Tóm tắt Luận văn Nghiên cứu và ứng dụng mạng nơ-ron nhân tạo vào bài toán ước lượng nỗ lực phát triển phần mềm theo mô hình Agile
1
MỞ Đ U
1. Lý do chọn đề tài
Phần mềm hiện nay được sử dụng rộng rãi trong đời sống,
công việc, nhiều lĩnh vực khoa học, kinh tế và xã hội. Vì vậy, việc
đảm bảo rằng phần mềm làm ra mang lại hiệu quả kinh tế cũng như
kịp thời đáp ứng được những yêu cầu đặt ra là cần thiết.
Trên thực tế có quá nhiều dự án phần mềm thất bại. Mặc dù
có rất nhiều lý do, một trong những lý do quan trọng nhất là ước
lượng nỗ lực, chi phí không chính xác. Các lý do chính làm cho dự án
chệch ra khỏi tầm kiểm soát là mục tiêu không rõ ràng, ước lượng nỗ
lực không chính xác, lập kế hoạch tồi, công nghệ mới, phương pháp
quản lý dự án không phù hợp, và không đủ nhân sự. Ít nhất ba trong
sáu lý do này rõ ràng liên quan đến quản lý dự án. Hai lý do còn lại -
không đủ nhân sự và công nghệ mới - có thể được coi như những rủi
ro mà để quản lý chúng cũng là một phần của quản lý dự án. Trong
đó việc chọn phương pháp quản lý dự án và ước lượng nỗ lực phát
triển phần mềm đóng vai trò nòng cốt trong việc thành bại của một
dự án.
Agile là phương thức phát triển phần mềm linh hoạt (Agile
Software Development) trong vòng đời phát triển phần mềm và đã
trở nên phổ biến trong ngành phát triển phần mềm hiện nay. Agile
bao gồm một nhóm các phương pháp phát triển phần mềm dựa trên
sự phát triển xoay vòng và tăng dần. Các yêu cầu và các giải pháp
phát triển thông qua sự hợp tác giữa tự tổ chức, các nhóm. Nó thúc
đẩy kế hoạch, phát triển tăng dần, bàn giao hợp lý và khuyến khích
phản ứng nhanh, linh hoạt để thích nghi với thay đổi.
2
Nhiều người cho rằng ước tính hay lập kế hoạch là những kĩ năng
khó khăn nhất trong thực tiễn làm dự án phần mềm.
Dựa trên cơ sở của một số thuật toán lấy cảm hứng từ tự nhiên và
bài toán ước lượng nỗ lực phát triển phần mềm trong mô hình Agile,
tôi đề xuất chọn đề tài luận văn cao học:
“Nghiên cứu và ứng dụng mạng Nơ-ron nhân tạo vào bài toán
ước lượng nỗ lực phát triển phần mềm theo mô hình Agile”
2. Mục đích và ý nghĩa đề tài
a. Mục đích
Xây dựng ứng dụng hỗ trợ ước lượng thời gian, nỗ lực phát
triển của dự án phần mềm theo mô hình Agile
Giảm thiểu được thời gian, chi phí cho quá trình ước lượng
nỗ lực phát triển phần mềm
Dựa trên mức dự toán của phần mềm ước lượng, sẽ đưa ra kế
hoạch chi tiêu hợp lý về mặt nhân sự, cơ sở vật chất, phần
mềm công nghệ, đồng thời sẽ ước tính phải hội tụ bao nhiêu
chuyên gia lập trình và đầu tư cho một dự án nhiều tiềm
năng. Vì vậy, một phần mềm với các công cụ ước lượng
thông minh và chuyên sâu sẽ cần thiết cho kế hoạch dự toán
chi phí của bất kỳ dự án nào
b. Ý nghĩa khoa học
Nắm vững và vận dụng tốt mô hình phát triển Agile trong
việc quản lý dự án phần mềm.
Nắm vững các thành phần và phương pháp ước lượng nỗ lực
trong việc quản lý dự án phần mềm.
