Khóa luận Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Xí nghiệp chế biến lâm sản An Nhơn
TRƯỜNG ĐẠI HỌC QUY NHƠN
KHOA KINH TẾ & KẾ TOÁN
------ ------
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
ĐỀ TÀI:
HOÀN THIỆN KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT
VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI
XÍ NGHIỆP CHẾ BIẾN LÂM SẢN AN NHƠN
SINH VIÊN THỰC HIỆN : ĐÀO THỊ TRUYỀN
LỚP
: KẾ TOÁN – K35B
GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN : ThS. NGUYỄN THỊ KIM TUYẾN
NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN
Họ và tên sinh viên
: ĐÀO THỊ TRUYỀN
: Kế toán K35B
Lớp
Khóa : 2012 – 2016
Tên đề tài
: Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản
phẩm tại công ty cổ phần Lâm nghiệp 19 – Xí nghiệp chế biến Lâm sản An Nhơn
Tính chất của đề tài:
I. NỘI DUNG NHẬN XÉT:
1. Tiến trình thực hiện:..................................................................................................
.......................................................................................................................................
2. Nội dung của đề tài:
- Cơ sở lý thuyết:...........................................................................................................
.......................................................................................................................................
- Các số liệu, tài liệu thực tế:.........................................................................................
.......................................................................................................................................
- Phương pháp và mức độ giải quyết các vấn đề: .........................................................
.......................................................................................................................................
3. Hình thức của đề tài:
- Hình thức trình bày:....................................................................................................
.......................................................................................................................................
- Kết cấu của đề tài:.......................................................................................................
.......................................................................................................................................
4. Những nhận xét khác: ...............................................................................................
.......................................................................................................................................
II. ĐÁNH GIÁ VÀ CHO ĐIỂM
- Tiến trình làm đề tài:...................................................................................................
- Nội dung của đề tài :..................................................................................................
- Hình thức của đề tài:...................................................................................................
Tổng cộng: ...................................................................................................................
Bình Định, Ngày … tháng … năm 2016
Giáo viên hướng dẫn
ThS. Nguyễn Thị Kim Tuyến
NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN PHẢN BIỆN
Họ và tên sinh viên : ĐÀO THỊ TRUYỀN
Lớp
: Kế toán K35B
Khóa : 2012 – 2016
Tên đề tài
: Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm
tại Công ty Cổ phần Lâm Nghiệp 19 – Xí Nghiệp Chế Biến Lâm Sản An Nhơn.
Tính chất của đề tài: .....................................................................................................
I. Nội dung nhận xét:
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
II. Hình thức của đề tài:
- Hình thức trình bày : .......................................................................……….
- Kết cấu của đề tài :.......................................................................................
III. Những nhận xét khác : ........................................................................................
IV. Đánh giá cho điểm :
- Nội dung đề tài : …………………………………………………………………....
- Hình thức đề tài: ……………………………………………………………………
Tổng cộng
: …………………………………………………………………...
Bình Định, Ngày .... tháng .... năm........
Giáo viên phản biện
ThS. Phạm Thị Lai
MỤC LỤC
------
Trang
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
DANH MỤC SƠ ĐỒ, BẢNG BIỂU
LỜI CẢM ƠN
LỜI MỞ ĐẦU............................................................................................................1
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH
GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI XÍ NGHIỆP CHẾ BIẾN LÂM SẢN AN NHƠN4
1.1 Những vấn đề chung về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản
phẩm............................................................................................................................3
1.1.1 Chi phí sản xuất .................................................................................................3
1.1.1.1 Khái niệm và đặc điểm.....................................................................................3
1.1.1.2 Phân loại chi phí sản xuất................................................................................3
1.1.1.3. Đối tượng và phương pháp tập hợp chi phí sản xuất .....................................7
1.1.1.4. Phương pháp tập hợp chi phí sản xuất ...........................................................7
1.1.2. Giá thành sản phẩm..........................................................................................8
1.1.2.1. Khái niệm và đặc điểm....................................................................................8
1.1.2.2. Phân loại giá thành sản phẩm ........................................................................8
1.1.2.3. Đối tượng và phương pháp tính giá thành sản phẩm .....................................9
1.1.2.4. Kỳ tính giá thành sản phẩm ...........................................................................11
1.1.3. Mối quan hệ giữa chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm..................11
1.1.4. Đánh giá sản phẩm dở dang............................................................................11
1.2. Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm theo phương pháp kê
khai thường xuyên (KKTX) .....................................................................................13
