đảng ở nước ta hiện nay.

Với vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản xây dựng nền kinh tế

thị trường và toàn cầu hóa, bộ phận đảng viên chưa nắm bắt kịp để

11

hiểu rõ và hành động trước những vấn đề nảy sinh đã tác động đến

vấn đề xây dựng đoàn kết thống nhất trong tư duy và hành động

trong Đảng.

Những biểu hiện lợi ích nhóm, biểu hiện của chủ nghĩa tư bản

thân hữu đang diễn ra trong nền kinh tế.

Việc khống chế dư luận và phong tỏa thông tin là một việc làm

khó khăn đổi với một xã hội toàn cầu hóa, thông tin hóa đến mức

cao. Trong bối cảnh như thế, ý thức hệ, quan điểm khác nhau phải

chung sống hòa bình và ảnh hưởng lẫn nhau, đấu tranh với nhau.

Tiến trình hội nhập toàn cầu hóa, các giá trị đạo đức văn hóa

truyền thống dễ bị xói mòn, sự lan tỏa những tư tưởng và hành động

mang tính độc hại, văn hóa phẩm đồi trụy.

Ba là, âm mưu “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch

ảnh hưởng đến đoàn kết, thống nhất trong Đảng ở nước ta hiện nay

Các thế lực thù địch âm mưu sử dụng mọi thủ đoạn kinh tế,

chính trị, tư tưởng, văn hoá, đối ngoại, an ninh… để phá hoại, làm

suy yếu từ bên trong các nước xã hội chủ nghĩa; kích động các mâu

thuẫn trong xã hội, trong nội bộ Đảng.

2.1.2. Nhân tố chủ quan

Tình trạng suy thoái đạo đức, lối sống ở một bộ phận cán bộ,

đảng viên, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ với những

biểu hiện:

Một là, phai nhạt niềm tin, phai nhạt lý tưởng, thiếu tin tưởng

vào chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, sự lãnh đạo của

Đảng, quản lý của Nhà nước.

Hai là, xa rời nguyên tắc và mục tiêu của chủ nghĩa xã hội, du

nhập tư tưởng phi Mácxít. Phản bác, phủ nhận nền dân chủ xã hội

chủ nghĩa.

12

Ba là, thoái hóa biến chất về chính trị, từ bỏ chủ nghĩa Mác –

Lênin, lý tưởng xã hội chủ nghĩa.

Bốn là, tiến tới những hành động chống đối Đảng và chế độ ta.

2.2. THỰC TRẠNG ĐOÀN KẾT THỐNG NHẤT TRONG

ĐẢNG HIỆN NAY

2.2.1. Thành tựu và nguyên nhân

- Những thành tựu:

Một là, đoàn kết thống nhất về mặt tư tưởng lý luận

Hai là, đoàn kết thống nhất về mục tiêu

Ba là, đoàn kết thống nhất về nguyên tắc xây dựng Đảng

Trong điều kiện Đảng cầm quyền để hạn chế sai lầm, Đảng cần

không ngừng phát huy dân chủ trong sinh hoạt và công tác, đảm bảo

sự lãnh đạo của tập thể, đi đúng hướng đường lối của quần chúng,

giữ vững nguyên tắc tập trung dân chủ, chống chuyên quyền, độc

đoán, kéo bè, kéo cánh ảnh hưởng đến đoàn kết thống nhất trong

Đảng.

- Nguyên nhân:

Một là, nhận thức được vai trò của đoàn kết thống nhất trong

Đảng đối với sự nghiệp cách mạng

Hai là, vai trò lãnh đạo của Đảng xây dựng đoàn kết thống

nhất trong Đảng

Ba là, phát huy vai trò cán bộ, đảng viên xây dựng đoàn kết

thống nhất trong Đảng

2.2.2. Hạn chế và nguyên nhân

Những hạn chế:

Một là, tình hình mâu thuẫn, mất đoàn kết nội bộ không chỉ ở

13

cấp cơ sở mà ở cả một số cơ quan Trung ương, tập đoàn kinh tế, tổng

công ty biểu hiện cụ thể: Mất đoàn kết giữa bí thư cấp ủy và cán bộ

chính quyền, giữa đảng viên thường và đảng viên có chức quyền,

giữa số ít nhân dân với tổ chức Đảng…

Hai là, một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên phai nhạt lý

tưởng cách mạng, hoài nghi về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ

Chí Minh, về đường lối cách mạng của Đảng

Ba là, nhiều tổ chức đảng, đảng viên còn hạn chế trong đấu

tranh, ngăn chặn "tự diễn biến", "tự chuyển hóa", âm mưu “diễn biến

hòa bình” của các thế lực thù địch

Nguyên nhân hạn chế:

Một là, công tác nghiên cứu lý luận, giáo dục tư tưởng chưa đi

sâu vào cán bộ, đảng viên.