Nắm vững và ứng dụng tốt mạng Nơ-ron nhân tạo, thuật toán
Artificial Bee Colony (ABC)...
3
Kết quả của quá trình nghiên cứu có thể làm tài liệu tham
khảo cho việc ước lượng nỗ lực trong các dự án phát triển
phần mềm theo mô hình Agile.
c. Ý nghĩa thực tiễn
Xây dựng thành công ứng dụng ước lượng nỗ lực phát triển
phần mềm theo mô hình Agile, mang lại những ý nghĩa to lớn
trong việc quản lý các dự án phần mềm thực tế :
Dự toán chi phí hợp lý trong việc sử dụng nhân sự, tài
nguyên của dự án phần mềm.
Sự chính xác cao: Sự chính xác ở đây được đánh giá trên
phương diện ước tính chi phí và các nguồn lực trong dự
án.
Đảm bảo tiến độ dự án theo kế hoạch ban đầu.
Kiểm soát dự án tốt hơn: Ước lượng phần mềm mang
đến một cái nhìn tổng quan về tiến độ, chi phí và khả
năng thực thi của dự án. Dựa trên đó, sẽ dễ dàng phát
hiện những sự cố và rủi ro tiềm tàng, đồng thời, đưa ra
những điều chỉnh phù hợp nhất.
Sự chuyên nghiệp: Bên cạnh việc ước lượng thời gian,
chi phí với sự chính xác cao dẫn tới sự thành công hay
thất bại của một dự án thì ước lượng nỗ lực phần mềm
còn là công cụ thể hiện sự chuyên nghiệp công ty.
3. Mục tiêu và nhiệm vụ
a. Mục tiêu
Mục tiêu chính của đề tài là ước lượng nỗ lực phát triển của một
dự án phần mềm. Để thoả mãn mục tiêu này thì cần đạt được những
mục tiêu cụ thể sau:
Nắm vững mô hình phát triển phần mềm Agile.
4
Nắm vững kiến thức về ước lượng nỗ lực phát triển phần
mềm.
Nắm vững kiến thức về mạng Nơ-ron nhân tạo, các thuật
toán tối ưu ABC, Levenberg–Marquardt.
Áp dụng thành công mạng Nơ-ron nhân tạo vào ước lượng
nỗ lực phát triển phần mềm trên mô hình Agile
b. Nhiệm vụ
Để đạt được những mục tiêu trên thì nhiệm vụ đặt ra của đề tài
là:
Nghiên cứu mô hình phát triển phần mềm linh hoạt Agile.
Nghiên cứu mạng Nơ-ron nhân tạo, tình hình thực tế trong
việc áp dụng vào bài toán ước lượng nỗ lực.
Nghiên cứu các thuật toán ABC, Levenberg–Marquardt, ứng
dụng vào việc cải thiện tính hiệu quả của Artificial Neural
Network (ANN)
Phát biểu, phân tích và cài đặt các thuật toán cho bài toán
ước lượng nỗ lực.
Đánh giá kết quả theo yêu cầu của đề tài.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Trong khuôn khổ của luận văn thuộc loại nghiên cứu và ứng
dụng, tôi chỉ giới hạn nghiên cứu các vấn đề sau:
Giới thiệu mô hình phát triển phần mềm Agile.
Tìm hiểu ước lượng nỗ lực trong phát triển phần mềm nói
chung và theo qui trình Agile nói riêng.
Mạng Nơ-ron nhân tạo, thuật toán ABC, Levenberg–
Marquardt.
Xậy dựng chương trình ước lượng nỗ lực trên môi trường
Windows với ngôn ngữ C#.
5
5. hương pháp nghiên cứu
a. Phương pháp lý thuyết
Tiến hành thu thập và nghiên cứu các tài liệu có liên quan đến đề
tài.
Tìm hiểu nghiên cứu mô hình phát triển phần mềm linh hoạt
Agile
Nghiên cứu lý thuyết ước lượng nỗ lực phát triển phần mềm
nói chung và kỹ thuật ước lượng nỗ lực trong mô hình Agile
nói riêng.