1.2.1. Khái niệm phương pháp kê khai thường xuyên.............................................13
1.2.2. Đặc điểm phương pháp kê khai thường xuyên...............................................13
1.2.3. Kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (CPNVLTT)...................................13
1.2.3.1. Khái niệm .......................................................................................................13
1.2.3.2. Chứng từ sử dụng và quy trình luân chuyển..................................................14
1.2.3.3. Tài khoản sử dụng..........................................................................................14
1.2.3.4. Phương pháp kế toán .....................................................................................14
1.2.4. Kế toán chi phí nhân công trực tiếp................................................................15
1.2.4.1. Khái niệm .......................................................................................................15
1.2.4.2. Chứng từ sử dụng và quy trình luân chuyển..................................................15
1.2.4.3. Tài khoản sử dụng..........................................................................................15
1.2.4.4. Phương pháp kế toán .....................................................................................16
1.2.5. Kế toán chi phí sản xuất chung.......................................................................16
1.2.5.1. Khái niệm .......................................................................................................16
1.2.5.2. Chứng từ sử dụng và quy trình luân chuyển..................................................17
1.2.5.3. Tài khoản sử dụng..........................................................................................17
1.2.5.4. Phương pháp kế toán ....................................................................................18
1.2.6. Kế toán các khoản chi phí trả trước................................................................19
1.2.6.1. Khái niệm .......................................................................................................19
1.2.6.2. Tài khoản sử dụng..........................................................................................19
1.2.6.3. Phương pháp kế toán .....................................................................................19
1.2.7. Kế toán các khoản chi phí phải trả .................................................................19
1.2.7.1. Khái niệm .......................................................................................................19
1.2.7.2. Tài khoản sử dụng..........................................................................................19
1.2.7.3. Phương pháp kế toán .....................................................................................20
1.2.8. Kế toán tổng hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm....................21
1.2.8.1. Tài khoản sử dụng..........................................................................................21
1.2.8.2. Phương pháp kế toán .....................................................................................21
1.3. Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm theo phương pháp
kiểm kê định kỳ (KKĐK) .........................................................................................21
1.3.1. Khái niệm phương pháp KKĐK ......................................................................21
1.3.2. Đặc điểm phương pháp KKĐK........................................................................22
1.3.3. Kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp ........................................................22
1.3.4. Kế toán chi phí nhân công trực tiếp................................................................23
1.3.5. Kế toán chi phí sản xuất chung.......................................................................23
1.3.6.Kế toán tổng hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm.....................23
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ
THÀNH SẢN PHẨM TẠI XÍ NGHIỆP CHẾ BIẾN LÂM SẢN AN NHƠN......24
2.1. Giới thiệu chung về Xí Nghiệp Chế Biến Lâm Sản An Nhơn ........................24
2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển của Xí ngiệp CBLS An Nhơn ...............24
2.1.1.1. Quá trình hình thành của Xí Nghiệp CBLS An Nhơn ....................................24
2.1.1.2. Quá trình phát triển của Xí Nghiệp CBLS An Nhơn......................................24
2.1.1.3. Kết quả kinh doanh và đóng góp vào ngân sách của Xí Nghiệp CBLS An
Nhơn............................................................................................................................26
2.1.2. Chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của xí nghiệp CBLS An Nhơn ............27
2.1.2.1. Chức năng của xí nghiệp CBLS An Nhơn......................................................27
2.1.2.2. Nhiệm vụ của xí nghiệp CBLS An Nhơn ........................................................27
2.1.2.3. Quyền hạn của Xí Nghiệp CBLS An Nhơn.....................................................28
2.1.3. Đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh của Xí Nghiệp .............................28
2.1.4. Thị trường đầu vào và đầu ra của Xí Nghiệp Chế Biến Lâm Sản An Nhơn 29
2.1.4.1. Thị trường đầu vào.........................................................................................29
2.1.4.2. Thị trường đầu ra...........................................................................................29
2.1.5. Đặc điểm nguồn lực chủ yếu của Xí nghiệp...................................................29
2.1.5.1. Đặc điểm về lao động.....................................................................................29
2.1.5.2. Đặc điểm về tài sản cố định...........................................................................30
2.1.6. Đặc điểm về cơ cấu tổ chức sản xuất kinh doanh và cơ cấu tổ chức quản lý
của Xí Nghiệp.............................................................................................................30
2.1.6.1. Đặc điểm về cơ cấu tổ chức sản xuất kinh doanh của Xí Nghiệp..................30
2.1.6.2. Đặc điểm về cơ cấu tổ chức quản lý của Xí Nghiệp ......................................32
2.1.7. Đặc điểm về tổ chức công tác kế toán tại Xí Nghiệp CBLS An Nhơn...........34
2.1.7.1. Đặc điểm tổ chức bộ máy kế toán tại Xí Nghiệp............................................34
2.1.7.2. Hình thức kế toán mà Xí Nghiệp áp dụng......................................................35