Hai là, chủ nghĩa cá nhân – nguyên nhân cơ bản, nguy hiểm

nhất gây mất đoàn kết trong Đảng

Ba là, công tác tổ chức cán bộ, kiểm tra, giám sát trong Đảng

một số nơi, một số chổ chưa chặt chẽ

2.3. NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA

2.3.1. Quá trình toàn cầu hóa và kinh tế thị trƣờng đòi hỏi

sự đoàn kết thống nhất trong Đảng để đảm bảo vai trò lãnh đạo

của Đảng

Ngoài những cơ hội, toàn cầu hoá tạo ra cho Việt Nam những

thách thức to lớn nguy cơ tụt hậu về kinh tế, nạn thất nghiệp và thiếu

việc làm, sự phân hoá giàu nghèo, tệ nạn xã hội và tội phạm có xu

hướng tăng, sự lo ngại về mất bản sắc, sự đồng hoá văn hoá và sự

huỷ hoại văn hoá dân tộc. Những vấn đề nảy sinh những cạnh tranh,

chạy theo lợi ích trước mắt, làm giàu bằng mọi giá, vun vén cho bản

thân, gia đình, dòng họ… Tranh giành danh vọng, lợi ích, bổng lộc

14

mà không ít người dùng mọi thủ đoạn loại trừ nhau, tranh giành

quyền lợi kinh tế.

Là điều kiện phát sinh ra những hành vi tham nhũng, gây mất

đoàn kết thống nhất trong Đảng. Toàn cầu hóa, hội nhập kinh tế quốc

tế, cách mạng khoa học – công nghệ và kinh tế tri thức tiếp tục đẩy

mạnh phát triển. Khu vực châu Á Thái Bình Dương trong đó có các

nước ASEAN đã trở thành cộng đồng, trung tâm phát triển năng động

nhưng cũng là khu vực cạnh tranh, ẩn chứa nhiều nhân tố bất ổn.

2.3.2. Vấn đề “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ

Suy thoái về đạo đức, lối sống của một bộ phận cán bộ, đảng

viên thể hiện như những bức tranh trái chiều trong cuộc sống. Tình

trạng phân hóa giàu nghèo ngày càng gia tăng, cùng với sự phân tầng

trong xã hội gây những bức xúc trong quan hệ giữa các cơ quan, đoàn

thể nhà nước với nhân dân, giữa một bộ phận cán bộ, đảng viên

(trong đó có cán bộ, đảng viên có chức, có quyền) với người dân. Từ

đó, gây nên những bất bình giữa nhân dân với một bộ phận cán bộ,

đảng viên và chính quyền địa phương, làm xói mòn lòng tin giữa dân

với Đảng, gây mất đoàn kết thống nhất trong nội bộ Đảng.

2.3.3. Về vấn đề mất dân chủ vẫn diễn ra một số nơi trong

nội bộ Đảng

Dân chủ trong Đảng chưa được thực hiện đầy đủ, vẫn còn tình

trạng dân chủ hình thức. Tình trạng thiếu dân chủ trong Đảng thường

đi đôi với việc lãnh đạo, quản lý độc đoán, chuyên quyền, thậm chí

gia trưởng. Ngược lại, có tình trạng dân chủ không đi đôi với kỷ luật,

kỷ cương, nói không đi đôi với làm, nói nhiều làm ít; chấp hành nghị

quyết của Đảng, pháp luật của Nhà nước không nghiêm. Còn nhiều vi

phạm trong việc thực hiện chế độ tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách.