Nghiên cứu mạng Nơ-ron nhân tạo và việc ứng dụng nó vào
bài toán ước lượng nỗ lực phát triển phần mềm.
Nghiên cứu các giải pháp xây dựng chương trình bằng ngôn ngữ
lập trình C để ước lượng nỗ lực phát triển phần mềm dựa trên các cơ
sở lý thuyết đã tìm hiểu.
b. Phương pháp thực nghiệm
Nghiên cứu đề xuất giải pháp tối ưu việc ước lượng nỗ lực
phát triển phần mềm sử dụng mạng Nơ-ron nhân tạo.
Cài đặt giải pháp thử nghiệm, so sánh và đánh giá kết quả.
6. hương tiện, công cụ triển khai
Hệ điều hành Windows.
Môi trường phát triển phần mềm Microsoft Visual Studio.
Thư viện aforge.net, accord.net...
6
C Ư NG 1: C SỞ LÝ THUYẾT
1.1 Mô hình phát triển phần mềm Agile
1.1.1 Agile là gì?
Phương thức phát triển phần mềm Agile là một tập hợp các
phương thức phát triển lặp và tăng dần trong đó các yêu cầu và giải
pháp được phát triển thông qua sự liên kết cộng tác giữa các nhóm tự
quản và liên chức năng.
1.1.2 Các tuyên ngôn của Agile
“Cá nhân và sự tương hỗ quan trọng hơn quy trình và công
cụ”
“Sản phẩm xài được quan trọng hơn tài liệu về sản phẩm”
“Cộng tác với khách hàng quan trọng hơn đàm phán hợp
đồng”
“Phản hồi với sự thay đổi quan trọng hơn bám theo kế
hoạch”
1.1.3 Các nguyên tắc của Agile
Thỏa mãn yêu cầu của khách hàng thông qua việc giao sản
phẩm sớm và liên tục
Chào đón việc thay đổi yêu cầu, thậm chí là những thay đổi
yêu cầu muộn
Giao phần mềm chạy được cho khách hàng một cách thường
xuyên (giao hàng tuần hơn là hàng tháng)
Nhà kinh doanh và kỹ sư lập trình phải làm việc cùng
nhau hàng ngày trong suốt dự án
Các dự án được xây dựng xung quanh những cá nhân có
động lực. Cung cấp cho họ môi trường và sự hỗ trợ cần thiết,
và tin tưởng họ để hoàn thành công việc
7
Trao đổi trực tiếp mặt đối mặt là phương pháp hiệu quả nhất
để truyền đạt thông tin
Phần mềm chạy được là thước đo chính của tiến độ
Phát triển bền vững và duy trì được nhịp độ phát triển liên
tục
Liên tục quan tâm đến kĩ thuật và thiết kế để cải tiến sự linh
hoạt
Sự đơn giản là cần thiết – nghệ thuật tối đa hóa lượng công
việc chưa hoàn thành
Nhóm tự tổ chức
Thích ứng thường xuyên với sự thay đổi
1.1.4 Các đặc trưng của Agile
Tính lặp (Iterative)
Tính tăng trưởng (Incremental) và tiến hóa Evolutionary)
Tính thích ứng hay thích nghi – adaptive)
Nhóm tự tổ chức và liên chức năng
Quản lý tiến trình thực nghiệm (Empirical Process Control)
Giao tiếp trực diện (face-to-face communication)
Phát triển dựa trên giá trị value-based development)
1.2 Ước lượng nỗ lực phát triển phần mềm
1.2.1 Khái niệm
Ước lượng dự án hiện là một vấn đề khó khăn trong thực tế
sản xuất phần mềm. Không ước lượng được thì dự án rất dễ vỡ kế
hoạch về thời gian và tài chính. Thực tế không dự án nào có thể ước
lượng chính xác, ước lượng cần được thực hiện nhiều vòng. Mức ước
lượng có nhiều sai sót trong các giai đoạn khác nhau. Ước lượng chỉ
có thể chính xác nếu phân rã được vấn đề lớn thành các vấn đề nhỏ
hơn, đó là kỹ thuật chia để trị (divide and conquer)
8
1.2.2 Ước lượng nỗ lực là gì? Vì sao phải ước lượng?