2.1.7.3. Hệ thống chứng từ và sổ sách sử dụng tại Xí Nghiệp....................................36
2.2. Thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm bàn Oval
cánh bướm tại Xí Nghiệp CBLS An Nhơn .............................................................37
2.2.1. Kế toán chi phí NVLTT....................................................................................37
2.2.1.1. Nội dung.........................................................................................................37
2.2.1.2. Tài khoản sử dụng..........................................................................................37
2.2.1.3. Chứng từ sử dụng...........................................................................................37
2.2.1.4. Sổ sách kế toán...............................................................................................41
2.2.2. Kế toán chi phí nhân công trực tiếp................................................................43
2.2.2.1. Nội dung.........................................................................................................43
2.2.2.2. Tài khoản sử dụng..........................................................................................44
2.2.2.3. Chứng từ sử dụng...........................................................................................44
2.2.2.4. Sổ sách kế toán...............................................................................................45
2.2.3. Kế toán chi phí sản xuất chung.......................................................................48
2.2.3.1. Nội dung.........................................................................................................48
2.2.3.2. Tài khoản sử dụng..........................................................................................48
2.2.3.3. Chứng từ sử dụng...........................................................................................48
2.2.3.4. Sổ sách kế toán...............................................................................................51
2.2.4. Kế toán tổng hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Xí
Nghiệp CBLS An Nhơn .............................................................................................53
2.2.4.1. Kế toán tổng hợp chi phí sản xuất .................................................................53
2.2.4.2. Kế toán tính giá thành sản phẩm ...................................................................55
CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN KẾ TOÁN CHI
PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI XÍ NGHIỆP CHẾ
BIẾN LÂM SẢN AN NHƠN....................................................................................57
3.1. Đánh giá chung về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại
Xí Nghiệp CBLS An Nhơn .......................................................................................57
3.1.1. Ưu điểm ............................................................................................................57
3.1.2. Nhược điểm .....................................................................................................57
3.2. Một số giải pháp đề xuất nhằm hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính
giá thành sản phẩm tại Xí Nghiệp CBLS An Nhơn ...............................................60
KẾT LUẬN................................................................................................................65
TÀI LIỆU THAM KHẢO
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
------
STT
1
CHỮ VIẾT TẮT
BHXH
CHỮ VIẾT ĐẦY ĐỦ
Bảo hiểm xã hội
2
BHYT
BHTN
CPNVLTT
CPNCTT
CPSXC
CPBH
CPQLDN
CPSX
CBLS
ĐVSP
GTGT
HĐKD
KPCĐ
LNTT
LNST
SPDD
SX
Bảo hiểm y tế
3
Bảo hiểm thất nghiệp
Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
Chi phí nhân công trực tiếp
Chi phí sản xuất chung
Chi phí bán hàng
4
5
6
7
8
Chi phí quản lý doanh nghiệp
Chi phí sản xuất
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
Chế biến lâm sản
Đơn vị sản phẩm
Giá trị gia tăng
Hoạt động kinh doanh
Kinh phí công đoàn
Lợi nhuận trước thuế
Lợi nhuận sau thuế
Sản phẩm dở dang
Sản xuất
SP
Sản phẩm
SXKD
SPDD
SL
Sản xuất kinh doanh
Sản phẩm dở dang
Sản lượng
ƯTSL
Ước tính sản lượng
DANH MỤC SƠ ĐỒ, BẢNG BIỂU
------
Trang
DANH MỤC SƠ ĐỒ
Sơ đồ 1.1. Phân loại chi phí theo yếu tố................................................................... 4
Sơ đồ 1.2. Phân loại chi phí theo chức năng hoạt động........................................... 5
Sơ đồ 1.3. Phân loại chi phí theo mối quan hệ với thời kỳ và xác định lợi nhuận .. 6
Sơ đồ 1.4. Phân loại chi phí theo cách ứng sử ......................................................... 7
Sơ đồ 1.5. Tập hợp chi phí nguyên vật liệu trực tiếp................................................14
Sơ đồ 1.6. Tập hợp chi phí nhân công trực tiếp........................................................16
Sơ đồ 1.7. Tập hợp chi phí sản xuất chung...............................................................18
Sơ đồ 1.8. Kế toán các khoản chi phí trả trước.........................................................19
Sơ đồ 1.9. Kế toán các khoản chi phí phải trả...........................................................20
Sơ đồ 1.10. Sơ đồ hạch toán tổng hợp chi phí sản xuất............................................21
Sơ đồ 1.11. Hạch toán chi phí sản xuất theo phương pháp kiểm kê định kỳ............23
Sơ đồ 2.1. Cơ cấu tổ chức sản xuất kinh doanh của Xí Nghiệp CBLS An Nhơn.....30
Sơ đồ 2.2. Sơ đồ tổ chức bộ máy quản lý của Xí Nghiệp CBLS An Nhơn..............32
Sơ đồ 2.3. Sơ đồ tổ chức bộ máy kế toán của Xí Nghiệp CBLS An Nhơn ..............34
Sơ đồ 2.4. Sơ đồ tổ chức hạch toán kế toán theo hình thức Chứng từ ghi sổ...........35
DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng 2.1. Một số chỉ tiêu kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của Xí Nghiệp...26
Bảng 2.2. Cơ cấu nhân lực của Xí Nghiệp................................................................29
Bảng 2.3. Đặc điểm về tài sản cố định của Xí Nghiệp năm 2015 ............................30
LỜI CẢM ƠN
------
Sau thời gian học tập tại trường Đại học Quy Nhơn và thời gian thực tập tại
Xí Nghiệp Chế Biến Lâm Sản An Nhơn em đã học hỏi được nhiều kiến thức hữu
ích.
Lời đầu tiên em xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu trường Đại học Quy
Nhơn và các thầy cô khoa Kinh tế - Kế toán đã truyền đạt cho em vốn kiến thức và
kinh nghiệm quý báu để em có thể áp dụng vào thực tế công việc sau này.