Chế độ trách nhiệm của người đứng đầu và tổ chức đảng, chính

quyền quy định chưa rõ ràng, thực hiện chưa nghiêm dẫn đến tình

15

trạng “tranh công đổ lỗi” - thành tích thì cá nhân nhận về mình,

khuyết điểm thì đổ cho tập thể.

TIỂU KẾT CHƢƠNG 2

Trong nhiều chặng đường lịch sử cách mạng của Đảng, vấn đề

đoàn kết thống nhất đều được nghiêm túc đặt ra, xem xét và đánh giá

một cách toàn diện và sâu sắc. Những thành tựu toàn Đảng, toàn dân

đạt được qua gần 30 năm thực hiện công cuộc đổi mới toàn diện đất

nước chính là kết quả của sự đoàn kết thống nhất của toàn Đảng, toàn

dân, toàn quân ta, minh chứng để khẳng định sự trưởng thành và

vững mạnh của Đảng.

CHƢƠNG 3

VẬN DỤNG TƢ TƢỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐOÀN KẾT

THỐNG NHẤT TRONG ĐẢNG VÀO XÂY DỰNG ĐẢNG

HIỆN NAY

3.1. NGUYÊN TẮC VẬN DỤNG TƢ TƢỞNG HỒ CHÍ MINH

VỀ ĐOÀN KẾT THỐNG NHẤT TRONG ĐẢNG VÀO XÂY

DỰNG ĐẢNG HIỆN NAY

3.1.1. Quan điểm lý luận gắn liền với thực tiễn trong xây

dựng Đảng

Đánh giá đúng những nhân tố ảnh hưởng, thực trạng, thành

tựu, hạn chế, và những vấn đề đặt ra đối với xây dựng đoàn kết thống

nhất trong Đảng hiện nay… để tìm ra những nguyên nhân của thành

tựu và hạn chế, từ đó đề ra giải pháp phù hợp.

Căn cứ vào điều kiện, tình hình thực tiễn cách mạng Việt Nam

để đưa ra những phương hướng, giải pháp khoa học, phù hợp mang

lại hiệu quả.

16

3.1.2. Quan điểm lịch sử cụ thể trong xây dựng Đảng

Hồ Chí Minh nói và viết về vấn đề đoàn kết thống nhất trong

Đảng vào thời điểm nào? mục đích gì? để vận dụng, phát triển quan

điểm một cách hiệu quả.

Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về đoàn kết thống nhất trong

Đảng vào xây dựng Đảng phải được đặt trong điều kiện, hoàn cảnh

hiện nay là Đảng xây dựng và trưởng thành, đổi mới và hội nhập,

thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội.

3.1.3. Quan điểm toàn diện và hệ thống trong xây dựng

Đảng

Cần có cái nhìn tổng thể về xây dựng đoàn kết, thống nhất

trong Đảng, để giải quyết những gì trước, bắt đầu từ đâu, lộ trình thế

nào, xây dựng bộ tiêu chí đánh giá chất lượng tổ chức Đảng và cán

bộ, đảng viên thực hiện đoàn kết, thống nhất.

Giải pháp xây dựng đoàn kết thống nhất trong Đảng phải tiến

hành đồng bộ với xây dựng Đảng, trong điều kiện kinh tế - xã hội –

văn hóa – đối ngoại của nước ta hiện nay.

3.1.4. Quan điểm kế thừa trong xây dựng Đảng

Vận dụng tinh thần và phương pháp của Hồ Chí Minh về đoàn

kết thống nhất trong Đảng định ra những phương hướng, giải pháp

xây dựng Đảng ta trong sạch, vững mạnh, là đạo đức, là văn minh.

3.2. PHƢƠNG HƢỚNG VẬN DỤNG TƢ TƢỞNG HỒ

CHÍ MINH VỀ ĐOÀN KẾT THỐNG NHẤT TRONG ĐẢNG

VÀO XÂY DỰNG ĐẢNG HIỆN NAY

3.2.1. Nhận thức sâu sắc những nguy cơ gây mất đoàn kết

trong Đảng, đề ra giải pháp tăng cƣờng xây dựng đoàn kết thống

nhất trong Đảng

Bám sát thực tiễn cách mạng trong nước và tình hình thế giới

hiện nay, nhận thức sâu sắc về nguy cơ, nhận diện đúng những biểu

17

hiện và nguyên nhân mất đoàn kết trong Đảng và đề ra các phương

hướng và giải pháp phù hợp, khoa học để tăng cường xây dựng đoàn

kết thống nhất trong Đảng.