Cũng giống như bất cứ một dự án nào khác, dự án phần mềm
cũng cần phải ước lượng các đại lượng trên với mục đích :
Dự toán chi phí hợp lý
Sự chính xác cao
Đảm bảo tiến độ
Kiểm soát dự án tốt hơn
Thể hiện được sự chuyên nghiệp
1.2.3 Ước lượng nỗ lực trong các mô hình
Ước lượng chuyên gia: các chuyên gia đã có kinh nghiệm
triển khai dự án phần mềm, có thể trả lời ngay các ước lượng
tuy rằng không phải lúc nào độ chính xác cũng đáng tin cậy
Ước lượng bằng kinh nghiệm quá khứ. Phải có số liệu quá
khứ, phải hiểu được tình hình hiện tại
Ước lượng bằng các mô hình ước lượng thực nghiệm. Phải
có các tham số về dự án
Một số phương pháp ước lượng nỗ lực của phát triển phần mềm
Phương pháp tương đồng
Phương pháp Wide-band Delphi
Mô hình COCOMO
1.3 Mạng Nơ-ron nhân tạo
1.3.1 Mô hình Nơ-ron nhân tạo cơ bản
Mạng Nơ-ron nhân tạo được cho như hình 1.1. Các Nơ-ron
được sắp xếp theo cấu trúc liên kết lớp riêng biệt. Lớp ngõ vào không
phải là Nơ-ron thực: các Nơ-ron này hoạt động đơn giản là giới thiệu
các giá trị của các biến vào. Các Nơ-ron lớp ẩn và lớp ngõ ra được
kết nối với tất cả các Nơ-ron lớp trước đó. Cũng như vậy chúng ta có
9
thể định nghĩa mạng có các kết nối một phần với một vài Nơ-ron
trong lớp trước đó, tuy nhiên trong hầu hết các ứng dụng mạng có kết
nối đầy đủ vẫn tốt hơn.
Hình 1.1: Cấu trúc mạng Nơ-ron nhân tạo
Khi mạng hoạt động, các giá trị biến ngõ vào được đặt vào
các Nơ-ron ngõ vào, và sau đó các Nơ-ron lớp ẩn và lớp ngõ ra lần
lượt được kích hoạt. Mỗi Nơ-ron tính giá trị kích hoạt của chúng
bằng cách lấy tổng các trọng số ngõ ra của các Nơ-ron lớp trước đó,
và trừ cho ngưỡng. Giá trị kích hoạt truyền qua hàm kích hoạt tạo ra
giá trị ngõ ra của Nơ-ron. Khi toàn bộ mạng đã hoạt động, các ngõ ra
của lớp ngõ ra hoạt động như ngõ ra của toàn mạng.
1.3.2 Sử dụng mạng Nơ-ron nhân tạo
Một loạt vấn đề dẫn tới việc giải quyết bằng mạng Nơ-ron được
định nghĩa bằng cách nó làm việc hoặc nó được huấn luyện. Mạng
Nơ-ron nhân tạo làm việc từ những ngõ vào khác nhau, đưa ra những
ngõ ra khác nhau. Do đó có thể sử dụng khi biết một vài thông tin và
sẽ dự đoán những thông tin chưa biết.
Điều kiện quan trọng trong việc sử dụng mạng Nơ-ron nhân tạo
là phải biết trước mối liên hệ giữa ngõ vào và ngõ ra. Mối quan hệ
này có thể kéo theo nhiều thứ nhưng nó nhất định phải tồn tại.
10
1.3.3 Thu thập dữ liệu cho mạng Nơ-ron nhân tạo
Chọn những giá trị huấn luyện có tác dụng.