Với lòng biết ơn sâu sắc em xin chân thành cảm ơn Th.S Nguyễn Thị Kim
Tuyến. Cô là người đã tận tình giúp đỡ em hoàn thiện bài khóa luận tốt nghiệp của
mình cũng như đóng góp ý kiến giúp em sửa sai nhiều thiếu sót và bổ sung thêm
nhiều kinh nghiệm vào thực tiễn ngày càng tốt hơn.
Em xin gửi lời chân thành cảm ơn đến toàn thể Ban lãnh đạo Xí nghiệp Chế
Biến Lâm Sản An Nhơn, đặc biệt là các cán bộ của Phòng Kế toán - Tài chính đã
tạo điều kiện thuận lợi, hết lòng giúp đỡ em trong suốt thời gian thực tập tại Xí
nghiệp và hoàn thành tốt khóa luận tót nghiệp này.
Cuối cùng em xin gửi đến quý thầy cô và toàn thể ban lãnh đạo Xí nghiệp lời
chúc sức khỏe và thành công trên con đường sự nghiệp. Chúc cho Xí nghiệp ngày càng
phát triển vững mạnh.
1
LỜI MỞ ĐẦU
------
1. Tính cấp thiết của đề tài
Chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm là thước đo trình độ công nghệ sản
xuất và trình độ tổ chức quản lý sản xuất của một doanh nghiệp sản xuất kinh
doanh. Dưới góc độ quản lý kinh tế vĩ mô, hạch toán đúng chi phí sản xuất, tính
đúng giá thành sản phẩm sẽ giúp cho doanh nghiệp có cái nhìn đúng đắn về thực
trạng, khả năng của mình. Qua đó, tìm ra những giải pháp cải tiến, đổi mới công
nghệ sản xuất, phương thức tổ chức quản lý sản xuất, nhằm tiết kiệm chi phí, hạ giá
thành sản phẩm, tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường, với mục tiêu cuối cùng là
tối đa hóa lợi nhuận.
Là một trong những phần hành quan trọng của công tác kế toán, kế toán chi
phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm, với chức năng giám sát và phản ánh trung
thực kịp thời các thông tin về chi phí sản xuất phát sinh, tính đúng, tính đủ chi phí
sản xuất vào giá thành sản phẩm sẽ giúp cho các nhà quản lý đưa ra phương án
thích hợp giữa sản xuất kinh doanh, xác định giá bán sản phẩm, đảm bảo sản xuất
kinh doanh có hiệu quả. Vì vậy, kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm
luôn được xác định là khâu trọng tâm của công tác kế toán trong doanh nghiệp sản
xuất. Việc hoàn thiện công tác chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm là việc
làm thực sự cần thiết và có ý nghĩa.
Nhận thức được tầm quan trọng của vấn đề trên và nhằm nâng cao trình độ
chuyên môn, gắn kết lý thuyết với thực tế. Qua thời gian nghiên cứu, học tập tại
trường và thực tập tại Xí nghiệp Chế Biến Lâm Sản An Nhơn, em đã chọn đề tài:
“ Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Xí nghiệp
Chế Biến Lâm Sản An Nhơn” làm đề tài cho khóa luận tốt nghiệp của mình.
2. Mục đích nghiên cứu
Mục tiêu của đề tài là vận dụng lý luận về kế toán chi phí sản xuất và tính giá
thành sản phẩm đã học ở trường và nghiên cứu thực tiễn từ đó phân tích, đưa ra một
số ý kiến đề xuất nhằm hoàn thiện công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính
giá thành sản phẩm tại Xí nghiệp, hoạch định các biện pháp cụ thể nhằm giúp Xí
nghiệp phát triển.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng: Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các
doanh nghiệp, trong đó đi sâu nghiên cứu quy trình tập hợp chi phí sản xuất,
2
phương pháp phân bổ chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Xí nghiệp
Chế Biến Lâm Sản An Nhơn.
- Phạm vi nghiên cứu: Tập trung vào nghiên cứu tình hình thực tế công tác
kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Xí nghiệp và đưa ra các
giải pháp, kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá
thành sản phẩm. Thời gian nghiên cứu là tháng 12/2015.
4. Phương pháp nghiên cứu
- Thu thập số liệu tại phòng kinh doanh của Xí nghiệp, căn cứ trên các sổ chi
tiết CPSX kinh doanh, tìm hiểu tình hình thực tế của Xí nghiệp bằng cách hỏi cán
bộ công ty và giám sát quy trình sản xuất.
- Tham khảo sách báo, tạp chí và các thông tư mới nhất có liên quan đến đề tài.
5. Dự kiến những đóng góp của đề tài
Đề tài dự kiến sẽ có những đóng góp cơ bản sau:
- Hệ thống hóa những vấn đề lý luận về công tác kế toán chi phí sản xuất và
tính giá thành sản phẩm tại Công ty CP Lâm Nghiệp 19_Xí nghiệp Chế Biến Lâm
Sản An Nhơn.
- Đánh giá thực trạng và đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện kế toán chi
phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Xí nghiệp.