Trên quan điểm quan điểm nhìn thẳng vào sự thật, nói rõ sự

thật, đánh giá đúng sự thật. Kết hợp giữa xây đi đôi với chống là

nhiệm vụ cấp bách, cần thiết và lâu dài của toàn Đảng, toàn dân và

toàn quân ta.

3.2.2. Tăng cƣờng sự lãnh đạo và đoàn kết, thống nhất

trong Đảng từ cấp cơ sở cho đến Trung ƣơng Đảng

Cán bộ lãnh đạo, nhất là người đứng đầu cấp ủy phải tôn trọng

lắng nghe ý kiến của đảng viên, cấp dưới; lắng nghe ý kiến khác nhau

trước khi quyết định; thực hiện dân chủ tập thể trong công tác cán bộ.

Đổi mới phong cách lề lối làm việc của các cơ quan lãnh đạo

từ Trung ương đến cơ sở thực hiện chế độ tập thể lãnh đạo, cá nhân

phục trách, phát huy tính chủ động, sáng tạo.

Các cấp ủy, tổ chức đảng cần tích cực đổi mới phương thức

quán triệt chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của

Nhà nước đến từng đảng viên nhân thức rõ tình hình, nhiệm vụ đoàn

kết thống nhất đưa Nghị quyết Đảng vào cuộc sống.

Động viên, tổ chức và tạo điều kiện thuận lợi để nhân dân

thường xuyên tham gia vào đóng góp ý kiến xây dựng các chủ

trương, chính sách của Đảng tạo sự thống nhất tư tưởng đến hành

động trong Đảng.

3.2.3. Giữ vững kỷ luật, kỷ cƣơng trong Đảng để tăng

cƣờng công tác đấu tranh chống mọi biểu hiện suy thoái đạo đức,

lối sống trong cán bộ, đảng viên

Tăng cường giáo dục, nâng cao nhận thức vai trò của cán bộ, đảng

viên ý thức tổ chức, kỷ luật, giữ gìn kỷ luật, kỷ cương trong Đảng.

18

Tiếp tục củng cố và hoàn thiện bộ máy tổ chức, đội ngũ cán bộ

kiểm tra giữ gìn kỷ luật, kỷ cương Đảng tăng cường đấu tranh chống

suy thoái đạo đức lối sống của cán bộ, đảng.

Xây dựng và hoàn thiện cơ chế hoạt động của ủy ban kiểm tra

Đảng, phối hợp với các ban ngành, đoàn thể.

Kỷ luật, kỷ cương Đảng phải công minh phải khách quan, vô

tư, tiến hành thường xuyên liên tục.

Tập trung lãnh đạo phong trào quần chúng rộng rãi, sự tham

gia của nhân dân.

3.3. GIẢI PHÁP VẬN DỤNG TƢ TƢỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ

ĐOÀN KẾT THỐNG NHẤT TRONG ĐẢNG VÀO XÂY DỰNG

ĐẢNG HIỆN NAY

3.3.1. Giáo dục cán bộ, đảng viên về vai trò, tầm quan

trọng của đoàn kết thống nhất trong công tác xây dựng Đảng

Đảng ta luôn coi trọng chỉnh đốn Đảng, không ngừng nâng cao

năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của mình. Sự nghiệp đổi mới đất

nước đã thu được kết quả rất quan trọng, khẳng định sự trưởng thành

vững mạnh của Đảng về mọi mặt.

Tình hình quốc tế hiện nay có nhiều biến động phức tạp, các

thế lực thù địch thực hiện “diễn biến hoà bình”, đặt ra cho chúng ta

nhiều vấn đề cần giải quyết, đặc biệt là phải tăng cường xây dựng sự

đoàn kết, thống nhất trong Đảng.

3.3.2. Đẩy mạnh giáo dục sâu rộng Chủ nghĩa Mác–Lênin

và Tƣ tƣởng Hồ Chí Minh, Nghị quyết của Đảng

Mỗi cán bộ, đảng viên nhất là lực lượng trực tiếp làm công tác

tư tưởng, lý luận phải ra sức học tập, không ngừng nâng cao trình độ