Dữ liệu số và danh định có thể xử lý trực tiếp bằng mạng Nơ-
ron nhân tạo. Chuyển những loại biến khác sang một trong
các dạng này.
Cần hàng trăm hoặc hàng ngàn trường hợp mẫu huấn luyện
càng nhiều biến thì càng nhiều mẫu huấn luyện. mạng Nơ-
ron nhân tạo có khả năng nhận ra những biến hữu dụng để
huấn luyện.
1.3.4 Perceptron nhiều lớp
Ngày nay, Perceptron là cấu trúc mạng được dùng phổ biến
nhất. Mỗi Nơ-ron lấy tổng trọng số và ngưỡng của ngõ vào, qua hàm
truyền đến ngõ ra, các Nơ-ron được sắp xếp theo các lớp tới. Vì thế
mạng có thể mô phỏng các hàm phức tạp tùy theo số lớp và số Nơ-
ron mỗi lớp.
Tùy theo vấn đề mà các Nơ-ron có số ngõ vào và ngõ ra khác
nhau. Chúng ta không thể biết chính xác sẽ sử dụng bao nhiêu ngõ
vào. Tuy nhiên, chúng ta giả sử rằng số ngõ vào có thể chọn lựa dễ
dàng. Và để dễ dàng, thường ta chọn có một lớp ẩn và số Nơ-ron
trong đó bằng một nửa tổng số ngõ vào và ngõ ra.
Huấn luyện Perceptron nhiều lớp
Thuật toán backpropagation.
Học quá mức và tổng quát hóa
Chọn lựa dữ liệu
1.4 Mô hình mạng Nơ-ron nhân tạo
1.4.1 Mô hình Nơ-ron và cấu trúc mạng
1.4.1.1 Mô hình Nơ-ron
Mô hình mạng Nơ-ron tổng quát có dạng như hình 1.2:
11
Hình 1.2: Mô hình mạng Nơ-ron nhân tạo
Hai hay nhiều Nơ-ron kết hợp thành một lớp hình 1.3, và một
mạng riêng biệt có thể chứa một hay nhiều lớp Nơ-ron hình 1.4.
Hình 1.3: Lớp mạng Nơ-ron
Hình 1.4: Nhiều lớp mạng Nơ-ron
12
1.4.2 Cấu trúc dữ liệu
Cấu trúc định dạng của dữ liệu vào ảnh hưởng đến việc mô
phỏng của mạng. Có hai loại mạng static network và dynamic
network. Hai kiểu vector đầu vào cơ bản là kiểu xảy ra đồng thời
(concurrently) và kiểu xảy ra liên tục theo thời gian (sequentially).
1.4.3 Kiểu huấn luyện
Trong phần này mô tả hai kiểu huấn luyện khác nhau.
Incremental training: trọng số và ngưỡng của mạng được
cập nhập mỗi khi có dữ liệu vào mạng. Kiểu này ứng dụng
trong cả hai mạng tĩnh và động, tuy nhiên thường dùng trong
mạng động nhiều hơn, như là những bộ lọc thích ứng.
Batch training: trọng số và ngưỡng của mạng chỉ được cập
nhập sau khi tất cả dữ liệu đã vào mạng, dùng trong cả hai
mạng tĩnh và động.
1.5 Huấn luyện mạng ANN
Các giải thuật huấn luyện mạng chia làm 2 loại chính:
Loại thứ nhất sử dụng kỹ thuật thử là kỹ thuật được mở rộng
từ việc phân tích hiệu suất của thuật toán giảm dốc nhất
chuẩn. Kỹ thuật này gồm giải thuật backpropagation tốc độ
học thay đổi có hàm huấn luyện traingda và giải thuật phục
hồi mạng backpropagation với hàm huấn luyện trainrp.
Loại thứ hai sử dụng kỹ thuật tối ưu hóa số chuẩn. Loại này
có ba kỹ thuật tối ưu hóa số dùng để huấn luyện mạng Neural
Networks: conjugate gradient (traincgf, traincgb, traincgp,
trainscg), quasi _ Newton (trainbfg, trainoss) và Levenberg _
Marquardt (trainlm).