6. Kết cấu đề tài
Ngoài lời mở đầu và kết luận thì kết cấu của khóa luận gồm 3 chương như sau:
Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản
phẩm tại Xí nghiệp Chế Biến Lâm Sản An Nhơn
Chương 2: Thực trạng về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản
phẩm tại Xí nghiệp Chế Biến Lâm Sản An Nhơn
Chương 3: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và
tính giá thành sản phẩm tại Xí nghiệp Chế Biến Lâm Sản An Nhơn
3
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ
TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI XÍ NGHIỆP CHẾ BIẾN
LÂM SẢN AN NHƠN
1.1 Những vấn đề chung về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản
phẩm
1.1.1 Chi phí sản xuất
1.1.1.1 Khái niệm và đặc điểm
Chi phí sản xuất là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ các hao phí về lao động
sống và lao động vật hóa mà doanh nghiệp đã bỏ ra có liên quan đến hoạt động sản
xuất kinh doanh trong một thời kỳ nhất định (tháng, quý, năm). Nói cách khác, chi
phí là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí mà doanh nghiệp phải tiêu dùng trong
một kỳ để thực hiện quá trình sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Thực chất chi phí là sự
dịch chuyển vốn – chuyển dịch giá trị của các yếu tố sản xuất vào các đối tượng tính
giá (sản phẩm, dịch vụ).
Chi phí khác với chi tiêu: chi phí gắn liền với hoạt động sản xuất kinh doanh,
được tài trợ từ vốn kinh doanh và được bù đắp từ thu nhập hoạt động sản xuất kinh
doanh. Chi tiêu không gắng liền với mục đích sản xuất kinh doanh, được tài trợ từ
những nguồn khác vốn kinh doanh như quỹ phúc lợi, trợ cấp của nhà nước và không
được bù đắp từ thu nhập hoạt động sản xuất kinh doanh.
Đối với cấp quản lý, chi phí là một trong những mối quan tâm hàng đầu, bởi
vì lợi nhuận thu được nhiều hay ít chịu ảnh hưởng trực tiếp từ chi phí đã chi ra.
1.1.1.2 Phân loại chi phí sản xuất
Để quản lý được chi phí, hạn chế những chi phí không cần thiết nhằm giảm
giá thành sản phẩm thì việc phân loại chi phí là một trong các vấn đề mà doanh
nghiệp quan tâm và thực hiện.
Phân loại chi phí sản xuất là sắp xếp chi phí sản xuất theo từng loại, từng
nhóm khác nhau, theo những đặc trưng nhất định. Tùy theo yêu cầu và mục đích
của nhà quản lý, chi phí sản xuất được phân loại theo những tiêu thức khác nhau.
+ Phân loại theo tính chất, nội dung kinh tế của chi phí (yếu tố chi phí)
Toàn bộ chi phí được chia thành các yếu tố sau:
- Chi phí nguyên vật liệu: là toàn bộ giá trị nguyên vật liệu sử dụng cho sản
xuất kinh doanh trong kỳ.
4
- Chi phí nhân công: là tiền lương chính, tiền lương phụ, các khoản trích theo
lương (BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ) và các khoản phải trả khác cho công nhân
viên chức trong kỳ.
- Chi phí khấu hao tài sản cố định: là phần giá trị hao mòn của tài sản cố định
chuyển dịch vào chi phí sản xuất kinh doanh trong kỳ.
- Chi phí dịch vụ mua ngoài: là các khoản chi phí cho các dịch vụ mua từ bên
ngoài phục vụ cho quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp như chi phí điện,
nước, điện thoại, thuê mặt bằng,…
- Chi phí khác bằng tiền: là những chi phí sản xuất kinh doanh khác chưa
được phản ánh trong các chi phí trên nhưng đã chi bằng tiền như chi phí tiếp khách,
hội nghị,…
Sơ đồ 1.1: Phân loại chi phí theo yếu tố
Chi phí
Chi phí
nhân
Chi phí
khấu
Chi phí
dịch vụ
mua
Chi phí
bằng
tiền
Chi phí
nguyên
vật liệu
hao
công
+ Phân loại chi phí theo chức năng hoạt động
Cách phân loại này căn cứ vào chức năng hoạt động mà chi phí phát sinh để
phân loại. Toàn bộ chi phí được chia làm 2 loại:
Chi phí sản xuất: là toàn bộ chi phí liên quan đến việc chế tạo sản phẩm
hoặc dịch vụ trong một thời kỳ nhất định. Đối với doanh nghiệp sản xuất chi phí sản
xuất được chia thành 3 loại:
- Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: là biểu hiện bằng tiền những nguyên vật
liệu chủ yếu tạo thành thực thể của sản phẩm. Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp được
hạch toán trực tiếp vào đối tượng chịu chi phí.
- Chi phí nhân công trực tiếp: là tiền lương chính, phụ, các khoản trích theo
lương (BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ) và các khoản phải trả khác cho công nhân
trực tiếp sản xuất. Chi phí nhân công trực tiếp được hạch toán trực tiếp cào các đối
tượng chịu chi phí.