1.5.1 Giải thuật tốc độ học thay đổi (TRAINDA,TRAINDX)
1.5.2 Giải thuật phục hồi mạng backpropagation (TRAINRP)
1.5.3 Giải thuật conjugate_ gradient
13
1.5.4 Các thuật toán quasi – newton
1.5.5 Giải thuật Levenberg_Marquardt giảm bộ nhớ (TRAINLM)
1.5.6 So sánh bộ nhớ và tốc độ các giải thuật
1.6 Đánh giá mạng Nơ-ron nhân tạo
Giống như các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo nói chung, hai mục tiêu
cơ bản của việc nghiên cứu mạng Nơ-ron nhân tạo là:
Mô hình hóa bộ não: Mục đích khoa học của việc xây dựng
các mô hình mạng Nơ-ron nhân tạo là tìm hiểu thực tế não
làm việc như thế nào. Điều này có thể giúp chúng ta hiểu
được bản chất sự thông minh của con người, xây dựng các
chiến lược dạy tốt, hoặc là các hoạt động chữa trị hiệu quả
cho các bệnh nhân bị thương tổn về não.
Xây dựng hệ thống nhân tạo: Mục đích kỹ thuật của việc
xây dựng hệt thống mạng Nơ-ron nhân tạo là nhằm đem lại
hiệu quả tốt hơn đối với các ứng dụng thực tế. Điều này có
thể làm cho máy móc hoạt động tốt hơ, thay thế con người
những công việc nhàm chán và thậm chí có thể cải thiện hiệu
suất công việc.
C Ư NG 2: N Ư C Ư NG N L C PHÁT TRI N
PH N M M THEO QUI TRÌNH AGILE
2.1 Mô hình tổng quan của bài toán
Để sử dụng ANN vào bài toán ước lượng nỗ lực phát triển phần
mềm theo mô hình Agile thì cần các yếu tố sau:
Đầu vào của bài toán là một bộ bao gồm 21 dự án từ 6 công
ty phần mềm khác nhau được lấy từ công việc của Zia[6].
Đầu ra của bài toán là thời gian hoàn thành dự án. Từ đó tính
toán được chi phí phát triển dự án.
14
Trong nghiên cứu này tôi đề xuất sử dụng mạng Nơ-ron nhân tạo
để ước lượng nỗ lực phát triển phần mềm dựa trên sự kết hợp giữa
thuật toán Artificial Bee Colony (ABC)[2] và thuật toán Levenberg–
Marquardt (LM)[3] trong quá trình huấn luyện mạng Nơ-ron nhân
tạo. Đầu vào của các mô hình ANN gồm tổng số story point và vận
tốc cuối cùng của dự án và đầu ra là thời gian hoàn thành của dự án
được mô tả tổng quan theo hình 2.1
Trong công việc chính của nghiên cứu là để tăng độ chính xác
của các nỗ lực lập dự toán, ABC và LM là các thuật toán được sử
dụng để tối ưu hóa bộ trọng số ANN. Các bước để ước lượng nỗ lực
của một dự án phần mềm như sau:
Bước 1: Thu thập tổng số story point, vận tốc thực của dự án,
và các nỗ lực thực tế. Trong nghiên cứu này, các dữ liệu
được lấy từ công việc của Zia [6].
Bước 2: Chuẩn hoá các dữ liệu của các story point, vận tốc
dự án, và các giá trị nỗ lực thực tế trong khoảng [0, 1]. X là
bộ dữ liệu, x là 1 thành phần của bộ dữ liệu trên, x' là giá trị
sau khi chuẩn hoá bằng công thức (8)
(
)
–
( )
(
)
( )
max(X) và min(X) là mức tối thiểu và tối đa giá trị của bộ dữ
liệu X tương ứng.
Bước 3: Tách bộ dữ liệu thành tập dữ liệu huấn luyện và tập
dữ luyện thử nghiệm. Trong nghiên cứu này, 15 dự án đầu
tiên được sử dụng để huấn luyện và còn lại để thử nghiệm.