5
- Chi phí sản xuất chung: là những chi phí để sản xuất sản phẩm nhưng
không kể chi phí nguyên vật liệu trực tiếp và chi phí nhân công trực tiếp.
Chi phí ngoài sản xuất: là những chi phí phát sinh trong quá trình tiêu thụ
sản ẩm và quản lý chung toàn doanh nghiệp. Chi phí sản xuất bao gồm:
- Chi phí bán hàng: Là toàn bộ những chi phí phát sinh cần thiết để tiêu thụ
sản phẩm, hàng hóa bao gồm các khoản chi phí như vận chuyển, bốc vác, bao bì,
lương nhân viên bán hàng, hoa hồng bán hàng, khấu hao TSCĐ và những chi phí
liên quan đến dự trữ, bảo quản sản phẩm, hàng hóa,…
- Chi phí quản lý doanh nghiệp: là toàn bộ những chi phí chi ra cho việc tổ
chức và quản lý trong toàn doanh nghiệp. Đó là những chi phí hành chính, kế toán,
quản lý chung,…
Sơ đồ 1.2: Phân loại chi phí theo chức năng hoạt động
Chi phí
Chi phí sản xuất
Chi phí ngoài sản xuất
CP QLDN
CP NVLTT
CP NCTT
CP SXC
CP BH
+ Phân loại chi phí theo mối quan hệ với thời kỳ xác định lợi nhuận
Chi phí sản phẩm: là những chi phí liên quan trực tiếp đến việc sản xuất sản
phẩm hoặc mua hàng hóa.
Đối với các sản phẩm sản xuất công nghiệp thì các chi phí này gồm: chi phí
nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp và chi phí sản xuất chung. Chi
phí sản xuất được xem là gắn liền với từng đơn vị sản phẩm, hàng hóa khi chúng
được sản xuất ra hoặc được mua vào, chúng gắn liền với sản phẩm hàng hóa tồn
kho chờ bàn và khi sản phẩm, hàng hóa được tiêu thụ thì mới trở thành phí tồn để
xác định kết quả kinh doanh.
Chi phí thời kì: là những chi phí phát sinh trong một thời kỳ và được tính
hết thành phí tồn trong kỳ để xác định kết quả kinh doanh, bao gồm chi phí bán
hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp. Đối với các doanh nghiệp có chu kỳ sản xuất
6
dài và trong kỳ không có hoặc ít doanh thu thì chúng được tính thành phí tồn của kỳ
sau để xác định kết quả sản xuất kinh doanh.
Sơ đồ 1.3: Phân loại chi phí theo mối quan hệ với thời kỳ và xác định lợi nhuận
Chi phí
Chi phí sản phẩm
Chi phí thời kỳ
Chi phí
Chi phí
NCTT
Chi phí
SXC
Chi phí
BH
Chi phí
QLDN
NVLTT
Giá trị
sản phẩm
Giá vốn hàng
bán trong kỳ
Chi phí
trong kỳ
+ Phân loại chi phí theo mối quan hệ với đối tượng chịu phí
Cách phân loại này căn cứ vào mối quan hệ giữa chi phí với đối tượng chịu
chi phí để phân loại, chi phí được chia thành 2 loại:
Chi phí trực tiếp: là những chi phí liên quan trực tiếp đến đối tượng chịu chi
phí và được hạch toán vào đối tượng có liên quan, Thông thường chi phí trực tiếp là
những chi phí đơn giản nhất cấu tạo bởi một yếu tố như chi phí nguyên vật liệu, chi
phí tiền lương…
Chi phí gián tiếp: là những chi phí liên quan đến nhiều đối tượng chịu chi
phí, do đó nó được phân bố vào các đối tượng có liên quan theo tiêu thức nhất định.
Chi phí gián tiếp thường là những chi phí tổng hợp của nhiều chi phí đơn nhất. Ví
dụ chi phí sản xuất chung sẽ được phân bổ theo số giờ lao động trực tiếp, số giờ
máy, số lượng sản phẩm.
+ Phân loại chi phí theo cách ứng xử của chi phí
Cách phân loại này căn cứ vào sự thay đổi của chi phí khi có sự thay đổi của
mức độ hoạt động kinh doanh để phân loại, chi phí được chia thành 3 loại:
7
Biến phí (chi phí khả biến): là chi phí mà tổng số của nó sẽ biến động khi
mức độ hoạt động thay đổi trong phạm vi phù hợp. Thông thường biến phí của 1
doanh nghiệp hoạt động thì không đổi. Biến phí chỉ phát sinh khi có hoạt động kinh
doanh.
Định phí (chi phí bất biến): là những chi phí mà tổng số của nó không thay
đổi khi mức độ hoạt động thay đổi trong phạm vi phù hợp. Ví dụ: chi phí thuê đất
hằng năm sẽ không thay đổi cho dù mức độ hoạt động thay đổi.
Chi phí hỗn hợp: là chi phí bao gồm cả biến phí và định phí. Ở mức độ hoạt
động cơ bản, chi phí hỗn hợp thường thể hiện các đặc điểm của chi phí. Thông
thường ở mức độ hoạt động vượt quá mức căn bản, nó thể hiện đặc điểm của biến
phí.