Bước 4: Huấn luyện mạng Nơ-ron nhân tạo: ABC và LM
được sử dụng cùng nhau để tối ưu hóa bộ trọng số ANN.
Bước 5: Kiểm tra và đánh giá việc thực hiện.
15
Sau khi trải qua bước ANN là xong, kết quả thu được được so
sánh với các loại khác của ANN cũng như đánh giá vai trò của ABC
trong việc tối ưu hóa bộ trọng số của ANN.
Hình 2.1: Mô hình tổng quan bài toán
16
2.2 Ước lượng trong mô hình Agile
2.2.1 ác đ nh nỗ lực tory point
Story Size
Độ phức tạp
2.2.2 ác đ nh vận tốc dự án(Agile Velocity)
Tối ưu hoá vận tốc Agile
Sự giảm tốc
Sự biến thiên lực lượng lao động
C Ư NG 3: NG D NG NN VÀ À T N Ư C
Ư NG N L C PHÁT TRI N PH N M M THEO MÔ
HÌNH AGILE
3.1 h n tích ài toán ước lượng nỗ lực phát triển phần mềm
theo qui trình Agile
Tại sao phải ước lượng nỗ lực phát triển phần mềm?
Ước lượng kích cỡ
Ước lượng nỗ lực
Xác định chi phí dự án.
Sự sai sót trong ước lượng.
3.2 Áp dụng NN ài toán ước lượng nỗ lực phát triển phần
mềm th o q i tr nh gil
3.2.1 Thuật toán ABC
Dựa theo hành vi tự nhiên của bầy ong thật, thuật toán ABC
cố tìm giá trị tối ưu hoặc gần như tối ưu cho những bài toán tối ưu.
Thuật toán ABC là một thuật toán lặp đi lặp lại và bao gồm 4
giai đoạn theo tuần tự là : giai đoạn khởi tạo, ong thợ, ong quan sát
17
và các giai đoạn ong trinh sát. Thuật toán kết thúc khi đã đạt đến số
lần lặp lớn nhất hoặc có lỗi xảy ra trong chương trình.
3.2.2 Huấn luyện ANN sử dụng thuật toán ABC và thuật toán
Levenberq- Marquardt
Các thuật toán ABC có một khả năng mạnh mẽ để tìm kết
quả tối ưu hoá toàn cục và thuật toán LM có một khả năng mạnh mẽ
để tìm kết quả tối ưu hoá cục bộ. Kết hợp ABC với các LM, sẽ tạo
được một thuật toán lai mới (ABC-LM)[3] được đề xuất trong nghiên
cứu này. Ý tưởng chính của thuật toán lai này là ABC được sử dụng
ở giai đoạn đầu của việc tìm kiếm tối ưu[5]. Sau đó, quá trình huấn
luyện được tiếp tục với các thuật toán LM.
Mô hình các bước hoạt động của chương trình được mô tả
như hình 3.1. Trong thuật toán kết hợp ABC-LM, giai đoạn đầu tiên
thuật toán ABC hoàn thành việc huấn luyện, sau đó thuật toán LM
bắt đầu huấn luyện với các trọng số của thuật toán ABC đã tối ưu và
thuật toán LM huấn luyện mạng.
18
Hình 3.1: Quá trình huấn luyện
3.3 Đánh giá thực nghiệm
3.3.1 Mô tả thực nghiệm
Để đánh giá hiệu suất của phương pháp đề xuất thì có các tiêu chí
sau :
Tiêu chí Mean Squared Error (MSE) được tính bằng công
thức (21)
Tải về để xem bản đầy đủ
27 trang
18620
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Tóm tắt Luận văn Nghiên cứu và ứng dụng mạng nơ-ron nhân tạo vào bài toán ước lượng nỗ lực phát triển phần mềm theo mô hình Agile", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- tom_tat_luan_van_nghien_cuu_va_ung_dung_mang_no_ron_nhan_tao.pdf