Sơ đồ 1.4: Phân loại chi phí theo cách ứng xử
Chi phí
Biến phí
Định phí
CP hỗn hợp
Biến phí
cấp bậc
Định phí
bắt buộc
Định phí
không bắt buộc
Định
Biến
Biến phí
thực thụ
phí
phí
1.1.1.3. Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất
Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất: Là phạm vi, giới hạn nhất định để tập
hợp chi phí sản xuất nhằm phục vụ cho kiểm tra, phân tích chi phí và tính giá thành
sản phẩm. Giới hạn tập hợp chi phí có thể là nơi phát sinh chi phí như: phân xưởng
sản xuất, giai đoạn công nghệ,…Hoặc có thể là nơi chịu chi phí như: sản phẩm,
nhóm sản phẩm, chi tiết sản phẩm,…Như vậy, việc xác định đối tượng tập hợp chi
phí sản xuất thực chất là việc xác định những phạm vi giới hạn mà chi phí cần tập
hợp.
1.1.1.4. Phương pháp tập hợp chi phí sản xuất
Phương pháp tập hợp chi phí sản xuất là cách thức, kỹ thuật xác định chi phí
cho từng đối tượng tập hợp chi phí sản xuất. Tập hợp chi phí sản xuất là giai đoạn
đầu tiên của quy trình kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm theo chi
8
phí thực tế. Phản ánh chi phí phát sinh vào các đối tượng kế toán tập hợp chi phí sản
xuất có liên quan. Những chi phí sản xuất phát sinh liên quan trực tiếp đến đối
tượng tập hợp chi phí được tập hợp trực tiếp vào đối tượng tập hợp chi phí sản xuất
như: Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp,… Những chi phí
sản xuất liên quan đến nhiều đối tượng tập hợp chi phí sản xuất được tập hợp thành
nhóm và phân bổ vào đối tượng tập hợp chi phí theo một tiêu chuẩn thích hợp.
Một số phương pháp tập hợp chi phí như sau:
- Phương Pháp hạch toán CPSX theo sản phẩm
- Phương pháp hạch toán CPSX theo đơn đặt hàng
- Phương pháp hạch toán CPSX theo giai đoạn công nghệ
- Phương pháp hạch toán CPSX theo phân xưởng sản xuất
1.1.2. Giá thành sản phẩm
1.1.2.1. Khái niệm và đặc điểm
Giá thành sản phẩm là biểu hiện bằng tiền toàn bộ những hao phí về lao động
sống và lao động vật chất hóa được tính trên một đại lượng kết quả sản phẩm hoàn
thành nhất định. Giá thành sản phẩm có những đặc trưng sau:
- Bản chất của giá thành là chi phí, chi phí có mục đích, được sắp xếp theo
giá thành của nhà quản lý.
- Giá thành thể hiện mối tương quan giữa chi phí với kết quả đạt được trong
từng giai đoạn nhất định.
Giá thành là một chỉ tiêu tổng hợp phản ánh chất lượng toàn bộ hoạt động
sản xuất kinh doanh và quản lý kinh tế tài chính tại doanh nghiệp.
1.1.2.2. Phân loại giá thành sản phẩm
+ Phân loại giá thành theo thời điểm xác định
Đối với doanh nghiệp sản xuất, giá thành sản phẩm được chia thành 3 loại:
- Giá thành kế hoạch: là giá thành được tính trước khi bắt đầu sản xuất kinh
doanh cho tổng sản phẩm kế hoạch dựa trên chi phí định mức của kỳ kế hoạch.
- Giá thành định mức: là giá thành được tính trước khi bắt đầu sản xuất kinh
doanh cho một đơn vị sản phẩm dựa trên chi phí định mức của kỳ kế hoạch.
- Giá thành thực tế: là giá thành được đánh giá sau khi đã hoàn thành việc
chế tạo sản phẩm dựa trên cơ sở các chi phí phát sinh và kết quả sản xuất kinh
doanh thực tế đạt được.
+ Phân loại theo nội dung cấu thành giá thành
Giá thành sản phẩm được chia thành 2 loại:
- Giá thành sản xuất: là toàn bộ chi phí sản xuất có liên quan đến khối lượng
9
công việc, sản phẩm hoàn thành. Đối với doanh nghiệp sản xuất thì giá thành sản
xuất gồm 3 khoản mục chi phí:
+ chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (NVL TT)
+ chi phí nhân công trực tiếp (NC TT)
+ chi phí sản xuất chung (SXC)
- Giá thành toàn bộ: là toàn bộ chi phí liên quan đến một khối lượng sản
phẩm hoàn thành từ khi sản xuất đến khi tiêu thụ sản phẩm. Giá thành toàn bộ còn
gọi là giá thành đầy đủ hay giá thành tiêu thụ và được tính như sau:
Giá thành toàn bộ = Giá thành sản xuất + Chi phí ngoài sản xuất
1.1.2.3. Đối tượng và phương pháp tính giá thành sản phẩm
Đối tượng tính giá thành sản phẩm: Là khối lượng sản phẩm, dịch vụ hoàn
thành nhất định mà doanh nghiệp cần tính tổng giá thành và giá thành đơn vị sản
phẩm. Xác định đối tượng tính giá thành phải dựa vào những đặc điểm của sản
phẩm, yêu cầu quản lý, trình độ và phương tiện của kế toán. Đối tượng tính giá
thành sản phẩm thường được chọn là sản phẩm, dịch vụ hoàn thành, chi tiết hoặc bộ
phận của sản phẩm, dịch vụ. Lựa chọn đối tượng tính giá thành sản phẩm thích hợp
sẽ là cơ sở để tính giá thành chính xác.
Phương pháp tính giá thành:
Phương pháp trực tiếp (hay phương pháp giản đơn): phương pháp này được
áp dụng trong các doanh nghiệp thuộc loại hình sản xuất giản đơn, số lượng mặt
hàng ít, sản xuất với khối lượng lớn và chu kỳ sản xuất ngắn như các nhà máy điện,
nước, các doanh nghiệp khai thác (quặng, than, gỗ...). Giá thành đơn vị sản phẩm
theo phương pháp này được tính bằng cách trực tiếp.
Giá trị SPDD
đầu kỳ
chi phí SX phát
chi phí SX dở
dang cuối kỳ
+
-
Giá thành
đơn vị sản
phẩm (Zđvsp
sinh trong kỳ
=
Số lượng sản phẩm SX hoàn thành trong kỳ
)
Phương pháp tổng cộng chi phí: áp dụng trong các DN mà quá trình sản xuất
sản phẩm được thể hiện ở nhiều bộ phận sản xuất, nhiều giai đoạn công nghệ, đối
tượng kế toán chi phí sản xuất là các bộ phận chi tiết sản phẩm hoặc giai đoạn công
nghệ hay bộ phận sản xuất. Giá thành sản phẩm theo phương phápnày được xác
định bằng cách cộng chi sản xuất của các bộ phận, chi tiết sản phẩm hay tổng chi
phí sản xuất của các giai đoạn, bộ phận sản xuất tạo nên thành phẩm:
10
Giá thành sản phẩm = Z1 + Z2 + ... + Zn
Phương pháp tổng cộng chi phí được áp dụng phổ biến trong các doanh
nghiệp khai thác, dệt nhuộm, cơ khí chế tạo, may mặc...
Phương pháp hệ số: áp dụng trong các doanh nghiệp mà trong cùng một
quá trình sản xuất cùng sử dụng một thứ nguyên liệu và một lượng lao động nhưng
thu được đồng thời nhiều sản phẩm khác nhau và chi phí không tập hợp riêng cho
từng loại sản phẩm được mà phải tập hợp chung cho cả quá trình sản xuất. Theo
phương pháp này, trước hết kế toán căn cứ vào hệ số quy đổi để quy đổi các loại
sản phẩm về sản phẩm gốc, rồi từ đó dự vào tổng chi phí liên quan đến giá thành
các loại sản phẩm đã tập hợp để tính giá thành sản phẩm gốc và tính giá thành từng
loại sản phẩm:
Tổng giá thành của tất cả các loại SP
Giá thành đơn vị
=
sản phẩm gốc
Tổng số sản phẩm gốc (kể cả quy đổi)
Giá thành đơn vị
sản phẩm từng loại
Q0 = ∑QiHi
Hệ số quy đổi sản
phẩm từng loại
Giá thànhđơn vị sản
phẩm gốc
=
×
Trong đó:
- Q0: Tổng số sản phẩm gốc đã quy đổi
- Hi: hệ số quy đổi sản phẩm i (i= 1, n).
Tổng giá thành sản xuất
của các loại sản phẩm
Giá tri SPDD
Tổng CPSX phát _ Giá trị SPDD
=
+
đầu kỳ
sinh trong kỳ
cuối kỳ
Phương pháp tỷ lệ chi phí: trong các doanh nghiệp sản xuất nhiều loại sản
phẩm có quy cách, phẩm chất khác nhau. Để giảm bớt khối lượng hạch toán, kế
toán thường tiến hành tập hợp chi phí sản xuất theo nhóm sản phẩm cùng loại. Căn
cứ vào tỷ lệ chi phí giữa chi phí sản xuất thực tế với chi phí sản xuất kế hoạch (hoặc
định mức) để tính ra giá thành sản phẩm từng loại.
Giá thành kế hoạch (hoặcđịnh mức)
ĐVSP từng loại
Tỷ lệ
Giá thành thực tế đơn vị
SP cùng loại
×
=
chi phí
Phương pháp loại trừ giá trị sản phẩm phụ: đối với các doanh nghiệp mà
trong cùng một quá trình sản xuất, bên cạnh các sản phẩm chính thu được còn có
thể thu được các sản phẩm phụ, để tính giá trị sản phẩm chính kế toán phải loại trừ
sản phẩm phụ khỏi tổng chi phí sản xuất sản phẩm.
Tải về để xem bản đầy đủ
76 trang
14700
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Khóa luận Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Xí nghiệp chế biến lâm sản An Nhơn", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- khoa_luan_hoan_thien_ke_toan_chi_phi_san_xuat_va_tinh_gia_th.pdf
